II OSK 560/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. T. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił jej skargę na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnej budowy budynku stanowiącego lokal gastronomiczny. WSA we Wrocławiu uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo umorzyły postępowanie, ponieważ obiekt uzyskał ostateczną decyzję o pozwoleniu na jego użytkowanie. W ocenie Sądu I instancji, wydanie takiej decyzji sprawia, że obiekt nie może być już badany pod kątem legalności budowy ani samowoli budowlanej, a postępowanie legalizacyjne lub naprawcze staje się bezprzedmiotowe. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła m.in. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów Prawa budowlanego i rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, a także naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7, 77 i 79 KPA, wskazując na brak wyjaśnienia kwestii bezpieczeństwa przeciwpożarowego i pominięcie ekspertyzy. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, nie dopatrzył się usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia. Sąd uznał, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest zasadny, gdyż uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi formalne. Podobnie ocenił zarzuty dotyczące naruszenia KPA, wskazując, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały art. 105 § 1 KPA (umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego). NSA podkreślił, że wobec ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, badanie samowoli budowlanej, w tym kwestii bezpieczeństwa pożarowego, stało się bezprzedmiotowe w tym postępowaniu, choć Sąd I instancji zaznaczył, że wyjaśnienie kwestii bezpieczeństwa pożarowego może nastąpić w odrębnym trybie. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie zasady bezprzedmiotowości postępowania w sprawie samowoli budowlanej po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy obiekt uzyskał pozwolenie na budowę i ostateczne pozwolenie na użytkowanie, a następnie wszczęto postępowanie w sprawie samowoli budowlanej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, organ nadzoru budowlanego może nadal prowadzić postępowanie w sprawie samowolnej budowy lub istotnych odstępstw od projektu budowlanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie w sprawie samowolnej budowy staje się bezprzedmiotowe po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu.
Uzasadnienie
Ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie przesądza o zgodności obiektu z zatwierdzonym projektem budowlanym i przepisami, co czyni bezprzedmiotowym badanie kwestii samowoli budowlanej lub istotnych odstępstw w odrębnym postępowaniu legalizacyjnym lub naprawczym.
Czy kwestie bezpieczeństwa przeciwpożarowego mogą być badane w postępowaniu dotyczącym samowoli budowlanej, jeśli obiekt uzyskał ostateczne pozwolenie na użytkowanie?
Odpowiedź sądu
Nie, w postępowaniu dotyczącym samowoli budowlanej, które stało się bezprzedmiotowe z powodu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, nie można już badać kwestii bezpieczeństwa przeciwpożarowego.
Uzasadnienie
Skoro obiekt uzyskał pozwolenie na użytkowanie, co oznacza zgodność z projektem i przepisami, organ nie ma podstaw do kwestionowania bezpieczeństwa przeciwpożarowego w ramach postępowania o samowolę budowlaną. Wyjaśnienie tych kwestii może nastąpić w odrębnym trybie.
Przepisy (15)
Główne
k.p.a. art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 79 § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Pr.bud. art. 50 § 1
Prawo budowlane
Pr.bud. art. 55
Prawo budowlane
Pr.bud. art. 59 § 1
Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 141 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 138 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, postępowanie w sprawie samowoli budowlanej staje się bezprzedmiotowe.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczących samowoli budowlanej i bezpieczeństwa przeciwpożarowego. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77, 79 KPA) poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku WSA.
Godne uwagi sformułowania
Zakończenie postępowania wskazaną wyżej decyzją ma takie znaczenie, że obiekt taki nie może podlegać ponownemu sprawdzeniu pod kątem legalności wybudowania przez organ nadzoru budowlanego i nie ma prawnych możliwości prowadzenia postępowania legalizacyjnego w trybach określonych w art. 48a i 49f czy naprawczego uregulowanego w art. 50-51 Pr.bud.. • Wobec skutków prawnych, jakie rodzi wydanie ostatecznego pozwolenia na użytkowanie obiektu, bezprzedmiotowym stało się więc badanie, czy miała miejsce samowola budowlana, w tym, czy obiekt wybudowano z istotnym odstępstwem od projektu budowlanego. • Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Skład orzekający
Wojciech Mazur
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Jurkiewicz
sędzia
Anna Szymańska
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady bezprzedmiotowości postępowania w sprawie samowoli budowlanej po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy obiekt uzyskał pozwolenie na budowę i ostateczne pozwolenie na użytkowanie, a następnie wszczęto postępowanie w sprawie samowoli budowlanej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe ustalenie momentu, w którym postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, co ma istotne znaczenie praktyczne dla organów i stron postępowań budowlanych.
“Pozwolenie na użytkowanie zamyka drogę do kwestionowania samowoli budowlanej – kluczowe orzeczenie NSA.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.