II OSK 560/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-03-29
NSAAdministracyjneŚredniansa
kombatanciuprawnienia kombatanckieustawa o kombatantachUBbezpieczeństwo publicznerepresje wojenneokres powojennysłużba w UBorzecznictwo administracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie pozbawienia uprawnień kombatanckich funkcjonariusza UB, uznając, że służba w aparacie bezpieczeństwa wyklucza takie uprawnienia.

Sprawa dotyczyła pozbawienia R. B. uprawnień kombatanckich przyznanych mu w 1976 r. z tytułu "udziału w walkach o utrwalenie władzy ludowej". Organ administracji powołał się na przepis ustawy o kombatantach, zgodnie z którym osoby, które uzyskały uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", tracą te uprawnienia. Skarżący był funkcjonariuszem Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego, co stanowiło podstawę do pozbawienia go uprawnień. Sąd I instancji i Naczelny Sąd Administracyjny oddaliły skargę, potwierdzając prawidłowość decyzji organu.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił jego skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Decyzją z października 2001 r. R. B. został pozbawiony uprawnień kombatanckich, przyznanych mu pierwotnie w 1976 r. z tytułu "udziału w walkach o utrwalenie władzy ludowej" w okresie od 15 września 1949 r. do 31 grudnia 1949 r. Podstawą pozbawienia uprawnień był art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach, który stanowi, że osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie na mocy dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", tracą te uprawnienia. Skarżący był funkcjonariuszem Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w O. w latach 1949-1954, co zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 4 tej ustawy wyklucza przyznanie uprawnień kombatanckich. Sąd I instancji uznał, że ustalenia faktyczne organu były prawidłowe, a pozbawienie uprawnień nastąpiło w zgodzie z prawem. Skarżący kasacyjnie zarzucał wadliwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o kombatantach oraz naruszenie przepisów KPA. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że służba w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa w latach 1944-1956 bezwzględnie wyklucza przyznanie uprawnień kombatanckich, niezależnie od innych okoliczności, takich jak walka z oddziałami UPA. Sąd stwierdził brak uzasadnionych podstaw w skardze kasacyjnej i brak naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, funkcjonariusze Urzędów Bezpieczeństwa Publicznego pełniący służbę w latach 1944-1956 są pozbawieni uprawnień kombatanckich bez względu na powody ich przyznania lub inne okoliczności, takie jak walka z oddziałami UPA.

Uzasadnienie

Przepis art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o kombatantach, w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 tej ustawy, jednoznacznie wyklucza przyznawanie uprawnień kombatanckich osobom pełniącym służbę lub funkcję w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa w latach 1944-1956. Ta regulacja ma charakter bezwzględny i nie podlega modyfikacjom wynikającym z innych okoliczności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (16)

Główne

ustawa o kombatantach art. 25 § ust. 2 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie na mocy dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", tracą te uprawnienia.

ustawa o kombatantach art. 21 § ust. 2 pkt 4 lit. a

Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobom, które pełniły służbę lub funkcję i były zatrudnione w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa Publicznego w latach 1944-1956.

PPSA art. 184

Ustawa z dnia 30 lipca 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

ustawa o kombatantach art. 1 § ust. 2 pkt 6

Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

ustawa o kombatantach art. 21 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

ustawa o kombatantach art. 21 § ust. 2 pkt 3

Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

ustawa o kombatantach art. 21 § ust. 2 pkt 4

Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 12

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Służba w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa Publicznego w latach 1944-1956 bezwzględnie wyklucza przyznanie uprawnień kombatanckich, niezależnie od innych okoliczności. Pozbawienie uprawnień kombatanckich funkcjonariusza UB jest zgodne z obowiązującym prawem.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego dotycząca wadliwej wykładni przepisów ustawy o kombatantach. Argumentacja skarżącego dotycząca naruszenia przepisów KPA. Argument skarżącego o istotnym znaczeniu jego udziału w zwalczaniu oddziałów UPA.

Godne uwagi sformułowania

funkcjonariusze Urzędów Bezpieczeństwa są pozbawieni uprawnień kombatanckich bez względu na to, z jakich powodów zostały im one wcześniej przyznane. w obecnie obowiązującym stanie prawnym, funkcjonariusze Urzędów Bezpieczeństwa nie mogą uzyskać uprawnień kombatanckich z żadnych powodów

Skład orzekający

Barbara Adamiak

przewodniczący

Jerzy Bujko

sprawozdawca

Stefan Kłosowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłej interpretacji przepisów dotyczących uprawnień kombatanckich w kontekście służby w aparacie bezpieczeństwa PRL."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy UB w określonym przedziale czasowym i interpretacji konkretnych przepisów ustawy o kombatantach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu dziedzictwa historycznego i prawnego PRL, a także interpretacji przepisów dotyczących uprawnień kombatanckich, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i historii.

Czy służba w UB dyskwalifikuje z miana kombatanta? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 560/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-03-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Barbara Adamiak /przewodniczący/
Jerzy Bujko /sprawozdawca/
Stefan Kłosowski
Symbol z opisem
6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne
Kombatanci
Sygn. powiązane
II SA/Kr 3320/01 - Wyrok WSA w Krakowie z 2006-01-17
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1991 nr 17 poz 75
art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko /spr./ Sędzia NSA Stefan Kłosowski Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt II SA/Kr 3320/01 w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2001 r., nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2001 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2001 r., którą pozbawił R. B. uprawnień kombatanckich, przyznanych mu decyzją ZW ZBoWiD w K. z dnia 19 stycznia 1976 r., z tytułu "udziału w walkach o utrwalenie władzy ludowej" od 15 IX 1949 r. do 31 XII 1949 r. Organ powołał się w uzasadnieniach tych decyzji na przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 I 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), zgodnie z którym tracą uprawnienia kombatanckie osoby, które uzyskały takie uprawnienia na mocy dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". Wyłączną podstawą przyznania stronie w 1976 r. przedmiotowych uprawnień był fakt udziału – jako funkcjonariusza Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w O. – w walkach o "utrwalenie władzy ludowej", co zgodnie ze wskazanym przepisem uzasadnia pozbawienie przedmiotowych uprawnień.
Na wymienioną na wstępie decyzję R. B. wniósł skargę do Naczelnego Sadu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów art. 7, 8, 9, 11, 12, 75, 77, 80 i 107 § 3 kpa, a także art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 r. skargę oddalił. Sąd stwierdził w uzasadnieniu tego wyroku, iż prawidłowość ustaleń faktycznych dokonanych w postępowaniu administracyjnym nie budzi żadnych zastrzeżeń. Wynika z nich, że skarżący od 15 września 1949 r. do 15 marca 1954 r. pełnił służbę w charakterze funkcjonariusza Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w O. Zgodnie z przepisem art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy o kombatantach, uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobom, które pełniły służbę lub funkcję i były zatrudnione w strukturach – między innymi – Urzędów Bezpieczeństwa. Natomiast zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a pozbawia się takie osoby uprawnień kombatanckich, jeżeli zostały one im wcześniej przyznane z jakiegokolwiek tytułu. Pozbawienie uprawnień kombatanckich R. B. nastąpiło więc w pełnej zgodności z obowiązującym prawem.
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 I 2006 r. zaskarżył skargą kasacyjną R. B. , reprezentowany przez Radcę prawnego Z. D.. Skarżący zarzucił mu naruszenie przepisów art. 1 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a i art. 21 ust. 2 pkt 1, 3 i 4 ustawy o kombatantach przez ich wadliwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Zarzucił również naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, nie wskazując jednak konkretnie, których oraz na czym to naruszenie polegało. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano, że Sąd I instancji nie ustosunkował się do zebranego w sprawie materiału, ogólnikowo tylko stwierdzając, iż "organ ustalił w sposób prawidłowy okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy". W szczególności pominięto fakt udziału skarżącego w zwalczaniu pozostałości oddziałów UPA, co – zdaniem skarżącego – ma istotne znaczenie w sprawie. W związku z tym, skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku, przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania i zasądzenie na jego rzecz od organu kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie przedstawiła żadnych uzasadnionych podstaw. W sprawie jest bezsporne, że skarżący w latach 1949-1954 był funkcjonariuszem UB, zatrudnionym w Wojewódzkim Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w O. Fakt ten, jak trafnie stwierdził Sąd I instancji, miał decydujące znaczenie dla wyniku prowadzonego postępowania. Zgodnie bowiem z jasną regulacją prawną wynikającą z przepisu art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, w związku z przepisem art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a tej ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które w latach 1944-1956 pełniły służbę lub funkcję i były zatrudnione – między innymi – w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa. Jak zostało wyjaśnione w bogatym orzecznictwie sadowym wskazanym szczegółowo w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji, ze skazanego przepisu wynika, iż funkcjonariusze Urzędów Bezpieczeństwa są pozbawieni uprawnień kombatanckich bez względu na to, z jakich powodów zostały im one wcześniej przyznane. Fakt, że skarżący walczył z oddziałami UPA (pomijając kwestię, czy odpowiada ona rzeczywistości) nie ma – w sytuacji skarżącego – istotnego znaczenia, bowiem w obecnie obowiązującym stanie prawnym, funkcjonariusze Urzędów Bezpieczeństwa nie mogą uzyskać uprawnień kombatanckich z żadnych powodów, a więc również wtedy gdy spełnili przesłanki z art. 1, 2 i 4 ustawy o kombatantach, a jeżeli wcześniej uzyskali takie uprawnienia, to są ich pozbawieni – wyłącznie z powodu służby lub pracy w strukturach UB w latach 1944-1956.
Skarga kasacyjna nie podejmuje nawet próby uzasadnienia zarzutu naruszenia wymienionych nią przepisów prawa materialnego. W sprawie nie doszło też do żadnego naruszenia przepisów materialnych ani procesowych. Dlatego na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 VII 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI