II OSK 56/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji zobowiązującej cudzoziemca do powrotu, potwierdzając, że zrzeczenie się prawa do odwołania w dniu doręczenia decyzji czyni ją ostateczną.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A.S. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Szef Urzędu stwierdził niedopuszczalność odwołania od decyzji Komendanta Straży Granicznej zobowiązującej A.S. do powrotu i zakazującej mu wjazdu, ponieważ A.S. zrzekł się prawa do odwołania w dniu doręczenia decyzji. WSA uznał to za prawidłowe, a NSA podtrzymał to stanowisko, oddalając skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Szef Urzędu stwierdził niedopuszczalność odwołania A.S. od decyzji Komendanta Straży Granicznej nakładającej na niego obowiązek powrotu i zakaz wjazdu. Podstawą stwierdzenia niedopuszczalności odwołania było oświadczenie A.S. o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania, złożone w dniu doręczenia decyzji. Sąd I instancji uznał, że decyzja stała się ostateczna i prawomocna z dniem doręczenia organowi oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do odwołania, co zgodnie z art. 127a § 2 k.p.a. czyni ją ostateczną. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że w przypadku, gdy w postępowaniu występuje tylko jedna strona, skuteczne zrzeczenie się prawa do odwołania czyni decyzję natychmiast ostateczną. NSA odrzucił zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące błędnej interpretacji art. 127a k.p.a. oraz wadliwości oznaczenia strony w postanowieniu Szefa Urzędu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, skuteczne zrzeczenie się przez jedyną stronę postępowania prawa do złożenia odwołania w oparciu o art. 127a § 1 k.p.a. rodzi ten skutek, że decyzja staje się natychmiast ostateczna i prawomocna.
Uzasadnienie
NSA potwierdził, że w sytuacji, gdy strona jest jedynym uczestnikiem postępowania, złożenie przez nią oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do odwołania w dniu doręczenia decyzji powoduje jej ostateczność. Organ odwoławczy ma wówczas obowiązek stwierdzić niedopuszczalność wniesionego odwołania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (22)
Główne
k.p.a. art. 134
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127a § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 129 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.c. art. 302 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
u.c. art. 310 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
u.c. art. 318 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
u.c. art. 315 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
u.c. art. 319 § 3
Ustawa o cudzoziemcach
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 124 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 126
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § 3
k.p.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 148 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 16 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zrzeczenie się prawa do odwołania w dniu doręczenia decyzji przez jedyną stronę postępowania czyni decyzję ostateczną i prawomocną. Postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania jest prawidłowe, jeśli strona jest jednoznacznie zidentyfikowana, nawet jeśli wskazano jej pełnomocnika.
Odrzucone argumenty
Niewłaściwe zastosowanie art. 134 w zw. z art. 127a k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że zrzeczenie się prawa do wniesienia odwołania w dniu doręczenia decyzji jest równoznaczne z dokonaniem tej czynności po doręczeniu decyzji. Niewłaściwe uznanie, że decyzja, co do której strona złożyła oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania, uzyskuje z tym dniem przymiot ostateczności, nawet gdy dla pozostałych stron postępowania nie upłynął jeszcze termin na wniesienie odwołania. Nieuwzględnienie z urzędu naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności postanowienia SUdSC z powodu rażącego naruszenia art. 124 w zw. z art. 126 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (wydanie postanowienia bez poprawnego oznaczenia strony).
Godne uwagi sformułowania
jeżeli w postępowaniu występuje tylko jedna strona, to skuteczne zrzeczenie się przez nią prawa do złożenia odwołania w oparciu o art. 127a § 1 k.p.a. rodzi ten skutek, że decyzja ta staje się natychmiast ostateczna i prawomocna. nie ma żadnego racjonalnego uzasadnienia dla twierdzenia, że strona może skutecznie zrzec się prawa do wniesienia odwołania dopiero następnego dnia po dniu, w którym doręczono jej decyzję lub po dniu, w którym ogłoszono ją jej ustnie. oznaczenie strony lub innego adresata postanowienia zawierało także wskazanie jej (jego) pełnomocnika z zastrzeżeniem konieczności podkreślenia jego statusu zastępcy procesowego.
Skład orzekający
Jacek Chlebny
przewodniczący
Wojciech Mazur
sędzia
Grzegorz Antas
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.a. dotyczących zrzeczenia się prawa do odwołania przez jedyną stronę postępowania oraz prawidłowego oznaczania stron w postanowieniach administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy w postępowaniu występuje tylko jedna strona.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie administracyjnym, która może mieć znaczenie dla wielu osób. Interpretacja przepisów dotyczących zrzeczenia się prawa do odwołania jest kluczowa dla zrozumienia ostateczności decyzji.
“Zrzekłeś się prawa do odwołania? Decyzja może być ostateczna od ręki!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 56/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-03-01 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-01-13 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Grzegorz Antas /sprawozdawca/ Jacek Chlebny /przewodniczący/ Wojciech Mazur Symbol z opisem 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Skarżony organ Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie: sędzia NSA Wojciech Mazur sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 września 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 429/21 w sprawie ze skargi A.S. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 10 grudnia 2020 r. nr DL.WIPO.412.1138.2020/BP w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 2 września 2021 r., IV SA/Wa 429/21 oddalił skargę A.S. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: SUdSC) z 10 grudnia 2020 r. nr DL.WIPO.412.1138.2020./BP w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym orzeczeniem, Sąd I instancji stwierdził, że Komendant Placówki Straży Granicznej [...] (dalej: KPSG) decyzją z 4 października 2020 r. nr ŚL-OP/127/D-ZDP/2020, działając na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 7, art. 310 ust. 1, art. 318 ust. 1 w zw. z art. 315 ust 1 i art. 319 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2020 r. poz. 35 ze zm.), dalej: u.c., zobowiązał A.S., obywatela Ukrainy, do powrotu w terminie 30 dni od dnia doręczenia cudzoziemcowi decyzji oraz orzekł o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 3 lat. SUdSC postanowieniem z 10 grudnia 2020 r., działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej: k.p.a., stwierdził niedopuszczalność wniesionego przez cudzoziemca odwołania od ww. decyzji KPSG. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, organ odwoławczy wyjaśnił, że po doręczeniu odwołującemu decyzji z 4 października 2020 r., w tym samym dniu cudzoziemiec podpisał oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania od ww. decyzji, co oznacza, iż z dniem 4 października 2020 r. stała się ona ostateczna i prawomocna, stosownie do art. 127a § 2 k.p.a. Złożone odwołanie pozostaje stąd niedopuszczalne. A.S. złożył skargę na powyższe postanowienie SUdSC, zarzucając mu naruszenie: 1) art. 134 w zw. z art. 127a k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie na skutek błędnego ustalenia, że zrzeczenie się prawa do wniesienia odwołania nastąpiło w trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania; 2) art. 57 § 1 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że początkiem terminu do zrzeczenia się prawa do wniesienia odwołania jest dzień, w którym nastąpiło doręczenie decyzji stronie; 3) nieustalenie, czy czynność zrzeczenia się prawa do wniesienia odwołania nastąpiła przed, czy po doręczeniu decyzji stronie. W odpowiedzi na skargę SUdSC wniósł o jej oddalenie. Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Sąd I instancji za prawidłowe uznał stanowisko, zgodnie z którym nabycie przez decyzję przymiotu ostateczności oznacza, że strona nie ma możliwości cofnięcia złożonego przez nią wcześniej oświadczenia woli o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania. Innymi słowy, jeżeli w postępowaniu występuje tylko jedna strona, to skuteczne zrzeczenie się przez nią prawa do złożenia odwołania w oparciu o art. 127a § 1 k.p.a. rodzi ten skutek, że dana decyzja staje się natychmiast ostateczna i prawomocna. W tym stanie rzeczy, jeśli pomimo zrzeczenia się prawa do wniesienia odwołania jego strona odwołanie wniosła, to organ odwoławczy powinien stwierdzić niedopuszczalność odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. Sąd I instancji podkreślił, że okoliczność, iż oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania skarżący złożył wobec organu, który wydał zaskarżoną decyzję, na gruncie niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości. Zdaniem Sądu, strona może zrzec się prawa do wniesienia odwołania, jak tylko zostanie jej doręczona lub ogłoszona decyzja – nie ma bowiem żadnego racjonalnego uzasadnienia dla twierdzenia, że strona może skutecznie zrzec się prawa do wniesienia odwołania dopiero następnego dnia po dniu, w którym doręczono jej decyzję lub po dniu, w którym ogłoszono ją jej ustnie. Wątpliwości co do kolejności podejmowanych w toku czynności, tj. wydania decyzji, a następnie złożenia oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania, w ocenie Sądu, pozostają nieuzasadnione. Sąd zauważył, że w złożonym przez skarżącego oświadczeniu znajduje się wskazanie przedmiotu decyzji, jej data wydania oraz numer. Gołosłownych twierdzeń pełnomocnika cudzoziemca o złożeniu oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do złożenia odwołania od decyzji przed zapoznaniem się jej z treścią nie sposób zatem uznać za uprawdopodobnione. Sąd I instancji dodał, że z protokołu przesłuchania strony w toku postępowania administracyjnego i złożonych wyjaśnień wynika, iż posiadający obywatelstwo ukraińskie cudzoziemiec władał językiem polskim w wystarczającym stopniu, by treść decyzji i pouczenie były dla niego zrozumiałe i nie żądał obecności tłumacza języka ukraińskiego. W decyzji pouczono skarżącego o przysługującym środku odwoławczym oraz o możliwości zrzeczenia się prawa do wniesienia odwołania oraz o konsekwencjach tego oświadczenia, tj. nabycia przez decyzję waloru ostateczności i prawomocności. Treść podpisanego przez skarżącego oświadczenia została przy tym sporządzona w języku ukraińskim. Za chybiony Sąd I instancji uznał zarzut niezapewnienia udziału w postępowaniu zobowiązaniowym wszystkim jego stronom, tj. również podmiotowi powierzającemu cudzoziemcowi wykonywanie pracy oraz małżonce skarżącego. A.S. złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i niezasadne oddalenie skargi w sytuacji, gdy Sąd I instancji powinien był uznać, że doszło do naruszenia art. 134 w zw. z art. 127a k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie na skutek błędnego przyjęcia, iż zrzeczenie się prawa do wniesienia odwołania w dniu doręczenia decyzji jest równoznaczne z dokonaniem tej czynności po doręczeniu decyzji stronie oraz poprzez błędne uznanie, że decyzja, co do której strona złożyła oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania uzyskuje z tym dniem przymiot ostateczności, nawet gdy dla pozostałych stron postępowania - niesłusznie pominiętych - nie upłynął jeszcze termin na wniesienie odwołania; 2) art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie z urzędu naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego postanowienia SUdSC z dnia 10 grudnia 2020 r., wynikającego z faktu, że postanowienie to wydane zostało z rażącym naruszeniem art. 124 w zw. z art. 126 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (zostało wydane bez poprawnego oznaczenia strony, a jedynie poprzez wskazanie pełnomocnika strony w treści rozstrzygnięcia). Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania, oświadczając jednocześnie, że wnosi o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z 30 listopada 2022 r. sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpoznając wniesioną skargę kasacyjną, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że nie została ona oparta na uzasadnionych podstawach. Przedmiotem kontroli Sądu I instancji było postanowienie SUdSC z 10 grudnia 2020 r., na mocy którego organ odwoławczy stwierdził na podstawie art. 134 k.p.a. niedopuszczalność złożonego przez skarżącego odwołania od decyzji KPSG z 4 października 2020 r. zobowiązującej skarżącego do powrotu oraz zakazującej mu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen. Powodem podjęcia tego rodzaju rozstrzygnięcia było przyjęcie przez organ, że złożone przez skarżącego odwołanie (pismo z 13 października 2020 r.) stanowiło czynność procesową skierowaną względem decyzji, której przysługiwał status decyzji ostatecznej w rozumieniu art. 16 § 1 w zw. z art. 127a § 2 k.p.a. Sąd I instancji pogląd ten zaaprobował i zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko to nie uchybia przepisom powołanym w złożonej skardze kasacyjnej, jako że w warunkach rozpatrywanej sprawy zasadne było wydanie przez organ odwoławczy postanowienia, o którym mowa w art. 134 k.p.a. Stosownie do art. 127 § 1 k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie, które w myśl art. 129 § 2 k.p.a. wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia. Równocześnie w trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania strona może zrzec się prawa do wniesienia odwołania wobec organu administracji publicznej, który wydał decyzję (art. 127a § 1 k.p.a.). Zgodnie z art. 127a § 2 k.p.a., z dniem doręczenia organowi administracji publicznej oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania przez ostatnią ze stron postępowania, decyzja staje się ostateczna i prawomocna. W dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym na gruncie powyższej regulacji trafnie przyjmuje się, że dopóki nie upłynie termin do złożenia odwołania przez pozostałe strony postępowania lub nie zrzekną się one przysługującego im prawa decyzja nie jest ostateczna i również podmiot, który wcześniej zrzekł się prawa do złożenia odwołania może oświadczenie to skutecznie cofnąć. Cofnięcie oświadczenia, o którym mowa w art. 127a § 1 k.p.a. powinno nastąpić w terminie 14 dni, licząc od dnia doręczenia decyzji tej stronie i w tym terminie powinno być również złożone odwołanie. Jednakże jeżeli w postępowaniu występuje wyłącznie jedna strona, to skuteczne zrzeczenie się przez nią prawa do złożenia odwołania w oparciu o art. 127a § 1 k.p.a. rodzi ten skutek, że decyzja ta staje się natychmiast ostateczna i prawomocna. W konsekwencji strona ta nie ma możliwości cofnięcia (w terminie 14 dni) złożonego przez nią wcześniej oświadczenia, jak trafnie przyjął Sąd I instancji, odwołując się do stanowiska prezentowanego w tym zakresie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 29 sierpnia 2019 r., II OSK 873/19, ONSAiWSA 2020/4/54 z glosami aprobującymi M. Kowalskiego, OSP 2020/6/54 i W. Piątka, OSP 2020/11/97). W rozpatrywanej sprawie jedyną stroną postępowania, która brała udział w postępowaniu i której została doręczona decyzja KPSG z 4 października 2020 r., pozostawał skarżący, który stosownie do art. 127a § 1 k.p.a. zrzekł się w dniu doręczenia decyzji (4 października 2020 r.) prawa do wniesienia od niej odwołania. Powyższa okoliczność została przez Sąd I instancji właściwie rozważona pod kątem dopuszczalności zainicjowania przez stronę postępowania odwoławczego przed SUdSC poprzez wniesienie 16 października 2020 r. odwołania i nie ma podstaw, by stanowisko Sądu I instancji w tym zakresie podważyć, jeżeli nie może budzić wątpliwości, że wskazana czynność procesowa dotyczyła decyzji mającej charakter ostateczny, a zatem decyzji, która nie może być wzruszona zwyczajnym środkiem zaskarżenia. W odniesieniu do zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c p.p.s.a. w zw. z art. 134 i art. 127a k.p.a. stwierdzić należy, że strona może się skutecznie zrzec prawa do wniesienia odwołania po doręczeniu jej decyzji, przy czym zasady tej nie można rozumieć w sposób, w jaki ujmuje to skarżący, a więc uznający, iż tego rodzaju oświadczenie strona może złożyć dopiero następnego dnia po dniu, w którym doręczono jej decyzję. Stanowisko przyjmujące, że taka czynność procesowa może być podjęta przez stronę również w dniu doręczenia jej decyzji, a jedyny warunek dotyczy tego, by oświadczenie stanowiło czynność chronologicznie późniejszą w stosunku do doręczenia stronie decyzji, a zatem oświadczenie to nie może zostać złożone względem decyzji sporządzonej, niemniej jeszcze stronie niedoręczonej, jest jednolicie wyrażane w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z 20 lipca 2022 r., II OSK 2202/19; wyrok NSA z 23 lutego 2022 r., II OSK 260/21; wyrok NSA z 9 września 2021 r., II OSK 181/21; wyrok NSA z 15 czerwca 2020 r., I OSK 2233/19; wyrok NSA z 19 września 2019 r., II OSK 1849/19) i Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną w całości je podziela. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, chybiona pozostaje argumentacja skargi kasacyjnej w zakresie, w jakim wadliwość działania organu skarżący łączy z wątpliwościami odnośnie do dochowania w sprawie wskazanego wyżej warunku. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że po protokolarnym zapoznaniu cudzoziemca z aktami postępowania KPSG wydał (sporządził) decyzję zobowiązującą skarżącego do powrotu oraz orzekającą o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen, po czym decyzja ta została skarżącemu doręczona. Jej otrzymanie skarżący potwierdził własnoręcznym podpisem. Relacja następczości czasowej złożenia przez cudzoziemca oświadczenia zrzekającego się prawa do wniesienia odwołania względem czynności podjętej przez organ, polegającej na doręczeniu cudzoziemcowi decyzji z 4 października 2020 r. nr ŚL-OP/127/D-ZDP/2020, wynika z potwierdzenia przez skarżącego w oświadczeniu, że jego przedmiotem jest właśnie ta decyzja. Znaczenie złożonego przez stronę oświadczenia zrzekającego się prawa do wniesienia odwołania i skutki przez nie wywoływane w postępowaniu muszą być interpretowane zgodnie z treścią tego oświadczenia. Sąd I instancji nie miał podstaw do uznania, że skarżący, składając je, działał pod wpływem błędu, jeżeli sporządzone ono zostało w języku zrozumiałym dla skarżącego (języku ukraińskim), a w toku postępowania, przed jego złożeniem, cudzoziemiec zapoznał się w tymże języku z treścią pouczenia o zasadach i trybie postępowania w sprawie zobowiązania do powrotu, w tym z wyjaśnieniem dotyczącym uprawnienia do zrzeczenia się prawa do wniesienia odwołania, sposobem realizacji tego uprawnienia, jak też następstwami procesowymi, jakie ono wywołuje. Skarżący swoim podpisem zaświadczył, że rozumie swoje prawa i obowiązki jako strony postępowania (k. 25 akt adm.), co determinuje uznanie, iż złożone po doręczeniu decyzji oświadczenie, o którym mowa w art. 127 § 1 k.p.a., nie zostało podjęte pod wpływem niezgodnego z rzeczywistością wyobrażenia o czynności, którą cudzoziemiec podejmuje. Trudno traktować za miarodajne do odtworzenia przebiegu podejmowanych w toku postępowania czynności formułowane przez skarżącego wyjaśnienia na etapie kontroli sądowej zaskarżonego postanowienia, jeżeli nie znajdują one jakiegokolwiek potwierdzenia w treści włączonych do akt dokumentów, w tym tych, które zawierają składane bezpośrednio przez skarżącego w formie pisemnej oświadczenia woli i oświadczenia wiedzy. Nieuzasadniony charakter ma zarzut skargi kasacyjnej łączący wadliwość zaskarżonego postanowienia z uznaniem, że termin na wniesienie odwołania od decyzji KPSG powinien być odrębnie wyznaczony dla pracodawcy zatrudniającego skarżącego oraz jego małżonki, albowiem podmioty te powinny być traktowane jako strony postępowania w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu. W ramach kontroli sądowej zaskarżonego postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania złożonego przez skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny pozbawiony jest możliwości merytorycznego rozważenia powyższej kwestii. Wykracza ona poza granice sprawy rozpatrywanej, czemu towarzyszy dodatkowo pominięcie przez autora skargi kasacyjnej wymogu objęcia podstawami kasacyjnymi tych przepisów, które skarżący uznaje za źródło interesu prawnego przysługującego wskazanym podmiotom. Stanowisko sformułowane w skardze kasacyjnej abstrahuje równocześnie od faktu, że pracodawca zatrudniający skarżącego oraz jego małżonka nie zostali uznani przez organ za stronę postępowania i w nim faktycznie nie uczestniczyli. Z akt sprawy nie wynika również, by osoby te wniosły odwołanie celem obrony swojego interesu prawnego, toteż rozważania zamieszczone w skardze kasacyjnej oparte na założeniu, że pozycja procesowa wskazanych osób powinna kształtować sytuację prawną skarżącego pozostają w tych warunkach w całości nieusprawiedliwione. Należy przypomnieć, że w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie uznaje się, iż środkiem prawnym przysługującym stronie postępowania, która bez swojej winy został pominięta przez organ w sprawie dotyczącej jej interesu prawnego, jest podanie o wznowienie postępowania oparte o przyczynę wznowienia określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., które powinno został wniesione w terminie miesiąca od dnia dowiedzenia się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.). Nieuznanie danej osoby za stronę nie odbiera jej prawa do wniesienia odwołania, niemniej sposób realizacji tego uprawnienia jest w tym przypadku pochodną zachowania stron biorących udział w postępowaniu, ponieważ liczenie terminu 14 dni do wniesienia odwołania (art. 129 § 2 k.p.a.) dla tej osoby odpowiada biegowi tego terminu dla stron biorących udział w postępowaniu. Po upływie ww. terminu decyzja organu I instancji staje się ostateczna i korzysta z ochrony wynikającej z zasady trwałości decyzji administracyjnej określonej w art. 16 k.p.a. (por. wyrok NSA z 17 października 2019 r., II OSK 2593/18). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyznaczony przez art. 127a § 2 k.p.a. skutek zrzeczenia się prawa do wniesienia odwołania przez strony biorące udział w postępowaniu oddziałuje na prawa podmiotów, które zostały w nim bez swojej winy pominięte, co sprawia, że podmioty te w związku z nadaniem charakteru rozstrzygnięcia ostatecznego wydanej decyzji mogą ją zaskarżyć wyłącznie poprzez wniesienie o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Pozbawiony zasadności jest w kontrolowanej sprawie również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 124, art. 126 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., albowiem, wbrew odmiennemu poglądowi skarżącego, SUdSC prawidłowo oznaczył adresata (stronę) zaskarżonego postanowienia. W piśmiennictwie wskazuje się, że oznaczenie strony biorącej udział w postępowaniu powinno należycie ją identyfikować. Oznaczenie nie może być dorozumiane, postanowienie pozostaje bowiem czynnością orzeczniczą, a ta powinna posiadać jednoznaczny zakres podmiotowy. Przepis art. 124 § 1 k.p.a. nie określa konkretnych zasad oznaczania, niemniej przyjąć trzeba, że oznaczenie osoby fizycznej powinno pozwalać ustalić jej tożsamość poprzez podanie jej danych personalnych. Imię (imiona) i nazwisko mają wymiar podstawowy i zasadniczo wystarczający, przy czym nie ma przeszkód, by oznaczenie strony lub innego adresata postanowienia zawierało także wskazanie jej (jego) pełnomocnika z zastrzeżeniem konieczności podkreślenia jego statusu zastępcy procesowego (por. G. Łaszczyca, Postanowienie administracyjne w ogólnym postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2011, s. 346-350). Nie inaczej kwestię tę ujmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z 25 września 2014 r., II OSK 654/13). Posłużenie się w treści rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia z 10 grudnia 2020 r. przez organ sformułowaniem, w którym stwierdzona została niedopuszczalność odwołania "wniesionego przez pana M.W. – pełnomocnika obywatela Ukrainy, pana A.S., ur. [...] r. [...]" w prawidłowy sposób indywidualizuje skarżącego jako osobę wnoszącą odwołanie od decyzji KPSG, co sprawia, że ten element postanowienia, którym jest oznaczenie strony, nie cechuje się jakąkolwiek wadliwością rzutującą na legalność wskazanego aktu. Twierdzenie, że oznaczenie strony i rozstrzygnięcie to odrębne elementy postanowienia i nie mogą się one zastępować, uwzględniając uwarunkowania rozpatrywanego przypadku, pozbawione jest w całości trafności. Kierując się powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI