II OSK 558/05

II OSK 558/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-10-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-05-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryk Ożóg /sprawozdawca/
Krystyna Borkowska /przewodniczący/
Maria Czapska - Górnikiewicz
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Łd 304/03 - Wyrok WSA w Łodzi z 2004-12-02
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Tezy
Użycie w par. 330 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. nr 75 poz. 690/ terminu "decyzja" bez jakiegokolwiek kwalifikatora uprawnia do objęcia nim także decyzji nieostatecznej.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Borkowska, Sędziowie NSA Maria Czapska – Górnikiewicz, Henryk Ożóg (spr.), Protokolant Dorota Korybut - Orłowska, po rozpoznaniu w dniu 6 października 2005 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Łódzkiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 grudnia 2004r., sygn. akt II SA/Łd 304/03 w sprawie ze skargi H. G. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] stycznia 2003 r., Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania 2) zasądza od H. G. na rzecz Wojewody Łódzkiego 430 zł (czterysta trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego i zastępstwa procesowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2002r., Nr [...] wydaną na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36, ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /Dz.U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 ze zm./ oraz art. 104 k.p.a., Prezydent Skierniewic zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę dla [A], zlokalizowanej w Skierniewicach przy ul. [...], nr ew. działki [...].
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że decyzja została wydana na wniosek z dnia 10 listopada 2002r. złożony przez [A]. Strony zostały powiadomione o wszczęciu postępowania, a jedna ze stron wniosła zastrzeżenie, z którego wynika, iż nie wyraża zgody na lokalizację budynku w granicy.
W uznaniu organu I instancji, zarzut strony nie może być uwzględniony, bowiem w myśl obowiązujących przepisów, uwzględniających orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, zgoda właściciela działki sąsiedniej na budowę budynku bezpośrednio przy granicy nie jest wymagana – ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich określona została w przepisie art. 5 Prawa budowlanego, a przedłożony projekt budowlany ww. budynku, w opinii organu, nie narusza tych wymagań.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła H. G., właścicielka sąsiedniej działki /nr ew. [...]/, a jednocześnie wnosząca sprzeciw rozpatrywany w toku wydawania decyzji przez organ I instancji. Odwołująca się podkreśliła, że pismem z dnia 27 listopada 2002r. zastrzegła, że nie wyraża zgody na realizację spornej inwestycji. H. G. podniosła, że w uzasadnieniu decyzji organu I instancji nie powołano żadnego konkretnego przepisu będącego podstawą odrzucenia zastrzeżenia przeciwko budowaniu budynku w jej granicy.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2003r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /Dz.U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 ze zm./, Wojewoda Łódzki utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Organ II instancji w szczególności wskazał, że w toku prowadzonego postępowania ustalono, że inwestor zachował warunki wynikające z przepisu art. 33 ust. 2 ustawy Prawo budowlane.
Jak wskazał organ odwoławczy, inwestor do wniosku z dnia 19 listopada 2002r. o wydanie pozwolenia na budowę budynku pensjonatu dołączył projekt budowlany, który spełnia wymagania określone w przepisie art. 34 ustawy Prawo budowlane, a projekt ten został sporządzony na aktualnej mapie, mogącej służyć do celów projektowych.
Jak podał Wojewoda Łódzki, w aktach sprawy znajduje się również prawomocna decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydana przez Prezydenta Miasta Skierniewice z dnia [...] czerwca 2002r., nr [...], a jako dowód dysponowania gruntem przewidzianym pod zabudowę inwestor przedłożył akty notarialne: rep. A nr [...], rep. A nr [...], rep. A nr [...] oraz stosowne oświadczenia.
Organ odwoławczy wskazał, że projektowana inwestycja nie koliduje z ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta Skierniewice zatwierdzonego Uchwałą Nr X/47/90 Rady Miejskiej w Skierniewicach z dnia 19 grudnia 1990r. /Dz.Urz. Nr 3 z 1991r., poz. 28/.
W skardze na tą decyzję H. G. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego. Podała, że Wydział Architektury i Budownictwa przy Urzędzie Miasta Skierniewice w dniu [...] czerwca 2002r. wydał decyzję nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla [A] w Skierniewicach, nie powiadamiając o tym fakcie właścicieli sąsiednich działek [...], stanowiących strony w postępowaniu /.../.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o jej oddalenie wskazując, że motywy zajętego stanowiska oraz szczegółowy przebieg i opis przedmiotowej sprawy przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi sygn. akt II SA/Łd 304/03 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 22 stycznia 2003r. Nr 2/2003 w przedmiocie pozwolenia na budowę oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Skierniewic z dnia [...] grudnia 2002r. Nr [...], zasądził od Wojewody Łódzkiego na rzecz H. G. kwotę 10 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego i stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, iż skarga H. G. podlega uwzględnieniu. Trafne są zarzuty dotyczące podstawy prawnej rozstrzygnięć zarówno przez organ I jak i organ II instancji. Prezydent Miasta Skierniewic nie powołał przepisów regulujących warunki techniczne budynków i ich usytuowanie, zaś Wojewoda Łódzki odpowiadając w uzasadnieniu swej decyzji na ten zarzut, wskazał przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Tymczasem w dacie orzekania przez Wojewodę obowiązywało już /od dnia 16 grudnia 2002r./ rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. o tym samym tytule /Dz.U. nr 75 poz. 690 ze zmianami/. Wprowadza ono na tyle istotne zmiany w tej kwestii, że niezasatosowanie nowych przepisów skutkowało niedokonaniem ustaleń niezbędnych do zbadania, czy posadowienie budynku przez uczestników spełnia kryteria wymienione w §12 powołanego Rozporządzenia.
Celem postępowania prowadzonego przez organ administracji II instancji jest kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia organu I instancji, ale również ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy. Organ orzeka na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydania rozstrzygnięcia. Jeśli zatem następuje zmiana przepisów w czasie między decyzją organu I instancji a decyzją organu odwoławczego, ten drugi obowiązany jest uwzględnić zmieniony stan prawny. Jeśli zmiana regulacji prawnej wiąże się z koniecznością prowadzenia postępowania dowodowego, uzupełnienia stanu faktycznego, należy tę okoliczność uwzględnić.
Z uwagi na powyższe uznać trzeba, iż doszło do naruszenia prawa materialnego przez zastosowanie nieobowiązujących przepisów, co jak wyżej wykazano miało wpływ na wynik postępowania. Zaskarżoną decyzję, jak również poprzedzającą ją decyzję organu I instancji należało uchylić na podstawie art. 145 §1 pkt. l a i art. 135 ustawy o p.s.a./.../.
W skardze kasacyjnej od tego wyroku Wojewoda Łódzki zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie tj. uznanie, iż do rozpatrywanej sprawy miały zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. Nr 75 poz. 690 z późn. zmianami/ i pominięcie przy jej rozpatrywaniu przepisu § 330 pkt 1 tego rozporządzenia, co miało wpływ na wynik sprawy i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi.
W uzasadnieniu skargi Wojewoda Łódzki rozwinął ten zarzut powołując treść przepisu § 330 pkt 1 cytowanego rozporządzenia.
W piśmie procesowym z dnia 22 marca 2005r. [A], popierając skargę kasacyjną wniosły podobnie jak skarżący.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest zasadna.
Nie mogła bowiem znaleźć w tym przypadku zastosowania reguła, iż jeśli organ odwoławczy orzeka w czasie zmienionego prawa to właściwie ono znajduje konkretyzację w ustalonym stanie faktycznym, a nie obowiązujące w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Tak natomiast przyjął Sąd I instancji wskazując, iż "w dacie orzekania przez Wojewodę obowiązywało już /od dnia 16 grudnia 2002r./ rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. o tym samym tytule /w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – dod. Sądu/ /Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm./. Wprowadza ono na tyle istotne zmiany w tej kwestii, że niezastosowanie nowych przepisów skutkowało niedokonaniem ustaleń niezbędnych do zbadania, czy posadowienie budynku przez uczestników spełnia kryteria wymienione w § 12 powołanego rozporządzenia."
Nie można było nie dostrzec, jak słusznie wywodzi skarga kasacyjna, że § 330 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. Nr 75, poz. 690/ wyraźnie stanowi, iż przepisów rozporządzenia nie stosuje się, z zastrzeżeniem § 2 ust. 1 i § 327 ust. 3, jeżeli przed dniem wejścia w życie rozporządzenia: 1/ została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę lub odrębna decyzja zatwierdzająca projekt budowlany, 2/ zostało dokonane zgłoszenie budowy lub wykonania robót budowlanych w przypadku gdy nie jest wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Rozporządzenie z 2002r. weszło w życie z dniem 16 grudnia 2002r., obowiązywało więc gdy orzekał organ odwoławczy, Wojewoda Łódzki. Decyzja ostateczna została wydana w dniu 22 stycznia 2003r. Z akt sprawy przy tym wynika, że wniosek o pozwolenie na budowę wniesiony przez [...], nosi datę 19 listopada 2002r. natomiast decyzja pozwalająca na budowę – [...] grudnia 2002r. Można przyjąć za skarżącym, iż użycie § 330 pkt 1 terminu "decyzja" bez jakiegokolwiek kwalifikatora uprawnia do objęcia nim także decyzji nieostatecznej. Tym samym wydanie pozytywnej decyzji o jakiej mowa w cytowanym § 330 spełnia warunek stosowania w dalszym postępowaniu /tutaj odwoławczym – dod. Sądu/ dotychczasowych przepisów czyli rozporządzenia z 1994 r.
Należało nadto mieć na uwadze, że wspomniane rozporządzenie z 2002r. zostało znowelizowane, a konkretnie pkt 1 § 330, który otrzymał brzmienie: "został złożony wniosek o pozwolenie na budowę lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wnioski te zostały opracowane na podstawie dotychczasowych przepisów." Zgodnie z § 3 tej noweli weszła ona w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 16 grudnia 2002r. /por: rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 13 lutego 2003r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz. U. Nr 33, poz. 270/. Nie budzi wątpliwości, że wnioski, o jakich mowa we wspomnianym § 330, zostały opracowane na podstawie przepisów obowiązujących przed 16 grudnia 2002r. skoro w ich uwzględnieniu w dniu [...] grudnia 2002r. wydano decyzję pozwalającą na budowę.
Zasadnie zatem Wojewoda Łódzki zarzucił wyrokowi Sądu I instancji, wydanemu w tej sprawie naruszenie przepisu § 330 pkt 1 cytowanego rozporządzenia z 2002r. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie /w istocie rzeczy – jego niezastosowanie/.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach zostało natomiast oparte na zasadzie art. 203 pkt 2 tego Prawa.