II OSK 555/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę Wojewody, uznając, że organy administracji prawidłowo wydały pozwolenie na budowę, a sąd niższej instancji błędnie zinterpretował przepisy Prawa budowlanego.
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę jednorodzinnego budynku z garażem, gdzie kluczowym problemem był dojazd do działki drogą gminną o niewielkiej szerokości. Sąsiedzi skarżyli się na naruszenie ich własności. WSA uchylił decyzję organów pierwszej instancji, wskazując na naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną Wojewody, uznał, że WSA błędnie zinterpretował przepisy Prawa budowlanego, w szczególności dotyczące oświadczenia zarządcy drogi i prawa do dysponowania nieruchomością. W konsekwencji NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę.
Wojewoda M. zaskarżył wyrok WSA w Krakowie, który uchylił decyzję Starosty K. o pozwoleniu na budowę jednorodzinnego budynku. Głównym zarzutem sąsiadów było to, że droga dojazdowa (gminna nr [...]) o szerokości 2 metrów nie spełnia warunków technicznych i narusza ich działki. Organy administracji uznały, że inwestor spełnił wymogi, w tym przedstawił oświadczenie zarządcy drogi o możliwości połączenia z drogą publiczną. WSA natomiast uznał, że organy nie ustaliły faktycznej szerokości drogi, nie rozważyły naruszenia przepisów technicznych oraz interesów osób trzecich, a także nieprawidłowo oceniły prawo do dysponowania nieruchomością. NSA w skardze kasacyjnej Wojewody uznał argumenty za zasadne. Sąd podkreślił, że NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bada jedynie nieważność postępowania. NSA stwierdził, że WSA błędnie przyjął naruszenie przepisów Prawa budowlanego. Wskazał, że inwestor przedstawił wymagane oświadczenie zarządcy drogi, a kwestia budowy drogi dojazdowej nie była przedmiotem pozwolenia na budowę. NSA podkreślił również, że organ nie ma obowiązku merytorycznej oceny wszystkich wymaganych prawem opinii i oświadczeń, a jedynie sprawdzenia ich kompletności. Ponadto, sąd niższej instancji błędnie zastosował przepisy Prawa budowlanego, odwołując się do nieobowiązującego już brzmienia przepisu dotyczącego prawa do dysponowania nieruchomością. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, organ powinien jedynie sprawdzić kompletność wymaganego dokumentu, a za jego treść odpowiada organ, który go wydał.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że przepisy Prawa budowlanego nie nakładają na organ obowiązku merytorycznej oceny oświadczeń zarządców dróg, a jedynie sprawdzenia ich kompletności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (19)
Główne
p.b. art. 32 § ust. 4 pkt 2
Prawo budowlane
Inwestor musi wykazać prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co może być uczynione poprzez złożenie oświadczenia. Sąd niższej instancji błędnie odwołał się do nieobowiązującego brzmienia tego przepisu.
p.b. art. 34 § ust. 3 pkt 3 lit. b
Prawo budowlane
Projekt budowlany powinien zawierać oświadczenie właściwego zarządcy drogi o możliwości połączenia działki z drogą publiczną. Organ nie musi merytorycznie oceniać tego oświadczenia.
p.b. art. 35 § ust. 1
Prawo budowlane
Organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi oraz postanowieniami decyzji o warunkach zabudowy. NSA uznał, że WSA błędnie ocenił spełnienie tych wymagań.
Pomocnicze
p.b. art. 35 § ust. 4
Prawo budowlane
Określa warunki, jakie musi spełnić inwestor i jakie obowiązki ciążą na organie wydającym pozwolenie na budowę.
u.p.z.p. art. 2 § pkt 14
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Definicja dostępu do drogi publicznej.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.b. art. 32 § ust. 4 pkt 2
Prawo budowlane
W brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji.
p.b. art. 35 § ust. 1 pkt 3
Prawo budowlane
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury art. 14 § § 14
Dotyczące warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Sąd niższej instancji błędnie odwołał się do tych przepisów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd I instancji błędnie przyjął, że organy administracji naruszyły przepisy Prawa budowlanego. Organ nie ma obowiązku merytorycznej oceny oświadczenia zarządcy drogi. Pozwolenie na budowę nie obejmuje budowy drogi dojazdowej, więc przepisy dotyczące warunków technicznych dróg nie mają zastosowania. Sąd I instancji błędnie zastosował nieobowiązujący przepis Prawa budowlanego dotyczący prawa do dysponowania nieruchomością.
Odrzucone argumenty
Zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów 6, 7, 8 i 77 § 1 k.p.a. oraz art. 35 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego. Dojazd do działki drogą gminną o szerokości 2 m narusza przepisy techniczne i interesy właścicieli sąsiednich działek. Organy nie ustaliły faktycznej szerokości drogi gminnej. Organy nie rozważyły, czy rozwiązanie dojazdu nie narusza przepisów § 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Organy nie ustaliły, czy droga nr [...] ma charakter drogi publicznej. Doszło do naruszenia interesów osób trzecich – właścicieli nieruchomości sąsiednich.
Godne uwagi sformułowania
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia. Z urzędu natomiast bierze jedynie pod rozwagę okoliczności nieważności postępowania. Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, gdyż w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji błędnie przyjął, iż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji, zostały wydane z naruszeniem prawa. Żaden z przepisów Prawa budowlanego nie nakłada na organ wydający pozwolenie na budowę, aby sprawdził pod względem merytorycznym wszystkie wymagane prawem opinie, uzgodnienia, pozwolenia, czy też oświadczenia. Organ administracji architektoniczno-budowlanej powinien jedynie sprawdzić stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 3 kompletność wymaganych i złożonych dokumentów a za ich treść odpowiada organ, który je wydał. Trudno mówić o naruszeniu powyższego przepisu, skoro zgodnie z nim, inwestor (B. O.) złożyła oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i oświadczenie to jest w aktach sprawy. Jest to więc naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe jego zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.).
Skład orzekający
Andrzej Gliniecki
przewodniczący sprawozdawca
Alicja Plucińska- Filipowicz
sędzia
Jerzy Siegień
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących roli organu w weryfikacji oświadczeń zarządców dróg i prawa do dysponowania nieruchomością, a także zakresu kontroli sądowej nad decyzjami o pozwoleniu na budowę."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z dojazdem do działki drogą gminną o wąskiej szerokości i nie jest bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów pozwoleń budowlanych czy innych problemów z dostępem do nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i budowlanych ze względu na analizę zakresu kontroli sądowej i obowiązków organów administracji w postępowaniu o pozwolenie na budowę, a także interpretację przepisów Prawa budowlanego.
“NSA: Organ nie musi sprawdzać merytorycznie oświadczenia zarządcy drogi przy pozwoleniu na budowę.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 555/08 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2008-10-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2008-04-03 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Alicja Plucińska- Filipowicz Andrzej Gliniecki /przewodniczący sprawozdawca/ Jerzy Siegień Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Kr 1201/06 - Wyrok WSA w Krakowie z 2007-12-11 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016 art. 32,34,35 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.) sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz sędzia del. WSA Jerzy Siegień Protokolant Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 31 października 2008 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wojewody M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 1201/06 w sprawie ze skargi B. W. i A. W. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. zasądza od A. W. i B. W. solidarnie na rzecz Wojewody M. kwotę 370 (słownie: trzysta siedemdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...] Starosta K. zatwierdził projekt budowlany i udzielił B. O. pozwolenia na budowę budynku jednorodzinnego z garażem z wewnętrznymi instalacjami: wodociągową, kanalizacyjną, gazową, centralnego ogrzewania, elektryczną na działce nr [...] w G. W., gm. M.. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że inwestycja jest zgodna z ostateczną decyzją o ustaleniu warunków zabudowy terenu nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. (zmienioną decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r.), inwestor złożyła oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a inwestycja nie jest przedsięwzięciem, które mogłoby znacząco oddziaływać na środowisko. Odwołanie od tej decyzji wnieśli B. i A. W. podnosząc, że mająca stanowić dojazd do działki nr [...] droga gminna nr [...] nie spełnia warunków technicznych drogi dojazdowej. Szerokość drogi (2 m) nie pozwala na swobodny przejazd bez naruszania przyległych do niej działek nr [...] i [...] stanowiących własność odwołujących się. Wojewoda Małopolski decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., zn. [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując w uzasadnieniu, że projekt budowlany powinien zawierać oświadczenie właściwego zarządcy drogi o możliwości połączenia działki z drogą publiczną. Z treści pisma Urzędu Gminy M. z dnia [...] sierpnia 2006 r. wynika, że droga gminna nr [...] może stanowić obsługę komunikacyjną działki [...] łącząc ją z drogą publiczną. Inwestor spełniła wszystkie wymagane warunki, zatem organ administracji architektoniczno-budowlanej nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zarzucane w odwołaniu naruszenie warunków technicznych jest natomiast niezasadne, bowiem wskazywane warunki techniczne nie dotyczą budowli już istniejących, a taką jest droga gminna nr [...]. Na powyższą decyzję Wojewody Małopolskiego B. i A. W. wnieśli skargę do sądu administracyjnego, podnosząc, iż dopuszczenie dojazdu do inwestycji drogą nr [...] narusza ich własność (działki nr [...] i [...]). W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski podtrzymując swoje stanowisko, wniósł o oddalenie skargi. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 11 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/ Kr 1201/06 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów 6,7,8 i 77 § 1 k.p.a. oraz art. 35 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Sąd wskazał, że z opisu zagospodarowania działki oraz mapy sytuacyjno-wysokościowej wynika, że dojazd na działkę możliwy jest także z drogi prywatnej (działka nr [...]), a organy nie ustaliły faktycznej szerokości drogi gminnej nr [...]. Organy, zatwierdzając projekt ustalający dojazd z działki inwestora do drogi nr [...], nie rozważyły czy rozwiązanie to nie narusza przepisów § 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Ponadto organy nie ustaliły, czy droga nr [...] ma charakter drogi publicznej w rozumieniu przepisów o drogach publicznych, czy jest drogą niepubliczną (wewnętrzną), do korzystania z której konieczny jest tytuł prawny wynikający z prawa rzeczowego bądź ze stosunku zobowiązaniowego. Warunkiem uznania nieruchomości za nieruchomość zdatną na cele budowlane(w rozumieniu art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego) jest zapewnienie dla takiej nieruchomości dojścia i dojazdu do drogi publicznej, przy czym nie wystarcza faktycznie istniejący dostęp, musi być to dostęp prawnie zapewniony. Ponadto zdaniem Sądu doszło do naruszenia interesów osób trzecich – właścicieli nieruchomości sąsiednich, w przypadku realizacji zatwierdzonego projektu następować będzie przekraczanie granic drogi dojazdowej i w konsekwencji niszczenie upraw na działkach do niej przylegających. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Wojewoda Małopolski zarzucił: 1) naruszenie prawa materialnego: – art. 34 ust. 3 pkt 3 lit. b/ Prawa budowlanego przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że obowiązkiem organów administracji architektoniczno-budowlanej przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę jest ocena merytoryczna oświadczenia właściwego zarządcy drogi o możliwości połączenia działki z drogą publiczną, – art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego przez błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że organy administracji architektoniczno-budowlanej przedwcześnie uznały, że inwestor spełnił wymagania określone w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego w zakresie dotyczącym zgodności przedstawionego projektu budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi oraz postanowieniami decyzji o warunkach zabudowy, – art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że organ bezpodstawnie uznał, iż inwestor wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; 2) naruszenie przepisów postępowania: – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powołanej dalej jako p.p.s.a., w zw. z art. 6, 7, 8, 77 § 1 k.p.a. poprzez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że organy przepisy te naruszyły. W związku z tym Wojewoda Małopolski wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia. Z urzędu natomiast bierze jedynie pod rozwagę okoliczności nieważności postępowania wymienione w § 2 art. 183 p.p.s.a. W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania. Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, gdyż w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji błędnie przyjął, iż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji, zostały wydane z naruszeniem prawa. Z brzmienia art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118) jednoznacznie wynika, jakie warunki musi spełnić inwestor i jakie obowiązki ciążą na organie administracji architektoniczno-budowlanej wydającym pozwolenie na budowę. Zarzuty Sądu I instancji w stosunku do kontrolowanych decyzji, sformułowane w zaskarżonym wyroku są bezpodstawne i nie znajdują oparcia w przepisach ustawy – Prawo budowlane (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji). Jak wynika z przesłanych akt inwestor przedstawił oświadczenie właściwego zarządcy drogi, o którym mowa w art. 34 ust. 3 pkt 3 lit. b/ Prawa budowlanego i oświadczenie to jest w aktach sprawy, podobnie jak wcześniejsze uzgodnienie z dnia [...] sierpnia 2004 r. Niewiadomo więc na czym zdaniem Sądu miałoby polegać "zaniedbanie organu administracji państwowej polegające na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego", skoro inwestor przedstawił wymagany dokument (oświadczenie). Zgodnie z art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) przez dostęp do drogi publicznej, należy rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. Należy też przypomnieć, że kontrolowane w tym postępowaniu pozwolenie na budowę, nie obejmuje swym zakresem budowy drogi dojazdowej łączącej działkę, na której ma stać przedmiotowy budynek z drogą publiczną tak więc, odwoływanie się do przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w tym zakresie jest nieuzasadnione i wykracza poza granice danej sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Żaden z przepisów Prawa budowlanego nie nakłada na organ wydający pozwolenie na budowę, aby sprawdził pod względem merytorycznym wszystkie wymagane prawem opinie, uzgodnienia, pozwolenia, czy też oświadczenia. Organ administracji architektoniczno-budowlanej powinien jedynie sprawdzić stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 3 kompletność wymaganych i złożonych dokumentów a za ich treść odpowiada organ, który je wydał. Kolejnym nieuzasadnionym zarzutem Sądu względem zaskarżonej decyzji, jest to, że "zaskarżona decyzja narusza dyspozycję art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego". Trudno mówić o naruszeniu powyższego przepisu, skoro zgodnie z nim, inwestor (B. O.) złożyła oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i oświadczenie to jest w aktach sprawy. Natomiast Sąd, co wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku (s. 8), odwołując się do tekstu jednolitego Prawa budowlanego z 2000 r., żąda aby inwestor "wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane". Tymczasem art. 32 ust. 4 pkt 2 w tym brzmieniu, w dacie wydania zaskarżonej decyzji, już nie obowiązywał. Jest to więc naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe jego zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Ponieważ, jak wynika z powyższych rozważań wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszeń prawa materialnego okazały się trafne, co świadczy o tym, że Sąd w zaskarżonym wyroku błędnie przyjął, iż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego, należało orzec w oparciu o przepis art. 188 p.p.s.a. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 151 oraz arat. 203 pkt 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI