II OSK 555/07

Naczelny Sąd Administracyjny2008-05-27
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanepozwolenie na budowędroga gminnaprawo do dysponowania nieruchomościądostęp do drogi publicznejwłaściwość organówskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą pozwolenia na przebudowę drogi gminnej, potwierdzając prawo do dysponowania nieruchomością i zapewnienie dostępu do drogi publicznej.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargę na decyzję Wojewody w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na przebudowę drogi gminnej. Skarżący kwestionowali prawo do dysponowania nieruchomością, zakres inwestycji oraz likwidację jednego ze zjazdów. NSA oddalił skargę, uznając, że prawo do dysponowania nieruchomością było prawidłowo wykazane umową użyczenia, a zapewnienie dostępu do drogi publicznej zostało spełnione poprzez utrzymanie drugiego zjazdu.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. G. i W. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił ich skargę na decyzję Wojewody M. dotyczącą zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na przebudowę drogi gminnej. Skarżący podnosili zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym kwestionowali prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, twierdząc, że umowa użyczenia została zawarta z podmiotem nieposiadającym tytułu prawnego do nieruchomości. Zarzucali również, że pozwolenie dotyczyło jedynie części inwestycji (przebudowy drogi), która nie mogła samodzielnie funkcjonować, oraz że likwidacja jednego ze zjazdów pozbawia ich dostępu do drogi publicznej i uniemożliwia prowadzenie działalności gospodarczej. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może wynikać z umowy użyczenia, a organ administracji nie ma kompetencji do badania prawdziwości oświadczenia inwestora w tym zakresie, chyba że wszczęto postępowanie karne. Stwierdzono również, że zapewnienie dostępu do drogi publicznej zostało spełnione poprzez utrzymanie drugiego zjazdu, a likwidacja jednego z nich była podyktowana względami bezpieczeństwa ruchu drogowego. NSA zwrócił uwagę na wadę nieważności decyzji Wojewody wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości, co zostało naprawione przez Główny Inspektorat Nadzoru Budowlanego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli poszczególne obiekty mogą samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem, lub jeśli organ pierwszej instancji jest właściwy do wydania pozwolenia na część inwestycji.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że w przypadku dróg gminnych organem właściwym do wydania pozwolenia na budowę jest starosta, a nie wojewoda. W tej konkretnej sprawie, decyzja Wojewody dotycząca przebudowy drogi gminnej została uchylona z powodu naruszenia właściwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Pomocnicze

u.p.b. art. 33 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego, ale może dotyczyć wybranych obiektów, jeśli mogą samodzielnie funkcjonować.

u.p.b. art. 33 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Podstawą wydania pozwolenia na budowę jest oświadczenie inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

u.p.b. art. 5 § ust. 1 pkt 9

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Obiekt budowlany musi zapewniać poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym dostęp do drogi publicznej.

u.p.b. art. 82 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Starosta jest organem pierwszej instancji w sprawach pozwoleń na budowę, z wyjątkiem określonych w ust. 3.

u.p.b. art. 3 § pkt 11

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane obejmuje różne tytuły prawne, w tym umowę użyczenia.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 19

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.g.n. art. 93 § ust. 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Definicja dostępu do drogi publicznej obejmuje również dostęp przez drogę wewnętrzną lub służebność.

u.p.z.p. art. 2 § pkt 14

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Definicja dostępu do drogi publicznej obejmuje bezpośredni dostęp lub dostęp przez drogę wewnętrzną lub służebność.

u.d.p. art. 29 § ust. 2

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Budowa lub przebudowa zjazdów dotychczas istniejących należy do zarządcy drogi.

u.k.w.h. art. 3 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wykazane umową użyczenia jest wystarczające. Zapewnienie alternatywnego dostępu do drogi publicznej spełnia wymogi prawne. Likwidacja zjazdu była podyktowana względami bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Odrzucone argumenty

Pozwolenie na budowę części inwestycji, która nie może samodzielnie funkcjonować. Naruszenie przepisów o księgach wieczystych i prawie do dysponowania nieruchomością. Pozbawienie dostępu do drogi publicznej i uniemożliwienie prowadzenia działalności gospodarczej.

Godne uwagi sformułowania

nie pozbawia budynku położonego na nieruchomości skarżących dostępu do drogi publicznej i drogi przeciwpożarowej nie może samodzielni funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, złożone na podstawie umowy użyczenia nieruchomości z osobą nielegitymujmącą się jakimkolwiek tytułem prawnym do jej dysponowania może być podstawą do wydania pozwolenia na budowę nie pozbawiono właścicieli posesji sąsiadujących z inwestycją wjazdów na ich tereny Fakt, że sytuacja ta jest dla skarżących mniej komfortowa niż poprzednio, nie może determinować treści rozstrzygnięcia organ administracji publicznej, co do zasady, nie ma kompetencji do tego, aby badać prawdziwość złożonego oświadczenia w tym przedmiocie

Skład orzekający

Barbara Adamiak

przewodniczący

Zofia Flasińska

sprawozdawca

Andrzej Jurkiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, właściwości organów w sprawach pozwoleń na budowę dróg gminnych oraz zapewnienia dostępu do drogi publicznej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z drogą gminną i inwestycją kolejową, a także kwestii właściwości organów administracji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje złożoność procedur administracyjnych związanych z inwestycjami budowlanymi, w szczególności w kontekście prawa do dysponowania nieruchomością i właściwości organów. Jest to ciekawe dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym i administracyjnym.

Prawo do budowy: Czy umowa użyczenia wystarczy, gdy brakuje tytułu własności?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 555/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-05-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz
Barbara Adamiak /przewodniczący/
Zofia Flasińska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Kr 658/05 - Wyrok WSA w Krakowie z 2006-11-08
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
art. 33, 82, 5 ust. 1 pkt 9
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
art. 93 ust. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
art. 2 pkt 14
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
art. 29
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie sędzia NSA Zofia Flasińska (spr.) sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. G. i W. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. akt II SA/Kr 658/05 w sprawie ze skargi A. G. i W. G. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę drogi gminnej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 8 listopada 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę A. G. i W. G. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę drogi gminnej.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, iż nieuzasadnione są twierdzenia skarżących kwestionujące prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jak również wskazujące na szerszy niżby wynikał z pozwolenia na budowę zakres projektowanej inwestycji. Sąd zauważył, że przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją było wyłącznie zamierzenie inwestycyjne w zakresie przebudowy drogi gminnej, położonej na działce nr [...] - co jednoznacznie wynika z projektu budowlanego, tak w zakresie jego części opisowej, jak i graficznej. Nadto stosownie do treści art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156 poz. 1118 z późn. zm.), przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć nie tylko prawo własności czy użytkowania wieczystego, ale także ograniczone prawo rzeczowe lub treść stosunku zobowiązaniowego. Zarząd Dróg Wojewódzkich w K. jako inwestor legitymuje się umową użyczenia m. in. działki nr [...] zawartą w dniu [...] z właścicielem nieruchomości Gminą C.
Sąd nie podzielił także argumentacji skarżących upatrujących naruszenia prawa poprzez pozbawienie ich jednego z dwóch istniejących dotąd wjazdów (zjazdów) na teren ich posesji. Likwidacja jednego ze zjazdów podyktowana była bowiem względami bezpieczeństwa ruchu drogowego z jednej strony, z drugiej zaś koniecznością techniczną związaną z przebudową istniejącego trójwlotowego skrzyżowania drogi wojewódzkiej z drogą gminną.
Sąd wskazał także, że nie pozbawiono właścicieli posesji sąsiadujących z inwestycją wjazdów na ich tereny. Dotyczy to także posesji skarżących, którym zapewniono wjazd (zjazd) nr [...]. Fakt, że sytuacja ta jest dla skarżących mniej komfortowa niż poprzednio, nie może determinować treści rozstrzygnięcia, wszak mają oni zapewniony dostęp do drogi publicznej, a ich rzeczą winno być podjęcie działań zmierzających do usprawnienia komunikacji w obrębie ich posesji i funkcjonującego na niej przedsiębiorstwa. Za chybiony Sąd uznał także zarzut dotyczący niezwiązania w sposób właściwy układu komunikacyjnego oraz dostępności do sąsiednich posesji.
Odnosząc się do postulowanego przez skarżących raportu oddziaływania inwestycji na środowisko Sąd podniósł, iż zamierzona inwestycja będąca drogą publiczną o nawierzchni utwardzonej o długości mniejszej niż 1 km nie wymaga sporządzenia takiego raportu, co jasno wynika z treści § 3 ust. 1 pkt 11 "g" rozporządzenia Rady Ministrów z 24 września 2002 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 179, poz. 1490).
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiedli A. G. i W. G. reprezentowani przez pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego w rozumieniu art. 174 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 53, poz. 1270 ze zm., zwana dalej P.p.s.a.) przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:
- art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2001r. Nr 124 poz. 1361 ze zm.) poprzez przyjęcie, iż dane ujawnione w ewidencji gruntów, sprzeczne z danymi ujawnionymi w księgach wieczystych są prawdziwe, bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie,
- art. 5 ust. 1 pkt. 9 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, iż utrzymana w mocy decyzja nie narusza w rażący sposób podstawowych interesów skarżących oraz nie pozbawia budynku położonego na nieruchomości skarżących dostępu do drogi publicznej i drogi przeciwpożarowej,
- art. 33 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez utrzymanie w mocy decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego części zamierzenia budowlanego - przebudowy drogi gminnej związanej z budową wiaduktu, która nie może samodzielni funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem,
- art. 33 ust. 2 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, iż oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, złożone na podstawie umowy użyczenia nieruchomości z osobą nielegitymujmącą się jakimkolwiek tytułem prawnym do jej dysponowania może być podstawą do wydania pozwolenia na budowę,
2) naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy P.p.s.a. tj.;
- art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a. poprzez niewzięcie pod uwagę z urzędu przez Sąd naruszeń postępowania administracyjnego, polegającego na nieposiadaniu przez Gminę C. tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością i niemożnością w związku z tym wydzierżawiania jej, a także polegającego na udzieleniu pozwolenia na budowę w stosunku do części zamierzenia budowlanego,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji, przy istnieniu przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie, w związku z faktem, iż oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane złożone zostało na podstawie umowy z Gminą C., która nie była właścicielem nieruchomości w chwili jej użyczania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż brak rozpoznania przez Sąd kwestii prawa własności nieruchomości, na których zamierzona jest inwestycja oraz nieważność oświadczenia składanego przy wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę, co skarżący podnosili w toku postępowania - spowodował dodatkowo, iż uchybienia wykazywane przez skarżących oraz składane przez osoby działające w imieniu organów administracji oświadczenia oczywiście sprzeczne z rzeczywistym stanem sprawy - mogą być także podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego.
Strona skarżąca wskazała także, iż decyzja Starosty C. o udzieleniu pozwolenia na przebudowę stoi w rażącej sprzeczności z art. 33 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Stosownie bowiem do tej decyzji udzielono pozwolenia na budowę i zatwierdzono projekt budowlany jedynie części zamierzenia budowlanego - przebudowy drogi gminnej, stanowiącej część składową zamierzenia budowy wiaduktu. Droga gminna, której projekt budowlany zatwierdzono nie może samodzielnie powstać i funkcjonować bez budowy wiaduktu. Przebudowa drogi gminnej jest nierozerwalną częścią całego zamierzenia a zatem wydawanie pozwoleń na przebudowę drogi, która bez kompleksowego pozwolenia na budowę całego przedsięwzięcia nie może w ogóle się odbyć - stanowiło naruszenie cytowanego wyżej przepisu.
Nadto podniesiono, iż powołana decyzja praktycznie uniemożliwia w sposób zgodny z prawem korzystanie przez skarżących z nieruchomości, a w szczególności z budynku, który nieruchomość oznaczoną jako działka [...], dzieli na dwie części. Przebudowa drogi w projektowany sposób znosi jedyny dojazd na posesję od strony handlowej, oraz jedyne na nieruchomości parkingi dla klientów na kilkadziesiąt pojazdów, co przy wzięciu pod uwagę charakteru prowadzonej działalności skutkować będzie brakiem możliwości odwozu zakupionych przez klientów towarów. Nadto w tym miejscu zainstalowane są hydranty przeciwpożarowe i tak zaprojektowana przebudowa drogi uniemożliwi całkowicie dojazd do części handlowej pawilonu, a przecież tylko dzięki tej części pawilon ten ma rację bytu. W opinii strony skarżącej uznanie tej sytuacji przez Sąd I instancji, za "mniej komfortową" dla skarżących oraz przerzucanie na skarżących obowiązku takiego dostosowania nieruchomości, aby była zgodna z projektem przebudowy drogi - stanowi co najmniej zbytnią dowolność w interpretacji art. 5 ust. l pkt. 9 ustawy Prawo budowlane.
Dodano także, iż przedstawione w toku postępowania przez skarżących dowody w sprawie winny skłonić Sąd do zbadania stanu prawnego działek, na których ma być dokonana przebudowa drogo gminnej. Działanie Sądu było zatem sprzeczne także z art. 33 ust. 2 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane.
Dodatkowo, zdaniem skarżących, znaczące jest uchybienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w zakresie oceny, czy droga gminna, stanowiąca przedmiot zamierzenia budowlanego, objętego zaskarżoną decyzją dotyczy wyłącznie działki [...]. Z pobieżnego oglądu sprawy wynika, iż zamierzenie to dotyka również działek sąsiednich o numerach [...], [...], [...] oraz [...], które to działki nie były i nie są własnością Gminy C.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Gmina C. wniosła o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wskazała, iż przedmiotowa nieruchomość obejmuje drogę publiczną kategorii gminnej ul. [...] nr drogi [...] zaliczoną do dróg publicznych Uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Nr [...] z dnia [...]. Użyczenie tejże nieruchomości - drogi publicznej nastąpiło dla Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. celem uzyskania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością dla celów budowlanych. Podkreślono, iż zamierzenia inwestycyjne realizujące cel publiczny mają charakter priorytetowy dla układu komunikacyjnego Miasta C. i Powiatu C. Przedmiotowe zamierzenie nie narusza żadnego interesu wnoszących skargę kasacyjną. Fakt zmiany układu przestrzenno-urbanistycznego w obszarze nieruchomości stanowiącej własność skarżących nie może stanowić przesłanki prowadzącej jakiekolwiek ujemne oddziaływanie na interes prawny skarżących.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwana dalej: P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Stosownie do treści art. 33 ust. 1 powołanej ustawy pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego. W przypadku zamierzenia budowlanego obejmującego więcej niż jeden obiekt, pozwolenie na budowę może, na wniosek inwestora, dotyczyć wybranych obiektów lub zespołu obiektów, mogących samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem.
Z powołanego przepisu, skarżący wywodzą, iż nie jest dopuszczalne zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę, dzieląc inwestycje na poszczególne części tj. w niniejszej sprawie ograniczając się jedynie do przebudowy drogi gminnej. W opinii skarżących nie było podstaw do wydania zaskarżonej decyzji przez Starostę C., albowiem przebudowa drogi gminnej stanowi jedynie jeden z elementów całej inwestycji tj. budowy wiaduktu kolejowego wraz z przebudową układu drogowego.
Z taką argumentacją nie sposób się zgodzić. Należy bowiem zauważyć, iż w myśl art. 82 ustawy Prawo budowlane, organem administracji architektoniczno - budowlanej pierwszej instancji jest starosta (ust. 2). Natomiast Wojewoda jest organem administracji architektoniczno - budowlanej wyższego stopnia w stosunku do starosty oraz organem pierwszej instancji w sprawach obiektów i robót budowlanych dróg publicznych krajowych i wojewódzkich wraz z obiektami i urządzeniami służącymi do utrzymania tych dróg i transportu drogowego oraz sytuowanymi w granicach pasa drogowego sieciami uzbrojenia terenu - niezwiązanymi z użytkowaniem drogi, a w odniesieniu do dróg ekspresowych i autostrad - wraz z obiektami i urządzeniami obsługi podróżnych, pojazdów i przesyłek (ust.3 pkt 3).
Z prostego zatem zestawienia wskazanych przepisów wynika jednoznacznie, iż wojewoda nie jest organem właściwym do zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę w odniesieniu do dróg gminnych. W takiej sytuacji organem pierwszej instancji, zgodnie z ust. 2 jest starosta.
Organy administracji publicznej, na mocy przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, zobowiązane są do przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej (art.19 kpa). Organy muszą zatem kontrolować swoją właściwość od momentu wszczęcia postępowania do rozstrzygnięcia sprawy decyzją kończącą postępowania w sprawie. Decyzja wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, obciążona jest wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 1 kpa). Co więcej, naruszenie każdego rodzaju właściwości, w tym także naruszenie właściwości instancyjnej, powoduje nieważność decyzji (zob. wyrok SN z 27 marca 2002 r. III RN 225/01 niepubl.).
Nie zasługuje zatem na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 33 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Dodatkowo wskazać należy na znajdującą się w aktach sprawy decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], którą uchylono decyzję Wojewody M. z dnia [...] w części dotyczącej przebudowy drogi gminnej. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż decyzja Wojewody została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, albowiem Wojewoda nie miał kompetencji do zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę dla całej inwestycji pn. "Budowa wiaduktu nad torami PKP w C. - K. w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...] O. - C.". W części dotyczącej przebudowy drogi gminnej organem pierwszej instancji, w myśl art. 82 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, jest starosta. Decyzja ta została wydana w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 2265/06, którego ocena prawna była wiążąca dla organów orzekających w tej sprawie.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 powołanej ustawy podnieść należy, iż zgodnie z tym przepisem obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno - budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w strefie oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Ustawa Prawo budowlane nie definiuje pojęcia dostępu do drogi publicznej, jednakże posiłkowo należy sięgnąć do innych ustaw.
I tak - art. 93 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603), dział III dotyczący wykonywania, ograniczenia lub pozbawienia prawa do nieruchomości, wskazuje, iż za dostęp do drogi publicznej uważa się nie tylko bezpośredni dostęp do drogi publicznej lecz również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem. Z kolei ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717) w art. 2 pkt 14 określa, iż pod pojęciem dostępu do drogi publicznej należy rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej...
W okolicznościach niniejszej sprawy nie może zatem zostać uznany za zasadny zarzut skargi kasacyjnej dotyczący pozbawienia skarżących dostępu do drogi publicznej poprzez likwidację zjazdu w obrębie skrzyżowania z drogą wojewódzką, albowiem planowana inwestycja przewiduje likwidację tylko jednego ze zjazdów. Skarżący będą mieli dostęp do drogi publicznej przez drugi zjazd. Okoliczność, iż likwidowany zjazd jest wygodniejszy ze względu na prowadzoną działalność handlową, nie może zostać uwzględniony. Przepisy prawa budowlanego przewidują ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich poprzez m. in. dostęp do drogi publicznej. W niniejszej sprawie warunek ten został spełniony a zatem należało uznać, iż w tym zakresie zaskarżona decyzja a następnie wyrok z dnia 8 listopada 2006 r. odpowiadają prawu.
Należy również zwrócić uwagę na art. 29 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115), zgodnie z którym w przypadku budowy lub przebudowy drogi, budowa lub przebudowa zjazdów dotychczas istniejących należy do zarządcy drogi (ust. 2). W myśl rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430), zjazd nie może być usytuowany w miejscu zagrażającym bezpieczeństwu ruchu drogowego, a w szczególności w obszarze oddziaływania skrzyżowania lub węzła. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, likwidacja jednego ze zjazdów podyktowana była zatem względami bezpieczeństwa ruchu drogowego, co jednoznacznie wynika z powołanego rozporządzenia.
W opinii Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.) oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, także jest chybiony.
Zgodnie z art. 3 pkt 11 powołanej ustawy przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych... Obecne regulacje ustawy Prawo budowlane z dnia 27 marca 2003 r. wprowadziły istotne ułatwienie proceduralne, związane z uzyskiwaniem pozwolenia na budowę, polegające na wprowadzeniu oświadczenia inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Dzięki tej zmianie inwestor nie musi dołączać do wniosku o pozwolenie na budowę wypisów z księgi wieczystej czy aktów notarialnych, określających to prawo. Złożenie jednak nieprawdziwego oświadczenia podlega odpowiedzialności karnej, zgodnie z art. 233 Kodeksu karnego. Jednakże organ administracji publicznej, co do zasady, nie ma kompetencji do tego, aby badać prawdziwość złożonego oświadczenia w tym przedmiocie. Jeżeli nabierze wątpliwości w tym względzie, to powinien zwrócić się do odpowiednich organów ścigania, aby zbadały tę kwestię w kontekście odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie. Dopiero wszczęcie postępowania karnego przez właściwy organ w sprawie złożenia fałszywego oświadczenia umożliwi zawieszenie postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę.
W niniejszej sprawie inwestorem jest Zarząd dróg Wojewódzkich w Krakowie, który złożył stosowne oświadczenie w dniu [...]. Wynika z niego, iż inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynikające z umowy użyczenia zawartej z właścicielem m. in. działki nr [...] - Gminą C. Wskazane oświadczenie stanowiło podstawę uznania, iż inwestor rzeczywiście posiada wymagane ustawą Prawo budowlane, prawo do dysponowania nieruchomością... Znajdujący się w aktach wypis z rejestru gruntów nie mógł być dokumentem, na podstawie którego zostałoby wydane pozwolenia na budowę, albowiem przepisy nie przewidują takiej możliwości. Organy administracji publicznej orzekające w niniejszej sprawie oparły się na złożonym przez inwestora, oświadczeniu, co stoi w zgodzie z art. 33 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy.
Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 listopada 2006 r. odpowiada prawu.
Z tych tez względów na podstawie art. 184 ustawy P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI