II OSK 546/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Stowarzyszenia, potwierdzając bezczynność organu w sprawie pozwolenia na budowę i zobowiązując starostę do rozpoznania wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uwzględnił skargę na bezczynność Starosty Kartuskiego w sprawie pozwolenia na budowę, zobowiązując organ do rozpoznania wniosku. NSA rozpoznał skargę kasacyjną Polskiego Stowarzyszenia, które zarzucało naruszenie przepisów proceduralnych i merytorycznych. Sąd kasacyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko WSA co do bezczynności organu i błędnego zastosowania art. 64 § 2 K.p.a.
Sprawa dotyczyła skargi na bezczynność Starosty Kartuskiego w przedmiocie pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uwzględnił skargę, zobowiązując starostę do rozpoznania wniosku T. S.A. i stwierdzając, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd wskazał, że Starosta błędnie zastosował art. 64 § 2 K.p.a. pozostawiając wniosek bez rozpoznania, podczas gdy kwestie zgodności projektu z planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o warunkach zabudowy należą do merytorycznej oceny organu (art. 35 P.b.), a nie braków formalnych. W przypadku nieprawidłowości organ powinien wezwać do ich usunięcia w trybie art. 35 ust. 3 P.b. Skargę kasacyjną złożyło Polskie Stowarzyszenie, zarzucając m.in. pozbawienie możliwości obrony, wadliwe uzasadnienie wyroku oraz błędne stwierdzenie bezczynności organu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieuzasadnione. NSA potwierdził, że Stowarzyszenie miało możliwość obrony swoich praw, a wady uzasadnienia WSA nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. Sąd kasacyjny podzielił stanowisko WSA co do bezczynności organu, podkreślając, że zgodność projektu z normami planistycznymi jest kwestią merytoryczną, a nie formalną, a organ powinien działać w trybie art. 35 P.b., a nie art. 64 § 2 K.p.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, pozostawienie wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. jest niedopuszczalne, gdy organ powinien ocenić zgodność projektu z przepisami planistycznymi w trybie art. 35 P.b. W przypadku nieprawidłowości organ powinien wezwać do ich usunięcia w trybie art. 35 ust. 3 P.b.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że zgodność projektu z normami planistycznymi jest kwestią merytoryczną podlegającą ocenie organu architektoniczno-budowlanego (art. 35 P.b.), a nie brakiem formalnym wniosku. W przypadku nieprawidłowości organ powinien wezwać do ich usunięcia w trybie art. 35 ust. 3 P.b., a nie pozostawiać wniosek bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 K.p.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (25)
Główne
p.p.s.a. art. 149 § 1 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 64 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § 2 pkt 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 12
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 64 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 35 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 35 § ust. 3 i 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 33 § par. 2 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 33 § ust. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
P.b. art. 35 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 35 § ust. 3 i 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 33 § par. 2 pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 33 § ust. 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 1 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 90 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 33 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 35 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 37 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ dopuścił się bezczynności, błędnie stosując art. 64 § 2 K.p.a. zamiast art. 35 P.b. do oceny zgodności projektu z przepisami planistycznymi. Zgodność projektu z normami planistycznymi jest kwestią merytoryczną, a nie formalną.
Odrzucone argumenty
Pozbawienie Stowarzyszenia możności obrony praw przez niedoręczenie pism procesowych. Wadliwe uzasadnienie wyroku WSA przez pominięcie udziału Stowarzyszenia. Starosta nie dopuścił się bezczynności, prawidłowo stosując art. 64 § 2 K.p.a. do uzupełnienia braku formalnego wniosku. Starosta mógł wezwać do uzupełnienia decyzji o warunkach zabudowy w trybie art. 64 § 2 K.p.a., a nie art. 35 ust. 3 P.b.
Godne uwagi sformułowania
Sąd wskazał na czym polega bezczynność organu niezasadnie pozostawiając wniosek skarżącej bez rozpatrzenia, stosując art. 64 § 2 K.p.a. organ wzywa inicjatora postępowania w sprawie uzyskania pozwolenia na budowę o uzupełnienie koniecznej do załatwienia sprawy dokumentacji art. 64 § 2 K.p.a. nie jest jedyną regulacją w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę organ dokonuje wezwań w trybie art. 64 § 2 K.p.a. jedynie w zakresie, który nie dotyczy dokumentów badanych przez organ w oparciu o przepis art. 35 ust. 1 P.b. rezultatem niezastosowania się do wezwania organu w tym przedmiocie jest zatem nie pozostawienie podania bez rozpoznania, ale merytoryczna decyzja organu nie był uprawniony do wypowiadania się w niniejszej sprawie, czy w istocie planowania inwestycja wymagała uprzedniego uzyskania tej decyzji lokalizacyjnej. Jest to bowiem kwestia merytoryczna brak było podstaw do pozostawienia przez Starostę Kartuskiego wniosku skarżącej z dnia 3 listopada 2022 r. o pozwolenie na budowę bez rozpatrzenia Starosta podjął czynności w sprawie ze złożonego przez skarżącą wniosku, którego jednakże nie załatwił, błędnie przyjmując, że zawiera on braki formalne, uniemożliwiające jego merytoryczne rozpatrzenie pozbawienie Stowarzyszenia możności obrony swoich praw w toku sprawy Stowarzyszenie jednoznacznie sprzeciwiło się opieszałości ze stronie władz i wszelkim przypadkom bezczynności brak doręczenia ww. pism procesowym – nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy przedmiotowa skarga na bezczynność została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., a więc na posiedzeniu niejawnym wskazywana wada uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy kwestie zgodności projektu budowlanego z normami planistycznymi należą do merytorycznej oceny organu architektoniczno-budowlanego, a nie – braków formalnych wniosku zasada prawna wynikająca z uchwały NSA o sygn. akt I OPS 2/13, zgodnie z którą 'na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 K.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu'
Skład orzekający
Wojciech Mazur
przewodniczący
Paweł Miładowski
sprawozdawca
Piotr Broda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego i K.p.a. dotyczących bezczynności organu w postępowaniu o pozwolenie na budowę, rozróżnienie braków formalnych od kwestii merytorycznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z pozwoleniem na budowę i decyzją o warunkach zabudowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu bezczynności organów administracji i błędnego stosowania przepisów proceduralnych, co ma bezpośrednie przełożenie na praktykę prawniczą i inwestycyjną.
“Kiedy organ milczy? NSA wyjaśnia, kiedy bezczynność w sprawie pozwolenia na budowę jest faktyczna, a kiedy to tylko pozory.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 546/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-09-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-03-15 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Paweł Miładowski /sprawozdawca/ Piotr Broda Wojciech Mazur /przewodniczący/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz 658 Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane II SAB/Gd 75/23 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2023-11-15 Skarżony organ Starosta~Starosta Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 183 par. 2 pkt 5, art. 12, art. 149 par. 1 i 3 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2023 poz 775 art. 64 par. 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Dz.U. 2023 poz 682 art. 35 ust. 1 pkt 1, art. 35 ust. 3 i 5, art. 33 par. 2 pkt 3, art. 33 ust. 6 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) sędzia del. WSA Piotr Broda Protokolant: asystent sędziego Emilia Olszewska-Gągała po rozpoznaniu w dniu 11 września 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Polskiego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 listopada 2023 r. sygn. akt II SAB/Gd 75/23 w sprawie ze skargi T. Spółka Akcyjna z siedzibą w W. na bezczynność Starosty Kartuskiego w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Polskiego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. na rzecz T. Spółka Akcyjna z siedzibą w W. kwotę 377 (trzysta siedemdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 15 listopada 2023 r., sygn. akt II SAB/Gd 75/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, uwzględniając skargę T. S.A z siedzibą w W. na bezczynność Starosty Kartuskiego w przedmiocie pozwolenia na budowę, w pkt 1 zobowiązał Starostę Kartuskiego do rozpoznania sprawy z wniosku T. S.A. z siedzibą w W. z dnia 3 listopada 2022 r. o pozwolenie na budowę w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności; w pkt 2 stwierdził, że bezczynność Starosty Kartuskiego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; w pkt 3 zasądził od Starosty Kartuskiego na rzecz skarżącej T. S.A. z siedzibą w W. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sąd wskazał na czym polega bezczynność organu, a także powołał się na uchwałę NSA o sygn. akt I OPS 2/13, zgodnie z którą w sytuacji pozostawienia podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 K.p.a.) stronie przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie organ prowadzący postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę dla wnioskowanej przez skarżącą inwestycji dopuścił się bezczynności, gdyż w terminie zakreślonym przez przepisy prawa nie zakończył postępowania wydaniem odpowiedniego aktu sprawę tę rozstrzygającego, niezasadnie pozostawiając wniosek skarżącej bez rozpatrzenia, stosując art. 64 § 2 K.p.a. Sąd zwrócił uwagę, że art. 64 § 2 K.p.a. nie jest jedyną regulacją, na podstawie którego organ wzywa inicjatora postępowania w sprawie uzyskania pozwolenia na budowę o uzupełnienie koniecznej do załatwienia sprawy dokumentacji. Artykuł 33 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, zwanej dalej "P.b.", określa co należy dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę, w tym m.in. decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z art. 33 ust. 6 P.b. wynika zaś, że w przypadku wezwania do usunięcia braków innych niż braki, o których mowa w art. 35 ust. 1, stosuje się art. 64 § 2 K.p.a., z tym że wezwanie wnoszącego do usunięcia braków nie powinno nastąpić później niż po upływie 14 dni od dnia wpływu wniosku. Tak więc w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę organ dokonuje wezwań w trybie art. 64 § 2 K.p.a. jedynie w zakresie, który nie dotyczy dokumentów badanych przez organ w oparciu o przepis art. 35 ust. 1 P.b. Ten ostatni zaś przepis wymaga m.in. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę sprawdzenia zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu. Z kolei art. 35 ust. 3 P.b. stanowi, że w razie stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie określonym w ust. 1, organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia. W ocenie Sądu, z zestawienia tych przepisów wynika, że organ architektoniczno-budowlany, badając kompletność dokumentów przedłożonych przez inwestora wraz z wnioskiem o udzielenie mu pozwolenia na budowę, wezwań w zakresie uzupełnienia dokumentacji dotyczącej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dokonuje w trybie art. 35 ust. 3 P.b. Rezultatem niezastosowania się do wezwania organu w tym przedmiocie jest zatem nie pozostawienie podania bez rozpoznania, ale merytoryczna decyzja organu, uwzględniająca tę kwestię (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 23 sierpnia 2017 r., II SAB/Go 48/17; wyrok WSA w Opolu z 25 kwietnia 2017 r., II SAB/Op 55/17; wyroki NSA: z 17 maja 2011 r., II OSK 330/11; z 28 października 2010 r., II OSK 917/10; z 28 października 2010 r., II OSK 917/10). Ponadto to czy konkretnym przypadku decyzja o warunkach zabudowy, czy też o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego była konieczna może podlegać ocenie jedynie w sytuacji kontrolowania przez Sąd decyzji merytorycznej, a nie w postępowaniu dotyczącym bezczynności organu (por. wyrok NSA z 22 września 2022 r., II OSK 1467/22). Ponadto Sąd wskazał, że znany jest mu przeciwny pogląd prezentowany w orzecznictwie i doktrynie (por. wyrok NSA z 11 lutego 2020 r., II OSK 1892/19; wyrok WSA w Szczecinie z 1 lipca 2021 r., II SA/Sz 594/21; wyrok WSA w Warszawie z 9 sierpnia 2018 r., VII SAB/Wa 46/18; oraz A. Ostrowska, Prawo budowlane, Komentarz, red. A. Gliniecki, wyd. III, WK 2016, Lex/eL Komentarz do art. 35) – jednak tego przeciwnego poglądu nie podziela. W konsekwencji Sąd uznał za nieprawidłowe wezwanie skarżącej do dostarczenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jako uzupełnienia braku formalnego wniosku o pozwolenie na budowę z dnia 3 listopada 2022 r. w trybie przewidzianym w art. 64 § 2 K.p.a. Jednocześnie Sąd stwierdził, że nie był uprawniony do wypowiadania się w niniejszej sprawie, czy w istocie planowania inwestycja wymagała uprzedniego uzyskania tej decyzji lokalizacyjnej. Jest to bowiem kwestia merytoryczna, która może być badana przez sąd administracyjny w postępowaniu ze skargi na decyzję organu odwoławczego rozpoznającą odwołanie od decyzji organu I instancji odmawiającej albo udzielającej pozwolenia na budowę, a nie w postępowaniu ze skargi na bezczynność, w którym badana jest wyłącznie terminowość podejmowanych przez organ czynności (por. postanowienie NSA z 3 lutego 2011 r., II OSK 107/11), a także zasadność pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Z powyższych względów Sąd uznał, że brak było podstaw do pozostawienia przez Starostę Kartuskiego wniosku skarżącej z dnia 3 listopada 2022 r. o pozwolenie na budowę bez rozpatrzenia. To zaś oznacza, że Starosta Kartuski nie rozpoznał wniosku skarżącej w terminie wynikającym z art. 35 § 2 K.p.a., dopuszczając się bezczynności w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. Stąd też Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał organ do rozpatrzenia sprawy z wniosku skarżącej z dnia 3 listopada 2022 r. w terminie 1 miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności, o czym orzekł w punkcie 1 wyroku. Jednocześnie, Sąd uznał, że bezczynność Starosty nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. w punkcie 2 wyroku. Dokonując oceny, czy naruszenie prawa jest rażące, należy bowiem wziąć pod uwagę nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. W orzecznictwie sądowym zgodnie przyjmuje się także, iż rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. O rażącym naruszeniu prawa w postaci bezczynności może świadczyć zlekceważenie wnioskodawcy i jego żądania (por. wyrok NSA z 6 września 2016 r., I OSK 296/15). Zwłoka w wykonaniu obowiązku musi być efektem nacechowanego złą wolą, uporczywego zaniechania, pozbawionego racjonalnego uzasadnienia. Zatem o tym, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa nie decyduje tylko sam przedmiot sprawy, ale wszystkie okoliczności z tym związane, w tym także czas trwania bezczynności (zob. wyrok NSA z 8 lipca 2015 r., I OSK 237/15). Taka sytuacja nie zachodzi jednakże w niniejszej sprawie. Jak bowiem wynika z akt administracyjnych, Starosta podjął czynności w sprawie ze złożonego przez skarżącą wniosku, którego jednakże nie załatwił, błędnie przyjmując, że zawiera on braki formalne, uniemożliwiające jego merytoryczne rozpatrzenie. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłance z art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyło Polskie Stowarzyszenie [...] (postanowieniem WSA w Gdańsku z 14 listopada 2023 r. dopuszczone na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania). W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1) art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. w zw. z art. 12 p.p.s.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, przez pozbawienie Stowarzyszenia możności obrony swoich praw w toku sprawy, gdyż organizacji nie doręczono odpisu skargi, odpisu odpowiedzi na skargę, postanowienia o dopuszczeniu do udziału oraz zawiadomienia o terminie posiedzenia i składzie orzekającym ani żadnych innych dokumentów przed wydaniem w sprawie wyroku, pomimo że organizacja została przed wydaniem wyroku dopuszczona do udziału w postępowaniu; 2) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 12 p.p.s.a. przez sporządzenie wadliwego uzasadnienia wyroku, co miało wpływ na wynik sprawy, albowiem w uzasadnieniu wyroku nie wspomniano w ogóle o fakcie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu ani nie przedstawiono stanowiska Stowarzyszenia w sprawie i całkowicie pominięto uczestnictwo organizacji w sprawie, pomimo że organizacja wyraziła w sprawie we wniosku o dopuszczenie do udziału swoje ogólne stanowisko w sprawie; 3) art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 2 K.p.a. przez uwzględnienie skargi i stwierdzenie bezczynności Starosty oraz zobowiązanie Starosty do rozpoznania sprawy z wniosku skarżącej, pomimo że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż Starosta nie dopuścił się bezczynności, bowiem zgodnie z przepisami prawa wezwał na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. skarżącą do uzupełnienia stosownego braku formalnego wniosku, czego skarżąca nie uczyniła, więc Starosta pozostawił wniosek bez rozpoznania; 4) art. 64 § 2 K.p.a. przez uznanie, że Starosta nie mógł w trybie tego przepisu wezwać skarżącą do uzupełnienia braku formalnego wniosku, pomimo że podanie nie spełniało – zdaniem Starosty – wymagania z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a P.b. i poprzez uznanie, że wskutek nieuzupełnienia tego braku formalnego przez skarżącą Starosta nie mógł pozostawić wniosek skarżącej bez rozpatrzenia, co było kluczową okolicznością do stwierdzenia bezczynności Starosty; 5) art. 35 ust. 3 P.b. przez uznanie, że Starosta winien ewentualnie nałożyć na skarżącą obowiązek dostarczenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w trybie tego przepisu, pomimo że odnosi się on tylko do nieprawidłowości w zakresie sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a nie odnosi się on do niespełnienia wymagania dołączenia decyzji do wniosku (brak formalny z art. 64 § 2 K.p.a.), wskutek czego błędnie uznano, że Starosta dopuścił się bezczynności w sytuacji, gdy podjął wezwanie we właściwym trybie (art. 64 § 2 K.p.a.), gdyż wniosek skarżącej był – zdaniem Starosty – obarczony brakiem formalnym (brak dołączenia decyzji), a nie nieprawidłowościami w zakresie zgodności stosownego projektu z ustaleniami decyzji (wszak decyzja nie została załączona do wniosku). W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca – T. S.A. wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega najdalej idący zarzut skargi kasacyjnej dotyczący nieważności postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżące skargą kasacyjną Stowarzyszenie nie może skutecznie powoływać się na przesłankę nieważności z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. w zw. z art. 12 p.p.s.a. przez pozbawienie Stowarzyszenia możności obrony swoich praw w toku sprawy w wyniku niedoręczenia mu odpisu skargi, odpisu odpowiedzi na skargę, postanowienia o dopuszczeniu do udziału oraz zawiadomienia o terminie posiedzenia i składzie orzekającym ani żadnych innych dokumentów przed wydaniem w sprawie wyroku, w sytuacji gdy organizacja została przed wydaniem wyroku dopuszczona do udziału w postępowaniu. Odnośnie podnoszonej kwestii związanej z brakiem doręczenia odpisu skargi i odpowiedzi na skargę należy wskazać, że w tym zakresie skarga kasacyjna jest nieprzekonująca, ponieważ z drugiej strony w samej skardze kasacyjnej wskazuje się, że Stowarzyszenie w swoim wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wyraziło stanowisko w sprawie. Jak wynika z treści wniosku, Stowarzyszenia trafnie uchwyciło przedmiot niniejszej sprawy, tj. skargi na bezczynność organu w sprawie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, a co więcej odniosło się do zarzucanego przez skarżącą Spółkę łamania przez organ terminu załatwienia sprawy administracyjnej. Stowarzyszenie jednoznacznie sprzeciwiło się opieszałości ze strony władz i wszelkim przypadkom bezczynności (także sprzeciwiło się budowie stacji bazowej telefonii komórkowej). Wynika więc z tego, że pomimo iż Sąd I instancji nie doręczył ww. Stowarzyszeniu odpisu skargi i odpowiedzi na skargę, to istniały podstawy do stwierdzenia, że Stowarzyszeniu znana jest sprawa, a więc brak doręczenia ww. pism procesowym – nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Odnośnie podnoszonej kwestii braku doręczenia Stowarzyszeniu postanowienia o dopuszczeniu do udziału w charakterze uczestnika postępowania, należy wskazać, że Sąd I instancji doręczył Stowarzyszeniu odpis tego postanowienia za pośrednictwem poczty elektronicznej (na wskazaną we wniosku skrzynkę ePUAP) ze skutkiem doręczenia 28 grudnia 2023 r. W ten sam sposób doręczono Stowarzyszeniu odpis wyroku z uzasadnieniem. Stowarzyszenie nie może zatem skutecznie podnosić, że Sąd I instancji nie doręczył mu odpisu ww. postanowienia. Natomiast odnośnie podnoszonego braku zawiadomienia o terminie posiedzenia i składzie orzekającym ani żadnych innych dokumentów przed wydaniem w sprawie wyroku, należy wskazać, że przedmiotowa skarga na bezczynność została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., a więc na posiedzeniu niejawnym. W takiej sytuacji sąd administracyjny nie zawiadamia stron postępowania o wyznaczeniu terminu rozpoznania skargi, ponieważ obowiązek wynikający z art. 90 § 2 p.p.s.a. dotyczy posiedzeń jawnych. Poza tym informację o terminie posiedzenia niejawnego, jak i o składzie orzekającym Stowarzyszenie mogło uzyskać w Biuletynie Informacji Publicznej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z e-Wokandy, gdzie znajdują się informacje podane do publicznej wiadomości zarówno co do terminu posiedzenia, jego rodzaju oraz składu orzekającego – skoro z wniosku o dopuszczenie do udziału wynika, że Stowarzyszeniu najpóźniej w dniu 14 listopada 2023 r. (a więc na dzień przed wyznaczonym terminem posiedzenia niejawnego) znana była już sygnatura sprawy, tj. II SAB/Gd 75/23, a co więcej, także i przedmiot sprawy. W tych warunkach należało uznać, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do twierdzenia, że Stowarzyszenie zostało pozbawione możliwości obrony swoich praw w toku sprawy, skoro przed wydaniem zaskarżonego wyroku wyraziło swoje stanowisko w sprawie, zostało dopuszczone do udziału w postępowaniu; został mu doręczony odpis wyroku z uzasadnieniem, co w konsekwencji umożliwiło Stowarzyszeniu wywiedzenie skargi kasacyjnej. Dlatego zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. w zw. z art. 12 p.p.s.a. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Ma rację ww. Stowarzyszenie, podnosząc, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji nie wspomniał w ogóle o fakcie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu ani nie przedstawiono stanowiska Stowarzyszenia w sprawie i całkowicie pominięto uczestnictwo organizacji w sprawie. Jednak tego rodzaju wada uzasadnienia wyroku w świetle treści złożonego wniosku o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika, nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ co do zasady Stowarzyszenie w swoim wniosku jednoznacznie sprzeciwiło się opieszałości ze strony władz i wszelkim przypadkom bezczynności, zaś Sąd I instancji właśnie uwzględnił skargę na bezczynność, doszukując się stanu bezczynności Starosty Kartuskiego w rozpatrzeniu wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. W tych warunkach należało uznać, że zaskarżony wyrok realizował co do zasady postulaty Stowarzyszenia, a tym samym wskazywana wada uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy. W tym miejscu wskazania wymaga, że pozostała treść wniosku Stowarzyszenia dotyczyła kwestii merytorycznych dotyczących przesłanek udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, które to kwestie w sprawie skargi na bezczynność organu nie mogły być i nie były przedmiotem oceny Sądu Administracyjnego na aktualnym etapie postępowania. Dlatego zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 12 p.p.s.a. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Także pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, tj. art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 2 K.p.a.; art. 64 § 2 K.p.a.; art. 35 ust. 3 P.b., a dotyczące stwierdzenia przez Sąd I instancji bezczynności – nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełni podziela ocenę Sądu I instancji, zgodnie z którą w niniejszej sprawie organ prowadzący postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę dla wnioskowanej przez skarżącą inwestycji dopuścił się bezczynności, gdyż w terminie zakreślonym przez przepisy prawa nie zakończył postępowania wydaniem odpowiedniego aktu sprawę tę rozstrzygającego, niezasadnie pozostawiając wniosek skarżącej bez rozpatrzenia, stosując art. 64 § 2 K.p.a. W omawianym zakresie Sąd I instancji trafnie uchwycił istotę postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, ponieważ stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b., kwestie zgodności projektu budowlanego z normami planistycznymi należą do merytorycznej oceny organu architektoniczno-budowlanego, a nie – braków formalnych wniosku. Jeżeli w tym zakresie istnieją nieprawidłowości to organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, co wynika z art. 35 ust. 3 P.b. Brak zaś wykonania takiego wezwania uprawnia organ do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę, co wynika z art. 35 ust. 5 P.b., a nie pozostawienia wniosku bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 K.p.a. Poza tym także z art. 33 ust. 2 pkt 3 P.b. wynika, że do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nie jest to zatem stricte wymóg formalny wniosku, ponieważ w tym zakresie złożenie odpowiedniego dokumentu wymaga uprzednio merytorycznej oceny, czy w ogóle jest to w sprawie wymagane, co przeczy stanowisku jakoby ocena w tym zakresie mogła być dokonywana na wstępnym etapie badania kompletności wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę (braku formalnego), co potwierdza zaistniała w niniejszej sprawie okoliczność, że z treści skierowanego do skarżącej Spółki wezwania nie wiadomo z jakich względów dołączenie do wniosku decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu miałoby być wymagane zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Co więcej, Sąd I instancji trafnie zauważył, że z art. 33 ust. 6 P.b. wynika, iż w przypadku wezwania do usunięcia braków innych niż braki, o których mowa w art. 35 ust. 1, stosuje się art. 64 § 2 K.p.a., z tym że wezwanie wnoszącego do usunięcia braków nie powinno nastąpić później niż po upływie 14 dni od dnia wpływu wniosku. W pełni należy zatem podzielić ocenę Sądu I instancji, że w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę organ dokonuje wezwań w trybie art. 64 § 2 K.p.a. jedynie w zakresie, który nie dotyczy dokumentów badanych przez organ w oparciu o przepis art. 35 ust. 1 P.b., a zgodnie z tym przepisem m.in. zgodność inwestycji z normami planistycznymi, to kwestie merytoryczne, a więc decydujące o udzieleniu pozwolenia na budowę albo odmowie jego udzielenia. Wreszcie w niniejszej sprawie ma znaczenie zasada prawna wynikająca z uchwały NSA o sygn. akt I OPS 2/13, zgodnie z którą "na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 K.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)". Zasada ta potwierdza bowiem, że istniały w niniejszej sprawie podstawy do skutecznego wniesienia skargi na bezczynność organu, pomimo tego, że organ ten pozostawił wniosek o pozwolenie na budowę bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. Przedstawione powyżej stanowisko zbieżne jest nadto z wiodącą linią orzeczniczą w tego rodzaju sprawach (por. wyroki NSA: z 29 sierpnia 2019 r., II OSK 796/19; z 18 października 2017 r., II OSK 1888/17; z 28 października 2010 r., II OSK 917/10). Składowi orzekającemu NSA znany jest także pogląd przeciwny (patrz: wyrok NSA z 11 lutego 2020 r., II OSK 1892/19), który jednak nie zyskał szerokiej orzeczniczej aprobaty, a poza tym pogląd ten nie uwzględnia specyfiki postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, gdzie określone w art. 35 ust. 1 P.b. kwestie podlegają zasadniczo merytorycznej ocenie organu architektoniczno-budowlanego, o czym wyżej była mowa. Mając powyższe na względzie w skardze kasacyjnej nie podważono skutecznie oceny Sądu I instancji, który niewadliwie uwzględnił skargę "zwykłą" i stwierdził bezczynności Starosty oraz zobowiązał Starostę do rozpoznania sprawy z wniosku skarżącej Spółki, z tą oceną, że Starosta nie mógł w trybie art. 64 § 2 K.p.a. pozostawić wniosku bez rozpoznania, ponieważ Starosta powinien ewentualnie nałożyć na skarżącą Spółkę obowiązek dostarczenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w trybie art. 35 ust. 3 P.b. Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie 204 pkt 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI