Orzeczenie · 2023-12-04

II OSK 545/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-12-04
NSAAdministracyjneWysokansa
przewlekłość postępowaniazezwolenie na pobytzezwolenie na pracęcudzoziemcyprawo administracyjneNSAskarga kasacyjnakoszty postępowaniazadośćuczynienie

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody Dolnośląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę dla Y.P. oraz zasądził od Wojewody na rzecz strony kwotę 3000 zł z tytułu zadośćuczynienia za przewlekłość. Wojewoda zarzucił naruszenie art. 149 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 100c ust. 3 pkt 2 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, twierdząc, że przepis ten wyłącza możliwość zasądzenia sumy pieniężnej w okresie od 15 kwietnia do 31 grudnia 2022 r. NSA uznał ten zarzut za bezzasadny. Sąd podkreślił, że art. 100c ustawy o pomocy, wprowadzony w celu złagodzenia skutków masowego napływu obywateli Ukrainy, nie ma zastosowania do stanów przewlekłości, które zaistniały przed jego wejściem w życie i nie były z nimi związane. W ocenie NSA, wykładnia ta jest zgodna z zasadą demokratycznego państwa prawnego i nie narusza konstytucyjnych wartości. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie uzasadnienia wyroku WSA, uznając, że zawiera ono wystarczające wyjaśnienie przyczyn przyznania sumy pieniężnej. NSA potwierdził, że przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny i służy zarówno kompensacji krzywdy moralnej, jak i dyscyplinowaniu organu. W ocenie NSA, kwota 3000 zł była adekwatna do stwierdzonej, trwającej prawie 3 lata przewlekłości postępowania, która nie była usprawiedliwiona. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną Wojewody.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przewlekłości postępowania w kontekście specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy oraz zasad przyznawania sum pieniężnych na rzecz stron postępowania.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych spraw, choć ogólne zasady dotyczące przewlekłości pozostają aktualne.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przepis art. 100c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy wyłącza możliwość zasądzenia przez sąd administracyjny sumy pieniężnej za przewlekłe prowadzenie postępowania, jeśli przewlekłość miała miejsce przed wejściem w życie tego przepisu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis art. 100c ustawy o pomocy nie wyłącza możliwości zasądzenia sumy pieniężnej za przewlekłość postępowania, która zaistniała przed jego wejściem w życie i nie była z nim związana.

Uzasadnienie

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy została wprowadzona w celu złagodzenia skutków masowego napływu obywateli Ukrainy i nie ma zastosowania wstecz do stanów przewlekłości, które miały miejsce wcześniej i nie były z nią związane. Taka wykładnia jest zgodna z zasadą demokratycznego państwa prawnego.

Czy uzasadnienie wyroku WSA dotyczące przyznania sumy pieniężnej za przewlekłość postępowania narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. z powodu braku szczegółowego wyjaśnienia przyczyn?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie wyroku WSA nie narusza art. 141 § 4 p.p.s.a., ponieważ zawiera wystarczające wyjaśnienie przyczyn przyznania sumy pieniężnej, uwzględniając czas trwania postępowania i utrudnienia życiowe strony.

Uzasadnienie

Uzasadnienie wyroku WSA zawiera wszystkie niezbędne elementy i pozwala na kontrolę instancyjną. Sąd wskazał indywidualne okoliczności, które stanowiły podstawę do przyznania sumy pieniężnej, a zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu ocen prawnych sądu.

Czy przyznanie przez sąd administracyjny sumy pieniężnej na rzecz strony skarżącej z tytułu przewlekłości postępowania jest uzasadnione w sytuacji, gdy organ nie przekroczył granic uznania sędziowskiego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przyznanie sumy pieniężnej jest uzasadnione, jeśli organ nie przekroczył granic uznania sędziowskiego, a sprawa ma istotne znaczenie dla strony i długotrwałe postępowanie powoduje uciążliwości.

Uzasadnienie

Przyznanie sumy pieniężnej ma na celu zadośćuczynienie za ignorowanie interesu strony w terminowym załatwieniu sprawy, pełni funkcję kompensacyjną i dyscyplinującą. Kwota 3000 zł była adekwatna do stwierdzonej przewlekłości, która trwała prawie 3 lata i była wynikiem zaniechań organu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Wojewody Dolnośląskiego od wyroku WSA we Wrocławiu.

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 149 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umożliwia sądowi przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości postępowania.

Pomocnicze

u.p.o.u. art. 100c

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Przepis ten, wprowadzony w celu złagodzenia skutków masowego napływu obywateli Ukrainy, nie wyłącza możliwości zasądzenia sumy pieniężnej za przewlekłość postępowania, która zaistniała przed jego wejściem w życie i nie była z nim związana.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy wymogów formalnych uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA po rozpoznaniu skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.

k.p.a. art. 35

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy terminów załatwiania spraw administracyjnych.

k.p.a. art. 36

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy obowiązku informowania o przyczynach braku załatwienia sprawy w terminie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 100c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy nie wyłącza możliwości zasądzenia sumy pieniężnej za przewlekłość postępowania, która zaistniała przed jego wejściem w życie. • Uzasadnienie wyroku WSA jest wystarczające i nie narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. • Przyznanie sumy pieniężnej na rzecz strony skarżącej jest uzasadnione ze względu na długotrwałość postępowania i jego znaczenie dla strony.

Odrzucone argumenty

Art. 100c ust. 3 pkt 2 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy wyłącza możliwość zasądzenia sumy pieniężnej od organu w okresie od 15 kwietnia do 31 grudnia 2022 r. • Uzasadnienie wyroku WSA jest wadliwe z powodu braku szczegółowego wyjaśnienia przyczyn przyznania sumy pieniężnej. • Przyznanie sumy pieniężnej jest fakultatywne i w tej sprawie nie było uzasadnione.

Godne uwagi sformułowania

brak jest wskazania jakichkolwiek powodów wprowadzenia do obowiązującego porządku prawnego regulacji zawartej w art. 100c • nie sposób uzasadnić interesem publicznym mającym przewagę nad interesem podmiotów skarżących zwłokę organu • naruszałoby to istotne wartości konstytucyjne: zasadę zaufania do państwa i prawa (art. 2 Konstytucji RP) oraz zasadę równości (art. 32 Konstytucji RP) • nie można zaakceptować sytuacji, w której organ administracji po wpłynięciu do niego wniosku o wydanie zezwolenia na dzień wniesienia skargi, czyli przez 33 miesiące nie podejmuje żadnej czynności w sprawie • przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej ma przede wszystkim na celu danie stronie swoistego zadośćuczynienia za ignorowanie jej uzasadnionego interesu w terminowym załatwieniu sprawy

Skład orzekający

Małgorzata Miron

przewodniczący sprawozdawca

Andrzej Jurkiewicz

sędzia

Anna Szymańska

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przewlekłości postępowania w kontekście specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy oraz zasad przyznawania sum pieniężnych na rzecz stron postępowania."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych spraw, choć ogólne zasady dotyczące przewlekłości pozostają aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przewlekłości postępowań administracyjnych, które ma realny wpływ na życie cudzoziemców ubiegających się o zezwolenia na pobyt i pracę. Wyrok NSA wyjaśnia istotne kwestie interpretacyjne dotyczące specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy.

NSA: Specustawa o pomocy Ukraińcom nie chroni przed karą za przewlekłość postępowania!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst