II OSK 537/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący J.S. wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił jego skargę na uchwałę Rady Miasta W. z 2012 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (mpzp). Głównym zarzutem skarżącego była niezgodność mpzp z decyzją ZRID z 2018 r. dotyczącą budowy drogi, co miało skutkować podwójnym ograniczeniem możliwości zabudowy jego nieruchomości. Skarżący argumentował, że plan powinien być dostosowany do późniejszych zmian faktycznych i prawnych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że plan miejscowy uchwalony w 2012 r. nie mógł przewidywać ustaleń decyzji ZRID wydanej prawie 6 lat później. Skutki decyzji ZRID dla nieruchomości skarżącego miały charakter wtórny wobec ustaleń planu i nie mogły stanowić podstawy do oceny legalności planu uchwalonego wcześniej. NSA zaznaczył również, że sądy administracyjne nie posiadają kompetencji do zobowiązania organu do zmiany planu miejscowego, a przepisy dotyczące skargi na przewlekłość postępowania nie mają zastosowania do uchwalania aktów prawa miejscowego. Sąd uznał, że Rada Miasta nie naruszyła władztwa planistycznego, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów materialnych, w tym prawa własności, nie były zasadne, gdyż ograniczenia wynikające z planu były uzasadnione interesem publicznym i proporcjonalne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie braku możliwości kwestionowania legalności planu miejscowego na podstawie późniejszych decyzji administracyjnych oraz brak kompetencji sądów do zobowiązania organu do zmiany planu.
Dotyczy sytuacji, gdy plan miejscowy został uchwalony przed wydaniem późniejszej decyzji administracyjnej (np. ZRID), która wpływa na zagospodarowanie terenu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy późniejsza decyzja ZRID dotycząca budowy drogi może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności lub konieczności zmiany wcześniej uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, późniejsza decyzja ZRID nie może stanowić podstawy do oceny legalności wcześniej uchwalonego planu miejscowego ani przesądzać o jego wadliwości, zwłaszcza gdy plan został uchwalony na wiele lat przed wydaniem decyzji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że plan miejscowy uchwalony w 2012 r. nie mógł przewidzieć ustaleń decyzji ZRID wydanej w 2018 r. Skutki decyzji ZRID mają charakter wtórny wobec ustaleń planu i nie mogą wpływać na jego legalność. Władztwo planistyczne gminy nie jest nieograniczone, ale ograniczenia muszą być proporcjonalne i uzasadnione interesem publicznym.
Czy sądy administracyjne mają kompetencje do zobowiązania organu do zmiany lub uchwalenia nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w przypadku stwierdzenia jego niezgodności ze stanem faktycznym lub prawnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sądy administracyjne nie posiadają kompetencji do zobowiązania organu do zmiany lub uchwalenia nowego planu miejscowego.
Uzasadnienie
Procedura uchwalania planu miejscowego jest odrębnym trybem tworzenia prawa, a nie postępowaniem administracyjnym. Sądy administracyjne nie są wyposażone w kompetencje do orzekania w sprawach skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania uchwałodawczego dotyczącego aktów prawa miejscowego, ani do zobowiązywania organów do podjęcia takich czynności.
Przepisy (21)
Główne
u.p.z.p. art. 28 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Podstawa do stwierdzenia nieważności planu miejscowego w przypadku istotnego naruszenia zasad sporządzania planu.
P.p.s.a. art. 147 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stwierdzenie nieważności aktu lub czynności z powodu naruszenia prawa.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 6 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ustalenia planu kształtują sposób wykonywania prawa własności.
u.p.z.p. art. 6 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Prawo do zagospodarowania terenu zgodnie z planem i ochrona interesu prawnego.
u.p.z.p. art. 1 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wymagania ładu przestrzennego, ochrony środowiska, zdrowia, bezpieczeństwa oraz prawo własności.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Treść prawa własności.
k.c. art. 144
Kodeks cywilny
Ograniczenia prawa własności w związku z immisjami.
Konstytucja RP art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona prawa własności.
Konstytucja RP art. 87 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Źródła powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej.
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada proporcjonalności przy ograniczaniu praw i wolności.
specustawa drogowa art. 11i § 2
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Wyłączenie stosowania przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w sprawach zezwoleń na realizację inwestycji drogowej.
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Skarga na uchwałę rady gminy naruszającą interes prawny.
u.s.g. art. 101 § 3
Ustawa o samorządzie gminnym
Termin do stwierdzenia nieważności uchwały.
u.s.g. art. 101a
Ustawa o samorządzie gminnym
Zaskarżanie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ gminy.
P.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania skargi przez sąd administracyjny.
P.p.s.a. art. 149 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie w sprawach bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi, jeśli brak podstaw do jej uwzględnienia.
P.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 204 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
k.p.a. art. 8 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania do organów państwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Późniejsza decyzja ZRID nie może wpływać na legalność wcześniej uchwalonego planu miejscowego. • Sądy administracyjne nie mają kompetencji do zobowiązania organu do zmiany planu miejscowego. • Plan miejscowy uchwalony w 2012 r. nie mógł przewidzieć ustaleń decyzji ZRID z 2018 r.
Odrzucone argumenty
Nieważność mpzp z powodu niezgodności z późniejszą decyzją ZRID. • Konieczność zmiany mpzp ze względu na zmianę stanu faktycznego i prawnego. • Przewlekłe postępowanie w sprawie zmiany mpzp i zobowiązanie organu do jego zmiany.
Godne uwagi sformułowania
Skutki jakie w tym zakresie powstały dla możliwości zagospodarowania działki skarżącego i wynikająca z tego ingerencja w prawo własności mają charakter wtórny wobec ustaleń wynikających z zaskarżonego planu miejscowego. • Nie mogą więc one stanowić podstawy do oceny postanowień planu miejscowego uchwalonego prawie 6 lat wcześniej i jego badania pod kątem występowaniem w nim istotnego naruszenia prawa. • Sądy administracyjne nie zostały wyposażone w kompetencje w tym zakresie (zmiany uchwały).
Skład orzekający
Jan Szuma
sędzia del. WSA
Leszek Kiermaszek
przewodniczący
Małgorzata Masternak - Kubiak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku możliwości kwestionowania legalności planu miejscowego na podstawie późniejszych decyzji administracyjnych oraz brak kompetencji sądów do zobowiązania organu do zmiany planu."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy plan miejscowy został uchwalony przed wydaniem późniejszej decyzji administracyjnej (np. ZRID), która wpływa na zagospodarowanie terenu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy konfliktu między planem miejscowym a decyzją ZRID, co jest częstym problemem w praktyce planowania przestrzennego. Wyjaśnia granice władztwa planistycznego i kompetencje sądów administracyjnych.
“Plan miejscowy starszy niż decyzja ZRID? NSA wyjaśnia, co ma pierwszeństwo.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.