II SA/WR 2447/01

II SA/Wr 2447/01 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-10-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-09-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Henryk Ożóg /przewodniczący/
Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/
Tadeusz Kuczyński
Symbol z opisem
634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędziowie: NSA Tadeusz Kuczyński, WSA Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/, Protokolant Aleksandra Rygielska, po rozpoznaniu w dniu 27 października 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi S. O. na decyzję Kierownika Urzędu ds Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą; II. zasądza od Kierownika Urzędu ds Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz S. O. kwotę 10 /słownie: dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zwany dalej Kierownik Urzędu, na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. 1997r. Nr 142, poz. 950 z póź. zm./ zwanej dalej ustawą o kombatantach pozbawił S. O. uprawnień kombatanckich przyznanych przez Zarząd Wojewódzki ZBoWiD z J. G. dnia [...]r. z tytułu utrwalania władzy ludowej od "[...] do [...]r."
W rozstrzygnięciu podano, iż S. O. otrzymał uprawnienia kombatanckie przyznane przez Zarząd Wojewódzki ZBoWiD z tytułu: utrwalania władzy ludowej od "[...] do [...]" na podstawie zaświadczenia z Wojskowej Komendy Uzupełnień w B. z dnia [...]r., które stwierdza, że pełnił służbę w LWP od "[...] do [...]r."
Z posiadanych akt wynika, że jednostka ta nie brała udziału w walkach z UPA ani z oddziałami Wehrwolfu.
Kierownik Urzędu wskazał, iż do sytuacji tej ma zastosowanie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 1997r. Nr 142, poz. 950/, który stanowi: "Pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie z tytułu działalności w latach 1944-56 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub z innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4.
Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 6 cytowanej wyżej ustawy "za działalność kombatancką uznaje się uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu", co w wypadku S. O. nie miało miejsca.
W postępowaniu weryfikacyjnym Urząd postępował zgodnie z art. 10 i 73 § 1 kpa.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy S. O. podniósł, iż w [...]r. brał udział w rozbiciu bandy w S. S. , "która grasowała na tych terenach."
Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]r. Nr [...] o pozbawieniu S. O. uprawnień kombatanckich.
W motywach decyzji podkreślono, iż S. O. uprawnienia kombatanckie posiadał wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej. Zatem podstawą prawną do pozbawienia go uprawnień jest art. 25 ust. 2 pkt 2 obowiązującej ustawy.
Z powyższego wynika, że kwestionowana decyzja z dnia [...]r. nie narusza prawa. S. O. nie przedłożył także nowych dowodów, mogących mieć wpływ na wynik sprawy.
Na powyższą decyzję wniósł skargę S. O., w której wywodzi, iż "[...]r. powołany byłem przez RKU w T. do służby wojskowej i skierowany do Wojsk Ochrony Pogranicza. Podstawowe przeszkolenie wojskowe i graniczne odbyłem w [...] pułku piechoty w S. S. Potem skierowany zostałem do [...] Oddziału B., przemianowanego na [...] Brygadę Ochrony Pogranicza w K./zaświadczenie CAW w załączeniu/.
Moja służba we wspomnianym wyżej okresie polegała na wykrywaniu i zwalczaniu resztek "Werwolfu" oraz Ukraińskiej Powstańczej Armii na terenie b. województwa s. Mój wielokrotny udział w starciach zbrojnych, związanych z ryzykiem utraty życia uprawnia mnie do tytułu kombatanta którego nie powinienem być pozbawiony."
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Dodatkowo podkreślono, iż zarzuty podniesione w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego odnośnie przebiegu postępowania i działalności kombatanckiej nie mają wpływu na wynik sprawy w świetle obowiązujących przepisów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności decyzji z prawem materialnym oraz przepisami postępowania administracyjnego.
Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej, chyba że wynika to z przepisu prawa.
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach [...]-[...]r. w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2 oraz w art. 4 obecnie obowiązującej ustawy o kombatantach.
Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w obecnie obowiązującej ustawie o kombatantach oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945r. do 30 czerwca 1947r.
Z akt sprawy wynika, że Zarząd Wojewódzki ZBoWiD w J. G. w dniu [...]r. przyznał S. O. uprawnienia kombatanckie z tytułu utrwalania władzy ludowej od [...] r. do [...]r.
Z zaświadczenia Wojskowej Komendy Uzupełnień w B. z dnia [...]r. wynika, że skarżący pełnił służbę w Ludowym Wojsku Polskim od dnia [...]r. do dnia [...]r. w tym jednostce która prowadziła walki w reakcyjnym podziemiem od [...]r. do dnia [...]r.
Kierownik Urzędu orzekając o pozbawieniu skarżącego uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach stwierdził, iż z akt sprawy wynika, że "jednostka ta nie brała udziału w walkach z UPA ani oddziałami Wehrwolfu".
Wskazał też, iż zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy "za działalność kombatancką uznaje się uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu" co w przypadku skarżącego nie miało miejsca.
W części historycznej akt jest mowa, iż skarżący w dniu [...]r. został powołany do Wojska Polskiego - [...] brygady ochrony pogranicza w K. Przeszkolenie "rekruta przeszedł" w [...] Pułku Piechoty w S. S.
W aktach niniejszej sprawy znajduje się pismo Centralnego Archiwum Wojskowego Nr [...] z dnia [...]r. Z treści jego wynika, iż żołnierze [...] Pułku Piechoty, w którym skarżący pełnił służbę od [...] do [...]r. brali udział w walkach z UPA do [...]r.
Stosownie do art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.
Dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. /art. 76 kpa/.
Z kolei według art. 107 § 3 kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej /.../.
Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kierownik Urzędu nie wskazał z jakiej przyczyny odmówił wiarygodności przedłożonemu dokumentowi z dnia [...]r.
Nie sposób w tym miejscu pominąć, iż przed podjęciem decyzji w indywidualnej sprawie organ administracyjny zobowiązany jest, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej zbadać wszechstronnie sprawę a w szczególności w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć z urzędu cały materiał dowodowy dla ustalenia stanu faktycznego /art. 7 i art. 77 § 1 kpa/.
Następnie dokonać oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona /art. 80 kpa/.
Zasady te zostały naruszone w postępowaniu administracyjnym.
Kierownik Urzędu zaniechał bowiem podjęcia czynności procesowych zmierzających do wyjaśnienia wyżej przytoczonych okoliczności /art. 7 i art. 77 kpa/.
Dopiero więc zebranie pełnego materiału dowodowego w sprawie i prawidłowo poczynione ustalenia faktyczne pozwoliłyby rozstrzygnąć, czy skarżący w myśl obowiązujących przepisów ustawy nie powinien zachować uprawnienia na podstawie innego tytułu.
Reasumując stwierdzić należy, iż naruszenie wymienionych przepisów postępowania administracyjnego, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Utraciwszy bowiem jeden tytuł do uprawnień kombatanckich skarżący mógł uzyskać inny znany ustawie.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ orzeczono jak w sentencji.
Orzeczenie o kosztach zostało oparte na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm./ w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/.
Sąd nie orzekł o wykonaniu zaskarżonej decyzji gdyż jako orzeczenie negatywne nie ma ono przymiotu wykonalności /art. 152 - Prawo o postępowaniu /.../.