II OSK 534/08

Naczelny Sąd Administracyjny2009-04-09
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlaneplan zagospodarowania przestrzennegoroboty budowlanewstrzymanie robótnadzór budowlanyskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie wstrzymania robót budowlanych, potwierdzając, że naruszenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowi podstawę do wstrzymania robót, nawet jeśli zgłoszenie nie zostało odrzucone.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej S. S. od wyroku WSA w Kielcach, który oddalił skargę na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych. S. S. rozpoczął utwardzanie terenu na działce, która zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wymagała zachowania 60% powierzchni biologicznie czynnej. Organy nadzoru budowlanego wstrzymały roboty, uznając je za niezgodne z planem. WSA w Kielcach utrzymał w mocy postanowienie, wskazując na naruszenie planu miejscowego, mimo błędnego wskazania podstawy prawnej przez organ pierwszej instancji. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że przepisy prawa miejscowego są objęte zakresem art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną S. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który oddalił skargę na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych. Sprawa dotyczyła utwardzenia terenu na działce, które zostało wstrzymane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a następnie utrzymane w mocy przez Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organy uznały, że roboty budowlane naruszają ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Morawica, który wymagał zachowania minimalnego 60% udziału powierzchni biologicznie czynnej na terenie oznaczonym symbolem D-di.UT/ZZ. S. S. argumentował, że zgłoszenie robót zostało przyjęte milcząco, a plan miejscowy zawiera sprzeczne regulacje. WSA w Kielcach oddalił skargę, stwierdzając, że roboty naruszają plan miejscowy, a błędne wskazanie podstawy prawnej przez organ pierwszej instancji (art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego zamiast pkt 4) nie miało wpływu na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 kwietnia 2009 r. oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że pogląd skarżącego o braku podstaw do wstrzymania robót jest błędny. Potwierdził, że pod pojęciem "przepisów" w art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego należy rozumieć również przepisy prawa miejscowego, w tym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. NSA podkreślił, że nawet prawidłowo dokonane zgłoszenie robót budowlanych nie stoi na przeszkodzie wszczęciu postępowania w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. Sąd nie orzekł o kosztach zastępstwa procesowego z urzędu, wskazując na właściwość WSA w tym zakresie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowi podstawę do wstrzymania robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, nawet jeśli zgłoszenie robót nie zostało odrzucone.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pod pojęciem "przepisów" w art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego należy rozumieć również przepisy prawa miejscowego, w tym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Prawidłowo dokonane zgłoszenie nie stoi na przeszkodzie wszczęciu postępowania w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.p.b. art. 50 § 1 pkt 3 i 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Pod pojęciem "przepisów" w art. 50 ust. 1 pkt 4 należy rozumieć również przepisy prawa miejscowego, w tym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a/

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 210

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 250

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 258-261

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przed radcą prawna ustanowionego z urzędu art. § 16

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowi podstawę do wstrzymania robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, nawet jeśli zgłoszenie nie zostało odrzucone. Pod pojęciem "przepisów" w art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego należy rozumieć również przepisy prawa miejscowego, w tym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Błędne wskazanie podstawy prawnej przez organ pierwszej instancji nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż stan faktyczny podpadał pod dyspozycję innego obowiązującego przepisu.

Odrzucone argumenty

Skarżący prowadził roboty budowlane na podstawie milczącej zgody organu, gdyż nie wniesiono sprzeciwu. Roboty nie zagrażały bezpieczeństwu, a miejsce utwardzone tłuczniem porosło trawą, co czyniło je zgodnymi z planem miejscowym. Wyrażenie "przepisy" w art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego odnosi się jedynie do przepisów Prawa budowlanego i przepisów techniczno-budowlanych, a nie prawa miejscowego.

Godne uwagi sformułowania

Pod pojęciem przepisów użytym w art. 50 ust. 1 pkt 4 podobnie jak doprowadzenie wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego należy rozumieć również przepisy prawa miejscowego, do których zalicza się ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zasadność rozwiązań planu miejscowego nie może być natomiast przedmiotem oceny przez Sąd w granicach skargi złożonej na konkretną decyzję czy też postanowienie organu administracji.

Skład orzekający

Andrzej Gliniecki

sprawozdawca

Jerzy Siegień

członek

Zygmunt Niewiadomski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego w kontekście naruszenia planu miejscowego i znaczenia przepisów prawa miejscowego w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia planu miejscowego przy zgłoszonych robotach budowlanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie planów zagospodarowania przestrzennego, nawet przy pozornie drobnych pracach budowlanych, i jak sądy interpretują przepisy prawa budowlanego w takich sytuacjach.

Nawet utwardzenie terenu może być podstawą do wstrzymania robót budowlanych – NSA wyjaśnia znaczenie planu miejscowego.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 534/08 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2009-04-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-04-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Gliniecki /sprawozdawca/
Jerzy Siegień
Zygmunt Niewiadomski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Ke 450/07 - Wyrok WSA w Kielcach z 2007-12-04
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 106 poz 1126
art. 50 ust. 1 pkt 3 i 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski Sędziowie sędzia NSA Andrzej Gliniecki /spr./ sędzia del. WSA Jerzy Siegień Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 4 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Ke 450/07 w sprawie ze skargi S. S. na postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...] w przedmiocie nakazu wstrzymania robót budowlanych oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 4 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Ke 450/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę S. S. na postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia [...] czerwca 2007 r. zn. [...], w przedmiocie nakazu wstrzymania robót budowlanych. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Postanowieniem z dnia [...] marca 2007 r., zn. [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach nakazał S. S. wstrzymanie prowadzonych na działce o nr ewid. [...] w B. robót budowlanych związanych z realizacją utwardzenia terenu, będących na etapie wykonanych prac przygotowawczych polegających na niwelacji oraz rozplantowaniu terenu i rozpoczęciu okrawężnikowania od strony północnej i zachodniej terenu przeznaczonego do utwardzenia. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że organ stwierdził, iż S. S. po dokonaniu w dniu 20 października 2006 r. zgłoszenia, od którego organ nie wniósł sprzeciwu, rozpoczął roboty budowlane związane z realizacją utwardzenia części terenu działki [...] w B.. Nieruchomość ta zgodnie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Morawica leży na terenie oznaczonym symbolem D-di.UT/ZZ, z ograniczeniami wynikającymi z § 58 treści tego planu. Z części graficznej planu wynika, że część działki nr 802 oznaczona jest symbolem Ut, zaś stosownie do § 58 ust. 4 pkt b/ na tym terenie obowiązuje wymóg zachowania minimalnego 60-procentowego udziału powierzchni biologicznie czynnej. Tymczasem na mapce dołączonej przez inwestora do zgłoszenia zaznaczony obszar planowanego utwardzenia terenu obejmuje prawie cały teren oznaczony symbolem Ut, co przesądza o naruszeniu powyższego wymogu. Zgłoszenie robót budowlanych zostało więc przez Starostę Kieleckiego przyjęte wadliwie.
Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach, po rozpatrzeniu zażalenia S. S., postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r. zn. [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podzielając ustalenia faktyczne dokonane przez organ pierwszej instancji, stwierdził, iż organ przyjmujący zgłoszenie S. S. nie dokonał analizy planowanych robót budowlanych pod kątem zgodności z wymogami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Morawica i rozpoczęcie robót budowlanych związanych z utwardzeniem działki nastąpiło na podstawie wadliwie rozpatrzonego zgłoszenia.
S. S. na powyższe postanowienie wniósł skargę do Sądu Administracyjnego, zarzucając rozstrzygnięciu sprzeczność z podstawowymi założeniami miejscowego planu zagospodarowania Gminy Morawica. W zapisach tego planu przewiduje się bowiem możliwość realizacji obiektów przeznaczonych do obsługi ludności i podróżnych, takich jak restauracje, hotele, parkingi. Tymczasem dyspozycja § 58 pkt 4 lit. b/ ww. planu wymaga zachowania minimalnego 60-cio procentowego udziału powierzchni biologicznie czynnej. Zdaniem autora skargi wskazane regulacje planu są wzajemnie sprzeczne.
W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalając skargę stwierdził, że z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Morawica wynika, iż działka leży na terenie oznaczonym symbolem D-di.UT/ZZ z ograniczeniami wynikającymi z § 58 pkt 4 lit. a/ i b/ tego planu. Maksymalny wskaźnik zabudowy dla przedmiotowej działki wynosi 0,30, a minimalny procentowy udział powierzchni biologicznie czynnej to 60 %. Z akt sprawy bezspornie wynika, iż zakres wykonywanych przez skarżącego robót w istotny sposób narusza powyższe ustalenia, skoro z załącznika graficznego dołączonego do zgłoszenia robót budowlanych zaznaczony obszar planowanego utwardzenia terenu obejmuje prawie cały teren działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach podzielił zatem stanowisko organów, że wykonywane roboty budowlane naruszają ustalenia i warunki określone w § 58 pkt 4 lit. a/ i b/ planu. Sąd pokreślił, że jako materialną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia organ błędnie wskazał art. 50 ust. 1 pkt. 3 Prawa budowlanego. W ocenie Sądu wskazanie błędnej podstawy prawnej nie może być jednak kwalifikowane jako naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w sytuacji gdy ustalony przez organy obu instancji stan faktyczny podpadał pod dyspozycję innego obowiązującego przepisu, a mianowicie art. 50 ust. 1 pkt. 4 Prawa budowlanego. Zasadność rozwiązań planu miejscowego nie może być natomiast przedmiotem oceny przez Sąd w granicach skargi złożonej na konkretną decyzję czy też postanowienie organu administracji (por. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz pod red. prof. Zygmunta Niewiadomskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2006 r., str. 143). Sąd uznał zatem, że wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych wykonywanych w oparciu o zgłoszenie ale w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w planie miejscowym znajduje oparcie w art. 50 ust. 1 pkt. 4 Prawa budowlanego, również w sytuacji, gdy właściwy organ nie wnosi sprzeciwu pomimo istnienia podstaw prawnych i faktycznych do jego wniesienia.
W skardze kasacyjnej od tego wyroku wniesiono o uchylenie orzeczenia w całości, rozpoznanie skargi i uchylenie postanowienia Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2007 r. i poprzedzającego do orzeczenia organu pierwszej instancji; ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sadowi Administracyjnemu w Kielcach, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego przez przyjęcie, że użyte w tym przepisie wyrażenie "przepisy" zawiera w sobie również przepisy prawa miejscowego, podczas gdy w istocie odnosi się ono jedynie do przepisów Prawa budowlanego i przepisów techniczno-budowlanych, o których mowa w art. 7 ust. 1 Prawa budowlanego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że skarżący prowadził roboty budowlane na podstawie wydanej w sposób milczący decyzji o zgodzie na prowadzenie robót budowlanych, gdyż właściwy organ nie zgłosił w przepisanym terminie sprzeciwu. Roboty nie zagrażały bezpieczeństwu mienia czy środowiska, a miejsce utwardzone tłuczniem porosło trawą, zatem roboty były zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a tym samym nie istniały przesłanki do wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powołanej dalej jako P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowego.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Błędny jest pogląd wyrażony w skardze kasacyjnej, iż w stanie faktycznym prawidłowo ustalonym w niniejszej sprawie, organ nadzoru budowlanego nie miał podstaw do wstrzymania robót budowlanych. Prawidłowo dokonane zgłoszenie przez inwestora, nie stoi na przeszkodzie wszczęciu postępowania w celu doprowadzenia wykonywanych (wykonanych) robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego), bądź też podjęciu innych decyzji przez organ w oparciu o ww. przepisy. Pod pojęciem przepisów użytym w art. 50 ust. 1 pkt 4 podobnie jak doprowadzenie wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego należy rozumieć również przepisy prawa miejscowego, do których zalicza się ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Za takim rozumieniem art. 50 ust. 1 pkt 4 przemawia również brzmienie innych przepisów Prawa budowlanego np. art. 30 ust. 6 pkt 2, art. 35 ust. 1 pkt 1, art. 49 lit. b/ ust. 2 pkt 3.
Należy również zgodzić się ze stanowiskiem Sądu, wyrażonym w zaskarżonym wyroku, że powołanie w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia [...] marca 2007 r. art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, a nie pkt 4 tego przepisu, nie stanowiło naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ P.p.s.a. Należy też zauważyć, że powołanie w tym przypadku przepisu art. 50 ust. 1 pkt 3, nie jest pozbawione uzasadnienia, jeżeli się zważy, że zgłoszenie powinno być dokonywane tylko w takich przypadkach, kiedy brak przesłanek określonych w art. 30 ust. 6, dających organowi podstawę do wniesienia sprzeciwu. W tym przypadku, jak wynika z akt sprawy, organ miał podstawę do wniesienia sprzeciwu w oparciu o przepis art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego, czego autor skargi kasacyjnej nie zauważył.
Wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych przez organ nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie nie oznacza, że roboty te są traktowane jako samowola budowlana.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.) przyznawane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a.
Stosownie do § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przed radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) pełnomocnik skarżącego powinien złożyć Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu stosowne oświadczenie o jakim mowa w tym przepisie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI