Orzeczenie · 2025-03-18

II OSK 526/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-03-18
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanesamowola budowlanabudynek gospodarczywiataroboty budowlanewstrzymanie robótdecyzja administracyjnanadzór budowlanyskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który utrzymał w mocy postanowienie organów nadzoru budowlanego nakazujące wstrzymanie robót budowlanych związanych z samowolną budową budynku gospodarczego. Skarżący kwestionował kwalifikację wzniesionych obiektów jako budynku, twierdząc, że są to dwie wiaty. Organy nadzoru budowlanego, po przeprowadzeniu licznych oględzin, ustaliły, że sporne obiekty, posiadające wspólną ścianę, fundamenty, przegrody budowlane i dach, stanowią jeden obiekt budowlany o cechach budynku gospodarczego, a nie wiat. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podzielił to stanowisko, uznając skargę za niezasadną. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, również uznał zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że obiekt trwale związany z gruntem, posiadający fundamenty, przegrody budowlane i dach, spełnia definicję budynku, nawet jeśli jest w budowie lub nie posiada wszystkich ścian. W związku z tym, że budowa rozpoczęła się bez wymaganego pozwolenia na budowę, organy prawidłowo zastosowały tryb art. 48 Prawa budowlanego, nakazując wstrzymanie robót i zobowiązując inwestora do przedłożenia dokumentacji legalizacyjnej. NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Kwalifikacja obiektów budowlanych jako budynków lub wiat, definicja samowoli budowlanej i tryb postępowania legalizacyjnego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów Prawa budowlanego w kontekście konkretnego stanu faktycznego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy obiekt budowlany posiadający wspólną ścianę z sąsiednim budynkiem, fundamenty, przegrody budowlane i dach, może być zakwalifikowany jako wiata, czy też jako budynek gospodarczy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Obiekt budowlany spełniający kryteria trwałego związania z gruntem, posiadania fundamentów, przegród budowlanych i dachu, nawet jeśli jest w budowie i posiada wspólną ścianę z sąsiednim obiektem, należy kwalifikować jako budynek, a nie wiatę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe cechy budynku, takie jak trwałe związanie z gruntem, fundamenty, przegrody budowlane i dach, zostały spełnione. Wspólna ściana z sąsiednim budynkiem i fakt, że obiekt jest w budowie, nie wykluczają jego kwalifikacji jako budynku. Wiatę charakteryzuje lekka konstrukcja wsparta na słupach, czego sporny obiekt nie posiada.

Czy prowadzenie robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, w przypadku obiektu kwalifikowanego jako budynek gospodarczy, stanowi samowolę budowlaną podlegającą trybowi art. 48 Prawa budowlanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, budowa obiektu wymagającego pozwolenia na budowę bez jego uzyskania stanowi samowolę budowlaną, uzasadniającą zastosowanie trybu określonego w art. 48 Prawa budowlanego.

Uzasadnienie

Skoro obiekt został prawidłowo zakwalifikowany jako budynek gospodarczy, a jego budowa rozpoczęła się bez wymaganego pozwolenia na budowę, inwestor dopuścił się samowoli budowlanej. W takiej sytuacji organy nadzoru budowlanego mają prawo wstrzymać roboty i zobowiązać inwestora do przedłożenia dokumentacji legalizacyjnej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Łodzi, który utrzymał w mocy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych związanych z samowolną budową budynku gospodarczego.

Przepisy (18)

Główne

u.p.b. art. 48 § ust. 2 i 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Tryb postępowania w przypadku samowoli budowlanej, obejmujący wstrzymanie robót i nałożenie obowiązku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

u.p.b. art. 3 § pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja budynku jako obiektu trwale związanego z gruntem, wydzielonego z przestrzeni przegrodami budowlanymi, posiadającego fundamenty i dach.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi, gdy brak podstaw do jej uwzględnienia.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania organów wnikliwie i zgodnie z prawem.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny materiału dowodowego na podstawie faktów.

k.p.a. art. 86

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek uwzględnienia dowodów.

Dz.U. 2020 poz. 471

Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw

Przepisy przejściowe dotyczące stosowania przepisów Prawa budowlanego przed nowelizacją.

Dz.U. 2019 poz. 1065 art. 3 § pkt 8

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Definicja budynku gospodarczego.

u.p.b. art. 29 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wyłączenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla wiat.

u.p.b. art. 29 § ust. 1 pkt 2c

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wyłączenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla zadaszonych miejsc postojowych dla samochodów osobowych.

u.p.b. art. 29 § ust. 1 pkt 10

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wyłączenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla innych wolnostojących parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obiekty budowlane posiadające fundamenty, przegrody budowlane i dach, trwale związane z gruntem, należy kwalifikować jako budynek, a nie wiatę, nawet jeśli posiadają wspólną ścianę z sąsiednim budynkiem i są w trakcie budowy. • Budowa obiektu wymagającego pozwolenia na budowę bez jego uzyskania stanowi samowolę budowlaną, uzasadniającą zastosowanie trybu art. 48 Prawa budowlanego.

Odrzucone argumenty

Sporne obiekty budowlane są dwiema wiatami, a nie jednym budynkiem gospodarczym. • Obiekty budowlane nie posiadają fundamentów pod całym obiektem ani wszystkich ścian, co wyklucza ich kwalifikację jako budynku. • Brak ściany frontowej i tylnej w niektórych częściach obiektu świadczy o tym, że nie jest to budynek. • Obiekt może być zakwalifikowany jako zadaszone miejsce postojowe dla samochodów osobowych, którego budowa nie wymaga pozwolenia.

Godne uwagi sformułowania

obiekty te posiadają jedną ścianę wspólną, co oznacza, że są połączone konstrukcyjnie, gdyż bez wspólnej ściany żaden z ww. obiektów nie mógłby istnieć samodzielnie • sporny obiekt posiada wszystkie cechy budynku. Jest trwale związany z gruntem, posiada fundamenty, przegrody budowlane oraz dach. • wiata to lekka budowla w postaci dachu wspartego na słupach.

Skład orzekający

Jerzy Siegień

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Masternak - Kubiak

sędzia

Grzegorz Rząsa

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Kwalifikacja obiektów budowlanych jako budynków lub wiat, definicja samowoli budowlanej i tryb postępowania legalizacyjnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów Prawa budowlanego w kontekście konkretnego stanu faktycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia między budynkiem a wiatą w kontekście samowoli budowlanej, co jest istotne dla wielu właścicieli nieruchomości.

Budynek czy wiata? Kluczowe rozróżnienie w prawie budowlanym i konsekwencje samowoli budowlanej.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst