II OSK 526/24

II SA/Łd 63/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-10-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka /przewodniczący/
Marcin Olejniczak /sprawozdawca/
Piotr Mikołajczyk
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 526/24 - Wyrok NSA z 2025-03-18
II OZ 417/23 - Postanowienie NSA z 2023-07-19
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 3 pkt 2, art. 3 pkt 6, art. 29 ust. 1 pkt 2, art. 48 ust. 2, art. 48 ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Dnia 13 października 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk, Asesor WSA Marcin Olejniczak (spr.), , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 października 2023 roku sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 22 listopada 2022 roku nr 185/2022 znak: WOP.7722.0658.2021.DB w przedmiocie nakazu wstrzymania prowadzenia robót budowlanych związanych z samowolą budowlaną budynku gospodarczego oddala skargę. ał
Uzasadnienie
Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, postanowieniem z 22 listopada 2022 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2022 r., poz. 2000), wskutek zażalenia M. G., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 21 czerwca 2021 r., którym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego nakazano M.i G., wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych związanych z samowolną budową budynku gospodarczego, zlokalizowanego na nieruchomości w Ł. przy ul. [...], w obrębie [...] oraz nałożono obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 30 września 2021 r., w części dotyczącej przedłożenia:
1. decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;
2. dokumentów zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 1 i 2 p.b., tj. czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego, aktualnym na dzień opracowania projektu;
3. oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dotyczących budowy budynku gospodarczego, zlokalizowanego na nieruchomości w Ł. przy ul. [...];
jednocześnie uchylił ww. postanowienie w części określającej termin przedłożenia dokumentów i wyznaczył nowy termin do dnia 28 lutego 2023 r.
W uzasadnieniu organ nadzoru budowlanego wyjaśnił, że 6 listopada 2015 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi wpłynęło pismo Dyrektora Domu Pomocy Społecznej w Ł., zawierające prośbę o sprawdzenie legalności rozbudowy budynku gospodarczego na działce znajdującej się przy ul. [...].
W dniu 16 grudnia 2015 r. organ szczebla powiatowego przeprowadził oględziny na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] stwierdzając, iż w południowozachodnim narożniku działki został wybudowany budynek gospodarczy lub garaż, posiadający ściany murowane z bloczków suporeks o wymiarach ok. 6 m x 6 m, wysokość 3 m. Budynek wybudowano prawdopodobnie w roku 2015, jest w stanie surowym, ściany nie zostały zakończone, dach jednospadowy. Budynek ścianą szczytową usytuowany jest w granicy północnej i zachodniej działki,
Organ ustalił, że w zasobach archiwalnych brak jest dokumentów, dotyczących budowy bądź rozbudowy budynku gospodarczo-garażowego na nieruchomości przy ul. [...].
W dniu 12 sierpnia 2016 r. M. G. - inwestor oświadczył, że budowę wiaty w południowo-zachodniej części działki rozpoczął w październiku 2015 r. i obecny stan zdrowia nie pozwala mu na dokończenie ,budowy. Nie występował o pozwolenie na budowę ani nie dokonał zgłoszenia, ponieważ na budowę wiaty nie potrzebne jest zgłoszenie ani pozwolenie na budowę. Wiatę buduje własnoręcznie, w systemie gospodarczym.
PINB w Łodzi w dniu 12 sierpnia 2016 r. ponownie przeprowadził czynności kontrolne przedmiotowej nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] stwierdzając, iż bezpośrednio w granicy południowej i zachodniej, w narożniku działki zlokalizowany jest budynek w trakcie budowy. Wybudowano ściany z pustaka suporeks-gazobeton o grubości 24 cm, we fragmentach murowane z cegły ceramicznej i ściany fundamentowe na wysokości ponad teren od 60 cm do 100 cm, wybudowane z bloczków betonowych. W budynku znajduje się pomieszczenie nr 1 o wysokości 2,40 m - 2,80 m oraz pomieszczenie nr 2 o wysokości 2,60 m - 3,00 m. Budynek posiada dach z krokwi drewnianych z blachą dachówkową położoną luźno, nie przymocowaną, ze spadkiem w stronę działki inwestora, od strony wschodniej budynek posiada ściany poprzecznie, zakończone strzępiami. Nie ma tynków, posadzki ani instalacji, stan surowy, budowa niezakończona. Od strony zachodniej na sąsiedniej działce znajdują się budynek drewniany i murowany bezpośrednio w granicy. Do protokołu załączono dokumentację fotograficzną. Budowę rozpoczęto w październiku 2015 r. W dniu kontroli roboty w budynku trwały.
W oświadczeniu z 19 sierpnia 2016 r. inwestor wyjaśnił, że budowa prowadzona na terenie nieruchomości przy ul. [...] obejmuje w jego zamierzeniu budowę dwóch wiat gospodarczo-garażowych, które mają posiadać jedną ścianę wspólną, a ściana wybudowana w granicy z nieruchomością przy ul. [...] ma stanowić ogrodzenie międzyposesyjne.
Pismem z 5 października 2016 r. organ zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie budowy budynku gospodarczo-garażowego, zlokalizowanego na terenie nieruchomości w Ł. przy ul. [...], w granicy z nieruchomościami przy ul. [...].
Następnie organ ustalił, że dla nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] nie ma obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dla przedmiotowej nieruchomości od 2004 r. do dnia 18 listopada 2016 r. nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, postanowieniem z 13 lutego 2017 r., w oparciu o przepis art. 48 ust. 2 p.b. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z samowolną budową ww. budynku gospodarczego – garażowego oraz nałożył obowiązek przedłożenia stosownej dokumentacji.
Powyższe postanowienie zostało uchylone w całości postanowieniem ŁWINB z 12 czerwca 2017 r., a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Podczas oględzin, przeprowadzonych 31 sierpnia 2017 r. wykonany został szkic sytuacyjny oraz dokumentacja fotograficzna.
PINB postanowieniem z 29 stycznia, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 p.b. nakazał M. G. wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych związanych z samowolną budową budynku garażowego, zlokalizowanego na nieruchomości w Ł. przy ul. [...] oraz nałożył obowiązek przedłożenia stosownej dokumentacji.
Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem z 23 kwietnia 2018 r. uchylił w całości ww. postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W trakcie kolejnych oględzin przeprowadzonych 20 września 2018 r. organ szczebla powiatowego ustalił, że na nieruchomości znajduje się budynek w stanie surowym, otwartym, zlokalizowany w południowo-zachodnim narożniku działki. Ściany zostały wymurowane z bloczków suporeksowych, betonu komórkowego, a fragment ściany przylegający do budynku w granicy od strony zachodniej z pustaka ceramicznego, cegły pełnej i pustaka betonowego. Budowa budynku została przerwana, brak jest tynków, ściany frontowej, dodatkowo pomieszczenie od strony północnej nie posiada ściany w granicy z działką nr [...], w środku znajduje się budynek garażowy z wydzieloną działką. Roboty nie są zakończone. Ściany poprzeczne budynku wydzielające osobne pomieszczenia posiadają strzępy z pustaków do przewiązania z murem prostopadłym do nich, docelowo stanowiących ścianę frontową, której obecnie nie ma. Dach budynku o konstrukcji drewnianej, jednospadowy, ze spadkiem połaci na teren przedmiotowej działki, kryty blachodachówką. Parametry i stan budynku gospodarczo-garażowego nie zmienił się od poprzednich oględzin. Inwestor oświadczył, że podtrzymuje swoje stanowisko, że są to dwie wiaty, jedna w rogu dziatki południowo-zachodnim, a druga przyległa nad istniejącym garażem.
W dniu 24 lipca 2019 r. PINB przeprowadził kolejne oględziny, w wyniku których ustalono, że w narożniku południowo-zachodnim działki zlokalizowane są dwa budynki: gospodarczy i garażowy. Budynek gospodarczy ze ścianami murowanymi z pustaków ceramicznych typu max, cegły pełnej i bloczków betonowych. Dwie podłużne ściany - 24 cm, a tylna (w granicy z posesją przy ul. [...]), w narożnikach - 24 cm, w środku - 12 cm. Dach budynku w konstrukcji drewnianej, pokryty blachą dachówkową położoną na belkach drewnianych ułożonych prostopadle do spadku połaci dachowej, brak ogniomuru. Belki dachu kotwione w ścianie w granicy, wystają nieco poza lico ściany, blacha wystaje poza obrys ścian zlokalizowanych w granicach dziatki. Do budynku gospodarczego przylega budynek garażowy. Oba budynki posiadają wspólną ścianę, na której oparte są oba dachy budynków. Budynek garażowy posiada dwie ściany (w tym wspólną z budynkiem gospodarczym) murowane z bloczków betonowych. Od strony posesji przy ul. [...] nie posiada ściany, dostawiony jest bezpośrednio do ściany budynku sąsiada, niższego niż przedmiotowy. Przestrzeń między dachem budynku sąsiada, a dachem z blachy dachówkowej przedmiotowego budynku garażowego wypełniona jest częściowo płytami PCV typu lexan. Konstrukcję dachu stanowią belki drewniane położone na ścianach prostopadle do spadku połaci od strony sąsiada, brak ogniomuru. Pokrycie z blachy zachodzi około 10 cm nad połać bud. sąsiada. Budynki są niezakończone, o czym świadczą pozostawione strzępy w ścianach podłużnych na szerokość pustaka (ok 30 cm – 24 cm). Budynek nie posiada znamion wiaty, nie posiada konstrukcji opartej na słupach.
W konsekwencji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi wydał postanowienie z 10 października 2019 r., którym w oparciu o przepis art. 48 ust. 2 i 3 p.b. nakazano M. G. wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych związanych z samowolną budową budynku gospodarczego, zlokalizowanego na nieruchomości w Ł. przy ul. [...] oraz nałożono obowiązek przedłożenia stosownych dokumentów wymaganych przepisami.
Rozpatrując zażalenie M. G. ŁWINB przeprowadził 10 lutego 2020 r. kontrolę obiektów usytuowanych na nieruchomości w Ł. przy ul. [...], w wyniku których ustalono, że na terenie działki usytuowana jest m.in. "wiata" garażowa posiadająca dwie ściany, domurowane do budynku sąsiada. "Wiata" posiada ściany z pustaków żużlobetonowych, ceramicznych, przykryta jest blachodachówką, nie posiada posadzki. Wewnątrz znajduje się garaż wykonany z elementów ogrodzeniowych, betonowych, ocieplonych od wewnątrz (...) Sufit z płyt (...) pokrycie papą, wrota garażowe drewniane. Garaż ma cztery własne ściany, posadzka betonowa. "Wiata" usytuowana w narożniku działki, posiadająca trzy ściany, przy czym jedna ze ścian jest ścianą wspólną z wiatą w/w nad garażem. Ściany z pustaków ceramicznych, kryty blachą na belkach drewnianych, posadzka-klepisko. Ściany obu wiat posadowione są na własnych fundamentach. W przypadku garażu wykonano fundamenty słupków ogrodzeniowych. Do protokołu dołączono dokumentację fotograficzną.
W efekcie Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z 19 lutego 2021 r. uchylił w całości postanowienie PINB z 10 października 2019 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wojewódzki podniósł, iż z uwagi na to, iż znajdujące się na nieruchomości dwa obiekty budowlane posiadają jedną ścianę wspólną, oznacza to, iż połączone są konstrukcyjnie ze względu na to, że bez tej wspólnej ściany żaden z w/w obiektów nie mógłby istnieć samodzielnie, stanowią one w istocie jeden obiekt budowlany, w stosunku do którego PINB winien jest prowadzić jedno postepowanie.
W toku ponownie prowadzonego postepowania wyjaśniającego Prezydent Miasta Łodzi poinformował, że dla działki nr [...], położonej w Ł. przy ul. [...] nie ma obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jednocześnie w wyniku kwerendy rejestrów decyzji o warunkach zabudowy prowadzonych od 2004 r. dla nieruchomości przy ul. [...] nie odnaleziono żadnej decyzji o warunkach zabudowy, a więc także na budowę budynku gospodarczego.
W tak ustalonym stanie faktyczno - prawnym PINB wskazanym na wstępie postanowieniem z 21 czerwca 2021 r., na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 p.b. nakazał M. G., wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych związanych z samowolną budową budynku gospodarczego, zlokalizowanego na nieruchomości w Ł. przy ul. [...] oraz nałożył obowiązek przedłożenia wskazanych na wstępie dokumentów do 30 września 2021 r.
W odwołaniu M. G. wniósł o uznanie przedmiotowego obiektu budowlanego za dwie wiaty, z których jedna ma trzy ściany z zadaszeniem, a druga ma dwie ściany z zadaszeniem.
Organ wojewódzki uzasadniając zaskarżone postanowienie z 22 listopada 2022 r. wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie będą miały przepisy ustawy Prawo budowlane sprzed nowelizacji - stosownie do art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy — Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471), w myśl którego do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1. tj. ustawą z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186, ze zm.), wszczętych a nie zakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1, stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Ustawa weszła w życie w dniu 19 września 2020 r.
Dalej organ nadzoru budowlanego wskazał, że w analizowanej sprawie ustalono, iż w zachodniej granicy działki [...] znajduje się "budynek garażowy" o powierzchni zabudowy ok. 26 m2 , który posiada jedną ścianę wspólną z "budynkiem gospodarczym" o powierzchni zabudowy ok. 28 m2. Z akt sprawy wynika, iż budowa w/w obiektów została rozpoczęta w październiku 2015 r. i nadal nie została zakończona. Na budowę inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę, ani nie dokonał zgłoszenia we właściwym organie administracji architektoniczno-budowlanej. Z treści protokołu z 10 kutego 2020 r., wynika, iż na terenie działek usytuowane są m.in.:
1) "wiata garażowa" posiadająca dwie ściany, domurowane do budynku sąsiada. Wiata posiada ściany z pustaków żużlobetonowych, ceramicznych, przykryta jest blachodachówką, nie posiada posadzki. Wewnątrz znajduje się garaż wykonany z elementów ogrodzeniowych, betonowych, ocieplonych od wewnątrz (...). Sufit z płyt (...) pokrycie papą, wrota garażowe drewniane. Garaż ma cztery własne ściany, posadzka betonowa. Powyższy obiekt budowlany został zakwalifikowany przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi jako "budynek garażowy";
2)"wiata", usytuowana w narożniku działki, posiadająca trzy ściany, przy czym jedna ze ścian jest ścianą wspólną z "wiatą" ww. nad garażem. Ściany z pustaków ceramicznych, kryty blachą na belkach drewnianych, posadzka-klepisko. Ściany obu "wiat" posadowione są na własnych fundamentach. W przypadku garażu wykonano fundamenty z słupków ogrodzeniowych, Powyższy obiekt budowlany został zakwalifikowany przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi jako "budynek gospodarczy".
W ocenie ŁWINB, z uwagi na to, iż w/w dwa obiekty budowlane posiadają jedną ścianę wspólną, oznacza to, iż połączone są konstrukcyjnie, a skoro bez wspólnej ściany żaden z ww. obiektów nie mógłby istnieć samodzielnie, stanowią one w istocie jeden obiekt budowlany. Potwierdza to również zapis zawarty w protokole z oględzin przeprowadzonych przez PINB 24 lipca 2017 r., gdzie wskazano, iż "oba budynki posiadają wspólną ścianę, na której oparte są oba dachy budynków". Jednocześnie ŁWINB nie podzielił stanowiska skarżącego, że "budynek garażowy" oraz "budynek gospodarczy" to "dwie wiaty gospodarczo-garażowe, które posiadają jedną ścianę wspólną, a ściana wybudowana w granicy z nieruchomością przy ul. [...] ma stanowić ogrodzenie międzyposesyjne". Organ dodał, że sporne obiekty budowlane nie posiadają ściany frontowej ("budynek garażowy" nie posiada również ściany tylnej, bowiem jego dwie ściany przylegają bezpośrednio do budynku usytuowanego na sąsiedniej nieruchomości), jednakże zarówno "budynek garażowy" jak i "budynek gospodarczy", nie posiadają podstawowych cech wiaty, nie są wsparte na stupach oraz nie posiadają lekkiej konstrukcji. Z protokołu oględzin przeprowadzonych przez ŁWINB 10 lutego 2020 r., wynika jednoznacznie, iż "ściany obu wiat posadowione są na własnych fundamentach (...), ściany z pustaków żużlobetonowych, ceramicznych, przykryta jest blachodachówką, wiata nie posiada posadzki (...)". W związku z powyższym, z uwagi na to, że zarówno "budynek garażowy" jaki "budynek gospodarczy", nie posiadają ściany frontowej, są trwale związane z gruntem, posiadają fundamenty, posiadają przegrody budowlane oraz dach, należy je zakwalifikować jako budynek gospodarczy, stosownie do treści art. 3 pkt 2 p.b., nie zaś jako wiaty. Potwierdza to dokumentacja fotograficzna, stanowiąca załącznik do protokołu z kontroli z 10 lutego 2020 r. oraz dokumentacja fotograficzna stanowiąca załączniki do protokołów z oględzin przeprowadzonych kilkukrotnie przez PINB. Wnętrze w/w obiektu, wypełnione jest licznymi przedmiotami m.in.: ławka, drabina, stolik, taboret, koto, szpadel, łopata, doniczka. Powyższe, w ocenie organu jednoznacznie wskazuje, iż przedmiotowy obiekt budowlany pełni funkcję gospodarczą. Jest to zatem budynek gospodarczy, o którym mowa w § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019r., poz. 1065) o powierzchni zabudowy aktualnie 54 m2 (28 m2 + 26 m2 ) i wysokości od 2,40 m do 3,00 m, przy którym roboty budowlane zostały wstrzymane. Dotychczas wykonane zostały "dwa pomieszczenia" budynku, jednakże z dokumentacji zdjęciowej (szczególnie na zdjęciach z kart sprawy str. 45) wynika, iż od strony północnej budynku inwestor rozpoczął budowę "trzeciego pomieszczenia". Dotychczas wykonano fragment ściany od strony zachodniej oraz fragment ściany północnej, co wskazuje na to, że jest to z budynek a nie dwie wiaty. Ponadto o tym, że wykonany obiekt jest budynkiem w budowie a nie wiatą świadczy, to iż ściany poprzeczne zakończone są strzępami z pustaków w celu połączenia ściany poprzecznej ze ściana frontową. Przedmiotowy budynek gospodarczy usytuowany jest w granicy nieruchomości i bezpośrednio przylega do budynku sąsiada usytuowanego na nieruchomości zlokalizowanej w Ł. przy ul. [...]. W ocenie organu możliwe jest doprowadzenie przedmiotowego budynku gospodarczego do stanu zgodnego z prawem, tj. do zgodności z przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w zakresie wskazanym w postanowieniu.
W konsekwencji ŁWINB uznał, że prawidłowo powiatowy organ nadzoru budowlanego zastosował tryb art. 48 p.b., jednakże w związku z prowadzonym postępowaniem zażaleniowym zasadne było skorzystanie z unormowania art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i wyznaczenie nowego terminu przedłożenia określonych dokumentów dotyczących budowy budynku gospodarczego.
W skardze M. G. wskazał m.in., że w jego ocenie organ odwoławczy nie mógł uchylić postanowienia PINB jedynie w części, dotyczącej terminu przedłożenia dokumentów. Ponadto wskazał, że wybudował dwa obiekty budowlane, a nie jeden i są to dwie wiaty. Nie ma przy tym znaczenia, czy jest to konstrukcja słupowa, a między słupami postawiono z trzech stron ściany, czy też obiekt składa się z dwóch, czy też trzech ścian i lekkiego dachu. Jego zdaniem sporne dwa różne obiekty nie mają wspólnego dachu mimo wspólnej ściany, zatem organ naruszył art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
Z uwagi na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.
W piśmie procesowym z 5 października 2023 r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Przedmiotowa sprawa została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 1634 ze zm. – p.p.s.a.), Zgodnie z treścią powołanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Przechodząc zatem do kontroli legalności zaskarżonego postanowienia należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 - p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji (postanowienia) następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
W tak określonym zakresie kognicji sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów w stopniu powodującym jego uchylenie.
Materialnoprawną podstawę kwestionowanego postanowienia stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm. - p.b). w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy — Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471)
Zgodnie z art. 48 ust. 2 p.b. jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.
W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
Regulacja skutków samowoli budowlanych jest konsekwencją obowiązującej w prawie budowlanym generalnej zasady, wyrażonej w art. 28, przewidującej, że roboty budowlane można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę, z wyjątkami przewidzianymi w art. 29 - 31. Tym samym warunkiem zainicjowania postępowania legalizacyjnego jest stan faktyczny konkretnej sprawy, z którego wynika, że inwestor pomimo obowiązku nie dokonał zgłoszenia bądź nie uzyskał pozwolenia na budowę obiektu, dopuszczając się tym samym samowoli budowlanej. Samowola budowlana powstaje wraz z rozpoczęciem budowy, trwa przez cały czas jej prowadzenia oraz po jej zakończeniu, aż do momentu likwidacji lub legalizacji. Zdarzeniem prawnym jest samowola budowlana, a nie jedynie działania ją inicjujące.
Roboty budowlane można rozpocząć tylko na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, o ile nie zostały one zwolnione z tego obowiązku przepisami ustawy. Prawo budowlane, zawierających enumeratywne wyliczenie obiektów budowlanych i robót budowlanych, dla których rozpoczęcia i prowadzenia ustawodawca nie wprowadził obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zgodnie z dyspozycją art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych w tym garaży, altan oraz przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki.
W ocenie sądu zasadne jest stanowisko ŁWINB, że przedmiotem spornej inwestycji jest budynek gospodarczy, zlokalizowany na nieruchomości w Ł. przy ul. [...], na realizację którego wymagane było pozwolenie na budowę.
Jak stanowi art. 3 pkt 2 p.b., ilekroć w ustawie jest mowa o budynku należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Ponadto przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6 p.b.).
W ocenie sądu sporny obiekt posiada wszystkie cechy budynku. Zarówno wielkość analizowanego obiektu, jak i jego konstrukcja zostały przez organy prawidłowo ocenione, pozwalając na wydanie postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych. Poza sporem pozostaje, że inwestor nie dysponował pozwoleniem na budowę ani zgłoszeniem, słusznie zatem organu uznały sporną inwestycję za samowolę budowlaną.
W trakcie kilkukrotnych oględzin organy nadzoru budowlanego ustaliły, że sporny budynek jest w trakcie budowy, posiada ściany wymurowane z pustaków ceramicznych, cegły pełnej i bloczków betonowych. Posiada ściany fundamentowe na wysokości ponad teren od 60 cm do 100 cm, wybudowane z bloczków betonowych. W jego skład wchodzą dwa pomieszczenia o wysokości 2,40 m - 2,80 m, i wysokość 2,60 m - 3,00 m., od strony wschodniej ściany poprzecznie zakończone strzępiami. Jedno pomieszczenie "budynek garażowy" przylega do drugiego "budynku gospodarczego". Oba posiadają wspólną ścianę, na której oparte są dachy. Pomieszczenie "budynek garażowy" posiada dwie ściany (w tym wspólną z "budynkiem gospodarczym") murowane z bloczków betonowych. Od strony posesji przy ul. [...] nie posiada ściany, dostawione jest bezpośrednio do ściany budynku sąsiada. Przestrzeń między dachem budynku sąsiada, a dachem z blachy dachówkowej pomieszczenia garażowego wypełniona jest częściowo płytami PCV typu lexan. Konstrukcję dachu stanowią belki drewniane położone na ścianach prostopadle do spadku połaci od strony sąsiada, brak ogniomuru. Pokrycie z blachy zachodzi około 10 cm nad połać budynku sąsiada. Budynek (oba pomieszczenia) są niedokończone, o czym świadczą pozostawione strzępy w ścianach podłużnych na szerokość pustaka (ok 30 cm – 24 cm). Wewnątrz pomieszczenia tzw. "budynku garażowego" znajduje się wcześniej wykonany garaż z elementów ogrodzeniowych, betonowych, ocieplonych od wewnątrz. Ma on cztery własne ściany, posadzkę betonową, dach. Odrębne pomieszczenie gospodarcze, posiada trzy ściany, przy czym jedna ze ścian jest ścianą wspólną z pomieszczeniem garażowym zlokalizowanym nad starym garażem. Ściany zrobione są z pustaków ceramicznych, kryte blachą na belkach drewnianych. Ściany obu pomieszczeń posadowione są na własnych fundamentach.
Zdaniem sądu powyższe ustalenia doprowadziły ostatecznie do słusznego wniosku, że sporny budynek składa się w istocie z dwóch pomieszczeń jednego określonego jako "budynek garażowy" o powierzchni zabudowy ok. 26 m2, który posiada jedną ścianę wspólną z drugim pomieszczeniem określonym jako "budynek gospodarczy" o powierzchni zabudowy ok. 28 m2. Pomieszczenie zwane "budynkiem (wiatą) garażowym" posiada dwie ściany z pustaków, domurowane do budynku sąsiada i przykryte jest blachodachówką, nie posiada posadzki. Wewnątrz znajduje się wcześniej wykonany garaż wykonany z elementów ogrodzeniowych, który ma cztery własne ściany, posadzkę betonową. Drugie pomieszczenie "budynek (wiata) gospodarczy" posiada trzy ściany, przy czym jedna ze ścian jest ścianą wspólną z pomieszczeniem garażowym. Posiada ściany z pustaków ceramicznych, kryte jest blachą na belkach drewnianych, posiada posadzkę - klepisko. Ściany obu pomieszczeń posadowione są na własnych fundamentach. Oba pomieszczenia posiadają jedną ścianę wspólną, oznacza to, iż połączone są konstrukcyjnie i stanowią w istocie jeden obiekt budowlany.
W konsekwencji, skoro sporny budynek jest trwale związany z gruntem, posiada fundamenty, przegrody budowlane oraz dach, to wbrew zarzutom skargi nie jest wiatą, czy dwoma wiatami. Stanowi on, stosownie do treści art. 3 pkt 2 p.b. budynek gospodarczy o aktualnej powierzchni zabudowy 54 m2 (28 m2 + 26 m2) i wysokości od 2,40 m do 3,00 m. Posiada wykonane dotychczas dwa pomieszczenia, a od strony północnej budynku inwestor rozpoczął budowę trzeciego pomieszczenia. Poza tym ściany poprzeczne pomieszczeń zakończone są strzępami z pustaków w celu połączenia ściany poprzecznej ze ściana frontową, co dodatkowo świadczy o tym, że mamy do czynienia z budynkiem w trakcie budowy, a nie z wiatami.
W tej sytuacji należało stwierdzić, że organy prawidłowo uznały, że w sprawie powinien znaleźć zastosowanie tryb określony w art. 48 p.b, gdyż spełnione zostały przesłanki określone w tym przepisie, tj. budowa obiektu została rozpoczęta bez wymaganego pozwolenia na budowę, a roboty wykonane przez inwestora wymagały jego uzyskania.
Powyższe oznacza, że nie jest zasadny zarzut skargi wskazujący, że przedmiotem postępowania są dwie wiaty zwolnione z uzyskania pozwolenia na budowę.
Odnosząc się do tego zarzutu, w kontekście wskazanych wyżej ustaleń organów nadzoru budowlanego, wyjaśnić należy, że za podstawowe cechy obiektu (budowli) pozwalające na uznanie go za wiatę należy uznać posiadanie fundamentów, dachu, nieposiadanie ścian oraz posadowienie budowli na słupach. Zatem tym, co różni w zasadniczy sposób wiatę od budynku, jest nieposiadanie ściany (ścian), brak wydzielenia z przestrzeni przy pomocy przegród budowlanych. Cechą rozróżniającą budynki od budowli, do których zaliczyć należy wiaty, jest między innymi wydzielenie pewnej przestrzeni przez przegrody budowlane, a funkcjonalnie za takie przegrody należy uznać ściany danego obiektu budowlanego, w tym ścianę bezpośrednio sąsiadującego innego budynku (zob. wyroki NSA z 7 listopada 2017 r., II OSK 365/16; z 16 października 2019 r., II OSK 2543/18). Z ustaleń faktycznych dokonanych w tej sprawie jednoznacznie wynika, że sporny obiekt budowlany spełnia wszystkie przesłanki charakteryzujące budynek w świetle dyspozycji art. 3 pkt 2 p.b. Należy bowiem podkreślić, że przedmiotowy obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni ścianami, a więc przegrodami budowlanymi, posiada fundamenty i dach. Oznacza to, że nie są to w istocie dwie wiaty lecz budynek gospodarczy, składający się w chwili wydania postanowienia z dwóch pomieszczeń połączonych ze sobą konstrukcyjnie. Nie zmienia tego brak ściany frontowej, gdyż jak wynika z akt sprawy ściany poprzeczne zakończone są strzępami z pustaków w celu ich połączenia ze ściana frontową, co wskazuje na to, że ściana frontowa nie powstała jedynie dlatego, że skarżący nie dokończył jeszcze budowy. Potwierdzają to także okoliczności rozpoczęcia budowy trzeciego pomieszczenia i oświadczenie skarżącego o braku możliwości kontynuowania prac budowlanych.
W konsekwencji podzielić należy stanowisko organu nadzoru budowlanego, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 p.b., czyli obiektem budowlanym, który jest trwale związany z gruntem, wydzielonym z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiadającym fundamenty i dach, podlegającym regulacji wynikającej z art. 48 p.b. Zasadne zatem było wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych związanych z samowolną budową budynku gospodarczego i zobowiązanie inwestora do złożenia stosownej dokumentacji, o której mowa w art. 48 ust. 3 p.b.
Odnosząc się natomiast do kwestii określonego przez organ terminu, o którym mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, należy wskazać, że jest to termin instrukcyjny o charakterze procesowym, a nie materialnym. Może zatem być on przedłużony przez organ, o ile zachodzą ku temu okoliczności. W niniejszej sprawie jak słusznie wskazał ŁWINB w treści zaskarżonego postanowienia taką okolicznością był czas prowadzenia postępowania zażaleniowego, co uzasadniało przedłużenie terminu określonego w postanowieniu organu pierwszej instancji.
Reasumując, w prawidłowo ustalonym i nie budzącym wątpliwości stanie faktycznym sprawy, trafnie doszło do wstrzymania budowy spornego budynku. Okoliczności stanowiące podstawę faktyczną zaskarżonego postanowienia zostały przez organ w pełni wykazane i uzasadnione, spełniając wymogi art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Dokonując oceny prawidłowości ustaleń organu orzekającego w kontrolowanej sprawie sąd nie dopatrzył się zarzucanych w skardze naruszeń prawa dotyczących braku poczynienia wszechstronnych ustaleń faktycznych i niewzięcia pod uwagę okoliczności pozwalających na wyjaśnienie stanu faktycznego niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy.
Wobec powyższego sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
dj