II OSK 526/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Zarządu Dróg Wojewódzkich, potwierdzając jego odpowiedzialność za stan techniczny mostu z torowiskiem tramwajowym, stanowiącego część drogi wojewódzkiej.
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności za stan techniczny mostu w Będzinie, przez który przebiega droga wojewódzka nr 910 i torowisko tramwajowe. Zarząd Dróg Wojewódzkich kwestionował nałożony na niego obowiązek usunięcia nieprawidłowości, twierdząc, że nie jest zarządcą tej części infrastruktury. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że most wraz z torowiskiem stanowi integralną część drogi wojewódzkiej i podlega zarządowi drogowemu.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Zarządu Dróg Wojewódzkich w Katowicach od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję nakazującą usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym mostu w Będzinie. Zarząd Dróg Wojewódzkich twierdził, że nie jest odpowiedzialny za utrzymanie mostu, ponieważ stanowi on odrębną budowlę, a torowisko tramwajowe powinno być zarządzane przez inny podmiot. Sąd pierwszej instancji oraz Naczelny Sąd Administracyjny uznały te argumenty za chybione. Sąd podkreślił, że most, stanowiący obiekt inżynierski wraz z torowiskiem tramwajowym, jest integralną częścią drogi wojewódzkiej nr 910. Zgodnie z przepisami ustawy o drogach publicznych, zarządca drogi jest odpowiedzialny za utrzymanie takich obiektów. NSA powołał się na wcześniejsze prawomocne wyroki, które przesądziły o odpowiedzialności Zarządu Dróg Wojewódzkich jako zarządcy drogi. Sąd odrzucił również argumenty dotyczące Prawa wodnego oraz zarzuty naruszenia przepisów K.p.a., wskazując na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i prawnego przez organy administracji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Odpowiedzialność za stan techniczny mostu, który jest integralną częścią drogi wojewódzkiej, ponosi zarządca tej drogi.
Uzasadnienie
Most wraz z torowiskiem tramwajowym stanowi funkcjonalną całość z drogą wojewódzką i jest traktowany jako drogowy obiekt inżynierski podlegający zarządowi drogowemu. Przepisy ustawy o drogach publicznych jednoznacznie wskazują na odpowiedzialność zarządcy drogi za utrzymanie takich obiektów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (17)
Główne
P.b. art. 66 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.d.p. art. 4 § pkt 1-4 i pkt 12
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 19
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 20 § pkt 4
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 28a § ust. 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Pomocnicze
P.w. art. 212 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne
P.w. art. 216 § ust. 5
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne
P.w. art. 226 § ust. 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne
p.p.s.a. art. 183 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 136 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Most wraz z torowiskiem tramwajowym stanowi integralną część drogi wojewódzkiej i podlega zarządowi drogowemu. Przepisy ustawy o drogach publicznych jednoznacznie określają odpowiedzialność zarządcy drogi za utrzymanie obiektów inżynierskich. Powołanie się na wcześniejsze prawomocne orzeczenia sądów administracyjnych przesądzające o odpowiedzialności skarżącego.
Odrzucone argumenty
Most i torowisko tramwajowe stanowią odrębną budowlę od drogi wojewódzkiej. Odpowiedzialność za stan techniczny mostu powinny ponosić Wody Polskie. Istnienie dylatacji technicznej wyłącza most z kategorii części drogi. Naruszenie przepisów K.p.a. przez organy obu instancji (brak wyczerpania materiału dowodowego, niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego).
Godne uwagi sformułowania
Skoro częścią drogi jest także most stanowiący obiekt inżynierski – budowlę wraz z torami tramwajowymi, to nie jest on odrębnym od tej drogi obiektem. Droga publiczna – al. [...] – zaliczana jest do dróg wojewódzkich, a więc zgodnie z art. 19 u.d.p. zarządcą tej drogi – jest zarząd województwa. Podpory i sam most w ogóle nie służą gospodarce wodnej. Torowisko jest bowiem prawnie wyodrębnioną częścią od obiektu, na którym się znajduje, czy to drogi, czy drogowego obiektu inżynierskiego, jak obiekt mostowy.
Skład orzekający
Grzegorz Czerwiński
przewodniczący
Paweł Miładowski
sprawozdawca
Grzegorz Antas
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności zarządcy drogi za stan techniczny mostów zintegrowanych z infrastrukturą drogową, w tym z torowiskami tramwajowymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji połączenia drogi wojewódzkiej, mostu i torowiska tramwajowego, ale stanowi ważny przykład interpretacji przepisów o drogach publicznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności za infrastrukturę publiczną, która jest często przedmiotem sporów. Wyjaśnia, jak sądy interpretują przepisy dotyczące zarządu drogami i obiektami inżynierskimi.
“Kto odpowiada za zniszczony most z tramwajem? Sąd NSA rozstrzyga spór o zarządcę drogi.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 526/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-04-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-03-09 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Grzegorz Antas Grzegorz Czerwiński /przewodniczący/ Paweł Miładowski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Drogi publiczne Sygn. powiązane VII SA/Wa 259/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-09-09 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1333 art. 66 par. 1 pkt 3 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Dz.U. 2020 poz 470 art. 4 pkt 1-4 i pkt 12, art. 19, art. 20 pkt 4, art. 28a ust. 1 Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.j. Sentencja Dnia 23 kwietnia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Antas po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zarządu Dróg Wojewódzkich w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 września 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 259/22 w sprawie ze skargi Zarządu Dróg Wojewódzkich w Katowicach na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 grudnia 2021 r., znak: DON.7100.240.2021.WEJ w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 9 września 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 259/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Zarządu Dróg Wojewódzkich w Katowicach na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "GINB", z dnia 8 grudnia 2021 r., znak: DON.7100.240.2021.WEJ, którą utrzymano w mocy decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "WINB", z dnia 8 października 2021 r., Nr 73/21, nakazującą na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), zwanej dalej "P.b.", stronie skarżącej usunięcie (w terminie do dnia 30 czerwca 2023 r.) nieprawidłowości w stanie technicznym mostu, w km 1+521 drogi wojewódzkiej nr 910 (al. [...]) w Będzinie, nad rzeką Przemszą, na którym znajduje się torowisko tramwajowe, poprzez: 1. w zakresie gzymsów: oczyszczenie i wykonanie zabezpieczenia antykorozyjnego odsłoniętych prętów zbrojeniowych, uzupełnienie ubytków oraz spękań betonu; 2. w zakresie płyty pomostu: odtworzenie izolacji pomostu, wykonanie prawidłowego ukształtowania spadków bądź alternatywnie wykonanie nowego systemu odwodnienia oraz reprofilacja powierzchni betonowych; 3. w zakresie ciosów podłożyskowych: uzupełnienie ubytków oraz spękań betonu. Sąd I instancji wskazał, że zagadnienie prawne będące istotą w niniejszej sprawie, było już przedmiotem analizy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który: 1) wyrokiem z 9 czerwca 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 84/21, oddalił skargę Zarządu Dróg Wojewódzkich w Katowicach na postanowienie GINB z 5 listopada 2020 r. utrzymujące w mocy postanowienie Śląskiego WINB, nakładające na Zarząd Dróg Wojewódzkich w Katowicach obowiązek dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego mostu (uzupełniająco: NSA wyrokiem z 25 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 2434/21, oddalono skargę kasacyjną); 2) wyrokiem z 15 grudnia 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1785/21, oddalił skargę Zarządu Dróg Wojewódzkich w Katowicach na decyzję GINB z 28 czerwca 2021 r. utrzymującą w mocy decyzję Śląskiego WINB z 4 maja 2021 r., nakazującą, usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym mostu nad rzeką Przemszą, mogących stwarzać zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia i środowiska (uzupełniająco: NSA wyrokiem z 25 października 2023 r., sygn. akt II OSK 1295/22, oddalono skargę kasacyjną). Sąd I instancji zwrócił uwagę, że w ww. wyroku o sygn. akt VII SA/Wa 84/21 została wyrażona ocena, że skoro częścią drogi jest także most stanowiący obiekt inżynierski – budowlę wraz z torami tramwajowymi, to nie jest on odrębnym od tej drogi obiektem. Stosownie do art. 20 pkt 4 ustawy o drogach publicznych, zwanej dalej "u.d.p.", do zarządcy drogi należy utrzymanie nawierzchni drogi i innych urządzeń związanych z drogą, z wyjątkiem części pasa drogowego, o których mowa w art. 20f pkt 2. Prawidłowo ustalono, że droga publiczna – al. [...] – zaliczana jest do dróg wojewódzkich, a więc zgodnie z art. 19 u.d.p. zarządcą tej drogi – jest zarząd województwa. W konsekwencji powyższego, Sąd stwierdził, że zarzuty podnoszone w przedmiotowej skardze, co do zasady stanowią powtórzenie argumentacji sformułowanej w toku wcześniejszych postępowań sądowoadministracyjnych. W sprawie tej zasadniczo nie ma sporu, co do ustaleń faktycznych dotyczących złego stanu technicznego obiektu, jak również sposobu usunięcia stwierdzonych uchybień, ani też nie jest kwestionowana podstawa prawna, na mocy której obowiązek został nałożony, tj. art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b. Sedno sporu stanowiło zagadnienie, na który z trzech podmiotów uczestniczących w postępowaniu (Zarząd Dróg Wojewódzkich w Katowicach, Wody Polskie, T. S.A.) powinien być nałożony obowiązek określony w decyzji. W ocenie Sądu, organy ustaliły oraz uwzględniły to, że konstrukcja obiektu stanowi most, który jest oddylatowany od znajdujących się po jego obydwu stronach obiektów inżynieryjnych, po których prowadzone są jezdnie (lewa i prawa) drogi wojewódzkiej nr 910. Rozdzielenie dylatacjami przyczółków i przęsła na którym znajduje się torowisko tramwajowe, od przęseł jezdni drogi wojewódzkiej nr 910, dotyczy jedynie przyjętego rozwiązania technicznego ustroju nośnego, zastosowanego dla przeprowadzenia pasa drogowego Al. [...] w Będzinie przez rzekę i pozostaje bez związku z zarządem w pasie drogowym. Z akt sprawy nie wynika też aby, część pasa drogowego drogi wojewódzkiej, na którym zlokalizowano torowisko tramwajowe, została przekazana w zarząd innemu podmiotowi. Analizując, który podmiot powinien być adresatem obowiązku usunięcia stwierdzonych w tej sprawie nieprawidłowości stanu technicznego, należy odrzucić tezy skargi, że powinny to być Wody Polskie S.A., które sprawują zarząd działką nr ew. 58. W sprawie tej nie miały bowiem zastosowania art. 212 ust. 1 pkt 1, art. 216 ust. 5, art. 226 ust. 3 Prawa wodnego. To, że most przechodzi przez rzekę Przemszę, a jego podpory na których jest wsparty umiejscowione są na działce nr ew. 58 nie oznacza, że Wody Polskie są jego właścicielem czy zarządcą, a także że odnoszą korzyść, o której mowa w art. 226 ust. 3 Prawa wodnego. Podpory i sam most w ogóle nie służą gospodarce wodnej. Wody Polskie nie są ani właścicielem ani zarządcą mostu stanowiącego drogowy obiekt inżynieryjny. W ocenie Sądu, skarżący słusznie został zobowiązany do wykonania przedmiotowych robót budowlanych. Sąd przywołał treść art. 4 pkt 2, 12, 13, 1 i 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 470), zwanej dalej "u.d.p.", zawierające odpowiednio definicje legalne "drogi", "drogowego obiektu inżynieryjnego"; "obiektu mostowego"; "pasa drogowego", "torowiska tramwajowego" oraz wskazał na treść art. 28a ust. 1 u.d.p., zgodnie z którym budowa, przebudowa, remont, utrzymanie i ochrona torowiska tramwajowego umieszczonego w pasie drogowym należy do podmiotu zarządzającego torowiskiem tramwajowym, przy czym wymaga to każdorazowo uzgodnienia z zarządcą drogi (art. 28a ust. 2 u.d.p.). W ocenie Sądu, pomimo eksponowanej przez skarżącego kwestii istnienia dylatacji mostu, na którym znajdują się tory tramwajowe od dwóch otaczających go obiektów drogowych, po których poprowdzone są jezdnie, to tworzą one w dalszym ciągu jedną, funkcjonalną całość. Skoro częścią drogi jest m.in. most stanowiący obiekt inżynierski – budowlę wraz z torami tramwajowymi, to nie jest on odrębnym od tej drogi obiektem – funkcjonującym samodzielnie. Stosownie do art. 20 pkt 4 u.d.p. do zarządcy drogi należy w szczególności utrzymanie nawierzchni drogi i innych urządzeń związanych z drogą, z wyjątkiem części pasa drogowego, o których mowa w art. 20f pkt 2 u.d.p. Droga publiczna Aleja [...] zaliczana jest do dróg wojewódzkich i obejmuje sporny obiekt. Zgodnie z art. 19 u.d.p. to zarządca tej drogi, którym jest zarząd województwa, a z jego upoważnienia Zarząd Dróg Wojewódzkich, winien wykonać przedmiotowe roboty budowlane. Tym samym nie doszło do błędnego ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za utrzymanie obiektu mostowego. Słusznie organy wskazywały, że skarżąca może skorzystać z możliwości finansowego rozliczenia wykonanych robót budowlanych z podmiotem korzystającym z mostu jakim są T. S.A. W sprawie tej organy nie naruszyły również art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 136 § 1 K.p.a. Z materiału dowodowego w tym fotograficznego, wynika że obiekt jest funkcjonalnie powiązany z drogą wojewódzką nr 910. Organy prawidłowo wyjaśniły stan sprawy, przeprowadzając oględziny i powołały okoliczności i dokumenty wskazujące na zarządcę drogi. Nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia powoływany dowód z przesłuchania świadka, na okoliczność tego kto w przeszłości dokonywał "inwestycji" w sporny obiekt budowlany. Kwestia ta nie ma wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Nie doszło do naruszenia art. 81c P.b., który nie miał w sprawie zastosowania. Przepis ten był stosowany na wcześniejszym etapie sprawy (w postanowieniach zobowiązujących do przedłożenia ekspertyzy technicznej) i został oceniony w ww. wyroku o sygn. akt VII SA/Wa 84/21. Chybione są również zarzuty wskazujące na naruszenie art. 5 ust. 2, art. 61 w zw. z art. 62 ust. 1 pkt 1 i 2 P.b. oraz art. 4 pkt 12 i 13, art. 19, art. 20 i art. 20f pkt 2 oraz art. 28a u.d.p. Z tych przepisów prawa oraz z okoliczności sprawy wynika, że sporny obiekt przynależy do drogi wojewódzkiej i w związku z tym pozostaje w zarządzie skarżącego. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd wskazał, że wybór dokonany w trybie administracyjnym w świetle art. 61 i art. 66 P.b. nie przesądza, kogo faktycznie będą obciążały koszty wykonania nałożonego decyzją obowiązku usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego obiektu budowlanego. Organy administracyjne nie są właściwe do dokonywania wzajemnych rozliczeń pomiędzy stronami zainteresowanymi istnieniem obiektu i nie rozstrzygają przedmiotowych kwestii decyzjami administracyjnymi. Na gruncie prawa budowlanego ewentualny koszt wykonania nakazanych robót nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie wydane w trybie art. 66 ust. 1 P.b. (por. wyrok NSA z 13 maja 2014 r., II OSK 2290/13). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożył Zarządu Dróg Wojewódzkich w Katowicach, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i zaskarżonej decyzji; ewentualnie – uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. 1) art. 4 pkt 4 w zw. z art. 4 pkt 12 w zw. z art. 4 pkt 1 w zw. z art. 4 pkt 2 u.d.p. w brzmieniu z daty wydania zaskarżonego wyroku, przez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, że torowisko tramwajowe w niniejszej sprawie stanowi część pasa drogowego i wchodzi w skład drogi, a w konsekwencji naruszenie: a. art. 4 pkt 1 w zw. z art. 4 pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 4 w zw. z art. 4 pkt 12 w zw. z art. 19 u.d.p. przez ich niewłaściwe zastosowanie, i uznanie tak jak organ II instancji, że most na którym znajduje się torowisko tramwajowe w Będzinie (al. [...]) pozostaje w zarządzie skarżącego i to na nim spoczywa odpowiedzialność za prawidłowe utrzymanie obiektu jako należącego do drogi; b. art. 4 pkt 1 w zw. z art. 4 pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 4 w zw. z art. 4 pkt 12 w zw. z art. 20 pkt 4 u.d.p. przez ich niewłaściwe zastosowanie i wadliwe uznanie za organem II Instancji, iż utrzymanie torowiska tramwajowego na moście w Będzinie (al. [...]) obciąża skarżącego jako zarządcę drogi wojewódzkiej numer 910; c. art. 19 w zw. z art. 20 w zw. z art. 28a u.d.p. przez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie za organem II instancji, iż most, na którym znajduje się torowisko tramwajowe w Będzinie (al. [...]) pozostaje w zarządzie skarżącego i to na nim spoczywa odpowiedzialność za prawidłowe utrzymanie obiektu jako należącego do drogi wojewódzkiej; d. art. 19 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 4 i art. 4 pkt 2 u.d.p. przez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie za organem II instancji, że torowisko znajdujące się na moście wchodzi w pas drogowy i w konsekwencji błędne uznanie, że okoliczność ta uzasadnia przyjęcie odpowiedzialności skarżącego jako zarządcy drogi wojewódzkiej numer 910; 2) art. 212 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 216 ust. 5 w zw. z art. 226 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566 ze zm.), zwanej dalej "P.w.", przez ich błędną interpretację i uznanie, iż organ II instancji prawidłowo uznał, że obiekt mostowy pozostaje w zarządzie skarżącego i to skarżący jest zobowiązany do jego prawidłowego utrzymania; 3) art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b. w zw. z art. art. 19 w zw. z art. 20 w zw. z art. 28a u.d.p. przez ich błędną interpretację i błędne uznanie, iż organ II instancji prawidłowo zastosował art. 66 ust. 1 pkt 3 i prawidłowo uznał, że most na którym znajduje się torowisko tramwajowe w Będzinie ([...]) pozostaje w zarządzie skarżącego i to na nim spoczywa odpowiedzialność za prawidłowe utrzymanie wiaduktu. Ponadto zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. w postaci art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. względnie art. 146 § 1 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ II instancji następujących przepisów postępowania: 1) art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, oraz art. 136 § 1 K.p.a. przez brak podjęcia przez organ II instancji z urzędu niezbędnych działań celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie, w tym niewyjaśnienie istotnych kwestii jakie zadania należą do konkretnych podmiotów i do czego są zobowiązane; 2) art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 136 § 1 K.p.a. przez niewyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, braku przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka, który miał wiedzę w zakresie realizacji prac na przedmiotowym moście przez T. SA., a to M. H.; 3) art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 136 § 1 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. przez nie wyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, przy jednoczesnym błędnym uznaniu, że okolicznością bez znaczenia dla sprawy jest fakt, dokonywania uprzednio napraw na spornej infrastrukturze oraz osoby (podmiotu) dokonującego przedmiotowej naprawy, co w świetle kwestionowania odpowiedzialności za utrzymanie linii tramwajowej przez skarżącego jest okolicznością nader istotną; 4) art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 136 § 1 K.p.a. przez niewyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, brak podjęcia z urzędu działań celem wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz sporządzenie uzasadnienia orzeczenia niezgodnie z wymogami z art. 107 § 3 K.p.a. Ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy w trybie art. 182 § 2 p.p.s.a. i w sprawie nie żądano przeprowadzenia rozprawy, dlatego przedmiotowa sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego i procesowego. W okolicznościach niniejszej sprawny już na wcześniejszym etapie postępowania dotyczącym złego stanu technicznego przedmiotowego mostu w km 1+521 drogi wojewódzkiej nr 910 (al. [...]) w Będzinie, nad rzeką Przemszą, oceniono w istocie, że o tym, kto jest zarządcą drogi wojewódzkiej, a w konsekwencji także będącego jej częścią obiektu mostowego, przesądzają przepisy powszechnie obowiązującego prawa. A mianowicie, aktualnie w prawomocnym już wyroku WSA w Warszawie o sygn. akt VII SA/Wa 84/21 przesądzono, że skoro częścią drogi jest także most stanowiący obiekt inżynierski – budowlę wraz z torami tramwajowymi, to nie jest on odrębnym od tej drogi obiektem. Stosownie do art. 20 pkt 4 u.d.p. do zarządcy drogi należy w szczególności utrzymanie nawierzchni drogi, chodników, drogowych obiektów inżynierskich, urządzeń zabezpieczających ruch i innych urządzeń związanych z drogą, z wyjątkiem części pasa drogowego, o których mowa w art. 20f pkt 2. Jak prawidłowo ustalono droga publiczna – al. [...] – zaliczana jest do dróg wojewódzkich, a więc zgodnie z art. 19 u.d.p. zarządcą tej drogi – jest zarząd województwa. Ponadto w wyroku tym wskazano, że nie ma znaczenia także dla sprawy (wbrew zarzutom skargi), że most ten usytuowany jest nad rzeką Przemszą (działka nr 58, na której znajduje się przęsło mostu jest we władaniu Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gliwicach, który wykonuje zadania Wód Polskich). Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie nie jest jednak ani właścicielem ani zarządcą przedmiotowego mostu stanowiącego obiekt inżynieryjny do przeprowadzenia drogi. Należy wskazać, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Dlatego należy wskazać, że wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej, które zawierają odmienną ocenę prawną niż ta zawarta w ww. prawomocnym wyroku Sądu Administracyjnego, w którym potwierdzono, że to Zarząd Dróg Wojewódzkich w Katowicach jako zarządca drogi wojewódzkiej, w ciągu której zlokalizowany jest przedmiotowy most, jest podmiotem odpowiedzialnym za stan techniczny tego obiektu budowlanego – nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Taka też ocena na tle art. 66 ust. 1 pkt 1 P.b. została wypowiedziana w kolejnym ww. wyroku o sygn. akt VII SA/Wa 1785/21, który także stał się prawomocny, a tym samym wypowiedziana w nim ocena prawna jest wiążąca w zakresie, o jakim mowa w art. 170 p.p.s.a. W wyroku tym przesądzono, że art. 212 ust. 1 pkt 1, art. 216 ust. 5 i art. 226 ust. 3 P.w. nie znajdują zastosowania – w konsekwencji oceniając, że Wody Polskie nie są ani właścicielem ani zarządcą mostu stanowiącego drogowy obiekt inżynieryjny. Ponadto także i w tym wyroku oceniono, że droga publiczna jaką jest Aleja [...] zaliczana jest do dróg wojewódzkich i obejmuje sporny obiekt. Zgodnie zatem z art. 19 u.d.p. to zarządca tej drogi, którym jest zarząd województwa, a z jego upoważnienia Zarząd Dróg Wojewódzkich, winien wykonać roboty budowlane nałożone decyzją Śląskiego WINB. Wskazano też, że żadnego znaczenia nie ma fakt istniejącej dylatacji mostu z torami tramwajowymi od obiektów leżących po jego lewej i prawej stronie, po których poprowdzone są z kolei jezdnie drogi wojewódzkiej nr 910. Oceniono, że okoliczność ta jest wyłącznie cechą techniczną tej konstrukcji i nie może być traktowana jako tworząca – w zamierzeniu skarżącego – odrębny byt, zarządzany przez inny podmiot. W konsekwencji Sąd uznał za chybione pozostałe zarzuty skargi. Na uwagę zasługuje, że w ww. prawomocnym wyroku wskazano, że w sprawie nie naruszono również art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 136 § 1 K.p.a. Już sam ogląd mapy i zdjęć wykonanych w sprawie wskazuje, że obiekt jest ściśle funkcjonalnie powiązany z drogą wojewódzką nr 910. Organy prawidłowo wyjaśniły więc stan sprawy, przeprowadzając przede wszystkim kontrolę na miejscu i gromadząc niezbędny do załatwienia sprawy materiał dowody, w tym dokumenty wskazujące na zarządcę drogi. Nie ma przy tym znaczenia dla rozstrzygnięcia dowód w postaci przesłuchania świadka, na okoliczność tego kto w przeszłości dokonywał "inwestycji" w sporny obiekt budowlany. Kwestia ta nie ma wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Na tym tle wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Nie wykazano za ich pomocą aby w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do odstąpienia od uwzględnienia ww. ocen prawnych zawartych w ww. prawomocnych już wyrokach. Nie wykazano bowiem aby zapadła w okolicznościach niniejszej sprawy zaskarżona decyzja GINB została wydana w odmiennym stanie prawnym i faktycznym. W tym miejscu Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w pełni akceptuje stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku, że stosowne nakazy w trybie art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b. prawidłowo zostały skierowane do zarządcy drogi wojewódzkiej, tj. Zarządu Dróg Wojewódzkich w Katowicach. Należy wskazać, że art. 28a u.d.p. stanowi tylko o torowisku, które zgodnie z legalną definicją to część ulicy (art. 4 pkt 4 u.d.p.), a ulica (art. 4 pkt 3 u.d.p.) to droga (art. 4 pkt 2 u.d.p.), która zlokalizowana jest w pasie drogowym (art. 4 pkt 1 u.d.p.) i jej częścią są drogowe obiekty inżynierskie, jak mosty (art. 4 pkt 12 u.d.p.). Już chociażby z zestawienia ww. legalnych definicji wynika prawidłowość ustalenia, że to zarządca drogi, o jakim mowa w art. 19 u.d.p., jest podmiotem odpowiedzialnym za stan techniczny mostu, co należy m.in. do jego zadań, o jakich mowa w art. 20 pkt 4 u.d.p. Taką zaś ocenę jedynie potwierdza art. 28a ust. 1 u.d.p., z którego wprost wynika, iż budowa, przebudowa, remont, utrzymanie i ochrona torowiska tramwajowego umieszczonego w pasie drogowym należy do podmiotu zarządzającego torowiskiem tramwajowym. A zatem stosowne kompetencje zarządzającego torowiskiem tramwajowym dotyczą tylko torowiska, a więc już nie np. mostu bądź wiaduktu, na których znajduje się torowisko. Torowisko jest bowiem prawnie wyodrębnioną częścią od obiektu, na którym się znajduje, czy to drogi, czy drogowego obiektu inżynierskiego, jak obiekt mostowy (patrz: § 49 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie; Dz. U. z 2016 r. poz. 124 ze zm.; gdzie wskazano, że to torowisko tramwajowe usytuowane w ulicy powinno być wydzielone z jezdni, a więc nie – wydzielone z innych obiektów). Dla tej oceny w okolicznościach niniejszej sprawy nie ma znaczenia podnoszona przez stronę skarżącą argumentacja oparta na istniejącej "dylatacji" mostu, na którym znajduje się torowisko tramwajowe. Takie bowiem rozwiązanie techniczne było wręcz pożądane, co wynikało z treści § 234 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie (Dz. U. z 2000 r. Nr 63 poz. 735 ze zm.) obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym, co do zasady, torowisko tramwajowe powinno być umieszczone na wydzielonym obiekcie lub wydzielonej części przekroju poprzecznego. Dlatego wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia art. 4 pkt 4 w zw. z art. 4 pkt 12 w zw. z art. 4 pkt 1 w zw. z art. 4 pkt 2 u.d.p.; art. 212 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 216 ust. 5 w zw. z art. 226 ust. 3 P.w.; art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b. w zw. z art. art. 19 w zw. z art. 20 w zw. z art. 28a u.d.p.; oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. względnie art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 107 § 3, art. 136 § 1, art. 144 K.p.a. – nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI