II OSK 524/12

Naczelny Sąd Administracyjny2013-06-21
NSAbudowlaneWysokansa
egzekucja administracyjnanakaz rozbiórkiprawo budowlanepostępowanie egzekucyjnedopuszczalność egzekucjizasadność decyzjitytuł wykonawczyNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie dotyczącej dopuszczalności egzekucji administracyjnej nakazu rozbiórki, podkreślając, że organ egzekucyjny nie bada zasadności decyzji leżącej u podstaw tytułu wykonawczego.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA, który oddalił skargę na postanowienie o niedopuszczalności zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący kwestionowali wykonalność i dopuszczalność egzekucji nakazu rozbiórki. NSA oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności decyzji, która stanowi podstawę tytułu wykonawczego, a jedynie jej dopuszczalność formalną.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez G.P. i W.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił ich skargę na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o stwierdzeniu niedopuszczalności zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Sprawa dotyczyła egzekucji administracyjnej nakazu rozbiórki rozbudowy budynku gospodarczego. Skarżący podnosili zarzuty niewykonalności obowiązku oraz niedopuszczalności egzekucji. Organy administracji obu instancji oraz Sąd I instancji uznały te zarzuty za bezzasadne, wskazując, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności ostatecznej decyzji administracyjnej, a jedynie jej dopuszczalności formalnej. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił to stanowisko. Podkreślono, że w postępowaniu egzekucyjnym nie można negować nakazu rozbiórki, a ewentualna wadliwość tytułu wykonawczego może być podnoszona w odrębnym postępowaniu. Organ egzekucyjny bada jedynie formalną dopuszczalność egzekucji, a nie zasadność obowiązku wynikającego z decyzji. NSA stwierdził, że decyzja nakazująca rozbiórkę była ostateczna i wykonalna, a zarzuty skarżących były spóźnione na etapie postępowania egzekucyjnego. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zaskarżone orzeczenia prawidłowo zastosowały przepisy prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności decyzji administracyjnej, która stanowi podstawę tytułu wykonawczego. Jego kompetencje ograniczają się do badania formalnej dopuszczalności egzekucji.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, ale nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Badanie to ma charakter formalny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (27)

Główne

u.p.e.a. art. 34 § 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 34 § 5

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § 5

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § 6

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 29 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo budowlane art. 83 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 127 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności decyzji administracyjnej stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego. Zarzuty dotyczące niewykonalności lub niedopuszczalności egzekucji nakazu rozbiórki są spóźnione na etapie postępowania egzekucyjnego.

Odrzucone argumenty

Niewykonalność obowiązku rozbiórki. Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej. Nierzetelne prowadzenie sprawy przez organy administracji. Nieważność postępowania z powodu pozbawienia możności obrony praw. Naruszenie przepisów k.p.a. przez sądy administracyjne.

Godne uwagi sformułowania

organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym kwestionowanie zasadności decyzji o nakazie rozbiórki na etapie postępowania egzekucyjnego jest zdecydowanie spóźnione zarzut w postępowaniu egzekucyjnym nie jest środkiem odwoławczym od decyzji nakazującej rozbiórkę

Skład orzekający

Wojciech Mazur

przewodniczący sprawozdawca

Aleksandra Łaskarzewska

sędzia

Jerzy Siegień

sędzia del. NSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że organ egzekucyjny nie bada zasadności decyzji administracyjnej, a wszelkie zarzuty merytoryczne należy kierować do organu wydającego decyzję lub w trybach nadzwyczajnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji, w szczególności w kontekście nakazów rozbiórki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczową zasadę postępowania egzekucyjnego, która może być niejasna dla osób spoza branży. Pokazuje, jak ważne jest rozróżnienie między etapem merytorycznym a egzekucyjnym.

Egzekucja administracyjna: Kiedy nie można już kwestionować decyzji?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 524/12 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2013-06-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-02-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska
Jerzy Siegień
Wojciech Mazur /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1273/10 - Wyrok WSA w Warszawie z 2010-12-03
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 141 par. 4 art. 145 par. 1 pkt 1 lit c art. 183 par. 1i 2 art. 174 pkt 1 i 2 art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
art. 3 par. 1 art. 29 par. 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7 art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Dnia 21 czerwca 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur /spr./ sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska sędzia del. NSA Jerzy Siegień Protokolant asystent Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej G.P. i W.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1273/10 w sprawie ze skargi G.P. i W.P. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zarzutów oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 3 grudnia 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1273/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę G.P. i W.P. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zarzutów.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Pułtusku (dalej jako PINB w Pułtusku), nakazał rozbiórkę rozbudowy (dobudowy) budynku gospodarczego na działce nr ew. A położonej przy ul. B. w Pułtusku. Obowiązek został nałożony na W.P.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy ww. decyzję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 listopada 2004 r. sygn. akt VII SA/Wa 1403/04 odrzucił skargę na ww. decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Z uwagi na powyższe i wobec niewykonania nałożonego obowiązku nakazu rozbiórki organ egzekucyjny - PINB w Pułtusku wydał w dniu [...] listopada 2009 r. upomnienie nr [...], a następnie wystawił w dniu [...] grudnia 2009 r. tytuł wykonawczy Nr [...].
Na ww. tytuł wykonawczy W.P. złożył zarzuty w piśmie z 15 stycznia 2010 r. Podniósł, że obowiązek jest niewykonalny oraz, że egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna.
W wyniku rozpatrzenia zarzutów zobowiązanego, PINB w Pułtusku wydał w dniu [...] stycznia 2010 r. postanowienie nr [...] znak: [...], na podstawie art. 34 § 4 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej jako "u.p.e.a.") mocą którego stwierdził niedopuszczalność zarzutów wniesionych przez W.P. w piśmie z 15 stycznia 2010 r. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że wystawiony tytuł wykonawczy jest następstwem niewykonania przez W.P. wskazanej na wstępie decyzji o nakazie rozbiórki. Obowiązek ten jest w pełni wykonalny pod względem prawnym i technicznym, podlegał kontroli administracyjnej i sądowej i z tego względu podlega wykonaniu. Natomiast zarzuty zgłoszone przez stronę nie dotyczą bezpośrednio postępowania egzekucyjnego.
W.P. pismem z dnia 22 lutego 2010 r. wniósł zażalenie na rozstrzygnięcie organu I instancji Nr [...].
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z [...] kwietnia 2010 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm., dalej jako "k.p.a."), w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że PINB w Pułtusku w toku prowadzonego postępowania administracyjnego dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego. Odnosząc się do argumentów podniesionych w zażaleniu na postanowienie PINB w Pułtusku podniósł, że nie mogą one skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego postanowienia Nr [...]. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji dokonał prawidłowej oceny zarzutów W.P.. Zasadnie wskazano, że zarzut z art. 33 pkt 5 u.p.e.a. dotyczący niewykonalności egzekwowanego obowiązku jest bezpodstawny. Niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym oznacza, że istnieją niezależne od zobowiązanego oraz trwałe przyczyny braku możliwości wykonania obowiązku. Przesłanką uznania decyzji za niewykonalną nie mogą być trudności w wyegzekwowaniu decyzji, wiążące się z niezadowoleniem adresatów z decyzji lub innych osób zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy. Organ ponadto wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi również przesłanka określona w art. 33 pkt 6 u.p.e.a., tj. iż nie można uznać niniejszej egzekucji za niedopuszczalną. Egzekwowana decyzja organu I instancji Nr [...] jest ostateczna, nie stwierdzono również nieprawidłowości w sposobie wszczęcia i prowadzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Organ podkreślił także, że w myśl przepisu art. 29 ust. 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W związku powyższym organ II instancji nie może na etapie postępowania egzekucyjnego odnieść się do zarzutów merytorycznych odnoszących się do ostatecznej decyzji PINB w Pułtusku Nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. Ustosunkowując się do kwestii zawartych w zażaleniu i zarzutach W.P. organ wskazał, że decyzja PINB w Pułtusku Nr [...] z uwagi na to, że jest decyzją ostateczną podlega egzekucji w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przedmiotowy tytuł wykonawczy Nr [...] został zasadnie i zgodnie z przepisami ww. ustawy skierowany do PINB w Pułtusku, gdyż w sytuacji egzekwowania obowiązku o charakterze niepieniężnym wynikającego z Prawa budowlanego organ powiatowy jest jednocześnie organem egzekucyjnym i wierzycielem.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. orzeczenie złożyli G.P. i W.P. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili nierzetelne prowadzenie sprawy, nie rozpoznanie wniosku co do istoty sprawy i tendencyjne kreowanie rzeczywistości faktograficznej poprzez selektywne i wybiórcze gromadzenie akt sprawy, nieważność postępowania przez pozbawienie możności skutecznej obrony praw skarżącego w myśl art. 10 k.p.a., z uwagi na nienależyte rozpoznanie argumentów strony postępowania. Tym samym organy I i II instancji naruszyły art. 127 § 1 i art.138 § 2 k.p.a. w związku z art. 7, art. 10, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 oraz art. 11 i art. 105 k.p.a. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zaskarżonym wyrokiem z dnia 3 grudnia 2010 r. uznał, iż skarga G.P. i W.P. nie jest zasadna. Sąd I instancji wskazał, iż podstawą prawną postanowienia organu I instancji jest art. 34 § 4 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Sąd I instancji przywołując treść art. 20 § 1 pkt 4 u.p.e.a. wskazał, iż skarżący podniósł w zarzutach do tytułu wykonawczego złożonych w piśmie z 15 stycznia 2010 r., że obowiązek jest niewykonalny oraz, że egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna. W ocenie Sądu I instancji zarzuty strony do ww. tytułu wykonawczego są nieuzasadnione. Odnośnie pierwszego zarzutu dotyczącego niewykonalności obowiązku Sąd I instancji wskazał, że nakaz rozbiórki jest wykonalny zarówno pod względem formalno – prawnym jak i technicznym. Pod względem formalno prawnym, gdyż wydany został na podstawie decyzji PINB w Pułtusku Nr [...], która jest decyzją ostateczną. Przymiot ostateczności ww. decyzji determinuje fakt, iż w przypadku niewykonania nałożonego obowiązku rozbiórki podlega on egzekucji w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Decyzja nakazująca rozbiórkę jest także wykonalna pod względem technicznym. Nakaz dotyczy dobudowy budynku gospodarczego, którego rozbiórka bez wątpliwości jest możliwa. W ocenie Sądu I instancji drugi zarzut dotyczący niedopuszczalności egzekucji administracyjnej jest również niezasadny z uwagi na to, iż nakaz rozbiórki wynika z prawomocnej i ostatecznej decyzji administracyjnej, która nie została wzruszona w trybie nadzwyczajnym, ani nie została uchylona przez sąd administracyjny. Sąd I instancji podkreślił, iż kwestionowanie zasadności decyzji o nakazie rozbiórki na etapie postępowania egzekucyjnego jest zdecydowanie spóźnione i z tego względu nie może odnieść zamierzonego skutku, a zarzuty złożone w stosunku do decyzji nakazującej rozbiórkę należy uznać za niedopuszczalne na tym etapie postępowania. Zgodnie z przepisem art. 29 ust. 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W związku powyższym organy administracyjne nie mogą na etapie postępowania egzekucyjnego odnieść się do merytorycznych zarzutów odnoszących się do ostatecznej decyzji PINB w Pułtusku Nr [...], gdyż to prowadziłoby do wkroczenia w sferę merytorycznej oceny podstawy do wystawienia tytułu wykonawczego przez wierzyciela. Ww. przepis związuje organ egzekucyjny wydaną decyzją rozbiórkową i zakazuje badania jego zasadności. W ocenie Sądu I instancji tytuł wykonawczy Nr [...] został zasadnie i zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wydany przez PINB w Pułtusku. Sąd I instancji stwierdził, iż z powyższych względów organ I instancji prawidłowo wydał zaskarżone postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zarzutów, które zasadnie zostało utrzymane w mocy przez organ II instancji, bowiem zaskarżone postanowienia oparte są na ostatecznej decyzji, której w postępowaniu egzekucyjnym nie można kwestionować. Decyzja nakazującą rozbiórkę nie została również wzruszona w trybie nadzwyczajnym pomimo toczenia się w stosunku do niej postępowania w trybie wznowienia postępowania. Wobec powyższego Sąd I instancji działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "p.p.s.a.") oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli W.P. i G.P. reprezentowani przez adwokata – pełnomocnika z urzędu. Wyrok zaskarżono w całości zarzucając mu naruszenie:
- w oparciu o art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. nieważność postępowania albowiem strona postępowania – G.P. pozbawiona została możności obrony swoich praw;
oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, mimo istnienia podstaw do zastosowania tego przepisu postępowania i wydania wyroku uchylającego zaskarżone postanowienie i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania organowi II instancji,
- art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu skargi i jej oddaleniu, w sytuacji gdy skarga winna zostać uwzględniona przez Sąd a zaskarżone postanowienie winno zostać uchylone zaś sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez organ II instancji,
- 141 § 4 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i sporządzenie przez Sąd I instancji uzasadnienia zaskarżonego wyroku, które nie zawiera pełnego odniesienia się i analizy prawnej zarzutów podniesionych w skardze oraz podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a także jej wyjaśnienia.
Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie od Skarbu Państwa, kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącym z urzędu albowiem koszty te nie zostały uiszczone ani w całości ani choćby w części. Nadto wniesiono o przyznanie skarżącym prawa pomocy, w zakresie częściowym poprzez zwolnienie skarżących od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w całości, albowiem nie są oni w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny zgodnie z wnioskiem podpisanym przez skarżących stanowiącym załącznik do niniejszej skargi kasacyjnej.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż Sąd I instancji rozpoznając skargę, nie zauważył także, że G.P. nie brała udziału w postępowaniu zakończonym zarówno zaskarżonym postanowieniem PINB w Pułtusku o stwierdzeniu niedopuszczalności zarzutów jak i w postępowaniu prowadzonym przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie (dalej także jako: "MWINB"), zakończonym postanowieniem utrzymującym w mocy postanowienie PINB w Pułtusku o stwierdzeniu niedopuszczalności wniesienia zarzutów. Mając powyższe na względzie WSA w Warszawie winien z tego " powodu uwzględnić skargę, uchylić oba w/w postanowienia zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Pominięcie bowiem, G.P. w postępowaniach przed organami administracji obu instancji stanowiło naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżących w niniejszej sprawie przy wydaniu zaskarżonego postanowienia MWINB nie dopełnił obowiązków wynikających z art. 7 k.p.a. W zaskarżonym postanowieniu, utrzymującym w mocy postanowienie PINB w Pułtusku o stwierdzeniu niedopuszczalności zarzutów, MWINB nie ustalił czy rzeczywiście obowiązek, który ma być wyegzekwowany od skarżących jest wykonalny czy też nie. Organ poprzestał jedynie na arbitralnym stwierdzeniu tejże okoliczności, a ocenie skarżących powinien we własnym zakresie dokonać dokładnych ustaleń faktycznych. Podniesiono także, iż organ odwoławczy stwierdzając, iż egzekucja jest dopuszczalna z uwagi na to iż decyzja organu I instancji Nr [...] jest ostateczna, nie podjął jakichkolwiek kroków w celu ustalenia czy ww. decyzja nie została wzruszona w trybach nadzwyczajnych. Zdaniem skarżących ocena ta jest bezpodstawna. Zdaniem skarżących kasacyjnie uzasadnienie wyroku Sądu I instancji nie spełnia wymogów określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a., bowiem Sąd I instancji bezkrytycznie przyjął stanowisko MWINB wyrażone w zaskarżonym postanowieniu utrzymującym w mocy postanowienie PINB w Pułtusku o stwierdzeniu niedopuszczalności zarzutów. Wskazano, iż Sąd I instancji w uzasadnieniu przyjął w ślad za treścią uzasadnienia zaskarżonego postanowienia MWINB, iż decyzja nakazująca rozbiórkę nie została wzruszona w trybie nadzwyczajnym. Podniesiono, iż uzasadnienie wyroku nie przekonuje dlaczego i na jakiej podstawie Sąd doszedł do takiego właśnie przekonania. Niezupełne uzasadnienie wyroku powoduje iż skarżący nie poznał w pełni motywów jakimi kierował się Sąd I instancji przy wydawaniu zaskarżonego orzeczenia. Nadto zdaniem skarżącego lakoniczne i niepełne uzasadnienie Sądu wskazuje, iż okoliczność czy decyzja [...] pozostaje nadal w mocy lub czy jest przedmiotem postępowania nieważnościowego nie została w pełni wyjaśniona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia, a to z poniższych względów.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), oraz naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej.
W niniejszej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej zostały oparte jedynie na podstawie wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej należy zwrócić uwagę na kwestię dotyczącą charakteru i istoty zaskarżonego postanowienia oraz etapu postępowania egzekucyjnego, na którym to postanowienie zapada.
Na wstępie podkreślić należy, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie ma możliwości negowania nakazu rozbiórki orzeczonego na podstawie ustawy - Prawo budowlane. Ewentualna wadliwość tytułu wykonawczego może być podnoszona w innym, odrębnym postępowaniu. W przeciwnym wypadku organ egzekucyjny orzekałby o meritum sprawy, a to należy do organu wydającego rozstrzygnięcie będące podstawą egzekucji administracyjnej – nawet wówczas, gdy organem egzekucyjnym jest organ, który wydał decyzję. Nie można bowiem łączyć postępowania egzekucyjnego z trybami postępowania administracyjnego.
Z powyższych względów podkreślić należy, iż organ egzekucyjny - stosownie do art. 29 § 1 u.p.e.a. bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Badanie, o którym mowa w art. 29 u.p.e.a. obejmuje ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. Badanie to ma charakter formalny (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 946/10, LEX nr 1083713). Warunkiem dopuszczalności egzekucji administracyjnej jest to, aby obowiązek wynikał z decyzji lub postanowień właściwych organów albo bezpośrednio z przepisu prawa (art. 3 § 1 u.p.e.a.). Przesłanką zaś stwierdzenia wymagalności obowiązku objętego tytułem jest - w przypadku obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej - uprzednie ustalenie, że decyzja nakładającą określony obowiązek jest ostateczna, bądź nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności. Wymagalność obowiązku (np. obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego - jak w niniejszej sprawie), dająca podstawę do prowadzenia egzekucji administracyjnej oznacza, że na zobowiązanym ciąży skonkretyzowany obowiązek, a zobowiązany, mimo upływu terminu wyznaczonego do wykonania tego obowiązku nie wykonał go dobrowolnie.
W niniejszej sprawie jest niewątpliwe, że istnieje w obrocie prawnym decyzja ostateczna PINB W Pułtusku z dnia [...] lipca 2004 r., Nr [...], z której można wywieść ciążący na skarżącym obowiązek wskazany w tytule wykonawczym. W tytule wykonawczym wskazano treść podlegającego egzekucji obowiązku i podstawę prawną tego obowiązku – zgodnie z powyższą decyzją nakazującą rozbiórkę.
Podkreślić należy, iż w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do dokonywania oceny zgodności z prawem decyzji nakładającej ten obowiązek. Zasadą jest bowiem, że organ egzekucyjny nie może badać zasadności obowiązku określonego tytułem wykonawczym, a tym samym zasadności decyzji będącej podstawą egzekucji. Ta jedna z podstawowych zasad postępowania egzekucyjnego obowiązuje także wówczas, gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem. Jak przyjmuje się w judykaturze i w doktrynie, w sytuacjach, gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem ( egzekwuje własne decyzje ), mógłby zbadać decyzję pod względem merytorycznym, ale już nie jako organ egzekucyjny, lecz jako organ wydający decyzję ( por. Z. Leoński [w:] R. Hauser, Z.Leoński, Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, C.H.Beck, Warszawa 2003, s. 94 ). Organ może wówczas dokonać weryfikacji decyzji w przypadkach i w trybach przewidzianych przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy pozwalają zaś na weryfikację decyzji ostatecznych w trybach nadzwyczajnych ustanowionych w Kodeksie postępowania administracyjnego, a zatem w odrębnych postępowaniach od postępowania egzekucyjnego.
A taki, niedopuszczalny prawnie w postępowaniu egzekucyjnym, skutek chciałaby osiągnąć strona skarżąca podważając celowość wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę. Należy też podkreślić, że egzekucja prowadzona jest w stosunku do osoby inwestora, określonego w ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pułtusku z dnia [...] lipca 2004 r., nakazującej skarżącemu W.P. rozbiórkę obiektu budowlanego.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1603/10, (dostępne na http://cbois.nsa.gov.pl), iż o niewykonalności obowiązku można mówić wyłącznie wówczas gdy niewykonalność jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Trudności ekonomiczne czy techniczne związane z wykonaniem nałożonego obowiązku nie świadczą natomiast o niewykonalności tegoż obowiązku. W tym zakresie należy podzielić stanowisko wyrażone przez Sąd I instancji, iż nakaz rozbiórki jest wykonalny zarówno pod względem formalno – prawnym jak i technicznym. Dopuszczalność egzekucji także nie budzi żadnych wątpliwości.
Przechodząc do oceny zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej stwierdzić należy, iż związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wiąże się z koniecznością prawidłowego ich sformułowania w samej skardze, poprzez powołanie konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem strony skarżącej - uchybił Sąd Wojewódzki, uzasadnienia ich naruszenia, a w przypadku zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wskazania, że wytknięte naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Zauważyć należy, iż zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Sądowi I instancji nie można zarzucić skutecznie naruszenia omawianego przepisu. Mając na uwadze treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku, stwierdzić bowiem należy, iż zawiera ono wszystkie określone w przytoczonym przepisie elementy, tj. przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska organu odwoławczego, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej jasne wyjaśnienie.
Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla ją w całości lub części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tylko więc naruszenie przepisów postępowania administracyjnego jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny jak również organ prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, wobec czego brak było podstaw do uchylenia zaskarżonych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Wskazane w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie miały wpływu na wynik sprawy. Sądowi I instancji zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 8 k.p.a. Argumentacja autora skargi kasacyjnej w zakresie tego zarzutu sprowadza się do zakwestionowania stanowiska zajętego przez Sąd I instancji, iż organ zbadał wyczerpująco wszystkie okoliczności faktyczne i dokonał obiektywnej oceny stanu sprawy.
Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej w postępowaniu administracyjnym przeprowadzono niezbędne dowody, ustalając istotne dla niniejszej sprawy okoliczności jak to, że tytuł wykonawczy został wystawiony na podstawie prawomocnej decyzji o nakazie rozbiórki. W tej sytuacji należy w pełni podzielić stanowisko zaprezentowane przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, iż kwestionowanie zasadności decyzji o nakazie rozbiórki na etapie postępowania egzekucyjnego jest zdecydowanie spóźnione i nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Bowiem zarzut w postępowaniu egzekucyjnym nie jest środkiem odwoławczym od decyzji nakazującej rozbiórkę, a zatem merytoryczne zarzuty zgłoszone do takiej decyzji są niedopuszczalne na tym etapie postępowania.
Także okoliczność nie brania przez G.P. udziału w postępowaniu administracyjnym wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej nie stanowi w niniejszej sprawie naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania. Wskazać należy, iż kwestia ta była przedmiotem oceny w postępowaniu prowadzonym w trybie wznowieniowym, w którym Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1296/09 oddalił skargę kasacyjną W.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 2089/08 wydanego w sprawie ze skargi G.P. i W.P. od decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008 r. w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego.
Natomiast w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie okoliczność nie brania przez G.P. udziału w postępowaniu administracyjnym stanowiła podstawę do odrzucenia przez Sąd I instancji skargi G.P. Jednakże, uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż jej skarga została oddalona.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI