II OSK 522/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-07-02
NSAAdministracyjneWysokansa
dowód osobistyprawo do sąduniezawisłość sędziowskabezstronnośćKRSpostępowanie sądowoadministracyjneskarga kasacyjnawznowienie postępowaniagwarancje procesowe

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą procedury wznowienia postępowania w sprawie wydania dowodu osobistego, uznając, że skarżąca nie skorzystała z możliwości kwestionowania składu orzekającego w ustawowym terminie.

Skarżąca kasacyjnie D.D. wniosła skargę o wznowienie postępowania administracyjnego, kwestionując skład sądu pierwszej instancji ze względu na sposób powołania sędziego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił tę skargę, argumentując, że ocena prawidłowości powołania sędziego wykracza poza jego kompetencje w postępowaniu o wznowienie. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że skarżąca miała możliwość złożenia wniosku o wyłączenie sędziego w trybie art. 5a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czego nie uczyniła w ustawowym terminie.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej D.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który oddalił jej skargę o wznowienie postępowania. Skarga o wznowienie była oparta na zarzucie naruszenia prawa do sądu ustanowionego ustawą, wynikającym z udziału w składzie orzekającym sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej po zmianach z 2017 roku. Skarżąca argumentowała, że taki skład sądu nie daje gwarancji niezawisłości i bezstronności. Sąd pierwszej instancji uznał, że nie jest właściwy do oceny prawidłowości powołania sędziego przez Prezydenta RP. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, skupił się na kwestii proceduralnej. Zgodnie z art. 183 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Ppsa), sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, ale z urzędu bierze pod uwagę nieważność postępowania. Skarga kasacyjna została oparta na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 134 § 1, art. 133 § 1 oraz art. 141 § 4 Ppsa. Sąd kasacyjny uznał te zarzuty za nieskuteczne, wskazując na braki formalne skargi kasacyjnej, w tym brak uzasadnienia niektórych podstaw oraz polemikę z motywami wyroku zamiast wykazania naruszenia przepisów. Kluczowym elementem rozstrzygnięcia było odniesienie się do art. 5a Prawa o ustroju sądów administracyjnych (Pusa), który wprowadził możliwość badania wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego z uwzględnieniem okoliczności jego powołania. Sąd podkreślił, że skarżąca była zawiadamiana o składzie orzekającym i miała możliwość złożenia wniosku o wyłączenie sędziego w terminie tygodnia od dnia zawiadomienia, zgodnie z art. 5a § 4 Pusa. Ponieważ skarżąca nie skorzystała z tej możliwości, jej prawo do złożenia takiego wniosku wygasło. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 Ppsa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji w postępowaniu o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego nie może dokonywać oceny prawidłowości powołania sędziego, gdyż skarga o wznowienie nie służy kontroli działań Prezydenta RP podejmowanych w ramach jego konstytucyjnych kompetencji.

Uzasadnienie

Ocena prawidłowości powołania sędziego przez Prezydenta RP wykracza poza kompetencje sądu w postępowaniu o wznowienie postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

Ppsa art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pusa art. 5a

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Wprowadza możliwość badania wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego z uwzględnieniem okoliczności jego powołania i postępowania po powołaniu, na wniosek uprawnionego, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy. Wniosek składa się w terminie tygodnia od dnia zawiadomienia o składzie sądu.

Pomocnicze

Ppsa art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 133 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 176 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa z 8 grudnia 2017 r., która wpłynęła na sposób wyłaniania członków KRS, co było podstawą zarzutów dotyczących wadliwości powołania sędziego.

Ustawa o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw

Ustawa z 9 czerwca 2022 r., która dodała art. 5a do Pusa.

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

EKPC art. 6 § 1

Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności

TUE art. 19 § 1

Traktat o Unii Europejskiej

Karta Praw Podstawowych UE art. 47

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej

PDP art. 8

Powszechna Deklaracja Praw Człowieka

Konstytucja RP art. 32 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca kasacyjnie nie skorzystała z możliwości złożenia wniosku o wyłączenie sędziego w ustawowym terminie, co czyni zarzut naruszenia prawa do sądu nieskutecznym. Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych w zakresie precyzyjnego wskazania przepisów i ich uzasadnienia.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa do sądu ustanowionego ustawą z uwagi na udział w składzie orzekającym sędziego powołanego na wniosek neo-KRS. Wadliwa konstrukcja uzasadnienia wyroku WSA i brak merytorycznego odniesienia się do zarzutów skargi. Brak merytorycznego rozpoznania zarzutów zawartych w skardze przez sąd pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

skarga o wznowienie postępowania nie służy bowiem kontroli działań Prezydenta RP podejmowanych w ramach jego konstytucyjnych kompetencji skarżąca kasacyjnie w sprawie II SAB/Bk 81/24 była zawiadamiana przez WSA w Białymstoku o składzie orzekającym, który został wyznaczony do rozpoznania jej skargi na bezczynność Prezydenta Miasta Suwałki. Miała zatem możliwość złożenia wniosku o wyłączenie sędziego Marcina Kojło w trybie art. 5a Pusa. Niesporne jest, że takiego wniosku nie składała, a Jej prawo w tym aspekcie wygasło

Skład orzekający

Grzegorz Czerwiński

przewodniczący

Robert Sawuła

sprawozdawca

Piotr Broda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty kwestionowania składu sądu w sprawach administracyjnych, w szczególności w kontekście zmian w KRS i możliwości skorzystania z art. 5a Pusa."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, w której skarżący nie skorzystał z dostępnych środków proceduralnych w ustawowym terminie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawem do sądu i niezawisłością sędziowską, a także procedurą kwestionowania składu sądu. Jest to temat budzący duże zainteresowanie w środowisku prawniczym.

Czy sędzia powołany przez neo-KRS może orzekać? NSA rozstrzyga, ale kluczowa jest procedura.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 522/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński /przewodniczący/
Piotr Broda
Robert Sawuła /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6051 Dokumenty stwierdzające tożsamość
658
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Inne
Sygn. powiązane
II SAB/Bk 81/24 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2024-10-09
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 134 § 1 w zw. z art. 133 § 1; art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z 134 § 1 w zw. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie: sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) sędzia del. WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 9 października 2024 r. sygn. akt II SAB/Bk 81/24 w sprawie ze skargi D.D. o wznowienie postępowania w sprawie sygn. akt II SAB/Bk 23/23 ze skargi D.D. na bezczynność Prezydenta Miasta Suwałk w przedmiocie wydania dowodu osobistego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 9 października 2024 r. r., II SAB/Bk 81/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Białymstoku oddalił skargę D.D. o wznowienie postępowania w sprawie II SAB/Bk 23/23 ze skargi na bezczynność Prezydenta Miasta Suwałki w przedmiocie wydania dowodu osobistego. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
2.1. Jak wynika z ustaleń sądu pierwszej instancji, D.D. złożyła w Urzędzie Miejskim w Suwałkach wniosek o wydanie dowodu osobistego wraz z oświadczeniem o treści: "Nie decyduję się na pobranie odcisków palców, ponieważ nie korzystam z prawa do swobodnego przemieszczania się i ryzyka pokrzywdzenia ze strony półświatka". Pismem strona została wezwana do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku, w odpowiedzi stanęła na stanowisku, że złożony wniosek nie posiada braków formalnych. W wyniku złożonego przez stronę ponaglenia z 19 grudnia 2022 r. Wojewoda Podlaski postanowieniem z 30 grudnia 2022 r. uznał je za nieuzasadnione.
2.2. Wyrokując w sprawie II SAB/Bk 81/24 kolejno wskazano, że D.D. wniosła do WSA w Białymstoku skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Suwałki w sprawie wniosku o wydanie dowodu osobistego. W skardze wniosła o zobowiązanie organu do wydania decyzji, będącej odpowiedzią na jej wniosek oraz zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przypisanych. W uzasadnieniu skargi wskazała, że brak zgody na przetwarzanie danych biometrycznych jest uzupełnieniem braków formalnych wniosku o wydanie dowodu osobistego.
2.3. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Suwałki wniósł o jej oddalenie.
3.1. WSA w Białymstoku wyrokiem z 12 kwietnia 2023 r., II SAB/Bk 23/23, oddalił skargę D.D. na bezczynność Prezydenta Miasta Suwałk w przedmiocie odmowy wydania dowodu osobistego.
3.2. Dalej w wyroku II SAB/Bk 81/24 przywołano, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 7 listopada 2023 r. oddalił skargę kasacyjną skarżącej od wyroku II SAB/Bk 23/23.
4.1. Następnie sąd pierwszej instancji stwierdził, że w dniu 2 sierpnia 2024 r. D.D. złożyła skargę o wznowienie postępowania w sprawie II SAB/Bk 23/22 wskazując, że w składzie sędziowskim rozpatrującym sprawę uczestniczył sędzia nominowany na stanowisko na wniosek organu ukształtowanego na podstawie nowelizacji ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa z 8 grudnia 2017 r. W ocenie skarżącej w sprawie naruszono art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz.U. 1993.61.284), art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej (Dz.U.2004.90.864/30) oraz art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U.UE.C.2007.303.1).
4.2. Skarżąca wniosła o: uchylenie wyroku II SAB/Bk 23/23; wznowienie postępowania w sprawie II SAB/Bk 23/23 i rozpoznanie sprawy w trybie niejawnym oraz zwolnienie jej z kosztów sądowych.
4.3. W odpowiedzi na skargę o wznowienie Prezydent Miasta Suwałki wniósł o jej oddalenie.
5.1. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Białymstoku skargę o wznowienie postępowania oddalił.
5.2. W motywach swego orzeczenia sąd pierwszej instancji stwierdził, że skoro Prezydent RP nie znalazł podstaw do odmowy powołania na stanowisko sędziego, to wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem nie może dokonywać oceny prawidłowości powołania sędziego tegoż sądu. Skarga o wznowienie postępowania nie służy bowiem kontroli działań Prezydenta RP podejmowanych w ramach jego konstytucyjnych kompetencji, w tej konkretnej sprawie określonych w art. 179 Konstytucji RP.
6.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła D.D. – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 134 § 1 "p.p.s.a." (przyjdzie uznać, że chodzi o ustawę z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. 2024, poz. 935, Ppsa) w zw. z art. 133 § 1 tej ustawy, poprzez brak merytorycznego rozpoznania zarzutów zawartych w skardze; brak merytorycznego rozpoznania wszystkich zarzutów skarżącej miał istotny wpływ na przebieg sprawy, albowiem sąd pierwszej instancji naruszył powyższe przepisy postępowania sądowoadministracyjnego i nie rozpoznał prawidłowo sprawy w wymaganym zakresie, co skutkowało bezpośrednio oddaleniem skargi, zamiast jej uwzględnieniem, a zatem miało istotny wpływ na przebieg sprawy;
2) art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z 134 § 1 w zw. 133 § 1 Ppsa poprzez wadliwą konstrukcję uzasadnienia wyroku i brak merytorycznego odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do każdego z zarzutów zawartego w skardze, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem sąd pierwszej instancji nie rozpoznał prawidłowo sprawy w wymaganym zakresie, co skutkowało naruszeniem powyższych przepisów postępowania sądowoadministracyjnego i miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz skutkowało oddaleniem skargi, zamiast jej uwzględnieniem.
6.2. Skarżąca kasacyjnie wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania wedle norm przepisanych.
6.3. Zdaniem skarżącej kasacyjnie zaskarżony wyrok jest niesłuszny i nieprawidłowy, ze względu na fakt wydania orzeczenia przez sędziego powołanego na wniosek tzw. neo-KRS doszło do naruszenia prawa do sądu ustanowionego ustawą. Sąd, w którego składzie jest taki sędzia, nie jest sądem ustanowionym ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Skarżąca kasacyjnie powołując się ogólnie na doktrynę wyraża pogląd, że należałoby stwierdzić nieważność postępowania ze względu na udział w składzie tzw. neo-sędziego. Przywołując art. 18 Ppsa skarżąca kasacyjnie wywodzi, że działała w sprawie bez pełnomocnika, a o nielegalności orzeczeń wydanych przez tzw. neo-sędziów dowiedziała się z mediów.
Dalej w skardze kasacyjnej zawarto wywody odnośnie zasady zaufania obywateli do państwa, przywołując jedno z orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego (orzeczenie z 30 listopada 1989 r., K 1/88). Skarżąca kasacyjnie twierdzi, że nie mogła wnieść wniosku o "wykluczenie" sędziego przed uprawomocnieniem się wyroku, bowiem w art. 18 Ppsa brak jest takiej możliwości z powodu "nielegalności sędziego wynikającej z wadliwego powołania na skutek rekomendacji neo-KRS". Przywołując kilka orzeczeń wydanych przez Trybunał Sprawiedliwości UE (TSUE) oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, skarżąca kasacyjnie wywodzi dalej, że sędzia WSA w Białymstoku orzekający w sprawie skargi nie jest sędzią ustanowionym na mocy ustawy, a w związku z tym w procesie przed tym sądem zostały naruszone prawa skarżącej. W skardze kasacyjnej ponadto przywołano w ślad za bliżej nie identyfikowanym postanowieniem "SN" (przyjdzie uznać, że chodzi o Sąd Najwyższy – uwaga Sądu) na uchwałę połączonych izb SN z 23 stycznia 2020 r. wywodząc, że uchwałą tą jest związany każdy skład orzekający, zaś WSA w Białymstoku nie dopełnił po swojej stronie obowiązku kontroli legalności składu orzekającego. W skardze kasacyjnej przywołano ponadto art. 8 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka oraz art. 32 ust. 2 Konstytucji RP.
6.4. Pełnomocnik skarżącej kasacyjnie w piśmie procesowym z 14 stycznia 2025 r. w związku z otrzymanym w dniu 7 stycznia 2025 r. wezwaniem do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez złożenie oświadczenia, czy strona wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie czy zrzeka się rozprawy, oświadczył, że strona zrzeka się rozprawy i nie wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
7.1. Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (Dz. U. 2024, poz. 935 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
7.2. Związanie podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia, oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem skarżącego kasacyjnie – uchybił sąd pierwszej instancji, w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – a takie wyłącznie podstawy kasacyjne w przedmiotowej skardze kasacyjnej sformułowano – wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami, sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko-radcowskim. Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający sądowi drugiej instancji dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia. Skarga kasacyjna złożona w rozpoznawanej sprawie nie odpowiada w pełni wymogom, jakie przepisy Ppsa stawiają przed stroną korzystającą z takiego sformalizowanego środka odwoławczego.
7.3. W podstawie kasacyjnej powołano się m. in. na art. 145 § 1 pkt 1 Ppsa, wypadnie zatem zwrócić uwagę, że jest to regulacja o złożonym charakterze, skoro w dalszym jej podziale ustawodawca zawarł odrębne jednostki redakcyjne składające się z liter (a, b i c). W judykaturze zasadnie podkreśla się, że w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2013 r., I OSK 1799/12, LEX nr 1295809). Autor skargi kasacyjnej nie dostrzegł, że wskazany art. 145 § 1 pkt 1 Ppsa zawiera odrębne przepisy, mając rozbudowaną strukturę wewnętrzną. Naczelny Sąd Administracyjny, jak to uprzednio wskazano, jest związany zarzutami skargi kasacyjnej, przeto wymagane jest od fachowego pełnomocnika sporządzającego skargę kasacyjną precyzyjnie wskazane tych przepisów, którym miałby uchybić sąd pierwszej instancji. Zatem ten zarzut skargi kasacyjnej, wobec związania zarzutami przez Naczelny Sąd Administracyjny nie poddaje się kontroli.
7.4. Za bezzasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 Ppsa. Stosownie do cyt. przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Z naruszeniem art. 141 § 4 Ppsa mamy do czynienia w przypadku, gdy uzasadnienie nie odpowiada wymogom tego przepisu, przy czym nie każde naruszenie art. 141 § 4 Ppsa może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej, a jedynie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 Ppsa). Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego dlaczego sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem.
W przedmiotowej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom art. 141 § 4 Ppsa. Sąd pierwszej instancji wskazał podstawę prawną swego wyroku (art. 282 § 2 Ppsa) i wyjaśnił w dostateczny i jednoznaczny sposób przyczyny podjętego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie wyroku jest zrozumiałe i w pełni nawiązuje do podstaw wznowienia postępowania, jakie w skardze o wznowienie postępowania sformułowała skarżąca. Stawiając zatem w skardze kasacyjnej zarzut wadliwej konstrukcji uzasadnienia wyroku, jak i braku merytorycznego odniesienia się do zarzutów podniesionych w skardze o wznowienie postępowania, należałoby powiązać to z naruszeniem stosownego przepisu oraz wykazać istotny wpływ na wynik sprawy tego naruszenia. W ocenie Sądu lektura uzasadnienia tak skonstruowanego zarzutu wskazuje wyłącznie na polemikę z motywami zaskarżonego wyroku, co samo w sobie nie dowodzi naruszenia przepisu art. 141 § 4 Ppsa.
7.5. Za nieskuteczny uznać należy zarzut naruszenia art. 134 § 1 w zw. z art. 133 § 1 Ppsa, w skardze kasacyjnej – wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 176 § 1 pkt 2 Ppsa – w żaden sposób tak skonstruowanej podstawy kasacyjnej nie uzasadniono. Naczelny Sąd Administracyjny nie może domyślać się intencji strony skarżącej kasacyjnie z jakich powodów wysuwa oznaczone zarzuty kasacyjne, zaś obligatoryjny składnik uzasadnienia skargi kasacyjnej, którym jest – obok ich przytoczenia – uzasadnienie podstaw kasacyjnych, w istocie pozostaje w rozziewie z przywołaną podstawa kasacyjną.
7.6. Zasadniczym problemem w sprawie rozstrzygniętej zaskarżonym wyrokiem była kwestia statusu sędziego WSA w Białymstoku – Marcina Kojło – orzekającego w sprawie II SAB/Bk 81/24, który został powołany do sprawowania swego urzędu przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa (KRS) ukształtowanej osobowo ustawą z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, a sprowadzające się do innego, niż dotychczas, sposobu wyłaniania tzw. sędziowskiej części KRS. Z tego względu należy uwypuklić stronie skarżącej kasacyjnie, że na mocy ustawy z 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2022, poz. 1259) dodano do przepisów ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024, poz. 1267 ze zm., Pusa) art. 5a, w którym zawarto nową podstawę do wyłączenia sędziego sądu administracyjnego od udziału w postępowaniu w konkretnej sprawie. Następuje to poprzez zastosowanie konstrukcji procesowej umożliwiającej badanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności "z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu oraz postępowaniu sędziego po powołaniu, jeżeli w okolicznościach konkretnej sprawy zostaną podniesione wątpliwości co do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy". W uzasadnieniu do projektu w/w zmian w Pusa wskazano m. in., że: "celem tej instytucji jest zapewnienie uczestnikom postępowania sądowego lub sądowoadministracyjnego gwarancji procesowych, że nie występują jakiekolwiek wątpliwości odnośnie bezstronności i niezawisłości sędziego orzekającego w sprawie". W wyroku TSUE z 21 grudnia 2023 r. (sprawa C-718/21 przeciwko KRS), eksponowano, że zmiany w składzie osobowym tegoż organu, wprowadzone na mocy ustawy z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw doprowadziły do skrócenia kadencji niektórych członków wchodzących wcześniej w skład KRS, która zgodnie z art. 187 ust. 3 Konstytucji RP powinna trwać cztery lata. Na mocy tej zmiany piętnastu członków KRS, którzy są sędziami i byli wcześniej wyłaniani przez środowisko sędziowskie, zostało wybranych przez Sejm do nowej KRS z tym skutkiem, że 23 z 25 członków wchodzących w skład tego organu zostało wskazanych przez polską władzę wykonawczą i ustawodawczą lub jest członkami organów tych władz (pkt 63 wyroku). Okoliczność tę TSUE uznał jako jeden z istotnych elementów systemowo-celowościowych wskazujący na to, że sędziowie powołani przy udziale tej KRS nie dają gwarancji niezawisłości i bezstronności (pkt 77 wyroku). Ukształtowanie podmiotowe KRS przepisami w/w ustawy z 8 grudnia 2017 r. stanowi jeden z koniecznych do wzięcia pod uwagę elementów oceny, czy sędziowie powołani przy udziale tego organu dają – mimo to – gwarancję niezawisłości i bezstronności. Temu celowi służy procedura ujęta w przepisach art. 5a Pusa. Zauważyć przy tym wypadnie, że w ocenie TSUE nie każda nieprawidłowość w ramach powołania sędziów może być uznana za stanowiącą takie naruszenie, w szczególności dochodzi doń, gdy ta nieprawidłowość ma taki charakter i wagę, że stwarza ona rzeczywiste ryzyko, iż pozostałe władze, w szczególności władza wykonawcza, będą mogły skorzystać z nienależnych im uprawnień w sposób zagrażający prawidłowości skutku, do którego prowadzi procedura powołania, wzbudzając w ten sposób w przekonaniu jednostek uzasadnione wątpliwości co do niezawisłości i bezstronności danego sędziego lub danych sędziów. TSUE podkreślił, że stwierdzenie związane z istnieniem naruszenia wymogu dotyczącego sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy oraz ze skutkami takiego naruszenia zależy od całościowej oceny określonej liczby okoliczności, które, rozpatrywane łącznie, przyczyniają się do powstania, w przekonaniu jednostek, uzasadnionych wątpliwości dotyczących niezawisłości i bezstronności sędziów (por. motywy wyroku z dnia 22 lutego 2022 r. w sprawie C-562/21). Stosownie do treści art. 5a § 1 Pusa, "Dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na wniosek uprawnionego, o którym mowa w § 3, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy". Z dalszych przepisów art. 5a Pusa wynika, że "Wniosek o stwierdzenie przesłanek, o których mowa w § 1, może być złożony wobec sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym wyznaczonego do składu sądu rozpoznającego sprawę co do istoty lub skargę kasacyjną" (§ 2), uprawnionym do złożenia wniosku jest skarżący (§ 3). Stosownie do art. 5a § 4 Pusa, wniosek składa się w terminie tygodnia od dnia zawiadomienia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę. Po upływie terminu, o którym mowa w zdaniu pierwszym, prawo do wniesienia wniosku wygasa. Sąd przy doręczeniu pierwszego pisma w sprawie zawiadamia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę, a przy każdym kolejnym - jeżeli skład rozpoznający sprawę uległ zmianie.
Niesporne jest, że skarżąca kasacyjnie w sprawie II SAB/Bk 81/24 była zawiadamiana przez WSA w Białymstoku o składzie orzekającym, który został wyznaczony do rozpoznania jej skargi na bezczynność Prezydenta Miasta Suwałki. Miała zatem możliwość złożenia wniosku o wyłączenie sędziego Marcina Kojło w trybie art. 5a Pusa. Niesporne jest, że takiego wniosku nie składała, a Jej prawo w tym aspekcie wygasło (art. art. 5a § 4 Pusa).
8. Z wyłuszczonych względów i działając na podstawie art. 184 Ppsa orzeczono o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI