II OSK 520/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że WSA prawidłowo uchylił pozwolenie na budowę ze względu na niezgodność z MPZP dotyczącym zabudowy działek o szerokości poniżej 11m.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA, który uchylił pozwolenie na budowę wielorodzinną ze względu na niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (MPZP). WSA uznał, że inwestycja naruszała § 22 MPZP, który w przypadku działek o szerokości poniżej 11m lub przylegających do nich, dopuszczał zabudowę szeregową lub bliźniaczą w ostrej granicy. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że wykładnia WSA była prawidłowa, a organy administracji nie uwzględniły wystarczająco interesów osób trzecich oraz przepisów technicznych.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego i Prezydenta m.st. Warszawy o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego. WSA uznał, że inwestycja naruszała miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (MPZP), w szczególności § 22, który określał przeznaczenie terenu. Plan ten przewidywał dla działek o szerokości nieprzekraczającej 11 m lub przylegających do nich, zabudowę szeregową lub bliźniaczą w ostrej granicy. WSA zinterpretował ten przepis jako lex specialis, który powinien być stosowany w takich przypadkach, a nie przeznaczenie podstawowe. NSA, oddalając skargę kasacyjną, potwierdził, że wykładnia WSA była zasadniczo prawidłowa, choć uzasadnienie mogło być częściowo błędne. Sąd podkreślił, że ustalenia planu dotyczące przeznaczenia dopuszczalnego mają charakter uzupełniający, ale w tym przypadku, ze względu na szczególne uwarunkowania przestrzenne i interesy osób trzecich, miały kluczowe znaczenie. NSA zwrócił uwagę na potrzebę pogłębionej oceny projektu budowlanego z perspektywy uzasadnionych interesów osób trzecich oraz przepisów technicznych, co nie zostało wystarczająco uwzględnione przez organy niższych instancji. Sąd wskazał również na toczące się postępowanie dotyczące nieważności uchwały RM w części dotyczącej § 22 MPZP, co potwierdzało zasadność wątpliwości interpretacyjnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Przepisy dotyczące przeznaczenia dopuszczalnego mają charakter uzupełniający, ale w przypadku szczególnych uwarunkowań przestrzennych, jak wąskie działki sąsiednie, mogą mieć kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, uwzględniając interesy osób trzecich.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wykładnia MPZP powinna uwzględniać zarówno przeznaczenie podstawowe, jak i dopuszczalne, a w sytuacjach szczególnych, jak wąskie działki sąsiednie, przepisy dotyczące przeznaczenia dopuszczalnego (np. zabudowa szeregowa/bliźniacza w ostrej granicy) mogą być decydujące dla oceny zgodności inwestycji z planem, chroniąc interesy osób trzecich.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (10)
Główne
P.b. art. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Zasada wolności budowlanej, która nie jest nieograniczona i musi uwzględniać przepisy prawa oraz uzasadnione interesy osób trzecich.
P.b. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obowiązek organu sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z przepisami, w tym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
P.b. art. 5 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wymóg poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich.
MPZP art. 22 § 1
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
Określa przeznaczenie terenu, w tym dopuszczalną zabudowę szeregową lub bliźniaczą w ostrej granicy dla działek o szerokości nieprzekraczającej 11 m lub przylegających do nich.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu, jeśli naruszono prawo materialne lub procesowe.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi, jeśli brak podstaw do jej uwzględnienia.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA (granice skargi kasacyjnej).
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia przez NSA.
Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 12
Przepisy dotyczące odległości budynków od granic działek.
MPZP art. 7 § 5
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
Definicja 'przeznaczenia dopuszczalnego'.
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA prawidłowo zinterpretował § 22 MPZP, uznając, że przepisy dotyczące przeznaczenia dopuszczalnego (zabudowa szeregowa/bliźniacza w ostrej granicy dla wąskich działek) mają pierwszeństwo przed przeznaczeniem podstawowym w kontekście ochrony interesów osób trzecich. Organy administracji nie dokonały wystarczającej oceny projektu budowlanego pod kątem wpływu na sąsiednie działki o ograniczonej szerokości oraz zgodności z przepisami technicznymi.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia § 22 MPZP, § 7 pkt 5 MPZP, art. 4 P.b., art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a P.b. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. nie podważyły skutecznie legalności wyroku WSA.
Godne uwagi sformułowania
"odkodowanie" (wykładnia) postanowień wynikających z MPZP w kontekście "przeznaczenia podstawowego" i "przeznaczenia dopuszczalnego" treść MPZP nie powinna być interpretowana w sposób nadmiernie ograniczający prawa właściciela, ani w sposób nadmiernie rozszerzający istniejące ograniczenia praw właścicielskich, tak aby nie naruszało to istoty prawa własności. zasada lex specialis derogat legi generali zasada wolności budowlanej (art. 4 P.b.) nie jest prawem nieograniczonym wymagane jest dokonanie pogłębionej oceny projektu budowlanego z perspektywy uzasadnionych interesów osób trzecich
Skład orzekający
Wojciech Mazur
przewodniczący
Paweł Miładowski
sprawozdawca
Piotr Broda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów MPZP dotyczących przeznaczenia podstawowego i dopuszczalnego, ochrona interesów osób trzecich przy pozwoleniach na budowę, zasada wolności budowlanej w kontekście ograniczeń planistycznych i technicznych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji planistycznej i przestrzennej, ale zasady interpretacji MPZP i ochrony interesów osób trzecich mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem inwestora do zabudowy a prawami sąsiadów, zmuszając do głębokiej interpretacji planu miejscowego i zasad ochrony interesów osób trzecich.
“Wąska działka sąsiada może zablokować Twoją budowę? NSA wyjaśnia, jak interpretować plan miejscowy.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 520/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-09-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Paweł Miładowski /sprawozdawca/
Piotr Broda
Wojciech Mazur /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 465/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-10-18
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 4, art. 35 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 1 pkt 9
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) sędzia del. WSA Piotr Broda Protokolant: asystent sędziego Emilia Olszewska-Gągała po rozpoznaniu w dniu 11 września 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 465/23 w sprawie ze skargi J. J. i A. G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 11 stycznia 2023 r. nr 23/OPON/2023 w przedmiocie zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 18 października 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 465/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uwzględniając skargi J. J. i A. G., uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 11 stycznia 2023 r., nr 23/OPON/2023, oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 14 czerwca 2022 r., Nr 100/2022, o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu M. sp. z o.o. z siedzibą w W. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym i zagospodarowaniem terenu nadziałce nr ew. [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w Warszawie.
W ocenie Sądu, organy administracyjne obu instancji w sposób właściwy oceniły wniosek inwestora w zakresie pozwolenia na budowę we wszystkich elementach wymaganych przez prawo, za wyjątkiem ustaleń wynikających z § 22 uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] listopada 2009 r., Nr [...], w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego [...]), zwanej dalej "MPZP".
Zgodnie z tym przepisem MPZP przeznaczenie terenu na którym ma być realizowana inwestycja zostało określone jako: "(...) teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej lub wielorodzinnej ekstensywnej z usługami:
a) przeznaczenie podstawowe: zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna lub wielorodzinna ekstensywna w postaci małych domów mieszkalnych do 8 lokali mieszkalnych w budynku;
b) przeznaczenie dopuszczalne:
- obiekty usługowe i handlowe wolnostojące,
- dopuszcza się wyłącznie usługi o charakterze nieuciążliwym,
- na działkach budowlanych o szerokości nie przekraczającej 11,0 m oraz na działkach do nich przylegających ustala się zabudowę szeregową lub bliźniaczą w ostrej granicy,
- elementy podziemnej i naziemnej infrastruktury technicznej takie jak stacje transformatorowe, podziemne przepompownie ścieków".
Ponadto Sąd wskazał, że inwestor realizuje swoją inwestycję na dz. nr ew. [...] o szerokości 16,91 m, tj. większej niż 11 m powierzchni 963 m2 (por. PZT, nr rys, 212-PB-PZT-R-02, s. 15); działka nr [...] usytuowana bezpośrednio przy granicy z działka nr [...] ma szerokość przekraczającą 11 m; działka nr [...] usytuowana bezpośrednio przy granicy z działka nr [...] ma szerokość nieprzekraczającą 11 m; podobnie również działki o nr [...], [...] i [...] (nie "przylegające" do działki nr [...]) mają szerokość nieprzekraczającą 11 m.
Zdaniem Sądu, kluczowe jest zatem w niniejszej sprawie "odkodowanie" (wykładnia) postanowień wynikających z MPZP w kontekście "przeznaczenia podstawowego" i "przeznaczenia dopuszczalnego" terenu nieruchomości znajdujących się przy ul. [...] w W.. W kontekście niniejszej sprawy można wyciągnąć kilka zasadniczych wniosków z takiej analizy, uwzględniając m.in. to, że treść MPZP nie powinna być interpretowana w sposób nadmiernie ograniczający prawa właściciela, ani w sposób nadmiernie rozszerzający istniejące ograniczenia praw właścicielskich, tak aby nie naruszało to istoty prawa własności.
Mając to na względzie Sąd wskazał, że należy mieć na uwadze to w jakim celu w § 22 MPZP zostało wprowadzone "przeznaczenie dopuszczalne" i "przeznaczenie podstawowe". Nie można również abstrahować od konkretnego terenu (ulicy [...]) oraz rodzaju, wielkości, czy szerokości działek tam się znajdujących, tym bardziej, że jak wskazują skarżący, "(...) już w latach 2000 i 2002 występowali z wnioskiem ustanowienia szczególnych warunków zabudowy w obszarze, gdzie występują działki węższe niż 11 m". Inaczej mówiąc, wykładnia poszczególnych postanowień MPZP nie może prowadzić do sprzecznych wniosków i niezgodnych z celem MPZP. Wykładnia MPZP zaproponowana w niniejszej sprawie przez organy w zasadzie czyniłaby martwym postanowienia MPZP w kontekście "przeznaczenia dopuszczalnego" i w praktyce uniemożliwia inwestycje budowlane na działkach mniejszych niż 11 m, biorąc pod uwagę konieczność zachowania norm odległościowych budynków z obu stron (tj. 3 m lub 4 m od granicy).
W ocenie Sądu, postanowienia § 22 MPZP nie należy odczytywać jako "zasada i wyjątek" (tj. przeznaczenie podstawowe jako "zasada" i przeznaczenie dopuszczalne jako "wyjątek"), ale jako lex specialis i legi generali. Oznacza to, że w § 22 MPZP wskazano na szczególną regulację (lex specialis), wynikającą ze stanu faktycznego nieruchomości na danym terenie (wprowadzając kategorię "przeznaczenie dopuszczalne") oraz normę ogólną ("przeznaczenie podstawowe" – jako legi generali). Zgodnie zaś z zasadą lex specialis derogat legi generali, w niniejszej sprawie mają zastosowanie właśnie rozwiązania szczególne wynikające z "przeznaczenia dopuszczalnego", a nie rozwiązania generalne (przeznaczenie podstawowe).
W "przeznaczeniu dopuszczalnym" wskazano, że: "(...) na działkach budowlanych o szerokości nieprzekraczającej 11,0 m oraz na działkach do nich przylegających ustala się zabudowę szeregową lub bliźniaczą w ostrej granicy". Z postanowienia MPZP wynikają następujące warunki:
a) regulacja ta dotyczy wyłącznie działek o szerokości nieprzekraczającej 11 m oraz na działek do nich przylegających; taką działką jest niewątpliwie działka nr [...], która "bezpośrednio przylega" do działki inwestycyjnej nr [...];
b) zabudowa na takich działka może być realizowana wyłącznie jako "szeregowa lub bliźniacza": zabudowę szeregową tworzy ciąg budynków, z których każdy stanowi z punktu widzenia techniczno-budowlanego konstrukcyjnie samodzielną całość (por. wyrok WSA w Krakowie z 26 października 2017 r., II SA/Kr 686/17), zaś obiekt w zabudowie bliźniaczej to faktycznie dwa odrębne budynki przylegające do siebie jedną ze ścian (por. wyrok NSA z 25 kwietnia 2023 r., II OSK 1445/20);
c) taka "zabudowa szeregowa lub bliźniacza" musi być zrealizowana w "ostrej granicy", czyli upraszczając – bez zachowania norm odległościowych wskazanych w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (3 m lub 4 m).
W postanowieniu § 22 MPZP wskazano, że "ustala się" taką właśnie zabudowę, a nie, że "można ustalić". W związku z tym należy wskazać, że to postanowienie MPZP jest kategoryczne i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Zatem, jeżeli zostaną spełnione szczególne warunki dla działek przewidziane w MPZP (czyli nawet, gdy działka "przylegająca" do działki inwestycyjnej będę mniejsza niż 11 m – obligatoryjnie należy taką inwestycje "przylegającą" realizować: a) w ostrej granicy, b) jako bliźniaczą lub szeregową.
Organy w niniejszej sprawie naruszyły również art. 4 Prawa budowlanego (zasadę wolności budowlanej), zgodnie z którym każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Właściciele działek mniejszych niż 11 m na analizowanym terenie wskutek wydania zaskarżonej decyzji w praktyce zostaliby pozbawieni możliwości zabudowy swoich wąskich działek, w sytuacji gdy MPZP dopuszcza taką zabudowę jako "przeznaczenie dopuszczalne" (nie ma w MPZP zakazu zabudowy na działkach mniejszych niż 11 m). Własność i inne prawa majątkowe podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej, każdy właściciel nieruchomości w każdym czasie ma prawo dokonać budowy, rozbudowy w taki sposób, by nie utrudniać właścicielom nieruchomości sąsiednich takich samych działań w stosownym, wybranym przez nich czasie. Zatem inwestor, który pierwszy zabudowuje swoją działkę, nie ma tylko z tego tytułu dodatkowych, większych uprawnień. Zakres dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie może być rozumiany w taki sposób, w wyniku którego dochodziłoby do znacznych utrudnień, czy wręcz uniemożliwienia zabudowy na działkach sąsiednich (por. wyrok NSA z 15 marca 2006 r., II OSK 634/05). W wyroku z 16 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1942/18, NSA stwierdził, że prawo zabudowy nieruchomości zostało uzależnione przez ustawodawcę od jego zgodności z przepisami. Zatem prawo to nie jest prawem nieograniczonym, gdyż podmiot, któremu przysługuje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, musi chociażby uwzględnić inne prawa i dobra chronione, które zostały wymienione w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Zatem zasada wolności zabudowy może być również pomocną przy interpretacji niejasnych przepisów planów miejscowych. Oczywiście należy pamiętać, że interes innych stron postępowania nie może naruszać prawa inwestora wynikającego z art. 4 Prawa budowlanego, bo prawo do zabudowy może być ograniczone tylko przepisami prawa powszechnie obowiązującego oraz ustaleniami MPZP (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 15 stycznia 2020 r., II SA/Go 817/19). W analizowanym przypadku inwestor nie jest zatem pozbawiony możliwości zabudowy działki nr [...], ale w kontekście postanowień MPZP jest zobligowany do innego usytuowania takiej inwestycji (tj. w ostrej granicy), a nie w odległości 4 m od granicy działki sąsiedniej (jak wynika z zatwierdzonego projektu).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyła M. sp. z o.o. z siedzibą w W., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, ewentualnie uchylenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej; ewentualnie – uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj.
1) § 22 MPZP przez jego błędną wykładnię, a zwłaszcza błędne "odkodowanie" polegające na bezpodstawnym uznaniu, że:
a) interpretacja przepisów zaproponowana przez organ I i II instancji eliminuje postanowienia MPZP w kontekście "przeznaczenia dopuszczalnego", podczas gdy "przeznaczenie dopuszczalne" nie może z kolei wykluczać stosowania przeznaczenia funkcji podstawowej terenu i stanowi ono uzupełnienie oraz wzbogacenie funkcji podstawowej terenu, zaś stosowanie jedynie "przeznaczenia dopuszczalnego" powoduje de facto brak możliwości wyegzekwowania realizacji przeznaczenia podstawowego;
b) w niniejszej sprawie mają zastosowanie rozwiązania szczególne wynikające z "przeznaczenia dopuszczalnego", a nie rozwiązania generalne – "przeznaczenie podstawowe" bowiem postanowień MPZP nie należy odczytywać jako "zasada i wyjątek" (tj. przeznaczenie podstawowe jako "zasada" i przeznaczenie dopuszczalne jako "wyjątek"), ale jako lex specialls i legi generali, podczas gdy na skutek tak przyjętej interpretacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wykluczył możliwość realizacji na tym terenie przeznaczenia podstawowego przewidzianego w MPZP;
c) skoro w "przeznaczeniu dopuszczalnym" ustala się zabudowę szeregową lub bliźniaczą w ostrej granicy, należy taką inwestycję na terenie oznaczonym symbolem 11 MU MPZP realizować w ostrej granicy i jako bliźniaczą lub szeregową, podczas gdy "przeznaczenie dopuszczalne" ma charakter dodatkowy i nie może uniemożliwiać skarżącej kasacyjnie realizacji funkcji podstawowej MPZP;
2) § 7 pkt 5 MPZP przez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie, że przeznaczenie dopuszczalne nie może kolidować z funkcjami podstawowymi MPZP;
3) art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zm.), zwanej dalej "P.b.", przez jego niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne uznanie, że realizując inwestycję, właściciele działek mniejszych niż 11 m zostaliby w praktyce pozbawieni możliwości zabudowy swoich działek, podczas gdy decyzja Wojewody Mazowieckiego, jak i decyzja Prezydenta m.st. Warszawy nie eliminuje możliwości zabudowy działek sąsiednich;
4) art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a P.b. przez bezzasadne uznanie, że inwestycja jest niezgodna z MPZP, podczas gdy przed wydaniem decyzji Prezydenta m.st. Warszawy, organ administracji architektoniczno-budowlanej i Wojewoda Mazowiecki należycie sprawdzili zgodność projektu architektoniczno-budowlanego z MPZP.
Ponadto zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i bezzasadne uchylenie decyzji Wojewody Mazowieckiego i decyzji Prezydenta m.st. Warszawy, w sytuacji gdy decyzja Wojewody Mazowieckiego i decyzja Prezydenta m.st. Warszawy nie naruszyły przepisu § 22 pkt 1 lit. a i b MPZP, gdyż Wojewoda Mazowiecki i Prezydent m.st. Warszawy odpowiednio ocenili i uzasadnili, a także dokonali właściwej wykładni przepisów MPZP w zakresie zgodności inwestycji z jego przepisami, a tym samym powinno to skutkować oddaleniem skarg na podstawie art. 151 p.p.s.a.;
6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i bezzasadne uchylenie decyzji Wojewody Mazowieckiego i decyzji Prezydenta m.st. Warszawy, w sytuacji gdy decyzja Wojewody Mazowieckiego i decyzja Prezydenta m.st. Warszawy nie naruszyły przepisu art. 4 P.b., gdyż decyzje te nie eliminują możliwości zabudowy działek sąsiednich, a tym samym powinno to skutkować oddaleniem skarg na podstawie art. 151 p.p.s.a.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący – J. J. wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżony wyrok odpowiada prawu pomimo częściowo błędnego uzasadnienia.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego i procesowego.
Należy wskazać, że argumentacja skarżącej Spółki jest nieprzekonująca, nawet przyjmując, że wykładnia planu miejscowego mogłaby prowadzić do innych wniosków niż przyjęte w zaskarżonym wyroku przez Sąd I instancji. Niezależnie od tego z treści § 22 pkt 1 lit. b MPZP, można bowiem wyprowadzić wniosek, że na obszarze oznaczonym na rysunku planu symbolem 11 MU, w ramach przeznaczenia dopuszczalnego, na działkach budowlanych przylegających do działek budowlanych o szerokości nie przekraczającej 11,0 m ustala się zabudowę szeregową lub bliźniaczą w ostrej granicy w odniesieniu do działki skarżącej. Dla tej oceny nie ma zaś znaczenia treść § 7 pkt 5 MPZP, ponieważ przepis ten zawiera wyłącznie definicję "przeznaczenia dopuszczalnego", jak i to, że zgodnie z regułami wykładni i charakterem planu miejscowego brak jest podstaw do przyjęcia, iż w ogólności przeznaczenie "dopuszczalne" stanowi lex specialis w stosunku do przeznaczenia "podstawowego" jako lex generalis. Należy wskazać, że ustalenia w planie miejscowym dotyczące przeznaczenia dopuszczalnego mają charakter uzupełniający (komplementarny) względem ustaleń odnoszących się do przeznaczenia podstawowego. Niemniej z uwagi na szczególne uwarunkowania przestrzenne dotyczące terenu inwestycji, w niniejszej sprawie treść § 22 pkt 1 lit. b MPZP ma znaczenie dla wyniku sprawy, ponieważ uwzględnienia wymagają interesy osób trzecich, o czym poniżej.
W tym miejscu odnotowania wymaga, że właśnie w związku z dokonaną przez Sąd I instancji interpretacją § 22 pkt 1 lit. b MPZP skarżąca Spółka złożyła do Sądu Administracyjnego skargę na uchwałę nr [...] Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] listopada 2009 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] w części dotyczącej ustaleń: § 22 pkt 1 lit. b MPZP, zgodnie z którym na obszarze oznaczonym na rysunku planu symbolem 11 MU, w ramach przeznaczenia dopuszczalnego, na działkach budowlanych przylegających do działek budowlanych o szerokości nie przekraczającej 11,0 m ustala się zabudowę szeregową lub bliźniaczą w ostrej granicy, odnoszących się do nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną o nr [...] z obrębu [...], położonej w Dzielnicy [...] przy ul. [...], dla której Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie, VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...], będącej własnością skarżącej.
Nieprawomocnym wyrokiem z dnia 10 maja 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 553/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 22 pkt 1 lit. b w stosunku do działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] położonej przy ul. [...] - Dzielnica [...]. Wynika z tego, że skarżąca Spółka, dostrzegając jaka treść normy prawnej wynika ww. § 22 MPZP (a właśnie w zakresie wskazanym przez Sąd I instancji), wniosła stosowną skargę na treść planu miejscowego. Tego rodzaju okoliczności nie potwierdzają zatem aby w niniejszej sprawy Sąd I instancji dokonał wadliwej interpretacji MPZP, co czyni wywody skargi kasacyjnej pozbawionymi usprawiedliwionych podstaw. W związku z tym, powyższa okoliczność będzie przedmiotem oceny organu architektoniczno-budowlanego w ponownie przeprowadzonym postępowaniu, chociażby roboty budowlane związane z realizacją przedmiotowej inwestycji już się zakończyły (patrz: art. 37 ust. 2 pkt 2 P.b.).
Ponadto w ocenie składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego niejako niezależnie od przyjętego kierunku wykładni § 22 pkt 1 lit. b MPZP, a zatem nawet w sytuacji uwzględnienia wykładni dokonanej przez Sąd I instancji, jak również przyjęcia poglądu przeciwnego, przedmiotowa sprawa i tak wymaga ponownego rozpatrzenia przez organy architektoniczno-budowlane, co czyni uzasadnionym uchylenie przez Sąd I instancji decyzji organów obu instancji. Albowiem z uwagi na treść MPZP oraz stan faktyczny związany z sąsiedztwem inwestycji z działkami węższymi niż 11 m, pomimo że inwestor korzysta z "zasady wolności budowanej" (art. 4 P.b.), wymagane jest dokonanie pogłębionej oceny projektu budowlanego z perspektywy uzasadnionych interesów osób trzecich, tj. ewentualnego wpływu przedmiotowej inwestycji na możliwość zabudowy sąsiednich nieruchomości. Należy odnotować, że w tym zakresie organ I instancji w swojej decyzji nie zawarł żadnej oceny; zaś organ odwoławczy jedynie lakonicznie wskazał na kwestię zabudowy sąsiednich nieruchomości (tj. działek nr [...] i [...]). Jednak z uwagi na treść MPZP, która dotyczy sąsiednich nieruchomości, a w szczególności działek o szerokości poniżej 11 m, przedmiotowa sprawa wymaga uchwycenia szerszej perspektywy, bo dotyczącej zabudowy, ale także kolejnych działek, tj. działek nr [...], [...] i [...], tak aby realizacja przedmiotowej inwestycji na działce nr [...] z uwzględnieniem zasady wolności budowlanej (art. 4 P.b.) nie powodowała nieuprawnionego ograniczenia prawa do zabudowy nieruchomości sąsiednich, który to wymóg wynika na gruncie Prawa budowlane wprost z art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. (poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich). Taki zaś zakres koniecznego do wyjaśnienia postępowania będzie też wymagał uwzględnienia przepisów technicznych, w tym zawartych w § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny opowiadać budynki i ich usytuowanie, czego na etapie postępowania administracyjnego zabrakło ze strony organów architektoniczno-budowlanych. Przedmiotowa sprawa nie należy do typowych z uwagi na szczególne uwarunkowania przestrzenne nieruchomości, której dotyczy przedmiotowa inwestycja oraz sąsiadujących z nią innych nieruchomości. Taką ocenę potwierdza właśnie to, że zakres postępowania wyjaśniającego aktualnie powinien także uwzględniać treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2022 r., sygn. akt II OSK 1444/21, który dotyczył sprawy pozwolenia na budowę dla działki nr [...], a więc jednej z działek sąsiednich, której szerokość nie przekracza 11 m.
Dlatego za pomocą zarzutów skargi kasacyjnej, a dotyczących naruszenia § 22 MPZP; § 7 pkt 5 MPZP; art. 4 P.b.; art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a P.b. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. – nie podważono skutecznie legalności podjętego przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia o uchyleniu decyzji organów obu instancji. Istnieją tym samym podstawy do stwierdzenia, że zarzuty skargi kasacyjnej nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.
Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI