II OSK 520/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i oddalił skargę, uznając, że budowa sieci wodociągowej i kanalizacyjnej na potrzeby jednej działki nie stanowi inwestycji celu publicznego.
Sprawa dotyczyła wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy sieci wodociągowej i kanalizacyjnej do jednej działki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie, uznając, że inwestycja nie ma znaczenia publicznego. WSA uchylił tę decyzję, twierdząc, że nawet prywatna inwestycja może służyć interesowi publicznemu. NSA uchylił wyrok WSA, podkreślając, że dla uznania inwestycji za cel publiczny konieczne jest wykazanie jej znaczenia lokalnego lub ponadlokalnego, a w tym przypadku brak było 'pierwiastka publicznego'.
Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. WSA uwzględnił skargę spółki D. Sp. z o.o. i uchylił decyzję SKO o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Inwestycja polegała na budowie sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej na części działek, mającej doprowadzić media do działki nr [...]. SKO umorzyło postępowanie, argumentując, że inwestycja nie spełnia definicji celu publicznego z uwagi na brak ponadlokalnego znaczenia i służy wyłącznie prywatnemu inwestorowi. WSA uznał, że rozbudowa sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, nawet realizowana przez prywatnego inwestora i służąca jego działce, może stanowić działanie w interesie publicznym, zwłaszcza gdy przyłączana jest do miejskiej sieci i może służyć innym odbiorcom. NSA uchylił jednak wyrok WSA, podzielając stanowisko SKO. Sąd kasacyjny podkreślił, że dla uznania inwestycji za cel publiczny konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: realizacji celu publicznego z art. 6 u.g.n. oraz posiadania znaczenia lokalnego lub ponadlokalnego. W ocenie NSA, inwestor nie wykazał, aby planowana inwestycja miała służyć komukolwiek innemu niż jemu samemu, a budowa sieci miała na celu wyłącznie uzbrojenie jego niezabudowanej działki pod planowany budynek usługowo-biurowy. Brak było 'pierwiastka publicznego', a inwestycja nie stanowiła rozbudowy miejskiej sieci w celu zaspokojenia potrzeb szerszej zbiorowości. NSA uznał decyzję SKO za legalną, a wyrok WSA za błędny w wykładni prawa materialnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, taka inwestycja nie może być uznana za inwestycję celu publicznego, jeśli nie wykazano jej znaczenia lokalnego lub ponadlokalnego i służy ona wyłącznie prywatnemu interesowi inwestora.
Uzasadnienie
Inwestycja celu publicznego wymaga nie tylko realizacji celu z art. 6 u.g.n., ale także posiadania znaczenia lokalnego lub ponadlokalnego, co oznacza realizację potrzeb wspólnoty publicznoprawnej. W tym przypadku brak było dowodów na takie znaczenie, a inwestycja służyła jedynie uzbrojeniu prywatnej działki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
u.p.z.p. art. 2 § ust. 5
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Definiuje 'inwestycję celu publicznego' jako działania o znaczeniu lokalnym i ponadlokalnym, stanowiące realizację celów z art. 6 u.g.n., bez względu na status podmiotu i źródło finansowania.
u.p.z.p. art. 50 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określa, że inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie miejscowego planu lub decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego.
u.g.n. art. 6 § pkt 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Wymienia wśród celów publicznych budowę i utrzymanie publicznych urządzeń służących zaopatrzeniu ludności w wodę, gromadzeniu, przesyłaniu, oczyszczaniu i odprowadzaniu ścieków.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § par. 1 i 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym.
p.p.s.a. art. 188
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków art. 3 § ust. 1
Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków art. 31
Argumenty
Skuteczne argumenty
Inwestycja nie posiada znaczenia lokalnego lub ponadlokalnego, a służy wyłącznie prywatnemu interesowi inwestora. Brak jest 'pierwiastka publicznego' w planowanej inwestycji. Samo przyłączenie do sieci miejskiej nie czyni inwestycji celem publicznym.
Odrzucone argumenty
Inwestycja, mimo że realizowana przez prywatny podmiot, może stanowić działanie w interesie publicznym, zwłaszcza gdy jest przyłączana do sieci miejskiej i może służyć innym odbiorcom. Rozbudowa sieci wodociągowej i kanalizacyjnej ma znaczenie dla całej wspólnoty gminnej.
Godne uwagi sformułowania
brak jest 'pierwiastka publicznego' inwestycja celu publicznego nakierowana musi być na urzeczywistnienie interesu publicznego, istotnego dla zbiorowości, przynajmniej na poziomie lokalnym dla objęcia inwestycji zakresem stosowania przepisów dotyczących tej decyzji (lokalizacyjnej), należy udowodnić, że inwestycja ta spełnia wskazane wyżej przesłanki
Skład orzekający
Anna Łuczaj
przewodniczący
Zygmunt Zgierski
sprawozdawca
Andrzej Wawrzyniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja definicji 'inwestycji celu publicznego' w kontekście prywatnych przedsięwzięć infrastrukturalnych oraz wymogu istnienia 'pierwiastka publicznego'."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie inwestycja miała służyć głównie jednej działce, a brak było dowodów na szersze znaczenie publiczne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje subtelne rozróżnienie między inwestycją prywatną a celem publicznym w planowaniu przestrzennym, co jest kluczowe dla deweloperów i inwestorów.
“Prywatna sieć wodociągowa nie zawsze jest celem publicznym – NSA wyjaśnia kluczowe kryteria.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 520/15 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2016-11-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2015-03-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Wawrzyniak Anna Łuczaj /przewodniczący/ Zygmunt Zgierski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego Hasła tematyczne Umorzenie postępowania Sygn. powiązane IV SA/Wa 1972/14 - Wyrok WSA w Warszawie z 2014-11-25 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2012 poz 647 art.2 ust.5, art. 50 ust. 1 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity Dz.U. 2010 nr 102 poz 651 art.6 pkt. 3 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity. Dz.U. 2016 poz 718 art. 183 par. 1 i 2 , art. 188, art. 203 pkt 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia del. NSA Zygmunt Zgierski (spr.) Protokolant asystent sędziego Joanna Zięba - Gula po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 1972/14 w sprawie ze skargi D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. zasądza od D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie II OSK 520/15 Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 25 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę D. Sp. z o.o. w W. i uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2014 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne. Spółka D. Spółka z o.o. w W. złożyła wniosek o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedsięwzięcia polegającego na budowie sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej na części działek o nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...]przy ulicy [...] w W.; Decyzją z dnia [...] października 2013 r. Zarząd Dzielnicy [...] ustalił lokalizację dla wyżej opisanego przedsięwzięcia. Od ww. decyzji odwołanie wniosła P. SA, zarzucając jej naruszenie art. 7, 8, 11, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., poprzez zaniechanie oceny niezbędności realizacji inwestycji, celowości lokalizacji i zasadności ingerencji w prawa osób trzecich. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło w całości decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy, powołując się na art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. 2012, poz. 647 ze zm.), dalej u.p.z.p., i art. 6 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 691 ze zm.), dalej u.g.n., dokonał wykładni definicji inwestycji celu publicznego, wskazując, że składają się na nie dwa elementy, których łączne wystąpienie jest warunkiem koniecznym takiego rodzaju inwestycji. Pierwszym jest przedmiot inwestycji, jakim jest realizacja celu publicznego wskazanego w art. 6 u.g.n. Drugim to przypisanie inwestycji znaczenia lokalnego lub ponadlokalnego. Warunkiem zakwalifikowania inwestycji do kategorii celu publicznego jest ponadlokalne znaczenie, niezależnie od tego, że winien być to cel, o jakim mowa w art. 6 u.g.n. Organ wywiódł, że zastosowanie zasad i trybu przewidzianego dla lokalizacji celu publicznego zależy od tego, czy zamierzenie inwestycyjne posiada "pierwiastek publiczny". Gdy zatem inwestor zamierza realizować inwestycję na własny użytek lub dla ściśle określonych podmiotów, to takiego rodzaju przedsięwzięcie będzie przedsięwzięciem zaliczanym do kategorii inwestycji niepublicznych. Bez znaczenia jest natomiast, kto przy tego rodzaju inwestycji jest inwestorem (osoba prywatna czy podmiot publiczny). W ocenie Kolegium skoro celem planowanej inwestycji jest doprowadzenie sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej do działki nr [...], której właścicielem jest inwestor, to inwestycja nie spełnia warunku określonego w art. 2 pkt 5 u.p.z.p., gdyż budowa służy wyłącznie jednej niezabudowanej działce i nie stanowi celu publicznego. Na decyzję ostateczną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła spółka D. Sp. z o.o. w W. Uwzględniając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że art. 2 ust. 5 u.p.z.p. pojęcie inwestycji celu publicznego definiuje jako działanie o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym) a także krajowym (obejmujący, również inwestycje międzynarodowe ponadregionalne), bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 u.g.n. Z kolei z art. 6 pkt 5 u.g.n. wynika, że za cele publiczne uznaje się m.in. budowę i utrzymywanie obiektów publicznych urządzeń służących do zaopatrzenia ludności w wodę, gromadzenia, przesyłania, oczyszczania i odprowadzania ścieków. Sąd I instancji podkreślił, że przedmiotem inwestycji jest budowa sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej na części działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...] przy ulicy [...], która ma być doprowadzona do działki nr [...]. Sieć ma być wybudowana w pasie drogowym ulicy [...]. Po jej wybudowaniu i przekazaniu do eksploatacji użytkownikiem będzie Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w [...], jako wykonujący zlecone zadania własne gminy, nałożone na gminę przez art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 ze zm.). Projektowany wodociąg będzie włączony do istniejącego przewodu w ulicy [...] (opis zamierzenia inwestycyjnego). Sąd Wojewódzki podniósł, że inwestycja lokalna to nie tylko inwestycja służąca całej gminie jako podmiotowi władzy lokalnej. Może to być także inwestycja, która swoim zasięgiem bezpośrednio służy węższemu kręgowi mieszkańców gminy, ale pośrednio ma znaczenie dla całej gminy. Rozbudowa miejskiej sieci wodociągowej i miejskiej sieci kanalizacyjnej ogólnospławnej w określonym rejonie ma znaczenie nie tylko dla rejonu, ale także dla całej wspólnoty gminnej i zaspokaja również jej potrzeby jako całości. W ocenie Sądu uprawnione jest zatem przyjęcie, że wybudowanie przez prywatnego inwestora części sieci wodno-kanalizacyjnej, która co prawda będzie służyła m.in. inwestorowi poprzez zapewnienie dostępu tych mediów do jego budynku, ale która będzie jednocześnie przyłączona do miejskiej sieci kanalizacyjnej, stanowi działanie w interesie publicznym, o jakim mowa w art. 2 pkt 5 ustawy u.p.z.p. Wybudowana infrastruktura będzie mogła służyć dobru wspólnemu, dobru ogółu. Przez wybudowanie części sieci zostaną zaspokojone potrzeby (interesy) inwestora, ale i potrzeby innych mieszkańców. Tym bardziej w sytuacji, w której (jak wynika z pisma MPWiK z [...] lipca 2012 r.) nie jest w najbliższych latach planowana tego rodzaju inwestycja. W istocie inwestycja będzie stanowiła rozbudowę już istniejącej sieci wodociągowej w ul. [...], co z kolei potencjalnie umożliwi innym podmiotom, którzy nie korzystają z istniejącej sieci, włączenie się do niej. Sąd I instancji podkreślił, że fakt, że działka nr [...] przylega do [...], który z oczywistych względów nie będzie zabudowany, a z drugiej strony ul. [...] są już tereny zagospodarowane, nie stanowi przyczyny do uznania, że wybudowana sieć będzie służyła wyłącznie interesom (potrzebom) właścicieli działki nr [...]. Organ nie dokonał przecież analizy pod kątem możliwości (konieczności) przyłączania się do sieci innych podmiotów, których nieruchomości leżą w granicy z ulicą [...], czy też innych (w tym poprzez stosowne służebności). Przyjął niczym nie udokumentowane założenie, że wszystkie działki na tym terenie są przyłączone do istniejącej sieci. Przyjęte przez organ założenie nie znajduje podstawy w zebranym materiale dowodowym. Sąd Wojewódzki wskazał także na jeszcze jeden aspekt sprawy. Zgodnie z art. 31 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków osoby, które wybudowały z własnych środków urządzenia wodociągowe i urządzenia kanalizacyjne, mogą je przekazywać odpłatnie gminie lub przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu, na warunkach uzgodnionych w umowie. Ustawodawca w tym przepisie uznał urządzenia wodociągowe i kanalizacyjne za rzeczy ruchome, które po ich wybudowaniu nie tracą tego statusu po przyłączeniu ich do sieci i mogą być przedmiotem obrotu m.in. z gminą lub przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym. Przepis ten stanowi o możliwości odpłatnego przekazania tych urządzeń wymienionym podmiotom. Nie stanowi podstawy do przyznania roszczenia o zawarcie stosownej umowy. Jeżeli jednak inwestor ma zamiar przekazania instalacji stanowiącej jego własność na rzecz podmiotu, o jakim mowa w art. 31 tej ustawy, a więc podmiotu, który ma za zadanie zapewnienie i utrzymanie sieci wodno-kanalizacyjnej, to takie działanie służy interesowi publicznemu. Jest działaniem mającym na celu umożliwienie większej liczbie odbiorców zaopatrzenie w tego rodzaju media. Poprzez możliwość udostępnienia większej liczbie podmiotów (nawet obecnie nie wyodrębnionych) będzie służył zaspokajaniu potrzeb lokalnych. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2014 r. skargę kasacyjną złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. Zaskarżając wyrok w całości zarzuciło mu naruszenie: 1/ prawa materialnego, tj. art. 50 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 5 u.p.z.p., poprzez błędną ich wykładnię, 2/ przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w związku z art. 15, 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. Wskazując na powyższe naruszenia autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że o zaliczeniu danego zamierzenia jako inwestycji celu publicznego decyduje łączne spełnienie dwóch przesłanek. Po pierwsze, przedmiotem inwestycji powinna być realizacja celu publicznego w rozumieniu art. 6 u.g.n. Po drugie, cel ten musi mieć co najmniej lokalne (gminne) znaczenie. Nawet jeżeli dane zamierzenie spełnia wymogi określone w art. 6 u.g.n., nie jest to wystarczające do uznania go za inwestycję celu publicznego, bo oprócz spełnienia tych wymogów jednocześnie musi spełniać także wymogi wynikające z art. 2 pkt 5 u.p.z.p. Zastosowanie zasad i trybu przewidzianego dla lokalizacji celu publicznego zależy od tego, czy zamierzenia inwestycyjne, wymagające w tym względzie stosownej decyzji, posiadają "pierwiastek publiczny". Jeżeli zatem inwestor zamierza realizować inwestycję na własny użytek lub dla ściśle określonych podmiotów (użytkowników), to z prawnego punktu widzenia będzie to przedsięwzięcie należące do kategorii inwestycji niepublicznych. Zatem regułą powinno być wydawanie decyzji o warunkach zabudowy. Wydawanie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego stanowi wyjątek. Dla objęcia inwestycji zakresem przepisów dotyczących decyzji lokalizacyjnej należy udowodnić, że inwestycja ta spełnia wskazane wyżej przesłanki, tj. że jest przedsięwzięciem, które można zaliczyć do działań o znaczeniu lokalnym, ponadlokalnym czy krajowym (ma na celu urzeczywistnienie interesu publicznego, istotnego dla zbiorowości), oraz że stanowi realizację celów, o których mowa w art. 6 u.g.n. Niespełnienie którejkolwiek z tych dwóch przesłanek powodować musi przyjęcie, że nie mamy do czynienia z inwestycją celu publicznego, a do określenia warunków tego przedsięwzięcia właściwe jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Niewątpliwie inwestycją celu publicznego o znaczeniu lokalnym (art. 2 pkt 5 u.p.z.p.) może być także inwestycja, która swoim zasięgiem bezpośrednio służy węższemu kręgowi mieszkańców gminy, ale pośrednio ma znaczenie dla całej gminy. Należy natomiast rozważyć to znaczenie z punktu widzenia zaspokojenia potrzeb i interesów społeczności lokalnej tworzącej gminną wspólnotę samorządową. Kolegium przyjęło w tej sytuacji, że realizacja "prywatnej" sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej (a właściwie przyłącza wodociągowego i sanitarnego w rozumieniu art. 2 pkt 5 i 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków) do jednej tylko niezabudowanej działki nr 133/2 nie stanowi inwestycji celu publicznego, o jakiej mowa w art. 2 pkt 5 i art. 50 ust. 1 u.p.z.p., mimo że stanowi realizację celu, o których mowa w art. 6 u.g.n. Zatem, wbrew ocenie Sądu wyrażonej w zaskarżonym wyroku, sam fakt przyłączenia planowanych sieci do miejskiej sieci kanalizacyjnej nie stanowi działania w interesie publicznym, o jakim mowa w art. 2 pkt 5 u.p.z.p. Materiał dowodowy nie wskazuje również, że ostatecznie wybudowana infrastruktura będzie mogła służyć dobru wspólnemu, dobru ogółu, a nie tylko i wyłącznie inwestorowi. W ocenie autora skargi kasacyjnej nieuprawnione jest stanowisko Sądu, że poprzez wybudowanie części sieci zostaną zaspokojone potrzeby (interesy) inwestora, ale i potrzeby innych mieszkańców. Celem planowanej inwestycji jest wyłącznie uzbrojenie niezabudowanej działki nr [...] w odpowiednie sieci, a nie rozbudowa miejskiej sieci wodociągowej, której nie planuje w tym rejonie również przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne MPWiK w [...] S.A. (brak jest bowiem w najbliższej okolicy potencjalnych odbiorców ww. mediów). Na długości ok. 160 m za działką inwestora rozciągają się działki będące własnością [...] nr [...] (dr) i [...] (R) o łącznej szerokości ok. 12 m oraz działka nr [...], której znaczną część stanowi [...] W odpowiedzi na skargę kasacyjną, złożonej w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu skargi kasacyjnej, spółka D. Sp. z o.o. w W. wniosła o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Biorąc po uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. W myśl art. 50 ust. 1 u.p.z.p. inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie miejscowego planu, a w przypadku jego braku, w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego. W niniejszej sprawie teren inwestycji nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 2 ust. 5 u.p.z.p. przez pojęcie "inwestycji celu publicznego" należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 u.g.n. Z kolei art. 6 pkt 3 u.g.n. wśród celów publicznych wymienia budowę i utrzymanie publicznych urządzeń służących do zaopatrzenia ludności w wodę, gromadzenia, przesyłania, oczyszczania odprowadzania ścieków oraz odzysku i unieszkodliwiania odpadów, w tym ich składowania. W rozpoznawanej sprawie kwestią sporną pozostaje to, czy planowana inwestycja, polegająca na budowie sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej, jest inwestycją celu publicznego. Przy czym nie ma sporu co do tego, że inwestycja ta należy do katalogu z art. 6 pkt 3 u.g.n. Wątpliwości dotyczą jedynie tego, czy inwestycja ma znaczenie lokalne lub ponadlokalne, w myśl art. 2 ust. 5 u.p.z.p., co jest elementem koniecznym do uznania, że planowane przedsięwzięcie jest inwestycją celu publicznego. Inwestycja ma znaczenie lokalne lub ponadlokalne, gdy ma realizować potrzeby wspólnoty tworzącej związek publicznoprawny. Będą to wspólnoty samorządowe na poziomie gminy, powiatu i województwa, a także społeczeństwo jako pewna całość zamieszkująca obszar państwa lub jego część. Zawsze więc inwestycja celu publicznego nakierunkowana będzie na urzeczywistnienie interesu publicznego, istotnego dla zbiorowości przynajmniej na poziomie lokalnym. Ustawodawca przewidział dwa rodzaje aktów administracyjnych związanych z lokalizacją zamierzenia inwestycyjnego i określeniem warunków dla tego przedsięwzięcia, tj. decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego - stosowanych alternatywnie w zależności od sytuacji prawnej zamierzenia inwestycyjnego. Z uwagi na węższe zdefiniowanie pojęcia inwestycja celu publicznego, ale także skutki jakie wskazane wyżej alternatywne akty administracyjne wywołują bądź mogą wywoływać (możliwość wywłaszczenia w oparciu o decyzję o lokalizację celu publicznego), regułą powinno być wydawanie decyzji o warunkach zabudowy. Wydawanie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego stanowi wyjątek, którego nie wolno domniemywać ani rozszerzać. Przeciwnie, dla objęcia inwestycji zakresem stosowania przepisów dotyczących tej decyzji (lokalizacyjnej), należy udowodnić, że inwestycja ta spełnia wskazane wyżej przesłanki, tj. że jest przedsięwzięciem, które można zaliczyć do działań o znaczeniu lokalnym, ponadlokalnym czy krajowym (ma na celu urzeczywistnienie interesu publicznego, istotnego dla zbiorowości), oraz że stanowi realizację celów, o których mowa w art. 6 u.g.n. Niespełnienie którejkolwiek z dwóch wyżej wskazanych przesłanek skutkować musi przyjęciem, że nie mamy do czynienia z inwestycją celu publicznego, a do określenia warunków tego przedsięwzięcia właściwym jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy (por. Z. Niewiadomski, Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, Warszawa 2015, s. 395-396, także wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 listopada 2015 r., II SA/Kr 1141/15). Pod pojęciem inwestycji celu publicznego kryją się wszelkie działania, obejmujące swym zasięgiem potrzeby gminne, powiatowe, wojewódzkie oraz krajowe, stanowiące realizację celów wymienionych w art. 6 u.g.n. Będą to zatem tylko zamierzenia bezpośrednio prowadzące do urzeczywistnienia tak określonego celu. Nie może tu wchodzić w grę inwestycja niepowiązana wprost z wprowadzeniem takiego celu w życie, np. inwestycja wyłącznie powiązana od strony technicznej z inwestycją główną (tzn. objętą zakresem "celu publicznego" z art. 6 u.g.n.). Do uznania inwestycji za inwestycję celu publicznego nie wystarczy też funkcjonalne powiązanie jej z inwestycją realizującą cel publiczny wprost, tak, że w rezultacie tworzyłyby pewną całość. Za inwestycję celu publicznego może być uważane tylko takie zamierzenie, które jest technicznie konieczne do realizacji celu publicznego, nie zaś takie, które ma mu tylko sprzyjać. Zawsze więc inwestycja celu publicznego nakierowana musi być na urzeczywistnienie interesu publicznego, istotnego dla zbiorowości, przynajmniej na poziomie lokalnym. Inwestor powołujący się na cel publiczny powinien być gotowy na udowodnienie, że jego realizacja nie stanowi zaspokojenia interesu prywatnego - indywidualnego bądź grupowego (Z. Niewiadomski, Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, Warszawa 2015, s. 397-398 W niniejszej sprawie inwestor warunków tych nie spełnił. W żaden bowiem sposób nie wykazał, by realizacja planowanego wodociągu i kanalizacji miałaby służyć komukolwiek innemu. Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd organu odwoławczego, że celem planowanej inwestycji jest wyłącznie uzbrojenie niezabudowanej działki nr [...] w odpowiednie sieci, a nie rozbudowa miejskiej sieci wodociągowo-kanalizacyjnej, której nie planuje w tym rejonie również przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne MPWiK w [...] (brak jest bowiem w najbliższej okolicy potencjalnych odbiorców ww. mediów). Z kolei uzbrojenie działki nr [...] zrealizowane ma zostać na potrzeby budowy budynku usługowo-biurowego, planowanego przez inwestora na tej nieruchomości. Trudno w tej sytuacji uznać, że budowa wodociągu i kanalizacji, mająca wyłącznie na celu polepszenie możliwości komercyjnego zagospodarowania działki inwestora, jest działaniem o znaczeniu lokalnym (gminnym) w rozumieniu art. 2 pkt 5 u.p.z.p. Wprawdzie parametry inwestycji wskazywały, że powinna to być inwestycja celu publicznego, lecz w tym konkretnym przypadku brak jest "pierwiastka" publicznego. Cel publiczny – zaopatrzenie innych odbiorców w wodę i kanalizację – realizowały urządzenia dotychczasowe. Kolegium wykazało, że w najbliższym sąsiedztwie inwestycji brak jest jakichkolwiek odbiorców planowanych mediów. Organ odwoławczy wskazał przecież, że po drugiej stronie ulicy [...] tereny są już zagospodarowane i tam niewątpliwie nowi odbiorcy się nie znajdą, a z działką inwestora graniczy [...] (działka nr [...]), którego tereny nie mogą zostać zagospodarowane. Argument inwestora, zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że właściciel działki nr [...], zajętej przez [...], jest również właścicielem działki nr [...] i być może będzie je chciał w przyszłości zagospodarować, jest całkowicie niezasadny, skoro działka nr [...] znajduje się w tak dużej odległości od planowanych przez inwestora mediów, że jakiekolwiek funkcjonalne jej połączenie z planowanymi wodociągiem i kanalizacją wymagałoby kolejnego wydłużenia sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Rzeczywisty krąg potencjalnych beneficjentów ogranicza się zatem wyłącznie do inwestora, który w tej sytuacji planowane przedsięwzięcie będzie musiał zrealizować poprzez uprzednie uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy. Konkluzji tej nie niweczą również argumenty Sądu I instancji o możliwości włączenia planowanych mediów do miejskiej sieci. Jak już to wcześniej podkreślono, za inwestycję celu publicznego nie może zostać uznana inwestycja powiązana wyłącznie od strony technicznej z inwestycją główną (czyli w niniejszej sprawie z istniejącym już wodociągiem i kanalizacją), jak też funkcjonalne powiązanie jej z inwestycją realizująca cel publiczny wprost, tak, że w rezultacie tworzyłyby pewną całość. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona – czyli planowana inwestycja nie stanowi inwestycji celu publicznego – uznał zaskarżoną do Sądu I instancji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. za legalną, jako wydaną zgodnie z art. 50 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 5 u.p.z.p. Konkluzja taka oznacza z kolei, że Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni wskazanych przepisów prawa materialnego. Nie można w tej sytuacji uznać także za prawidłowe stanowiska Sądu I instancji, że organ odwoławczy naruszył art. 15 oraz 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., skoro wyłączną i wystarczającą przyczyną wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia było uznanie, że planowana inwestycja nie realizuje celu publicznego. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI