II OSK 511/12

Naczelny Sąd Administracyjny2013-06-21
NSAAdministracyjneŚredniansa
postępowanie egzekucyjnegrzywna w celu przymuszeniarozbiórkaprawo budowlanesądy administracyjneskarga kasacyjnaorgan egzekucyjnytytuł wykonawczy

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia na rozbiórkę budynku gospodarczego, uznając, że postępowanie egzekucyjne nie jest uzależnione od wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nakładającej obowiązek.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J.S. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił jego skargę na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki budynku gospodarczego. J.S. argumentował, że postępowanie egzekucyjne powinno zostać wstrzymane z uwagi na złożony wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nakładającej obowiązek. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że postępowanie egzekucyjne nie jest uzależnione od wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, a organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę J.S. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] marca 2011 r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki budynku gospodarczego. J.S. zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w szczególności argumentując, że złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nakładającej obowiązek powinno skutkować wstrzymaniem postępowania egzekucyjnego. Sąd pierwszej instancji uznał te argumenty za nieuzasadnione, wskazując, że samo złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie stanowi podstawy do wstrzymania wykonania obowiązku, dopóki decyzja nie zostanie prawomocnie wyeliminowana z obrotu prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a postępowanie egzekucyjne nie jest uzależnione od toczącego się postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Sąd odrzucił również zarzut dotyczący błędnej wykładni przepisów dotyczących wysokości grzywny, uznając, że zastosowane przepisy były właściwe dla obowiązku rozbiórki budynku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, samo złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie stanowi podstawy do wstrzymania postępowania egzekucyjnego, dopóki decyzja nie zostanie prawomocnie wyeliminowana z obrotu prawnego lub jej wykonanie nie zostanie wstrzymane.

Uzasadnienie

Postępowanie egzekucyjne ma na celu wykonanie obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności tej decyzji. Wstrzymanie postępowania egzekucyjnego następuje dopiero po wstrzymaniu wykonania decyzji lub jej wyeliminowaniu z obrotu prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (26)

Główne

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 121 § par. 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 121 § par. 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 121 § par. 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 29 § par. 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 119 § par. 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 122 § par. 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 80 § ust. 2 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 83 § ust. 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 81 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 20 § § 1 pkt 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 27a § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64a § § 1 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 120

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 121 § § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 121 § § 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 122 § par. 1 pkt 1 i 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.b. art. 3 § pkt 2

Prawo budowlane

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 61 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 61 § § 6

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 113 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie egzekucyjne nie jest uzależnione od wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Organ egzekucyjny nie bada zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Przepis art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi wyjątek od limitu grzywny z § 2 dla obowiązku rozbiórki budynku.

Odrzucone argumenty

Złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji powinno skutkować wstrzymaniem postępowania egzekucyjnego. Sąd pierwszej instancji powinien był samodzielnie rozstrzygnąć zarzut nieważności decyzji lub zawiesić postępowanie. Niewłaściwa wykładnia art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, skutkująca nieprawidłowym wymierzeniem grzywny.

Godne uwagi sformułowania

organ egzekucyjny nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym samo złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie daje podstaw do uznania szczególnie uzasadnionego przypadku wstrzymania obowiązku byt prawny wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności kończy się z chwilą wydania wyroku w sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny

Skład orzekający

Wojciech Mazur

przewodniczący

Aleksandra Łaskarzewska

członek

Jerzy Siegień

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wstrzymania postępowania egzekucyjnego w przypadku wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji oraz zakres badania organu egzekucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki budynku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu egzekucyjnym, które są istotne dla praktyków prawa administracyjnego i budowlanego.

Czy wniosek o nieważność decyzji zatrzyma egzekucję rozbiórki? NSA wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 511/12 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2013-06-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-02-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska
Jerzy Siegień /sprawozdawca/
Wojciech Mazur /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Kr 1144/11 - Wyrok WSA w Krakowie z 2011-10-20
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
art. 29 art. 119 par. 1 art. 121 par. 2 -5 art. 122  par. 1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Dz.U. 2012 poz 270
art. 61 par. 3 art. 113 par. 1 art. 125 par. 1 pkt 1 art. 134  art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Dnia 21 czerwca 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska sędzia del. WSA Jerzy Siegień /spr./ Protokolant asystent Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 1144/11 w sprawie ze skargi J.S. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 1144/11, oddalił skargę J.S. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] marca 2011 r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia.
Przedmiotowy wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego-ziemskiego w Krakowie postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...], działając na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 83 ust. 1 oraz art. 81 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.) oraz art. 20 § 1 pkt 4, art. 27a § 1, art. 64 a § 1 pkt 1, art. 119, art. 120, art. 121 § 4 i 5, art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, ze zm.), Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 29 listopada 2010 r. w sprawie ceny 1m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za III kwartał 2010 r. (Dz.Urz. GUS Nr 11, poz. 74), nałożył na J.S. grzywnę w wysokości 32.040,16 zł w celu przymuszenia zobowiązanego do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia [...] maja 2010 r., t.j.: wykonania rozbiórki budynku gospodarczego, położonego na działkach 1, 2, 3 w C., gmina Jerzmanowice - Przeginia, zakreślając termin 7 dni od daty doręczenia postanowienia. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że mając do wyboru nałożenie grzywny w celu przymuszenia lub orzeczenie o wykonaniu zastępczym rozbiórki na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanego, w pierwszej kolejności wybrał nałożenie grzywny, ponieważ daje to szansę wykonania rozbiórki przez zobowiązanego po niższych kosztach niż w drodze orzeczonego wykonania zastępczego. Organ wyjaśnił też sposób w jaki obliczył wysokość grzywny, na podstawie art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Po rozpatrzeniu złożonego zażalenia, Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie, postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r., znak: [...] utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji uznając, że nie narusza ono prawa. Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w zażaleniu organ odwoławczy wskazał, że postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec J.S. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] maja 2010 r. ma na celu doprowadzenie do wykonania obowiązku określonego w decyzji PINB z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...], utrzymanej w mocy decyzją MWINB z dnia [...] stycznia 2009 r., znak: [...]. Celowi temu służą środki egzekucyjne, do których zalicza się grzywnę w celu przymuszenia. Ustosunkowując się natomiast do uwag skarżącego odnośnie złożenia przez niego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji PINB z dnia [...] czerwca 2004 r. wraz z wnioskiem o wstrzymanie jej wykonania, oraz skargi do WSA w Krakowie na postanowienie MWINB z dnia [...] grudnia 2010 r., znak: [...], utrzymujące w mocy postanowienie PINB z dnia [...] września 2010 r., znak: [...] w przedmiocie uznania za niezasadne zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego, organ wyjaśnił, że powyższe okoliczności nie mają wpływu na bieg prowadzonego w przedmiotowej sprawie postępowania egzekucyjnego oraz zastosowany wobec zobowiązanego środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia. Zdaniem organu samo złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności egzekwowanej decyzji czy też wniosku o wstrzymanie jej wykonania nie stanowi podstawy do wstrzymania czy zawieszenia postępowania egzekucyjnego, a tym samym brak jest podstaw do zaniechania prowadzenia tego postępowania. Dopiero wyeliminowanie takiej decyzji z obrotu prawnego lub wstrzymanie jej wykonania powoduje konieczność odpowiednio umorzenia lub zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Organ odwoławczy wskazał również, że decyzja, z której wynika egzekwowany obowiązek nie może być przedmiotem badania w toku postępowania egzekucyjnego. Zgodnie bowiem z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył J.S. podkreślając, że złożony przez niego wniosek o stwierdzenie nieważności egzekwowanej decyzji z dnia [...] czerwca 2004 r. uzasadnia wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, bowiem nieuwzględnienie wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, stanowi naruszenie przepisów postępowania tj. art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., art. 23 § 6 w zw. z art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przez ich niezastosowanie, a naruszenie to może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie skargę oddalił. Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia, jak też postanowienia organu pierwszej instancji Sąd uznał, że postanowienia te nie naruszają prawa.
Sąd pierwszej instancji odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu, że organ egzekucyjny powinien był wstrzymać, na podstawie art. 23 § 6 w związku z art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wykonanie decyzji PINB z dnia [...] czerwca 2004 r., ponieważ skarżący w dniu 30 sierpnia 2010 r. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji, uznał go za nieuzasadniony. W ocenie Sądu samo złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie daje podstaw do uznania szczególnie uzasadnionego przypadku wstrzymania obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. Decyzja ta nadal pozostaje w obrocie prawnym a jej wykonanie nie zostało wstrzymane, tym samym nałożony na skarżącego obowiązek nadal istnieje i do momentu ewentualnego ostatecznego wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego skarżący ma obowiązek wykonania tej decyzji, a organ egzekucyjny prowadzenia nadal egzekucji. Sąd wskazał, że art. 56 § 1 pkt 1 ww. ustawy określa przesłanki do zawieszenia postępowania, m.in. z powodu wstrzymania wykonania obowiązku. Skoro jednak organ egzekucyjny nie wydał postanowienia o wstrzymaniu wykonania obowiązku, to zdaniem Sądu brak jest podstaw do uznania naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 23 § 6 w zw. z art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Sąd pierwszej instancji zwrócił również uwagę na istotną okoliczność odnoszącą się do uprawnienia organu egzekucyjnego, wynikającą z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a polegającą na tym, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W tej sytuacji organ egzekucyjny w przedmiotowym postępowaniu o nałożeniu grzywny na zobowiązanego nie może badać zasadności decyzji PINB z dnia [...] czerwca 2004 r. Tym samym za niezasadny uznał Sąd zarzut co do nieodwracalnej szkody jaką poniósłby skarżący w przypadku rozbiórki budynku gospodarczego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył J.S., wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie sprowadzające się do jego niezastosowania, a także naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 3, art. 113 § 1, art. 125 § 1 pkt 1, art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", poprzez ich niezastosowanie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, skarżący podniósł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] marca 2011 r. przed rozpoznaniem zażalenia na postanowienie tego Sądu z dnia [...] września 2011 r. oddalające wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Przy czym z postanowienia tego wynika, że Sąd nie rozpoznał wniosku wskazanego w pkt 2 skargi, dotyczącego żądania wstrzymania wykonania decyzji PINB w Krakowie z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...]. W tej sytuacji zdaniem skarżącego, oddalenie zaskarżonym wyrokiem skargi nie spowodowało bezprzedmiotowości postępowania z wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia [...] czerwca 2004 r. Wniosek ten jest zatem cały czas aktualny i nie może dojść do rozstrzygnięcia sprawy przed prawomocnym zakończeniem postępowania wszczętego tym wnioskiem.
Ponadto skarżący wskazał, że w toku postępowania zarzucał nieważność decyzji PINB w Krakowie z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...], a zatem w jego ocenie Sąd powinien na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a. samodzielnie rozstrzygnąć ten zarzut, bądź też na mocy art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zawiesić postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania o stwierdzenie nieważności ww. decyzji. Niezastosowanie powyższych przepisów przez Sąd doprowadziło do ich naruszenia. Dalej skarżący wskazał, że złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności egzekwowanej decyzji, daje podstawy do uznania szczególnie uzasadnionego przypadku wstrzymania obowiązku nałożonego tą decyzją. Brak bowiem wstrzymania tego obowiązku prowadzi do powstania nieodwracalnego skutku w postaci przymusowej rozbiórki budynku gospodarczego, będącego przedmiotem egzekucji administracyjnej w niniejszej sprawie.
Zdaniem skarżącego Sąd dopuścił się również naruszenia prawa materialnego – art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - przez jego błędną wykładnię i niezastosowanie. Sąd przyjął bowiem, że użyte w powyższym przepisie słowa: "z zastrzeżeniem § 5" oznaczają, że ograniczenie wysokości grzywny do 10.000 zł nie dotyczy grzywny, o której mowa w § 5. W ocenie skarżącego taka interpretacja jest niewłaściwa, gdyż przez użycie wskazanych słów przepis ten odwołuje się tylko do sposobu wyliczenia wysokości grzywny, a nie określa obowiązku jej wymierzenia w tej wysokości. Błędna interpretacja doprowadziła zatem do zaakceptowania przez Sąd nieprawidłowo wymierzonej przez organ grzywny w kwocie 32.040,16 zł zamiast 10.000 zł.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu natomiast bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., a zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
Zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 61 § 3 i art. 113 § 1 P.p.s.a. sprowadzający się do rozpoznania skargi na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] marca 2011 r. przed rozpoznaniem zażalenia na postanowienie WSA w Krakowie z dnia 30 września 2011 r. oddalającego wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać bowiem należy, że stosownie do treści art. 61 § 6 P.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Tym samym instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu w trybie art. 61 § 3 P.p.s.a., nie może służyć tamowaniu biegu postępowania w sprawie i opóźnianiu wydania rozstrzygnięcia merytorycznego. Wniesienie zatem zażalenia na postanowienie wydane w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu lub czynności, nie powoduje wstrzymania rozpoznania skargi na ten akt lub czynność. Podkreślić również należy, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt II OZ 155/12 umorzył postępowanie zażaleniowe, podnosząc, że z powodu wydania zaskarżonego wyroku kończącego postępowanie w pierwszej instancji, kwestia dotycząca rozstrzygnięcia wstrzymania wykonania aktu poprzedzającego skarżone postanowienie stała się bezprzedmiotowa. W przedstawionych okolicznościach sprawy błędne jest stanowisko skarżącego, że aktualny pozostaje jego wniosek zawarty w skardze o wstrzymanie wykonania decyzji PINB w Krakowie z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...]. Złożony bowiem w sprawie wniosek traci rację bytu w momencie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Postępowanie w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności ma charakter wpadkowy, zaś jego byt prawny kończy się z chwilą wydania wyroku w sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Prowadzenie zatem postępowania w tym zakresie - po wydaniu w sprawie orzeczenia w pierwszej instancji - jest bezprzedmiotowe, gdyż nie wywołałoby żadnych skutków prawnych.
Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 134 i art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie przez Sąd pierwszej instancji, pomimo złożenia przez skarżącego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji PINB w Krakowie z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...], podkreślić należy, że rozpoznawana przez Sąd sprawa dotyczy nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Z akt administracyjnych wynika, że skarżący nie wykonał dobrowolnie obowiązku, określonego w tytule wykonawczym z dnia [...] maja 2010 r., t.j.: wykonania rozbiórki budynku gospodarczego. Obowiązek ten wynikał z decyzji PINB w Krakowie z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...], utrzymanej w mocy decyzją MWINB w Krakowie z dnia [...] stycznia 2009 r., co do której skarga zobowiązanego została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 374/09. Tym samym obowiązek określony decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...] jest nadal aktualny. Słusznie zatem zauważył Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku, że art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji decyduje o tym, że organ egzekucyjny w przedmiotowym postępowaniu o nałożeniu grzywny na zobowiązanego nie jest uprawniony do badania zasadności egzekwowanego obowiązku. W tej sytuacji także zarzut, że zobowiązany złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nakładającej na niego obowiązek będący przedmiotem egzekucji administracyjnej nie ma znaczenia dla postępowania egzekucyjnego. W związku z powyższym z uwagi na przedmiot rozpoznawanej sprawy sąd administracyjny kontrolujący działalność organu pod względem zgodności z prawem i rozstrzygający w granicach danej sprawy nie był również uprawniony do kontroli decyzji określającej obowiązek egzekucyjny.
W niniejszej sprawie brak było również podstaw do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na toczące się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji stanowiącej podstawę do wydania tytułu wykonawczego. Podkreślić należy, że stosownie do treści art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego (...). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że uruchomienie przez zobowiązanego nadzwyczajnych środków wzruszenia decyzji, na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2001 r., sygn. akt III SA 47/00). Prowadzenie zatem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie jest zagadnieniem, które uniemożliwia prowadzenie egzekucji administracyjnej, albowiem była ona prowadzona w oparciu o obowiązek wynikający z funkcjonującej w obrocie prawnym decyzji ostatecznej, której bytu prawnego nie zmienił sam fakt wszczęcia postępowania w trybie nadzwyczajnym.
Za niezasadny należy uznać także zarzut naruszenia art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - przez jego błędną wykładnię i niezastosowanie. Podkreślić należy, że z brzmienia art. 119 § 1 powyższej ustawy wynika, że wymierzenie grzywny w celu przymuszenia nie ma charakteru uznaniowego lecz jest obligatoryjne. Celem postępowania egzekucyjnego jest bowiem doprowadzenie do wykonania przez zobowiązanego obowiązku o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym. Kwotowe granice grzywny w celu przymuszenia nakładanej przez organ egzekucyjny zostały określone w art. 121 § 2 – 5 powołanej powyżej ustawy, gdzie wskazano wyłącznie maksymalną wysokość grzywny. W przypadku osób fizycznych każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać z zasady (z zastrzeżeniem wyjątku wynikającego z art. 121 § 5) kwoty 10.000 zł, a grzywny nakładane wielokrotnie nie mogą łącznie przekroczyć kwoty 50 000 zł (art. 121 § 2 i 3). W zaskarżonym wyroku Sąd wskazał, że art. 121 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi podstawę do ustalenia grzywny w celu wykonania obowiązków wynikających z Prawa budowlanego, ustanawiając zasadę, że grzywna ta jest jednorazowa. Przepisem szczególnym w stosunku do § 4 jest § 5 tego artykułu, który odnosi się do sposobu obliczania jednorazowej grzywny i znajduje zastosowanie jedynie do "obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części". Użycie zatem w art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wyrażenia "z zastrzeżeniem § 5" oznacza, że ograniczenie wysokości grzywny do 10.000 zł nie dotyczy grzywny, o której mowa w § 5 tego przepisu. Podkreślić także należy, że grzywna ustalana w trybie art. 121 § 5 wymienionej ustawy charakteryzuje się nie tylko tym, że jest jednorazowa, ale i tym, iż ma ustalaną w sposób sztywny, niepoddającą się miarkowaniu wysokość, w przeciwieństwie do grzywien przymuszających do wykonania innych obowiązków. W rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowane, że decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...] nakazano rozbiórkę będącego w budowie budynku gospodarczego skarżącego, nie ulega zatem wątpliwości, że obowiązek ten dotyczy rozbiórki budynku, w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, a nie innych obiektów budowlanych. A zatem organ zasadnie zastosował art. 121 § 4 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a nie jak domagał się skarżący § 2 tego przepisu. Ponadto jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji postanowienie o nałożeniu grzywny odpowiada również warunkom wymienionym w art. 122 § 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy. Podkreślić przy tym należy, że oceniając wysokość wymierzanej w powyższym trybie grzywny w istocie brak jest podstaw do uwzględnienia sytuacji finansowej i majątkowej zobowiązanego. Takiego wymogu nie stanowi bowiem żaden przepis prawa. Stąd sytuacja ta słusznie nie była badana tak przez organy jak i Sąd pierwszej instancji. W powyższym świetle uznać należało, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI