II OSK 511/07

Naczelny Sąd Administracyjny2007-04-18
NSAAdministracyjneWysokansa
prawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjneskarga kasacyjnaTrybunał Konstytucyjnyrozporządzeniewpis sądowylex retro non agitzasada bezpieczeństwa prawnegopraca przymusowaświadczenia pieniężne

NSA uchylił postanowienie WSA o odrzuceniu skargi, uznając, że skarżący prawidłowo opłacił skargę przed publikacją wyroku TK stwierdzającego niezgodność przepisu rozporządzenia z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę, ponieważ uznał, że skarżący nie zastosował się do przepisu rozporządzenia, który później został uznany za niezgodny z Konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, stwierdzając, że skarżący prawidłowo opłacił skargę zgodnie z obowiązującymi przepisami w momencie dokonywania tej czynności, a zasada niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit) została naruszona.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej U.S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, które odrzuciło skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. WSA odrzucił skargę, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2006 r. (SK 11/05), który stwierdził niezgodność § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi z art. 221 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 2 Konstytucji RP. WSA uznał, że skarga powinna zostać odrzucona, mimo że została złożona i opłacona zgodnie z wezwaniem sądu przed datą publikacji wyroku TK. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną. NSA podkreślił, że wyrok TK został opublikowany 17 marca 2006 r., a przepis rozporządzenia przestał obowiązywać od tego dnia. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej uiścił wpis od skargi w dniu 22 lutego 2006 r., czyli przed orzeczeniem TK, zgodnie z wezwaniem sądu. NSA stwierdził, że zastosowanie przez WSA przepisu rozporządzenia, który w momencie dokonywania czynności przez pełnomocnika jeszcze obowiązywał, a następnie odrzucenie skargi na tej podstawie, narusza zasadę niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit). Sąd podkreślił, że niedopuszczalne jest stwierdzenie niespełnienia obowiązku opłacenia skargi, gdy w dacie tej czynności obowiązywał przepis stanowiący podstawę wezwania. W związku z tym NSA uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga nie powinna zostać odrzucona.

Uzasadnienie

Sąd I instancji zastosował przepis rozporządzenia, który w momencie dokonywania czynności przez pełnomocnika skarżącej był obowiązujący. Pełnomocnik prawidłowo wykonał wezwanie do uiszczenia wpisu przed orzeczeniem TK. Odrzucenie skargi na podstawie przepisu, który przestał obowiązywać, narusza zasadę niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit) i narusza bezpieczeństwo prawne obywateli.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (4)

Główne

P.p.s.a. art. 185 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 221

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ten, w kontekście wyroku TK, dotyczył zasad opłacania skargi.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis dotyczący zasady demokratycznego państwa prawnego, z którego wynika zasada bezpieczeństwa prawnego.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. § 5 ust. 2

Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją i P.p.s.a. przez TK; dotyczył wysokości wpisu stałego od skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 221 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez przyjęcie, że skarga złożona przed datą opublikowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego, opłacona prawidłowo na wezwanie sądu, winna zostać odrzucona.

Godne uwagi sformułowania

naruszenie kardynalnej w państwie prawnym zasady lex retro non agit bezpieczeństwo prawne i ochrona praw nabytych Niedopuszczalne jest stwierdzenie, że skarżący nie spełnił obowiązku prawidłowego opłacenia skargi, skoro w dacie dokonywania tej czynności obowiązywał jeszcze przepis stanowiący podstawę wezwania

Skład orzekający

Małgorzata Stahl

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Stosowanie zasady niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit) w przypadku orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i ich wpływu na postępowania sądowe."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji opłacania skargi przed publikacją wyroku TK stwierdzającego niezgodność przepisu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę prawa procesowego (lex retro non agit) w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, co jest istotne dla zrozumienia bezpieczeństwa prawnego.

Czy można odrzucić skargę za coś, co było legalne w momencie działania?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 511/07 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2007-04-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Stahl /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
IV SA/Po 71/06 - Postanowienie WSA w Poznaniu z 2007-01-24
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Stahl po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej U. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 stycznia 2007 r., sygn. akt IV SA/Po 71/06 o odrzuceniu skargi U. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę U. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] listopada 2005 r. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wskazał, że jakkolwiek skarga została złożona w dniu 21 grudnia 2005 r., a na wezwanie Sądu z dnia 14 lutego 2006 r. pełnomocnik skarżącej uiścił wpis od skargi w wyznaczonym terminie (w dniu 22 lutego 2006 r.), to z uwagi na stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 7 marca 2006 r. niezgodności przepisu § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 203 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) z przepisami art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i przepisem art. 2 Konstytucji RP, skargę tę należało odrzucić.
W skardze kasacyjnej od tego postanowienia pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie przepisów postępowania art. 221 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, przez przyjęcie, że skarga złożona przed datą opublikowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2006 r. (SK 11/05), opłacona prawidłowo na wezwanie sądu, winna zostać odrzucona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy. Należy przede wszystkim zauważyć, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2006 r. został opublikowany w Dzienniku Urzędowym w dniu 17 marca 2006 r. i dopiero od tego dnia przestał obowiązywać przepis § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym wpis stały od skargi wnoszonej przez pełnomocnika strony był uiszczany, po wezwaniu pełnomocnika do jego uiszczenia. Tymczasem w niniejszej sprawie wezwanie do uiszczenia wpisu zostało wypełnione przez pełnomocnika skarżącej jeszcze przed orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego. Skoro Sąd I instancji zastosował przepis rozporządzenia (w czasie jego obowiązywania) i wezwał pełnomocnika skarżącej do uiszczenia wpisu od skargi, a zarządzenie to zostało przez pełnomocnika prawidłowo wykonane – zanim Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności w/w przepisu rozporządzenia z art. 2 Konstytucji RP i art. 221 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - to nie sposób skargę następnie odrzucić wskazując w uzasadnieniu na niezastosowanie się pełnomocnika do przepisu art. 221 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przyjęte przez Sąd I instancji stanowisko stanowi bowiem naruszenie kardynalnej w państwie prawnym zasady lex retro non agit, która ma zagwarantować obywatelom bezpieczeństwo prawne i ochronę praw nabytych. Niedopuszczalne jest stwierdzenie, że skarżący nie spełnił obowiązku prawidłowego opłacenia skargi, skoro w dacie dokonywania tej czynności obowiązywał jeszcze przepis stanowiący podstawę wezwania pełnomocnika skarżącej do uiszczenia wpisu.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI