II OSK 510/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-04-02
NSAbudowlaneŚredniansa
wstrzymanie wykonaniapozwolenie na budowępozwolenie na rozbiórkęsądy administracyjneprawo budowlanewznowienie postępowaniaskarżącyNSAskarga kasacyjna

NSA odmówił wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę, uznając brak tożsamości sprawy z postępowaniem o wznowienie postępowania.

NSA rozpatrywał wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę, który został złożony w ramach skargi kasacyjnej od wyroku WSA oddalającego skargę na decyzję o odmowie uchylenia pozwolenia po wznowieniu postępowania. Sąd uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja o pozwoleniu na budowę i decyzja o odmowie jej uchylenia w trybie wznowienia postępowania nie dotyczą tej samej sprawy w znaczeniu materialnoprawnym, co wyklucza możliwość wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek M.W. o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 24 marca 2022 r. udzielającej pozwolenia na rozbiórkę i budowę. Wniosek został złożony w ramach skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargę M.W. na decyzję Wojewody Małopolskiego odmawiającą uchylenia pozwolenia po wznowieniu postępowania. Sąd podkreślił, że zasadą jest wykonalność ostatecznych decyzji administracyjnych, a wstrzymanie wykonania na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. wymaga wykazania niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy decyzja o pozwoleniu na budowę i decyzja o odmowie jej uchylenia w trybie wznowienia postępowania dotyczą tej samej sprawy w znaczeniu materialnoprawnym. NSA uznał, że nie ma tożsamości sprawy, ponieważ postępowanie o wznowienie dotyczyło badania wadliwości pierwotnego postępowania i statusu strony, a nie merytorycznej zasadności samego pozwolenia na budowę. W związku z tym, decyzja o pozwoleniu na budowę nie mogła być przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania w tym postępowaniu, co skutkowało oddaleniem wniosku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę nie może być złożony w ramach skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę na decyzję o odmowie uchylenia tego pozwolenia w trybie wznowienia postępowania, z uwagi na brak tożsamości sprawy w znaczeniu materialnoprawnym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że decyzja o pozwoleniu na budowę i decyzja o odmowie jej uchylenia w trybie wznowienia postępowania nie dotyczą tej samej sprawy materialnoprawnej. Postępowanie o wznowienie dotyczyło wadliwości pierwotnego postępowania i statusu strony, a nie merytorycznej zasadności samego pozwolenia. Brak tożsamości sprawy wyklucza możliwość wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umożliwia wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, w tym wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, pod warunkiem zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 61 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak tożsamości sprawy w znaczeniu materialnoprawnym pomiędzy decyzją o pozwoleniu na budowę a decyzją o odmowie uchylenia jej w trybie wznowienia postępowania.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej wskazująca na zagrożenie dla jej działki i budynku w związku z realizacją inwestycji (ruchy ziemi, spływ wód opadowych) jako podstawa do wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Godne uwagi sformułowania

nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu ustawodawca odsyła do sprawy w jej znaczeniu materialnoprawnym i jej tożsamość wyznaczają elementy wyznaczające tożsamość skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej stosunku prawnego nie można zatem uznać by stwierdzenie braku przymiotu strony było tym samym co pozwolenie na rozbiórkę i zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę.

Skład orzekający

Andrzej Jurkiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 61 § 3 P.p.s.a. w kontekście tożsamości sprawy w postępowaniach administracyjnych, w szczególności w sprawach budowlanych i dotyczących pozwoleń na budowę."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wniosek o wstrzymanie dotyczy decyzji o pozwoleniu na budowę, a postępowanie, w ramach którego złożono skargę kasacyjną, dotyczy odmowy uchylenia tej decyzji po wznowieniu postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące wstrzymania wykonania decyzji w sądach administracyjnych, co jest kluczowe dla praktyków.

Kiedy można wstrzymać wykonanie pozwolenia na budowę? NSA wyjaśnia kluczową kwestię tożsamości sprawy.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 510/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-04-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II SA/Kr 615/24 - Wyrok WSA w Krakowie z 2024-08-08
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Odmówiono wstrzymania wykonania decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61,  193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku M. W. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej M.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 615/24 w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 14 lutego 2024 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z 24 marca 2022r. nr [...].
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 615/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M.W. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 14 lutego 2024 r. znak [...], którą odmówiono uchylenia – po wznowieniu postępowania – ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z 24 marca 2022 r. nr [...] udzielającej pozwolenia na rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz garażu na działce nr [...] br. [...]w [...] przy ul. [...]oraz zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu/działki i projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla inwestycji pn.: budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wbudowanym garażem oraz instalacjami wewnętrznymi, instalacjami wewnętrznymi poza budynkiem wraz z utwardzeniem terenu, dojściami i dojazdem, murkiem oporowym na działce nr [...] obr. [...] [...] w [...] przy ul. [...].
Skargą kasacyjną M. W. zaskarżyła powyższy wyrok w całości. W skardze kasacyjnej zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z 24 marca 2022 r. nr [...]. We wniosku podniesiono, że dalsza realizacja obiektu budowlanego, a w szczególności przystąpienie do jego użytkowania naraziłoby skarżącą na znaczne niebezpieczeństwo w razie uaktywnienia się ruchów ziemi oraz zagrożenia dla jej działki poprzez znaczne, niekontrolowane zwiększenie spływu wód opadowych na działkę skarżącej. Grozi to znacznymi stratami majątkowymi i trudnymi do przewidzenia skutkami dla zieleni i budynku zlokalizowanego na działce skarżącej przedłożona przez inwestora opinie geotechniczna nie jest wystarczającym dokumentem dla tego typu terenów (zagrożonych ruchami masowymi), a dokumentacja projektowa nie zawiera rozwiązań dot. zabezpieczenia skarpy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zatem zasadą jest wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu.
W przedmiotowej sprawie wnioskiem o wstrzymanie wykonania objęto ostateczną decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z 24 marca 2022 r. nr [...] udzielającej pozwolenia na rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz garażu na działce nr [...] br. [...] [...] w [...] przy ul. [...]oraz zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu/działki i projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla opisanej powyżej szczegółowo inwestycji. Zwrócenia uwagi wymaga przy tym, że przedmiotem zaskarżenia nie jest ww. decyzja ale decyzja o odmowie jej uchylenia wydana w wyniku przeprowadzenia postępowania o wznowienie postępowania czyli decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym kontroli na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Powodem odmowy uchylenia ww. decyzji Prezydenta było to, że organ uznał, że skarżąca nie ma przymiotu strony w postępowaniu. Odnosząc się w tym kontekście do dopuszczalności wstrzymania wykonania wskazanej we wniosku decyzji o pozwoleniu na budowę stwierdzić należy, że norma z art. 61 § 3 p.p.s.a. rozszerza możliwość wstrzymania zaskarżonych aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, tym niemniej kluczowe dla zakresu stosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. będzie mieć zatem, jakie znaczenie przyjmie się dla pojęcia "sprawy", w granicach której sąd może wstrzymać wykonanie aktu bądź czynności. Przyjąć należy, że ustawodawca odsyła do sprawy w jej znaczeniu materialnoprawnym i jej tożsamość wyznaczają elementy wyznaczające tożsamość skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw - prawnej i faktycznej. Tak szerokie rozumienie sprawy administracyjnej nie umożliwia jednak, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wstrzymania wykonania rozstrzygnięcia wydanego w I instancji w odrębnym postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Wznowienie postępowania jest trybem szczególnym weryfikacji decyzji ostatecznych i bada się w nim czy podczas wydawania tej decyzji w postępowaniu zwykłym zaistniały podstawy do wznowienia postępowania a następnie czy stwierdzone wady stanowiły tego rodzaju naruszenie przepisów, które miało wpływ na wydane rozstrzygnięcie tj. wydanie pozwolenia na budowę o danej treści i uzasadnia jego uchylenie.
Zdaniem NSA, wydanie pozwolenia na rozbiórkę oraz budowę i ocena statusu strony domagającej się wznowienia postępowania dotyczącego tego pozwolenia zakończona odmową uchylenia decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę i budowę, nie zachowują tożsamości w zakresie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie odnosił się do kwestii zasadności wydania pozwolenia na budowę, uznał bowiem brak przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę po stronie podmiotu wnioskującego o wznowienie. Poprzestał zatem na badaniu dopuszczalności udziału tego podmiotu w postępowaniu o wydanie decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę i budowę. Nie można zatem uznać by stwierdzenie braku przymiotu strony było tym samym co pozwolenie na rozbiórkę i zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę. Występuje zatem brak tożsamości sprawy w jej znaczeniu materialnym. To uzasadniało stwierdzenie, że decyzja Prezydenta Miasta Krakowa z 24 marca 2022 r. nie mogła być przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania w przedmiotowym postępowaniu. Stąd też wniosek podlegał oddaleniu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. w zw. art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI