II OSK 510/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy, powołując się na przepisy ograniczające możliwość zaskarżania opóźnień w sprawach dotyczących obywateli Ukrainy w okresie do marca 2024 r.
Skarżący O.K. złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Łódzkiego w sprawie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy. Argumentował, że organ nie wzywa go do uzupełnienia braków formalnych, co opóźnia rozpatrzenie sprawy i powoduje szkody moralne i finansowe. Wojewoda Łódzki wniósł o oddalenie skargi, wskazując na przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, które zawieszają biegi terminów załatwiania spraw w okresie do 4 marca 2024 r. Sąd uznał skargę za niedopuszczalną, odrzucając ją na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., ponieważ w okresie objętym skargą przepisy te wyłączają możliwość wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności lub przewlekłości postępowania.
Skarżący O.K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Łódzkiego w sprawie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Skarżący argumentował, że organ nie wzywa go do uzupełnienia braków formalnych, co opóźnia rozpatrzenie sprawy i powoduje szkody moralne, finansowe oraz zdrowotne, naruszając jego godność i zasady sprawiedliwości proceduralnej. Wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania sprawy w terminie oraz o zasądzenie odszkodowania. Wojewoda Łódzki wniósł o oddalenie skargi, wyjaśniając, że wniosek został złożony 4 sierpnia 2023 r., a zgodnie z art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, w okresie do 4 marca 2024 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących zezwolenia na pobyt czasowy jest zawieszony, a przepisy o bezczynności i przewlekłości nie mają zastosowania. Sąd, powołując się na art. 100d ustawy pomocowej jako lex specialis, uznał skargę za niedopuszczalną, ponieważ dotyczyła ona okresu, w którym ustawodawca wyłączył możliwość zaskarżania opóźnień w postępowaniach administracyjnych dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy. Sąd podkreślił, że przepis ten ma zastosowanie do wszystkich obywateli Ukrainy, niezależnie od przyczyny ich przyjazdu do Polski. W konsekwencji, skarga została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest niedopuszczalna w okresie obowiązywania art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, ponieważ przepis ten stanowi lex specialis i wyłącza możliwość wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności lub przewlekłości postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, który zawiesza biegi terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy do 4 marca 2024 r. i wyłącza stosowanie przepisów o bezczynności i przewlekłości, ma pierwszeństwo przed ogólnymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z tym, skarga na przewlekłość w tym okresie jest niedopuszczalna.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa pomocowa art. 100d § 1
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
ustawa pomocowa art. 100d § 3
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
ustawa pomocowa art. 100d § 4
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 232 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 37 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa pomocowa art. 100c
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
ustawa o cudzoziemcach art. 105 § 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
ustawa pomocowa art. 1 § 1
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
ustawa pomocowa art. 1 § 2
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
ustawa pomocowa art. 42 § 3a
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
ustawa pomocowa art. 42 § 5a
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
ustawa pomocowa art. 42 § 8
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
ustawa pomocowa art. 42 § 11
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy stanowi lex specialis i wyłącza możliwość zaskarżania bezczynności lub przewlekłości postępowania w okresie do 4 marca 2024 r.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącego o przewlekłości postępowania i szkodach moralnych/finansowych, która nie uwzględniała ograniczeń wynikających z przepisów szczególnych.
Godne uwagi sformułowania
Przepis art. 100d ustawy pomocowej wprowadził [...] istotne modyfikacje i ograniczenia w zakresie terminu załatwienia [...] oraz możliwości korzystania ze środków zaskarżenia Zaprzestanie czynności przez organ [...] lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki Sąd w obecnym składzie stanął na stanowisku, że przepis art. 100d ustawy pomocowej ma zastosowanie do wszystkich obywateli Ukrainy przybyłych na teren RP bez względu na przyczynę tego przyjazdu.
Skład orzekający
Krzysztof Szczygielski
przewodniczący
Małgorzata Kowalska
członek
Anna Dębowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ograniczających możliwość zaskarżania opóźnień w postępowaniach administracyjnych dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy obywateli Ukrainy w okresie obowiązywania ustawy pomocowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu (do 4 marca 2024 r.) i konkretnych przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Może być stosowane do innych spraw, gdzie istnieją podobne przepisy szczególne ograniczające zaskarżalność.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z prawem pobytu cudzoziemców i wpływem przepisów szczególnych na dostęp do sądu. Pokazuje, jak przepisy nadzwyczajne mogą ograniczać prawa procesowe.
“Czy opóźnienia w urzędach są już nie do zaskarżenia? Sąd wyjaśnia ograniczenia w sprawach pobytowych Ukraińców.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SAB/Łd 243/23 - Postanowienie WSA w Łodzi Data orzeczenia 2024-01-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-11-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Anna Dębowska /sprawozdawca/ Krzysztof Szczygielski /przewodniczący/ Małgorzata Kowalska Symbol z opisem 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 659 Hasła tematyczne Odrzucenie skargi Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Odrzucono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 3, art. 58 § 1 pkt 6, art. 232 § 1 pkt 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2022 poz 583 art. 1, art. 42, art. 100c, art. 100d Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, Asesor WSA Anna Dębowska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi O. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Łódzkiego w przedmiocie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić na rzecz skarżącego O. K. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi kwotę 100,00 (sto) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, zaksięgowaną w dniu 4 października 2023 r. pod poz. 3752. Uzasadnienie 23 października 2023 r. O.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Łódzkiego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę argumentując, że wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy złożył 4 sierpnia 2023 r. Skarżący zaznaczył, że do wniosku dołączył dokumenty wystarczające, zgodnie z obecną praktyka organu, do załatwienia sprawy. Skarżący oczekiwał na bezzwłoczne wezwanie celem uzupełnienia braków formalnych wniosku, ale do dnia złożenia niniejszej skargi organ "nie odezwał się" do skarżącego. Wobec powyższego 19 września 2023 r. skarżący złożył ponaglenie. Zdaniem skarżącego organ łamie w jego sprawie zasady sprawiedliwości proceduralnej. Nie wzywając do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku "manipuluje" terminem załatwienia jego sprawy, który zacznie biec od chwili, gdy stawi się w siedzibie organu i uzupełni akta sprawy o niezbędne dokumenty. Zdaniem skarżącego, organ jedynie rejestrując wniosek oraz pismo pełnomocnika, nie przyczynia się do załatwienia sprawy, a zatem dopuścił się przewlekłości postępowania. Skarżący, znając treść przepisów zawartych w art. 100c i 100d ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, zawnioskował o odmowę zastosowania przez sąd przepisów zawartych w wyżej wymienionym artykule, a dotyczących zawieszenia terminu na załatwienie jego sprawy oraz niemożliwości wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności i przewlekłości procedowania jego sprawy. Jego sprawa jest sprawą "unijną", a zatem może powoływać się na naruszenia art. 47 KPP UE. Skarżący zwrócił uwagę, że w obecnym stanie prawnym organ jest zobowiązany do niezwłocznego wezwania go do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku. Z powodu postępowania organu poniósł i ponosi dalej szkody moralne, finansowe oraz zdrowotne. Organ wzbudził w nim poczucie tymczasowości, co już odbiło się na jego zdrowiu i pewnie przez wiele miesięcy będzie miało dla niego negatywne następstwa. Skarżący zaczął obawiać się o swoją przyszłość. Od chwili złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy jest narażony, z winy organu, na permanentny stres. W codziennym życiu (w różnym nasileniu), towarzyszą mu (nasilające się) następujące objawy: drażliwość, huśtawka nastrojów, gniew, zwiększona nerwowość, zwiększone spożycie kofeiny i alkoholu, zaburzenia snu oraz nieradzenie sobie z obowiązkami (na wszystko brakuje mu czasu). Skarżący coraz częściej zaczyna się zastanawiać, czy nie powinien skorzystać z pomocy lekarza, podejrzewając u siebie stan zbliżony do depresji. Organ utrudnił skarżącemu prowadzenie życia rodzinnego w wybrany przez siebie sposób. Skarżący posiada bliską rodzinę (matka, ojciec) we wsi M. w Ukrainie, której poprzez złą pracę organu nie może odwiedzać, co z kolei godzi w jego dobra osobiste (więź rodzinną). Skarżący posiada nieruchomość (dom we wsi M.) w Ukrainie, z której nie może korzystać w sposób przynoszący wymierne korzyści (wynajem). Nie jest w stanie w sposób skuteczny nadzorować swojej własności, bo nie może swobodnie przekraczać granicy RP, a co za tym idzie doznaje strat finansowych. Czynności organu wykonane w sprawie mają charakter pozorny i nie prowadzą do załatwienia sprawy. Zdaniem skarżącego, powyższe upoważnia do postawienia organowi zarzutu, że naraża jego zdrowie na szwank, a zatem co najmniej narusza jego godność. Uprawnione wydaje się także postawienie organowi zarzutu traktowania poniżającego w rozumieniu art. 3 EKPCz. Przebieg postępowania z pewnością nie ma nic wspólnego z obowiązującą organ zasadą wzbudzania zaufania do władzy publicznej wyrażoną w art. 8 k.p.a. Wszystkie czynności organu wykonywane w jego sprawie mają charakter pozorny i nie prowadzą do załatwienia sprawy, a stan ten z pewnością wyczerpuje definicję rażącego naruszenia prawa. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o: orzeczenie o przewlekłym prowadzeniu postępowania przez Wojewodę Łódzkiego; zobowiązanie Wojewody Łódzkiego do rozpoznania sprawy w terminie 30 dni od otrzymania przez organ wyroku sądu wraz z aktami sprawy; przyznanie od Wojewody Łódzkiego na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a."; zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że 4 sierpnia 2023 r. skarżący złożył do Wojewody Łódzkiego wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy. Cudzoziemiec jako przesłankę pobytu wskazał wykonywanie pracy. Do wniosku cudzoziemiec dołączył: kserokopię paszportu, kserokopię karty pobytu, oświadczenie podmiotu powierzającego cudzoziemcowi wykonywanie pracy, upoważnienie od pracodawcy dla I.K., powiadomienie o powierzeniu wykonywania pracy obywatelowi Ukrainy, PIT-37 za 2022 r. oraz PIT/O, zgłoszenie do ubezpieczeń ZUS P ZUA, oświadczenie o wykonywanej przez cudzoziemca w Polsce pracy i rozliczeniach podatkowych, pełnomocnictwo udzielone M.S. wraz ze stosownymi opłatami skarbowymi. 19 września 2023 r. skarżący wniósł ponaglenie na działanie organu pierwszej instancji do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Pismem z 26 września 2023 r. Wojewoda Łódzki zawiadomił wnioskodawcę o pozostawieniu ponaglenia bez rozpoznania. 26 września 2023 r. wniosek został zarejestrowany w Systemie Informatycznym Pobyt. 23 października 2023 r. cudzoziemiec wniósł skargę na przewlekłość Wojewody Łódzkiego. Dalej Wojewoda Łódzki wskazał, że jest zobligowany do procedowania złożonych wniosków zgodnie z kolejnością wpływu, do czego zobowiązują zasady ogólne kodeksu postępowania administracyjnego, m.in. wynikające z treści art. 8 k.p.a. Odnosząc się do zarzutu działania z rażącym naruszeniem prawa wskazał, że nie ma podstaw do uznania, że w toku prowadzonych czynności działał z rażącym naruszeniem prawa. Organ podniósł, że termin załatwienia sprawy nie wynika ani ze złej woli organu, ani z lekceważenia skarżącego, a wynika z ilości procedowanych spraw. 28 stycznia 2023 r. wszedł w życie przepis art. 100d ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (tekst jedn.: Dz. U. 2023 r., poz. 103), zmieniony ustawą z dnia 14 kwietnia 2023 r. (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1088), który stanowi, że: "W okresie do dnia 4 marca 2024 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących [...] udzielenia cudzoziemcowi [...] zezwolenia na pobyt czasowy w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres". W szczególności należy zwrócić uwagę na art. 100d ust. 3 wskazanej ustawy, który stanowi, że: "W okresie, o którym mowa w ust 1 [...] przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się", zastępując tym samym art. 100c ust. 1 wyżej wymienionej ustawy. Wojewoda Łódzki stwierdził, że roszczenia pieniężne skarżącego są bezzasadne. Zgodnie z art. 100d ust. 3 pkt 2 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, w okresie, o którym mowa w ust. 1 organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. Cudzoziemiec legitymuje się ważnym paszportem biometrycznym. Złożył wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w terminie przewidzianym dyspozycją art. 105 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Zatem z uwagi na powyższe jego pobyt na terytorium RP jest legalny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest przewlekłość postępowania prowadzonego przez Wojewodę Łódzkiego w sprawie wniosku złożonego 4 sierpnia 2023 r. przez obywatela Ukrainy o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli sprecyzowany został w przepisie art. 3 § 2 ustawy, zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg, m.in. na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9). Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Jak wynika ze wskazanych wyżej przepisów skarga na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowień, innych aktów lub czynności albo interpretacji przepisów prawa podatkowego. Na podstawie ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 519 ze zm.) – dalej: "ustawa o cudzoziemcach", sprawa dotycząca udzielenia zezwolenia cudzoziemcowi na pobyt czasowy jest sprawą z zakresu administracji publicznej, rozstrzyganą w drodze decyzji administracyjnej. Sprawa ta podlega zatem kognicji sądów administracyjnych zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny może zatem – co do zasady – badać bezczynność organu administracji lub przewlekłe prowadzenie postępowania w tym zakresie. Zgodnie z treścią art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. postępowanie jest prowadzone przewlekle, gdy jest ono prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Należy zaznaczyć, że z dniem 1 stycznia 2023 r. wszedł w życie art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 583 ze zm.) – dalej: "ustawa pomocowa". Przepis ten został dodany ustawą z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 185) i następnie zmieniony ustawą z dnia 14 kwietnia 2023 r. o zmianie nazw uczelni służb państwowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej, ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz niektórych innych ustaw (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1088). Przepis art. 100d ust. 1 ustawy pomocowej, w aktualnym brzmieniu, przewiduje, że w okresie do dnia 4 marca 2024 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących: 1) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, 2) zmiany: a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji, 3) cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej - w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Czynności dokonane w okresie, o którym mowa w ust. 1, w postępowaniach w sprawach, o których mowa w ust. 1, są skuteczne (ust. 2). W okresie, o którym mowa w ust. 1: 1) przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się; 2) organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa (ust. 3). Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 100d ust. 4). Przepis art. 100d ustawy pomocowej wprowadził, ze względu na szczególną sytuację wewnętrzną i zewnętrzną kraju związaną z konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy, istotne modyfikacje i ograniczenia w zakresie terminu załatwienia wymienionych w nim spraw (w tym spraw dotyczących udzielania cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy) oraz możliwości korzystania ze środków zaskarżenia (w tym wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności organu lub przewlekłości postępowania), w stosunku do reguł wynikających z ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego i ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołany przepis stanowi zatem lex specialis w stosunku do przepisów art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. i art. 53 § 2b p.p.s.a. Przepis szczególny ma zaś pierwszeństwo w stosowaniu przed regułami ogólnymi, zgodnie z zasadą "lex specialis derogat legi generali". W związku z tym, że w przepisie art. 100d wymienionej ustawy nie wskazano okresu, w którym termin na załatwienie sprawy nie rozpoczyna swojego biegu, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, należy przyjąć, że datą początkową okresu wskazanego w art. 100d jest dzień 1 stycznia 2023 r. – data wejścia w życie art. 100d ustawy, zaś datą końcową jest dzień 4 marca 2024 r. Z przepisu art. 100d wymienionej ustawy wynika, że przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowania do powiadamiania strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, nie stosuje się, jeżeli organy w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 4 marca 2024 r. dopuściły się bezczynności oraz były zobowiązane do powiadamiania strony o niezałatwieniu sprawy w terminie. W konsekwencji tylko w takim przypadku organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa (art. 100d ust. 3 ustawy pomocowej). Taką wykładnię art. 100d ust. 3 ustawy potwierdza ust. 4 tego artykułu, zgodnie z którym zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Oznacza to, że ustawodawca przyjął, iż organ nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji z tytułu opóźnień w rozpoznaniu sprawy powstałych w okresie między 1 stycznia 2023 r., a 4 marca 2024 r. z powodu masowego napływu do Polski obywateli Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym rozpoczętym 24 lutego 2022 r. Taką wykładnię przypisu art. 100c ustawy (analogicznego do art. 100d tyle, że odnoszącego się do okresu bezczynności organu od 1 kwietnia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r.) przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 12 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 510/23 oraz w wyrokach z 7 listopada 2023 r., sygn. akt II OSK 1/23; z 21 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 2385/22; z 21 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 2342/22; z 21 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 2382/22; z 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OSK 1878/22; z 5 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 2744/22; z 10 sierpnia 2023 r., sygn. akt II OSK 2514/22; z 6 września 2023 r., sygn. akt II OSK 2504/22. Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych orzeczeniach. Reasumując dotychczasowe rozważania sąd uznał, że w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 4 marca 2024 r. organ administracji nie może ponosić negatywnych konsekwencji z tytułu opóźnień w rozpoznaniu sprawy z uwagi na treść przepisu art. 100d ustawy pomocowej. W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy 4 sierpnia 2023 r., czyli w okresie obowiązywania art. 100d ustawy pomocowej. W sytuacji, gdy w wymienionym przepisie jest mowa o tym, że w okresie do 4 marca 2024 r. bieg terminu na załatwienie spraw dotyczących udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy nie rozpoczyna się (art. 100d ust. 1), przepisy o bezczynności organu w tym okresie nie mają zastosowania (art. 100d ust. 3) oraz, że zaprzestanie czynności przez organ lub ich dokonywanie z opóźnieniem nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących przewlekłości (art. 100d ust. 4), to oznacza, że niedopuszczalna jest skarga na przewlekłość postępowania prowadzonego przez organ w takiej sprawie w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 4 marca 2024 r. Skarga dotyczy bowiem zaniechania organu administracji w rozpoznaniu sprawy w wymienionym okresie, zaś organ z uwagi na treść art. 100d, nie może ponosić negatywnych konsekwencji z tym związanych. W związku z czym skarga, jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd w obecnym składzie stanął na stanowisku, że przepis art. 100d ustawy pomocowej ma zastosowanie nie tylko do obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, ale także do pozostałych obywateli Ukrainy, a więc również takich, którzy przyjechali do Polski bez związku z działaniami wojennymi na terytorium tego kraju. Wskazuje na to analiza całości uregulowań ustawy pomocowej. Faktem jest, że przepis art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z 12 marca 2022 r. określa zakres podmiotowy ustawy. W przepisie tym stwierdzono, że ustawa reguluje pobyt obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi na terytorium tego państwa (art. 1 ust. 1). Reguluje także pobyt nieposiadającego obywatelstwa ukraińskiego małżonka obywatela Ukrainy, o ile przybył on na terytorium Polski z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa (art. 1 ust. 2). Analiza pozostałych przepisów ustawy pomocowej wskazuje jednak, że zawiera ona także regulacje dotyczące sytuacji prawnej pozostałych obywateli Ukrainy, czyli takich, którzy nie przybyli na terytorium Polski w związku z działaniami wojennymi. Świadczy o tym chociażby przepis art. 42, dotyczący przedłużenia okresów legalnego pobytu obywateli Ukrainy na terytorium RP. Przepis art. 42 ust. 3a przewiduje przedłużenie z mocy prawa okresu ważności wizy obywatela Ukrainy do dnia 4 marca 2024 r., jeżeli ostatni dzień okresu jego pobytu w Polsce na podstawie tej wizy przypada po 24 lutym 2022 r. W przepisie art. 42 ust. 5a przewidziano przedłużenie z mocy prawa zezwolenia na pobyt czasowy obywatela Ukrainy do dnia 4 marca 2024 r., jeżeli ostatni dzień okresu ważności tego zezwolenia przypada po 24 lutym 2022 r. Podobne przedłużenie z mocy prawa dotyczy okresów ważności kart pobytu, polskich dokumentów tożsamości cudzoziemca oraz dokumentów "zgoda na pobyt tolerowany" wydanych obywatelom Ukrainy do dnia 4 marca 2024 r., jeżeli ostatni dzień ich ważności przypada po 24 lutym 2022 r. (art. 42 ust. 8). Również z mocy prawa uznano za legalny pobyt do dnia 4 marca 2024 r. obywatela Ukrainy na terytorium Polski na podstawie dokumentów wymienionych w art. 42 ust. 11 pkt 1-4 ustawy, jeżeli ostatni dzień pobytu przypada po 24 lutym 2022 r. (art. 42 ust. 11 ustawy). Wymienione przepisy wskazują zatem, że ustawa z 12 marca 2022 r. reguluje także sytuację prawną obywateli Ukrainy, którzy nie przybyli na terytorium Polski w związku z działaniami wojennymi na terytorium Ukrainy. W sytuacji zatem, gdy ustawa pomocowa zawiera regulacje dotyczące wszystkich obywateli Ukrainy przebywających na terytorium Polski, zarówno tych, którzy przybyli w związku z konfliktem zbrojnym w Ukrainie, jak i tych, którzy przyjechali do Polski bez takiego związku, to nie ma żadnych uzasadnionych przyczyn dla przyjęcia poglądu, że przepis art. 100d ustawy należy stosować tylko do obywateli Ukrainy przybyłych na terytorium RP w związku z działaniami wojennymi. Skoro ustawa pomocowa przewiduje pewne przywileje i udogodnienia prawne dla wszystkich obywateli Ukrainy przebywających w Polsce, to nie ma żadnego racjonalnego uzasadnienia dla stosowania art. 100d tylko do pewnej grupy obywateli Ukrainy, a mianowicie tych, którzy przybyli na terytorium Polski w związku z konfliktem zbrojnym na terenie Ukrainy. Sąd w obecnym składzie uznał zatem, że przepis art. 100d ustawy pomocowej ma zastosowanie do wszystkich obywateli Ukrainy przybyłych na teren RP bez względu na przyczynę tego przyjazdu. Reasumując sąd uznał, że skarga jest niedopuszczalna. Dotyczy bowiem przewlekłości prowadzonego przez Wojewodę Łódzkiego postępowania w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 4 marca 2024 r., czyli w czasie obowiązywania regulacji określonej w art. 100d ustawy pomocowej. Skoro przepis ten przewiduje, że w wymienionym okresie nie rozpoczyna się bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących zezwolenia na pobyt czasowy, przepisów o bezczynności organu w tym okresie nie stosuje się, a zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących przewlekłości postępowania, to skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania w tym okresie jest niedopuszczalna. Mając to na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzucił skargę. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd zwrócił skarżącemu kwotę 100 zł uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. d.j.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI