II OSK 510/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną S. H. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Prezesa Urzędu ds. Repatriacji i Cudzoziemców odmawiającą potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego. Organy administracji i WSA uznały, że skarżący utracił obywatelstwo polskie, ponieważ jego rodzice wystąpili o zezwolenie na zmianę obywatelstwa na izraelskie w związku z wyjazdem w 1957 r., a następnie uzyskał obywatelstwo izraelskie. WSA oparł się na uchwale Rady Państwa nr 5/58 z 1958 r., uznając ją za generalne zezwolenie na zmianę obywatelstwa. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i decyzje, stwierdzając, że zezwolenie na zmianę obywatelstwa polskiego, będące przesłanką utraty obywatelstwa, musi mieć charakter indywidualny i być skierowane do konkretnego adresata. Sąd podkreślił, że uchwała Rady Państwa z 1958 r. nie mogła być uznana za takie zezwolenie bez indywidualnego rozpatrzenia wniosku skarżącego lub jego rodziców. WSA naruszył również przepisy procesowe, przeprowadzając samodzielnie postępowanie dowodowe. NSA zasądził zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że zezwolenie na zmianę obywatelstwa polskiego, skutkujące jego utratą, musi mieć charakter indywidualny i być poprzedzone indywidualnym rozpatrzeniem wniosku przez organ państwowy.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w okresie stosowania ustawy o obywatelstwie polskim z 1951 r. i uchwały Rady Państwa z 1958 r.
Zagadnienia prawne (2)
Czy uchwała Rady Państwa nr 5/58 z dnia 23 stycznia 1958 r. mogła stanowić indywidualne zezwolenie na zmianę obywatelstwa polskiego na izraelskie dla skarżącego, skutkujące utratą obywatelstwa polskiego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała ta nie mogła stanowić indywidualnego zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego dla skarżącego, jeśli nie była poprzedzona indywidualnym wnioskiem i nie rozpatrzono go indywidualnie przez Radę Państwa.
Uzasadnienie
Ustawa o obywatelstwie polskim z 1951 r. wymagała indywidualnego zezwolenia na zmianę obywatelstwa, które powinno być skierowane do konkretnej osoby. Uchwała Rady Państwa nr 5/58 miała charakter generalny i nie mogła zastąpić indywidualnego aktu stosowania prawa, chyba że wnioski osób były imiennie wskazane we wniosku Prezesa Rady Ministrów i rozpatrzone przez Radę Państwa.
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe w sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, WSA naruszył art. 106 § 3 p.p.s.a. przeprowadzając samodzielnie postępowanie dowodowe w zakresie szerszym niż uczyniły to organy administracji.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny powinien kontrolować legalność zaskarżonych aktów, a nie dokonywać nowych ustaleń faktycznych. W przypadku potrzeby uzupełnienia postępowania dowodowego, sąd powinien uchylić decyzję i wskazać organowi, jakie czynności należy wykonać.
Przepisy (10)
Główne
u.o.p. art. 11 § 1 i 5
Ustawa z dnia 8 stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim
Utrata obywatelstwa polskiego następuje m.in. na skutek nabycia obywatelstwa obcego po uzyskaniu zezwolenia władzy polskiej na zmianę obywatelstwa.
u.o.p. art. 13 § 1, 2 i 3
Ustawa z dnia 8 stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim
O utracie obywatelstwa polskiego orzeka Rada Państwa na wniosek Prezesa Rady Ministrów. Ogłoszenie orzeczenia w Monitorze Polskim zastępuje doręczenie.
u.o.p. art. 17 § 4
Ustawa z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim
Podstawa prawna do orzekania w przedmiocie stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego.
Pomocnicze
u.o.p. art. 13 § 1 i 2
Ustawa z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim
Podstawa prawna uchwały Rady Państwa nr 5/58.
p.p.s.a. art. 106 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zezwolenie na zmianę obywatelstwa polskiego musi mieć charakter indywidualny i być skierowane do konkretnej osoby. • Uchwała Rady Państwa nr 5/58 nie stanowiła indywidualnego zezwolenia na zmianę obywatelstwa dla skarżącego, gdyż nie rozpatrzono jego wniosku indywidualnie. • WSA naruszył przepisy procesowe, przeprowadzając samodzielnie postępowanie dowodowe.
Godne uwagi sformułowania
nie można zgodzić się ze stanowiskiem, że nie ma znaczenia, czy uchwała dotyczyła indywidualnych podań składanych przez osoby zamierzające wyjechać z Polski. • zezwoleń dotyczące zmiany obywatelstwa mają indywidualny charakter • nie można wykluczyć możliwości wydania indywidualnego zezwolenia na zmianę obywatelstwa w drodze omawianej uchwały.
Skład orzekający
Włodzimierz Ryms
przewodniczący
Jacek Chlebny
sprawozdawca
Stanisław Nowakowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że zezwolenie na zmianę obywatelstwa polskiego, skutkujące jego utratą, musi mieć charakter indywidualny i być poprzedzone indywidualnym rozpatrzeniem wniosku przez organ państwowy."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w okresie stosowania ustawy o obywatelstwie polskim z 1951 r. i uchwały Rady Państwa z 1958 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do obywatelstwa i sposobu jego utraty w czasach PRL, co może być interesujące z perspektywy historyczno-prawnej i dla osób zajmujących się prawem migracyjnym.
“Czy uchwała Rady Państwa mogła pozbawić Cię obywatelstwa? NSA wyjaśnia, dlaczego indywidualne zezwolenie jest kluczowe.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.