II OSK 509/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej W. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił jej skargę na decyzję Wojewody Wielkopolskiego. Decyzja ta dotyczyła ustalenia lokalizacji drogi gminnej na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Wniosek o ustalenie lokalizacji drogi złożył Zarząd Dróg Miejskich w Poznaniu. Prezydent Miasta Poznania początkowo umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe w związku z obowiązującym planem miejscowym. Wojewoda Wielkopolski uchylił tę decyzję, twierdząc, że ustawa o szczególnych zasadach wyłącza stosowanie przepisów o planowaniu przestrzennym. Następnie Prezydent Miasta Poznania wydał decyzję ustalającą lokalizację drogi. Wojewoda utrzymał ją w mocy, odrzucając zarzuty stron dotyczące charakteru drogi jako wewnętrznej oraz braku zawiadomienia. WSA w Poznaniu oddalił skargę W. M., uznając, że zaliczenie drogi do kategorii dróg publicznych nie jest warunkiem koniecznym do zastosowania ustawy o szczególnych zasadach, a kwestie techniczne drogi są badane na etapie pozwolenia na budowę. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że ustawa o szczególnych zasadach ma zastosowanie wyłącznie do dróg publicznych w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, które zostały formalnie zaliczone do odpowiedniej kategorii (np. gminnej) w drodze uchwały rady gminy. Skoro planowana ulica [...] nie została zaliczona do żadnej kategorii dróg publicznych, nie można było stosować wobec niej procedury z ustawy o szczególnych zasadach. NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzje organów administracji, stwierdzając, że lokalizacja drogi wewnętrznej powinna odbywać się na zasadach ogólnych. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych ma zastosowanie wyłącznie do dróg publicznych formalnie zaliczonych do odpowiedniej kategorii, a nie do dróg wewnętrznych.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której droga nie została formalnie zaliczona do kategorii dróg publicznych, mimo ujęcia jej w planie miejscowym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ustalenie lokalizacji drogi publicznej w trybie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych jest możliwe w stosunku do dróg, które nie zostały uprzednio zaliczone do jednej z kategorii dróg publicznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustawa o szczególnych zasadach ma zastosowanie wyłącznie do dróg publicznych, które zostały formalnie zaliczone do odpowiedniej kategorii w drodze uchwały rady gminy lub innego właściwego organu.
Uzasadnienie
Ustawa o szczególnych zasadach odsyła do definicji drogi publicznej z ustawy o drogach publicznych, która wymaga formalnego zaliczenia drogi do odpowiedniej kategorii. Stosowanie procedury uproszczonej do dróg wewnętrznych, które nie spełniają tych wymogów, jest sprzeczne z celem ustawy i narusza prawa właścicieli.
Czy organ wydający decyzję o lokalizacji drogi w trybie ustawy o szczególnych zasadach ma obowiązek badać, czy planowana droga ma charakter drogi publicznej, czy wewnętrznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ ma obowiązek zbadać, czy planowana inwestycja ma charakter drogi publicznej, ponieważ ustawa o szczególnych zasadach ma zastosowanie tylko do takich dróg.
Uzasadnienie
Ratio legis ustawy o szczególnych zasadach jest realizacja celu publicznego, jakim jest budowa dróg publicznych. Jeśli inwestycja nie ma takiego charakteru, nie można stosować procedur z tej ustawy, gdyż prowadzi to do naruszenia praw jednostki i sprzeczności z celami ustawy.
Czy ustalenie lokalizacji drogi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wyłącza możliwość zastosowania ustawy o szczególnych zasadach?
Odpowiedź sądu
Ustawa o szczególnych zasadach wyłącza stosowanie przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zakresie lokalizacji dróg publicznych, jednakże sama możliwość zastosowania ustawy o szczególnych zasadach zależy od tego, czy droga została formalnie zaliczona do kategorii dróg publicznych.
Uzasadnienie
Choć ustawa o szczególnych zasadach wyłącza stosowanie przepisów planistycznych, to jej zastosowanie jest warunkowane charakterem drogi jako publicznej. W tej sprawie, mimo ujęcia drogi w planie, nie została ona formalnie zaliczona do kategorii dróg publicznych, co uniemożliwiło zastosowanie ustawy.
Przepisy (10)
Główne
ustawa o szczególnych zasadach art. 1 § 1
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Ustawa określa zasady i warunki przygotowania inwestycji w zakresie dróg publicznych w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych.
u.d.p. art. 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Droga publiczna to droga zaliczona do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem.
u.d.p. art. 7
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym niezaliczone do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych. Zaliczenie następuje w drodze uchwały rady gminy.
u.d.p. art. 8
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Drogi wewnętrzne to drogi niezaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych.
Pomocnicze
k.p.a. art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 16
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada trwałości decyzji administracyjnych.
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Okoliczności powodujące nieważność decyzji.
u.g.n. art. 97 § 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada proporcjonalności.
Konstytucja RP art. 21 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona własności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych ma zastosowanie wyłącznie do dróg publicznych, które zostały formalnie zaliczone do odpowiedniej kategorii. • Planowana droga, która nie została zaliczona do żadnej kategorii dróg publicznych, jest drogą wewnętrzną i nie może być realizowana w trybie ustawy o szczególnych zasadach. • Naruszenie przepisów materialnego prawa przez WSA poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących charakteru drogi i zakresu zastosowania ustawy o szczególnych zasadach.
Odrzucone argumenty
Argumentacja WSA, że zaliczenie drogi do kategorii dróg publicznych nie ma wpływu na postępowanie w trybie ustawy o szczególnych zasadach. • Argumentacja WSA, że kwestie techniczne drogi są badane dopiero na etapie pozwolenia na budowę, a nie decyzji o lokalizacji. • Argumentacja WSA, że organ nie ma obowiązku badania charakteru drogi (publiczna vs wewnętrzna) na etapie wydawania decyzji o lokalizacji.
Godne uwagi sformułowania
Ratio legis tejże ustawy jest realizacja celu publicznego. • Zasady i procedury określone w ustawie z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach, mają zastosowanie do inwestycji mających na celu budowę (rozbudowę) dróg innych niż drogi wewnętrzne w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. • Nie można zatem uznać za prawidłowy poglądu organów administracji publicznej rozstrzygających sprawę, który został zaakcentowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, iż przy wydawaniu decyzji o lokalizacji drogi na podstawie ustawy o szczególnych zasadach, nie ma znaczenia charakter planowanej drogi.
Skład orzekający
Małgorzata Jaśkowska
przewodniczący sprawozdawca
Leszek Leszczyński
sędzia
Wanda Zielińska-Baran
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych ma zastosowanie wyłącznie do dróg publicznych formalnie zaliczonych do odpowiedniej kategorii, a nie do dróg wewnętrznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której droga nie została formalnie zaliczona do kategorii dróg publicznych, mimo ujęcia jej w planie miejscowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w kontekście inwestycji drogowych i ochrony własności, z jasnym rozstrzygnięciem NSA kwestionującym szerokie stosowanie specustawy.
“Czy specustawa drogowa może być nadużywana do budowy dróg wewnętrznych? NSA odpowiada.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.