II OSK 507/07

Naczelny Sąd Administracyjny2008-05-07
NSAAdministracyjneWysokansa
zameldowanieewidencja ludnościprawo administracyjneprawo budowlaneadresnumer porządkowypobyt stałyspółdzielnia mieszkaniowa

NSA oddalił skargę kasacyjną spółdzielni mieszkaniowej dotyczącą zameldowania osób w budynku w budowie, uznając, że możliwość zameldowania nie jest uzależniona od legalności budynku w świetle prawa budowlanego.

Spółdzielnia mieszkaniowa wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego jej skargę na decyzję o zameldowaniu osób w budynku w budowie. Spółdzielnia argumentowała, że zameldowanie nie powinno być możliwe w budynku niespełniającym wymogów prawa budowlanego i nieposiadającym adresu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że postępowanie meldunkowe ma charakter ewidencyjny i nie jest zależne od stanu prawnego budynku ani jego zgodności z przepisami budowlanymi, a jedynie od faktycznego zamieszkiwania pod określonym adresem.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez Spółdzielnię Mieszkaniową przeciwko wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który oddalił skargę spółdzielni na decyzję Wojewody w przedmiocie zameldowania na pobyt stały S. i D. P. wraz z synem. Spółdzielnia podnosiła zarzuty dotyczące niewłaściwej wykładni przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, argumentując, że zameldowanie nie powinno być możliwe w budynku, który nie spełnia wymogów prawa budowlanego i nie posiada nadanego numeru porządkowego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za chybione. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie zameldowania ma charakter ewidencyjny i służy jedynie potwierdzeniu faktu pobytu w danym lokalu, a nie ocenie jego legalności z punktu widzenia prawa budowlanego. Sąd wskazał, że nadanie numeru porządkowego nieruchomości i budynku jest odrębną czynnością materialno-techniczną, która nie musi być uzależniona od ukończenia inwestycji budowlanej. Kluczowe dla zameldowania jest faktyczne zamieszkiwanie pod określonym adresem i zamiar stałego pobytu, a nie posiadanie tytułu prawnego do lokalu czy jego zgodność z przepisami budowlanymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, możliwość zameldowania nie jest uzależniona od spełnienia wymogów techniczno-budowlanych lokalu ani od uzyskania pozwolenia na jego użytkowanie.

Uzasadnienie

Postępowanie meldunkowe ma charakter ewidencyjny i służy potwierdzeniu faktycznego pobytu. Ustawa o ewidencji ludności nie uzależnia zameldowania od posiadania tytułu prawnego do lokalu ani od jego stanu techniczno-budowlanego. Kluczowe jest faktyczne zamieszkiwanie i zamiar stałego pobytu pod określonym adresem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.e.l.i.d.o. art. 5

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

u.e.l.i.d.o. art. 6 § ust. 1

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod określonym adresem z zamiarem stałego przebywania.

u.e.l.i.d.o. art. 9b § ust. 1

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Adres w gminach miejskich określa się poprzez podanie nazwy miasta, ulicy, numeru domu i lokalu, nazwy województwa oraz kodu pocztowego.

u.e.l.i.d.o. art. 10 § ust. 1

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

u.e.l.i.d.o. art. 47 § ust. 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd i organ są związane oceną prawną i wskazaniami sądu wyrażonymi w poprzednim orzeczeniu w tej samej sprawie.

P.p.s.a. art. 183 § ust. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.b.

Ustawa Prawo budowlane

p.g.k. art. 47a § pkt 2

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

k.c. art. 222 § § 1

Kodeks cywilny

rozp. M.Inf. nr 243/2004 art. 5 § ust. 1 i 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 października 2004 r. w sprawie numeracji porządkowej nieruchomości

Reguluje zasady oznaczania numerem porządkowym budynków, w tym tych nieprzeznaczonych na stały pobyt ludzi, na wniosek właściciela.

rozp. M.Inf. nr 243/2004 art. 9 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 października 2004 r. w sprawie numeracji porządkowej nieruchomości

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie meldunkowe ma charakter ewidencyjny i nie jest zależne od stanu prawnego budynku. Nadanie numeru porządkowego jest odrębną czynnością materialno-techniczną. Faktyczne zamieszkiwanie i zamiar stałego pobytu są kluczowe dla zameldowania.

Odrzucone argumenty

Zameldowanie nie powinno być możliwe w budynku niespełniającym wymogów prawa budowlanego. Zameldowanie nie powinno być możliwe w budynku nieposiadającym nadanego numeru porządkowego. Wniosek o nadanie numeru porządkowego nie mógł być złożony przez wykonawcę lub pełnomocnika osoby ubiegającej się o zameldowanie.

Godne uwagi sformułowania

zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w danym lokalu ustawa obecnie nie uzależnia dopuszczalności zameldowania ani od posiadania tytułu prawnego do danego lokalu ani od innych okoliczności takich jak spełnienie przez lokal wymagań techniczno - budowlanych nie jest rzeczą organu właściwego w sprawach ewidencji ludności dokonywanie oceny czy określony obiekt budowlany nadaje się na miejsce pobytu ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego

Skład orzekający

Bożena Walentynowicz

przewodniczący

Jerzy Bujko

członek

Małgorzata Miron

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że postępowanie meldunkowe ma charakter ewidencyjny i nie jest zależne od stanu prawnego budynku czy jego zgodności z przepisami prawa budowlanego. Ugruntowanie stanowiska, że nadanie numeru porządkowego jest odrębną czynnością."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego, gdzie budynek był w budowie, ale posiadał nadany numer porządkowy i był faktycznie zamieszkiwany.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak rozbieżność między przepisami budowlanymi a ewidencyjnymi może prowadzić do sporów. Pokazuje też, że cel ewidencyjny zameldowania jest nadrzędny wobec innych kwestii formalnych.

Czy można się zameldować w domu w budowie? NSA wyjaśnia!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 507/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-05-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bożena Walentynowicz /przewodniczący/
Jerzy Bujko
Małgorzata Miron /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 1607/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-11-22
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 243 poz 2432
par. 5 ust. 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 października 2004 r. w sprawie numeracji porządkowej nieruchomości.
Dz.U. 2001 nr 87 poz 960
art. 10 ust. 1, art.47 ust. 2, art. 6 ust. 1, art. 9b ust. 1
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 lipca 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bożena Walentynowicz Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Bujko del. sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.) Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 1607/06 w sprawie ze skargi [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W. na decyzję Wojewody M. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt stały oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 22 listopada 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 1607/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt stały S. i D. P. wraz z synem P. P..
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd wskazał, iż nie może być przedmiotem merytorycznej oceny przez Sąd, zarzut nielegalnego pobytu osób zameldowanych w budynku należącym do Spółdzielni. Nie może być również przedmiotem merytorycznej oceny Sądu podniesiony przez Spółdzielnię zarzut błędnego przyjęcia przez organy administracji, że możliwość zameldowania nie jest uzależniona od legalnego użytkowania budynku, w którym zameldowanie ma nastąpić. Zagadnienia te były już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt 2 V SA 739/03. W wyroku jaki zapadł w tej sprawie Sąd przesądził, iż pobyt wnioskodawcy i jego rodziny w budynku, należącym do Spółdzielni jest legalny oraz, że możliwość zameldowania nie jest uzależniona od spełnienia wymaganych przez ustawę z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane warunków niezbędnych do legalnego użytkowania budynku. W niniejszym postępowaniu Sąd jest tym stanowiskiem związany zgodnie z treścią art. art. 153 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej P.p.s.a.).
W opinii Sądu słusznie więc organy administracji przy ponownym rozpoznaniu sprawy zastosowały się do poglądów prawnych i wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i nie brały pod uwagę przy ocenie dopuszczalności zameldowania kwestii legalności pobytu w budynku należącym do Spółdzielni osób, które
złożyły wniosek o zameldowanie oraz uzależnienia możliwości zameldowania od spełnienia wymaganych przez ustawę z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane warunków niezbędnych do legalnego użytkowania budynku.
Organy administracji były bowiem związane poglądami prawnymi oraz wskazaniami Sądu wyrażonymi w sprawie o sygn. akt 2 V SA 739/03. Podważenie poglądów prawnych oraz wskazań Sądu zawartych w orzeczeniu jakie zapadło w tej sprawie mogłoby nastąpić tylko poprzez uchylenie tego orzeczenia. Taka sytuacja jednak nie miała miejsca.
Zdaniem Sądu I instancji organy administracji wyjaśniły wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd nie zgodził się także z zarzutem, że budynek, w którym nastąpiło zameldowanie nie posiada adresu. W aktach sprawy znajduje się zawiadomienie z dnia [...] wydane w imieniu Prezydenta [...] W. o oznaczeniu zabudowanej nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], położonej przy ul. [...] w W. numerem porządkowym [...]. Oznaczenie to nastąpiło na podstawie art. 47a pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 roku Nr 240, poz. 2027 - tekst jednolity). Nadanie numeru porządkowego pozwala na identyfikację budynku. Tym samym, zdaniem Sądu, budynek taki staje się budynkiem posiadającym określony adres.
Nadanie numeru porządkowego stanowi czynność materialno - techniczną wywołującą skutki prawne. Brak jest jednak, zdaniem Sądu I instancji, podstaw do badania prawidłowości dokonania takiej czynności w postępowaniu dotyczącym zameldowania prowadzonym na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiodła [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" reprezentowana przez pełnomocnika wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy bądź o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono:
- niewłaściwe zastosowanie oraz wykładnię art. 47 ust.2 w związku z art.10 ust.1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. Nr.87 z 2001 r. poz. 960 ze zm.) poprzez przyjęcie, iż skoro nie jest rzeczą organu właściwego w sprawach ewidencji ludności, wobec braku kompetencji, dokonywanie oceny, czy określony obiekt budowlany nadaje się na miejsce pobytu ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, to nie jest możliwe i prawem nakazane uzależnienie możliwości zameldowania w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 47 ust.2 ustawy, jak wyżej od rozstrzygnięcia właściwego organu nadzoru budowlanego,
- niewłaściwą wykładnię art. 6 ust.1 w związku z art. 9b ust.1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez przyjęcie, iż możliwe jest dokonanie zameldowania na pobyt stały bez spełnienia z należytą starannością przez osobę ubiegającą się o zameldowanie, obowiązku meldunkowego polegającego na podaniu danych adresowych istniejących w wymaganej prawem ewidencji i dokonanie zameldowania wyłącznie na podstawie czynności materialno-technicznej, jaką jest "zawiadomienie" z dnia [...] skierowane do właściciela mieszkania, jakim jest będąca inwestorem Spółdzielnia oraz ewidencji gruntów w/m, o nadaniu przez Biuro Geodezji i Katastru Urzędu Miasta [...] W. numeru porządkowego nieruchomości stanowiącej działkę nr. ew. [...] będącej do chwili obecnej w wieczystym użytkowaniu Spółdzielni oraz posadowionemu na tej działce obiektowi w budowie na wniosek ustanowionego przez wykonawcę obiektu w budowie S. S. pełnomocnika, jej ojca S. P. ubiegającego się o zameldowanie na nieruchomości nieoznaczonej numerem porządkowym.
Strona skarżąca dodała, iż zarówno wykonawcy S. S. realizujący budowę systemem gospodarczym na podstawie zbiorczego pozwolenia na budowę uzyskanego przez Spółdzielnię a tym bardziej jej pełnomocnikowi, nie przysługiwało po myśli § 5 ust.2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 października 2004r.w sprawie numeracji porządkowej nieruchomości (Dz.U.nr.243 poz.2432) prawo do wnioskowania o oznaczenie numerem porządkowym obiektu w budowie, nie przeznaczonego jeszcze na stały pobyt ludzi.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych w art. 5 nakłada na każdego przebywającego na terytorium RP obowiązek zameldowania na pobyt stały uznając za pobyt stały przebywanie w określonej miejscowości pod określonym adresem, jak stanowi art. 6 tej ustawy. Osoba, na której ciąży obowiązek zameldowania, spełniając ten obowiązek zobowiązana jest wykazać, że zamieszkuje w określonym miejscu oraz, że miejsce to posiada adres w rozumieniu ustawy, o której mowa wyżej tzn., że nieruchomość została oznaczona numerem porządkowym, w prowadzonej w tym celu wymaganej prawem ewidencji.
Dalej wskazano, iż S. P. po uprawomocnieniu się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2004r. sygn. akt. 2 VSA 739/03 wystąpił ponownie z wnioskiem o zameldowanie w obiekcie w budowie realizowanym przez jego córkę S. S.. Obiekt ten nie był oznaczony adresem. Obiekt w budowie o projektowanym przez inwestora numerze porządkowym [...] nie zgłoszony przez wykonawcę do odbioru technicznego wobec nie podlegających legalizacji licznych samowoli budowlanych dokonanych przez wykonawcę, niedopuszczony do użytkowania i nie nadający się tym samym na miejsce pobytu ludzi nie został przez Spółdzielnię, jako odpowiedzialnego inwestora, objęty wnioskiem o nadanie mu numeru porządkowego w celach ewidencyjnych.
Z tego samego powodu Spółdzielnia odmówiła ubiegającym się o zameldowanie na pobyt stały potwierdzenia uprawnień do przebywania w lokalu, w którym miało nastąpić zameldowanie.
Sąd pominął fakt, iż umowy o dostawę energii elektrycznej, z podwykonawcą o montaż instalacji gazowej czy o zainstalowanie stacji telefonicznej zawierają wszyscy wykonawcy dla celów przede wszystkim budowlanych a nie mieszkaniowych. Sąd pominął również fakt, iż w momencie orzekania, nieruchomość, w której dopuścił możliwość zameldowania nie posiadała adresu albowiem nie została oznaczona numerem porządkowym na wniosek właściciela bądź uprawnionego do tego władającego nieruchomością.
Wszczęte przez organ I instancji postępowanie administracyjne posłużyło w rzeczywistości nieuprawnionemu do tego zgodnie z § 5 ust.2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 października 2004r. w sprawie numeracji porządkowej oraz nie będącym władającym w myśl § 9 ust.2 tego rozporządzenia w związku z art.222 § 1 k.c. S. P. do uzyskania oznaczenia nieruchomości numerem porządkowym.
S. P. w dniu [...] wystąpił do Biura Geodezji i Katastru Urzędu [...] W. o oznaczenie obiektu w budowie numerem porządkowym i wniosek został zrealizowany a następnie na podstawie przedstawionego przez zainteresowanych "zawiadomienia", Prezydent [...] W. wydał decyzję o zameldowaniu na pobyt stały we wskazanym miejscu, uznanym po oznaczeniu numerem porządkowym za "budynek" z jednoczesnym stwierdzeniem, iż pod tym adresem zameldowani mieszkają od lat [...].
Strona skarżąca podniosła nadto, iż jeżeli nawet można przyjąć, iż postępowanie prowadzone przez właściwy organ w trybie art. 47 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych może służyć wyjaśnieniu wątpliwości dotyczących podawanych we wniosku o zameldowanie danych, to z całą pewnością ustawodawca nie daje w tym przepisie przyzwolenia na tworzenie nie istniejącego adresu, stanowiącego przesłankę konieczną do uzyskania zameldowania zważywszy, że oznaczenie adresem dokonywane jest na wniosek osoby do tego nieuprawnionej.
Treść § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie numeracji porządkowej wyraźnie stanowi, iż inwestycja nie nadająca się na stały pobyt w niej ludzi tj. nie odebrana technicznie i nie dopuszczona do użytkowania może zostać oznaczona numerem porządkowym wyłącznie na żądanie inwestora tj. właściciela nieruchomości.
Strona skarżąca nie podzieliła także stanowiska Sądu, iż nadanie numeru porządkowego poprzez pisemne zawiadomienie Spółdzielni, jako nie podlegająca zaskarżeniu czynność materialno-techniczna, wywołująca skutki prawne mogła być kwestionowana przez skarżącą Spółdzielnię w innym bliżej nie określonym przez Sąd postępowaniu, natomiast brak było podstaw prawnych do badania prawidłowości dokonania takiej czynności w postępowaniu dotyczącym zameldowania prowadzonym na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Na rozprawie dnia 7 maja 2008r. uczestnik postępowania S. P. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw albowiem wszystkie przedstawione w niej zarzuty są chybione.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwana dalej: P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Na wstępie przypomnieć należy, iż okoliczności niniejszej sprawy były już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego a jego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania - stosownie do treści art. 153 ustawy P.p.s.a. – wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. A zatem przedmiotem oceny Sądu I instancji orzekającego po raz kolejny była legalność decyzji Wojewody M. także w zakresie związania tego organu przez Sąd w wyroku z dnia 28 października 2004 r.
Podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie są przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.).
Jak słusznie wskazał autor skargi kasacyjnej - stosownie do treści art. 5 powołanej ustawy każdy obywatel polski przebywający na terytorium RP ma obowiązek zameldowania się w miejscu pobytu stałego. W myśl art. 6 tej ustawy pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod określonym adresem z zamiarem stałego przebywania. W art. 9b ustawodawca wskazał, że adres w gminach, które uzyskały statut miasta określa się poprzez podanie: nazwy miasta, ulicy, numeru domu i lokalu, nazwy województwa oraz kodu pocztowego.
Zauważyć jednak należy, iż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 27 maja 2002r. uznał za niezgodny z Konstytucją art. 9 ust. 2 ustawy. Prowadzi to do wniosku, że intencją ustawodawcy jest uproszczenie postępowania w sprawie o zameldowanie. Za taką wykładnią przemawia również treść art. 9 ust. 2b, zgodnie z którym zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w danym lokalu.
Podnieść także należy, iż ustawa obecnie nie uzależnia dopuszczalności zameldowania ani od posiadania tytułu prawnego do danego lokalu ani od innych okoliczności takich jak spełnienie przez lokal wymagań techniczno - budowlanych określonych dla pomieszczeń mieszkalnych. Osoba, na której ciąży obowiązek zameldowania jest zobowiązania wykazać jedynie, że zamieszkuje w określony miejscu oraz, że miejsce to posiada adres w rozumieniu ustawy.
Z akt sprawy niespornie wynika, że rodzina P. przebywa w przedmiotowym budynku od lat, że tam jest ulokowane jej centrum życiowe. Zatem zamiar stałego przebywania znajduje potwierdzenie a powyższa okoliczność nie była kwestionowana przez wnoszącego skargę kasacyjną.
Powołana ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych definiując pojęcie adresu wskazała na konieczność podania m.in. numeru domu. Kwestia numeracji nieruchomości uregulowana została w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne i wydanym na podstawie art. 47b tej ustawy, rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 28 października 2004 r. w sprawie numeracji porządkowej nieruchomości (Dz. U. Nr 243, poz. 2432). Rozporządzenie to określa sposób ustalania numerów porządkowych i oznaczania nieruchomości zabudowanych. Jednocześnie wskazuje się, że każda nieruchomość powinna mieć jeden numer porządkowy. Tym samym numerem porządkowym oznacza się również budynki położone na nieruchomości nawet jeśli stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności (§3). Modyfikacje powyższej zasady wprowadza m. in. § 5 stanowiąc reguły oznaczania większej ilości budynków na tej samej nieruchomości, bądź sposoby numeracji w przypadku podziału nieruchomości. Ust. 1 stanowi, iż przedstawionych zasad nie stosuje się do budynków z pomieszczeniami nie przeznaczonymi na stały pobyt ludzi, w szczególności budynków gospodarczych i magazynowych. Budynki te można oznaczać numerem porządkowym w sposób określony w § 1 na wniosek właściciela nieruchomości. Z przedstawionej regulacji wyraźnie wynika po pierwsze, że oznaczać można obiekty budowlane nie przeznaczone co do zasady na stały pobyt ludzi (budynki gospodarcze, magazynowe) gdy wniosek złoży właściciel nieruchomości, a po drugie, iż możliwe i nakazane jest oznaczanie budynków wzniesionych, projektowanych w swej podstawowej funkcji przeznaczonych dla stałego pobytu ludzi. Wyraźnie rozporządzenie nie nawiązuje do instytucji prawa budowlanego. Zwrócić uwagę trzeba, że powołane rozporządzenie nie uzależnia nadania numeru porządkowego nieruchomości od ukończenia inwestycji w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Numer taki nadaje się nieruchomości oraz budynkowi położonemu na tej nieruchomości.
W tych okolicznościach istniały legalne podstawy do oznaczenia przedmiotowego budynku numerem porządkowym zarówno na skutek działań podjętych z urzędu, a także na wniosek osoby faktycznie władającej budynkiem - w przedmiotowej sprawie przez rodzinę P.. Takie rozumowanie potwierdza brzmienie § 9 przywołanego rozporządzenia.
A zatem dla wskazania adresu danej nieruchomości dla celów ewidencyjnych niezbędne jest ustalenie w jakiej miejscowości położona jest ta nieruchomość, przy jakiej ulicy oraz jakim numerem porządkowym została oznaczona.
W toku postępowania administracyjnego wnioskodawcy przedłożyli organowi ewidencji zaświadczenie - zawiadomienie z dnia [...] właściwego dla oznaczania nieruchomości numerem porządkowym organu, że przedmiotowa nieruchomość zabudowana została oznaczona numerem porządkowym [...] od ulicy [...], i że taki sam numer uzyskał budynek usytuowany na tej nieruchomości. W tych okolicznościach brak było podstaw do odmowy zameldowania S. i D. P. wraz z synem P. P. pod wskazanym przez nich adresem.
A zatem zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 w związku z art. 9b ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest niezasadny.
Sąd nie podzielił również poglądu skarżącego, iż zameldowania można dokonać jedynie w lokalu, który spełnia warunki techniczno - budowlane dla lokalu mieszkalnego a spełnienie takich warunków stwierdza organ budowlany co nie zostało dokonane w tym przypadku.
W omawianej kwestii w orzecznictwie sądowo administracyjnym reprezentowane są 2 stanowiska: jedno wskazujące, iż powołana ustawa nie definiuje pojęcia lokalu (pomieszczenia), ale skoro chodzi o stałe przebywanie w nim ludzi, to nie ulega wątpliwości, że lokal (pomieszczenie) w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności winien spełniać wymagania techniczno-budowlane określone dla pomieszczeń mieszkalnych przepisami prawa budowlanego. Nie jest jednak rzeczą organu ds. ewidencji ludności szczegółowe badanie, czy lokal (pomieszczenie), w którym ma nastąpić zameldowanie, odpowiada warunkom technicznym dla pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi; miarodajne w tym zakresie jest stanowisko organu nadzoru techniczno-budowlanego wyrażone w odpowiedniej (przewidzianej przepisami prawa budowlanego) prawnej formie. (tak m.in. wyrok NSA z dnia 19.03.2002r. V SA 3397/00 Lex 83812).
W orzecznictwie reprezentowany jest również pogląd, który podziela Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, wskazujący na to, że nie jest rzeczą organu właściwego w sprawach ewidencji ludności dokonywanie oceny czy określony obiekt budowlany nadaje się na miejsce pobytu ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego i prawa zagospodarowania przestrzennego i uzależniania od tej oceny możliwości zameldowania (tak m.in. wyrok NSA w Łodzi z dnia 19.06.2002r. IISA/Łd 1963/00 OSP 2003/5/69 z aprobującą glosą B. Adamiak). Istotne jest – dla oceny powyższej okoliczności ażeby zameldowanie nastąpiło w lokalu, który -co do zasady- może być przeznaczony na pobyt stały ludzi. Takim pomieszczeniem będzie niewątpliwie budynek mieszkalny przy ul. [...] gdzie dokonano zameldowania.
Wobec powyższego Sąd uznał zarzut naruszenia art. 47 ust. 2 w związku z art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, za chybiony.
Należy podkreślić, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym istotę ewidencji ludności stanowi gromadzenie informacji w zakresie danych o miejscu pobytu osób. Chodzi przy tym o to, by dane te odpowiadały stanowi faktycznemu. Okoliczność czy uzyskano pozwolenie na użytkowanie budynku, w którym ma nastąpić zameldowanie wiąże się z oceną legalności pobytu w nim danej osoby z punktu widzenia przepisów prawa budowlanego. Obecnie ustawodawca całkowicie uniezależnił zameldowanie od posiadania jakiegokolwiek tytułu prawnego do lokalu.
Stąd też organy orzekające w niniejszej sprawie winny ustalić jedynie to czy wnioskodawca zamieszkuje pod określonym adresem i czy pobyt ten ma charakter stały. Ustalenia organu, że zostały spełnione powyższe przesłanki są prawidłowe. A zatem rozstrzygnięcie Sądu oddalające skargę [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" nie narusza prawa.
Nadto podnieść należy, iż w sprawie, której przedmiotem jest ocena legalności decyzji dotyczącej zameldowania, organ administracji publicznej jak również Sąd nie są władne ocenić prawidłowości nadania numeru porządkowego przedmiotowej nieruchomości a w konsekwencji posadowionego na nim budynku. Słusznie Sąd I instancji uznał, iż nadanie numeru porządkowego było odrębną od zameldowania czynnością materialno-techniczną dokonaną przez organ właściwy d.s. ewidencji budynków i Sąd , w tym postępowaniu, nie może ocenić legalności tej czynności.
Reasumując podnieść należy, iż istotą postępowania w niniejszej sprawie było zapewnienie zgodności zapisów w ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu rodziny P.. Skoro osoby te od lat zamieszkują w przedmiotowym lokalu konieczne było doprowadzenie do stanu, w którym zapis ewidencji będzie odpowiadał stanowi faktycznemu.
W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne a zaskarżony wyrok z dnia 22 listopada 2006 r. odpowiada prawu a zatem skarga kasacyjna, na podstawie art. 184 ustawy P.p.s.a., podlega oddaleniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI