II OSK 507/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-12-29
NSAAdministracyjneWysokansa
samorząd terytorialnyrada gminymandat radnegowygaśnięcie mandaturozstrzygnięcie nadzorczeart. 25a u.s.g.interes prawnypostępowanie sądowoadministracyjnekontrola administracyjna

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną rady miejskiej, potwierdzając, że radny nie może brać udziału w głosowaniu dotyczącym jego mandatu, nawet jeśli uchwała ma charakter proceduralny.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Rady Miejskiej w Chojnie na wyrok WSA, który oddalił jej skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody. Wojewoda stwierdził nieważność dwóch uchwał rady, ponieważ w ich podejmowaniu brał udział radny M. S., którego mandat był przedmiotem wcześniejszych rozstrzygnięć. Sąd uznał, że udział radnego w głosowaniu w sprawie dotyczącej jego mandatu narusza art. 25a ustawy o samorządzie gminnym, nawet jeśli uchwały miały charakter proceduralny.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Rady Miejskiej w Chojnie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który utrzymał w mocy rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Zachodniopomorskiego. Wojewoda stwierdził nieważność dwóch uchwał Rady Miejskiej z dnia 29 kwietnia 2004 r., ponieważ w ich podejmowaniu brał udział radny M. S., co było sprzeczne z art. 25a ustawy o samorządzie gminnym. Uchwały te dotyczyły procedury sądowej związanej z wygaszeniem mandatu radnego M. S. WSA uznał rację Wojewody, stwierdzając, że udział radnego w głosowaniu w sprawie dotyczącej jego mandatu stanowi istotne naruszenie prawa. Rada Miejska w skardze kasacyjnej zarzuciła błędną wykładnię art. 25a, twierdząc, że zakaz dotyczy spraw majątkowych, a uchwały proceduralne nie naruszają interesu prawnego radnego. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA i Wojewody. Sąd podkreślił, że interes prawny radnego, o którym mowa w art. 25a, może wynikać nie tylko z przepisów materialnych czy majątkowych, ale także z przepisów ustrojowych regulujących jego mandat. Kwestie dotyczące zachowania lub utraty mandatu radnego niewątpliwie dotyczą jego interesu prawnego. Uchwały, mimo proceduralnego charakteru, były przedmiotowo związane z mandatem radnego M. S., co uzasadniało jego wyłączenie od głosowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, radny nie może brać udziału w głosowaniu, jeśli dotyczy ono jego interesu prawnego, a kwestie związane z jego mandatem niewątpliwie taki interes stanowią.

Uzasadnienie

Art. 25a ustawy o samorządzie gminnym zabrania radnemu udziału w głosowaniu, gdy dotyczy ono jego interesu prawnego. Interes ten może wynikać nie tylko z przepisów materialnych czy majątkowych, ale także z przepisów ustrojowych regulujących mandat radnego. Uchwały proceduralne, które są przedmiotowo związane z mandatem radnego, naruszają ten przepis, jeśli radny w nich głosuje.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

u.s.g. art. 25a

Ustawa o samorządzie gminnym

Radny nie może brać udziału w głosowaniu w radzie ani w komisji, jeżeli głosowanie to dotyczy jego interesu prawnego. Interes prawny radnego obejmuje również kwestie związane z jego mandatem, jego zachowaniem lub utratą.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

u.s.g. art. 91 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Udział radnego M. S. w głosowaniu nad uchwałami dotyczącymi procedury sądowej, które były przedmiotowo związane z uchwałą o wygaśnięciu jego mandatu, stanowił naruszenie art. 25a ustawy o samorządzie gminnym. Interes prawny radnego, o którym mowa w art. 25a, obejmuje również kwestie związane z jego mandatem, a nie tylko sprawy majątkowe.

Odrzucone argumenty

Uchwały Rady Miejskiej z dnia 29.04.2004 r. miały charakter proceduralny i nie dotyczyły bezpośrednio interesu prawnego radnego M. S., w związku z czym nie podlegały wyłączeniu z głosowania na podstawie art. 25a.

Godne uwagi sformułowania

interes prawny ma swoje źródło w przepisach prawa materialnego, jednakże to nie oznacza, że nie może on również wynikać z przepisów o innym charakterze. Prawa i obowiązki radnego wynikają z uzyskanego przez niego mandatu i kwestie dotyczące zachowania lub utraty tego mandatu dotyczą interesu prawnego radnego, w rozumieniu art. 25a ustawy o samorządzie gminnym.

Skład orzekający

Barbara Gorczycka - Muszyńska

przewodniczący

Alicja Plucińska - Filipowicz

członek

Joanna Runge - Lissowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 25a ustawy o samorządzie gminnym w kontekście udziału radnego w głosowaniu w sprawach dotyczących jego mandatu, nawet jeśli uchwały mają charakter proceduralny."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z wygaszeniem mandatu radnego i procedurą sądowoadministracyjną. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych typów spraw, gdzie związek z interesem prawnym radnego jest mniej oczywisty.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu samorządu terytorialnego – konfliktu interesów i zasad etyki radnego. Pokazuje, jak szeroko można interpretować 'interes prawny' w kontekście przepisów ustrojowych.

Czy radny może głosować w sprawie własnego mandatu? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 507/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-12-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska- Filipowicz
Barbara Gorczycka -Muszyńska /przewodniczący/
Joanna Runge - Lissowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6262 Radni
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Sygn. powiązane
II SA/Sz 672/04 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2005-01-06
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Gorczycka-Muszyńska, Sędziowie NSA Alicja Plucińska-Filipowicz, Joanna Runge-Lissowska /spr./, Protokolant Agnieszka Majewska, po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rady Miejskiej w Chojnie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 6 stycznia 2005 r. sygn. akt II SA/Sz 672/04 w sprawie ze skargi Rady Miejskiej w Chojnie na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 31 maja 2004 r. Nr PN.2.P.0911-102/2004 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 6.01.2005 r. sygn. akt II SA/Sz 672/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę Rady Miejskiej w Chojnie na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 31.05.2004 r. nr PN.2.R.0911-102/2004. Rozstrzygnięciem tym Wojewoda Zachodniopomorski stwierdził nieważność dwu uchwał Rady Miejskiej w Chojnie z dnia 29.04.2004 r. Nr XX/169/2004 w sprawie wycofania skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze tegoż Wojewody z dnia 17.09.2003 r. nr PN.2.R.0911-166/2003 stwierdzające nieważność uchwały tej Rady z dnia 14.08.2003 r. nr X/66/2003 w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego M. S. oraz nr XX/170/2004 w sprawie wniesienia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze z dnia 25.03.2004 r. nr PIV.2.R.0911-44/2004 stwierdzające nieważność uchwały z dnia 26.02.2004 r. Nr XVIII/124/2004, uchylającej uchwałę z dnia 16.10.2003 r. nr XII/78/2003 w sprawie wniesienia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze dotyczące uchwały z dnia 14.08.2003 r. i zobowiązujące Przewodniczącego Rady do wycofania tej skargi. Stwierdzenie nieważności uchwał z dnia 29.04.2004 r. nastąpiło z tego powodu, że w ich podejmowaniu brał udział radny M. S. i jego głos decydował o ich podjęciu, co jest sprzeczne z art. 25a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1581 ze zm.), bowiem uchwały dotyczyły jego sprawy jako związane z uchwałą o wygaśnięciu jego mandatu. Oddalając skargę Gminy na to rozstrzygnięcie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że rację miał Wojewoda, bowiem zgodnie z ww. art. 25a radny nie może brać udziału w głosowaniu rady gminy w sprawach, które dotyczą jego osoby, bowiem mocą tego przepisu podlega on wyłączeniu, zaś udział radnego M. S. w głosowaniu spowodował, że uchwały podjęte zostały z istotnym naruszeniem prawa.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła Gmina Chojna, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania i zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 25a oraz art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że interes prawny wywodzi się z przepisów prawa materialnego, a z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, ze zakaz o którym mowa w art. 25a dotyczy głosowania w sprawach majątkowych radnego, zaś uchwały z dnia 29.04.2004 r. dotyczyły procedury sądowej i nie odnosiły się do jakichkolwiek praw lub obowiązków radnego M. S., nie dotyczyły więc jego interesu prawnego, o czym mowa w tym przepisie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 25a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2002 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) radny nie może brać udziału w głosowaniu w radzie oraz w komisji, jeżeli dotyczy ono jego interesu prawnego. Rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 31.05.2004 r. nr PN.2.P.0911-102/2004, będące przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wyrażonej w zaskarżonym wyroku, dotyczyło dwu uchwał Rady Miejskiej w Chojnie z dnia 29.04.2004 r. związanych z procedurą sądową, jak to słusznie podkreśliła ta Rada w skardze kasacyjnej, bowiem jedna z nich przesądzała o wycofaniu skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze, a druga o wniesieniu skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze, jednak u podstaw obu tych uchwał legła uchwała tej Rady z dnia 14.08.2003 r. nr X/66/2003 w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego M. S. i uchwały z dnia 29.04.2004 r. były istotnie z tą sprawą związane. Uchwała z dnia 29.04.2004 r. o nr XX/169/2004 stanowiła o wycofaniu skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność uchwały z dnia 14,08.2003 r. w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego M. S., zaś o nr XX/170/2004 o wniesieniu skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność uchwały z dnia 26.02.2004 r., która uchylona została uchwałą z dnia 16.10.2003 r. w sprawie wniesienia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze dotyczące uchwały z dnia 14.08.2003 r. Tak więc, jak powiedziano wyżej, uchwały z dnia 29.04.2004 r. związane były przedmiotowo z uchwałą z dnia 14.08.2003 r. dotyczącą mandatu radnego M. S. W podejmowaniu uchwał z dnia 29.04.2004 r. brał udział radny M. S. i ten fakt Wojewoda uznał za sprzeczny z cyt. art. 25a ustawy o samorządzie gminnym, skutkujący nieważnością uchwał, co Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za zasadne.
Z ocena tą należy się zgodzić.
Art. 25a cyt. ustawy zabrania radnemu brać udziału w głosowaniu w radzie lub w komisji, jeżeli głosowanie to dotyczy jego interesu prawnego. Oczywistym jest, że interes prawny ma swoje źródło w prawie materialnym, jednakże to nie oznacza, że nie może on również wynikać z przepisów o innym charakterze. Jeśli idzie o radnego, jego prawa i obowiązki, interes ten będzie miał źródło niewątpliwie w przepisach regulujących ustrój samorządu terytorialnego. Prawa i obowiązki radnego wynikają z uzyskanego przez niego mandatu i kwestie dotyczące zachowania lub utraty tego mandatu dotyczą interesu prawnego radnego, w rozumieniu art. 25a ustawy o samorządzie gminnym i wcale nie kłóci się to z poglądem, iż interes ten dotyczy spraw majątkowych. Wszystko bowiem ma początek w mandacie radnego.
Uchwały Rady Miejskiej w Chojnie z dnia 29.04.2004 r., jakkolwiek mające charakter proceduralny, związany z postępowaniem sądowoadministracyjnym, stanowią bowiem uprawnienia dla organu wykonawczego do dokonania konkretnych czynności prawnych, jednak dotyczyły interesu prawnego radnego M. S., bowiem przedmiotowo związane były z jego mandatem radnego.
Z mocy cyt. wyżej art. 25a powinien był on wstrzymać się od głosowania, a nie uczynił tego. Rada nie poczyniła żadnego kroku co do uchwał podjętych z naruszeniem art. 25a i wobec tego rolą Wojewody, jako organu nadzoru, było przystąpienie do oceny zgodności z prawem tych uchwał.
Wzięcie przez radnego udziału w głosowaniu rady związanym przedmiotowo z jego mandatem narusza art. 25a ustawy o samorządzie gminnym, bowiem dotyczy interesu prawnego tego radnego.
Wobec powyższego skargę kasacyjną należało oddalić, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jako nie posiadającą usprawiedliwionych podstaw.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI