II OSK 500/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-10-22
NSAAdministracyjneWysokansa
warunki zabudowyplanowanie przestrzennezagospodarowanie terenuanaliza urbanistycznaprzepisy przejściowenowelizacja ustawyNSAWSAskarga kasacyjna

NSA uchylił wyrok WSA w Łodzi dotyczący warunków zabudowy, wskazując na błędne zastosowanie przepisów przejściowych i zmian w prawie planistycznym.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku WSA w Łodzi, który uchylił decyzję SKO w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji mieszkaniowej. NSA uznał, że WSA błędnie zastosował przepisy prawa, w szczególności przepisy przejściowe dotyczące wejścia w życie nowych regulacji prawnych i rozporządzeń, co wpłynęło na ocenę analizy urbanistycznej i parametrów zabudowy. W konsekwencji NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który uchylił decyzję SKO w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków jednorodzinnych. Głównym zarzutem skargi kasacyjnej było błędne zastosowanie przez WSA przepisów prawa, w tym przepisów przejściowych dotyczących nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzeń wykonawczych. NSA stwierdził, że WSA nieprawidłowo ocenił stan prawny sprawy, stosując przepisy, które nie miały zastosowania w dacie wszczęcia postępowania. W szczególności, WSA błędnie zinterpretował przepisy przejściowe dotyczące rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 15 lipca 2024 r. oraz ustawy zmieniającej z dnia 7 lipca 2023 r., co doprowadziło do nieprawidłowego zastosowania art. 61 ust. 5a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz definicji intensywności zabudowy. NSA uznał, że postępowanie przed organami administracji powinno być prowadzone w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie złożenia wniosku, co oznaczało brak zastosowania nowych regulacji dotyczących intensywności zabudowy i ograniczenia obszaru analizowanego. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność zastosowania właściwych przepisów prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

W sprawach dotyczących wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie rozporządzenia planistycznego z 2024 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Podobnie, w przypadku gdy postępowanie zostało wszczęte po wejściu w życie ustawy zmieniającej, ale przed utratą mocy studium, stosuje się przepisy w brzmieniu dotychczasowym, w tym dotyczące obszaru analizowanego.

Uzasadnienie

NSA wskazał na przepisy przejściowe zawarte w rozporządzeniu planistycznym z 2024 r. oraz w ustawie zmieniającej z 2023 r., które nakazują stosowanie przepisów dotychczasowych do spraw wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie nowych regulacji. Dotyczy to w szczególności kwestii intensywności zabudowy i obszaru analizowanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (29)

Główne

u.p.z.p. art. 61 § ust. 5a

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przepis dotyczący obszaru analizowanego, który w brzmieniu po nowelizacji nie miał zastosowania w sprawie.

ustawa zmieniająca art. 59 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw

Przepis przejściowy określający zasady stosowania przepisów po nowelizacji, w tym w odniesieniu do studium.

rozporządzenie planistyczne 2024 § § 12

Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 15 lipca 2024 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Przepis przejściowy nakazujący stosowanie przepisów dotychczasowych do spraw wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie rozporządzenia.

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania NSA w przedmiocie uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

u.p.z.p. art. 61 § ust. 5a

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przepis dotyczący obszaru analizowanego, który w brzmieniu po nowelizacji nie miał zastosowania w sprawie.

ustawa zmieniająca art. 59 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw

Przepis przejściowy określający zasady stosowania przepisów po nowelizacji.

rozporządzenie planistyczne 2003

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Przepisy obowiązujące w dacie wszczęcia postępowania, nieznające pojęcia 'intensywności zabudowy'.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 2 § pkt 31

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Definicja intensywności zabudowy, która nie była stosowana w poprzednim stanie prawnym.

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przesłanka ładu przestrzennego, której ocena była błędna z uwagi na niewłaściwe zastosowanie przepisów.

rozporządzenie planistyczne 2024 § § 1 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 15 lipca 2024 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Przepis dotyczący intensywności zabudowy, który nie miał zastosowania w sprawie.

rozporządzenie planistyczne 2024 § § 4

Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 15 lipca 2024 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Przepis dotyczący sposobu ustalania wymagań, który nie miał zastosowania w sprawie.

rozporządzenie planistyczne 2024 § § 13

Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 15 lipca 2024 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Przepis dotyczący ustalania maksymalnej intensywności zabudowy, który nie miał zastosowania w sprawie.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 8 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny na podstawie zebranego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądów administracyjnych wykładnią prawa.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 207 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 2-6

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przesłanki ustalenia warunków zabudowy.

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przesłanka ładu przestrzennego.

k.p.a. art. 138

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy.

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Przepisy ustrojowe dotyczące kontroli sądów administracyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędne zastosowanie przepisów przejściowych i nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez WSA. Niewłaściwe zastosowanie art. 61 ust. 5a u.p.z.p. w brzmieniu po nowelizacji. Niezastosowanie przepisów dotychczasowych, w tym rozporządzenia planistycznego z 2003 r., do spraw wszczętych przed wejściem w życie nowych regulacji.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 153 p.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

Do spraw dotyczących wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepis art. 61 ust. 5a u.p.z.p. sprzed powyższej nowelizacji nie określał górnej granicy wielkości obszaru analizowanego. Istota niniejszej sprawy sprowadza się do zastosowania ww. przepisów w brzmieniu niemającym zastosowania w niniejszej sprawie.

Skład orzekający

Małgorzata Masternak - Kubiak

przewodniczący

Tomasz Bąkowski

sprawozdawca

Anna Szymańska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych w sprawach o ustalenie warunków zabudowy, zwłaszcza w kontekście nowelizacji prawa planistycznego i wejścia w życie nowych rozporządzeń."

Ograniczenia: Dotyczy spraw wszczętych przed określonymi datami wejścia w życie nowych przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowych zmian w prawie planistycznym i ich wpływu na postępowania administracyjne, co jest istotne dla prawników i deweloperów.

NSA rozstrzyga: Które przepisy o warunkach zabudowy obowiązują po zmianach prawa?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 500/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-10-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Szymańska
Małgorzata Masternak - Kubiak /przewodniczący/
Tomasz Bąkowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II SA/Łd 682/24 - Wyrok WSA w Łodzi z 2024-12-11
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 977
art. 2 pkt 31, art. 61 ust. 5a
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r.  o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1116
§ 1 pkt 2, § 4, § 12, § 13
Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 15 lipca 2024 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i  zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
Dz.U. 2023 poz 1688
art. 59 ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (t.j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Bąkowski (spr.) sędzia del. WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu w dniu 22 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 682/24 w sprawie ze skargi M.K. oraz I.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 15 lipca 2024 r., nr SKO.4150.390.391.2024 SKO.4150.414-416.2024 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 11 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 682/24, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M.K. i I.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 15 lipca 2024 r., nr SKO.4150.390.391.2024 SKO.4150.414-416.2024 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 27 maja 2024 r., nr DPRG-UA-VIII.724.2024 (pkt 1) i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz skarżącej M.K. oraz I.B. kwoty po 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 2 i 3).
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi po rozpatrzeniu odwołania I.B., M.K., K.L., M.L. i A.P. utrzymało w mocy, wydaną na wniosek E.D. z 12 grudnia 2023 r., decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 27 maja 2024 r., znak DPRG-UA-VIII.724.2024 o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu do 55 budynków jednorodzinnych w zabudowie szeregowej z wewnętrznym układem komunikacyjnym i naziemnymi miejscami postojowymi, budowie sieci kanalizacyjnej i wodociągowej oraz urządzeń budowlanych, przewidzianej do realizacji w Ł. przy ul. K. [...], fragment działki nr [...] oraz fragmenty działek drogowych nr [...], [...] w obrębie [...].
Od decyzji organu I instancji odwołanie wnieśli M.K., I.B., M.L., K.L., i A.P. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi po rozpoznaniu powyższego odwołania utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Kolegium wskazało, że wnioskowana inwestycja spełnia wszystkie ustawowe warunki: zabudowa istniejąca na sąsiednich działkach dostępnych z tej samej drogi publicznej kontynuuje funkcję istniejącą w obszarze analizowanym i pozwala na ustalenie wymagań dla nowej, planowanej zabudowy oraz pozostałe przesłanki określone w art. 61 ust. 1 pkt 2-6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2023 r. poz. 977 z poźn. zm., dalej: "u.p.z.p."). Wyniki analizy urbanistycznej pozwoliły na przyjęcie określonych w decyzji parametrów projektowanej zabudowy w odniesieniu do zabudowy istniejącej na działkach sąsiednich w zakresie gabarytów, formy architektonicznej, usytuowania linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Z dokonanych ustaleń wynika, że w obszarze analizowanym występuje zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, zatem w żadnym razie nie można wyprowadzić wniosku o sprzeczności tej zabudowy, co oznacza spełnienie zasady dobrego sąsiedztwa, która ma na celu zachowanie w procesie inwestycyjnym kontynuacji funkcji, formy architektonicznej, gabarytów zabudowy oraz sposobu zagospodarowania terenu.
Odnosząc się do zarzutu niedoręczenia skarżącej decyzji wraz z załącznikiem graficznym stanowiącym mapę z wynikami analizy, organ wskazał, że UMŁ przekazał odwołującemu skan decyzji wraz z załącznikami.
Nieuzasadnione – zdaniem Kolegium – okazały się zarzuty odwołania dotyczące negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji na sąsiednie nieruchomości, która nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Kwestie szczególnej lokalizacji przyszłej inwestycji konkretyzują się dopiero na kolejnym etapie procesu inwestycyjnego – postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę.
W kontekście uwag dotyczących położenia inwestycji na terenach wód powierzchniowych rzeki [...], organ stwierdził, że działka nr [...] graniczy z rzeką [...], dla której sporządzono mapę zagrożenia powodziowego, jednak teren inwestycji nie jest położony na obszarze szczególnego zagrożenia powodziową, zaś rosnące na tym terenie drzewa i krzewy są objęte ochroną na zasadach ogólnych. Zmiana zagospodarowania terenu, polegająca na likwidacji gęstego zadrzewienia istniejącego obecnie na ww. działce i budowie osiedla wraz z niezbędną infrastrukturą oraz układem komunikacyjnym, wpłynie na zmiany w warunkach retencji i odpływu wód deszczowych i gruntowych w rejonie inwestycji m.in. przez zanieczyszczenie i przyśpieszenie odpływu wód opadowych z uszczelnionych powierzchni jezdni, placów i chodników oraz utrudnienie odpływu wód opadowych istniejącymi ciekami. W związku z tym zaleca się, aby w ramach inwestycji zostało zaprojektowane odwodnienie terenu dostosowane do wymagań ochrony środowiska, ograniczające negatywny wpływ planowanej zabudowy na warunki siedliskowe w rejonie koryta rzeki.
W kwestii niezgodności ze studium organ podkreślił, że ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych, a nie przy decyzji, ponieważ nie jest ono aktem prawa miejscowego.
Z kolei podnoszone zarzuty związane z uciążliwościami, które przyniesie realizacja planowanej inwestycji, należy – zdaniem Kolegium – kwalifikować w kategoriach interesu faktycznego, a nie mającego znaczenie, interesu prawnego.
Organ stwierdził, że dokonano prawidłowej oceny obszaru analizowanego w wyniku, której ustalono cechy zabudowy w obszarze analizowanym w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących projektowanej zabudowy. Prawidłowo ustalono, że z urbanistyczno-architektonicznego punktu widzenia, inwestycja ta jest możliwa do realizacji na terenie wskazanym przez stronę we wniosku o ustalenie warunków zabudowy.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M.K. i I.B., reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżyły w całości decyzję organu II instancji zarzucając naruszenie:
1. art. 2 pkt 31 u.p.z.p. przez jego niezastosowanie dla wyliczenia prawidłowego wskaźnika intensywności zabudowy;
2. art. 61 ust. 1 pkt. 1 u.p.z.p. oraz § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 15 lipca 2024 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. z 2024 r. poz. 1116 dalej: "rozporządzenie planistyczne 2024") przez jego błędne zastosowanie i uznanie, że budowa planowanego osiedla domów nie narusza zasady ładu przestrzennego, w sytuacji, gdy zabudowa o tak dużym stopniu intensywności nie występuje w obszarze analizowanym i nie wynika z wyników analizy urbanistycznej;
3. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") przez doręczenie skarżącym niekompletnej decyzji ze względu na brak załącznika graficznego;
4. art. 77 k.p.a. przez niezbadanie i niezebranie całego materiału dowodowego w sprawie.
Skarżące wniosły o uchylenie decyzji organu II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że skarga jest zasadna.
W ocenie Sądu przeprowadzona w sprawie analiza urbanistyczna nie wypełnia wymogów u.p.z.p. zwłaszcza art. 61 ust 5a. Organy administracji obu instancji nie zweryfikowały poprawności sporządzenia analizy urbanistycznej i wyciągnęły z niej wnioski nie znajdujące oparcia w aktach sprawy. Sąd wskazał, że brzmienie art. 61 ust 5a u.p.z.p. od września 2023 r. jest jednoznaczne i ogranicza teren analizowany od 50 m do 200 m. Organy zaś oparły się na analizie wykonanej na podstawie poprzednich przepisów, dokonując analizy obszaru w granicach wyznaczonych w odległości 315 m (3 x 105 m) od działki inwestycyjnej, zamiast pomniejszyć analizowany teren do 200 m. Powyższy błąd doprowadził do sytuacji, że wszystkie parametry ujęte w analizie są niewiarygodne. Według Sądu uchybienia te dyskwalifikują przedmiotową analizę jako dowód w postępowaniu.
Niezależnie od powyższego błędu, Sąd zgodził się ze skarżącymi, że ustawodawca w ustawie wprowadził nowy parametr "intensywności zabudowy", który zdefiniował i opisał w art. 2 pkt 31 u.p.z.p. Powyższy parametr w ogóle nie został przeanalizowany przez organy. Analiza akt sprawy wskazuje, że organy albo oparły się jedynie na poprzednich przepisach albo też intensywność zabudowy pomyliły z wielkością powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu.
Z tych też względów, zdaniem Sądu, stanowisko organu II instancji o ziszczeniu się przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. należy uznać za przedwczesne, a przynajmniej nieudokumentowane w sposób należyty i przez to naruszające ów przepis.
Wobec powyższego Sąd uznał, że kwestionowane skargą rozstrzygnięcie podjęte zostało z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, jak i art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd podkreślił również, że wynikający z art. 138 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. wymóg merytorycznego rozpoznania sprawy w jej całokształcie, nakłada na organ odwoławczy obowiązek rozpatrzenia wszystkich okoliczności sprawy i żądań strony – w tym także zarzutów odwołania – oraz ustosunkowania się do nich w uzasadnieniu decyzji. Brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności w uzasadnieniu decyzji, stanowi zaś o naruszeniu przywołanego wyżej art. 107 § 3 k.p.a. W badanej sprawie, zdaniem Sądu, organy naruszyły wskazane przepisy, a ich naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Skargę kasacyjną sporządzoną przez profesjonalnego pełnomocnika od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi. Wyrok zaskarżono w całości.
Wyrokowi zarzucono:
1. naruszenie prawa materialnego:
a. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267, dalej: "p.u.s.a.") przez niewłaściwe zastosowanie, gdyż dokonano oceny dowolnej, która to nie przystaje do stanu prawnego i zebranego materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego zastosowania przepisów nieobowiązujących w przedmiotowym stanie faktycznym, tj. art. 61 ust. 5a u.p.z.p. w zw. z art. 59 ust. 2 pkt 1 oraz § 1 pkt 2 i § 4 rozporządzenia planistycznego 2024,
b. art. 59 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r., poz. 1688 z póź. zm., dalej: "ustawa zmieniająca") przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Łodzi nie utraciło mocy przed datą wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie,
c. art. 61 ust. 5a u.p.z.p. w zw. z art. 59 ust. 2 pkt 1 ustawy zmieniającej przez jego błędne zastosowanie polegające na zastosowaniu przepisu w brzmieniu nadanym powyższą ustawą zmieniającą w sytuacji, gdy zastosowanie powinien mieć art. 61 ust. 5a w poprzednio obowiązującym brzmieniu bowiem Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Łodzi nie utraciło mocy przed datą wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie,
d. § 12 w zw. z § 1 pkt 2 oraz § 4 rozporządzenia planistycznego 2024 przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy wniosek w niniejszej sprawie złożony został 12 grudnia 2023 r., a tym samym zastosowanie miały poprzednie przepisy nie nakazujące ustalania w decyzji o warunkach zabudowy maksymalnej intensywności zabudowy,
e. § 13 rozporządzenia planistycznego 2024 w zw. z art. 2 pkt 31 u.p.z.p. przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy w dacie wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie rozporządzenie nakazujące ustalenie w decyzji o warunkach zabudowy maksymalnej intensywności zabudowy jeszcze nie obowiązywało,
f. art. 2 pkt 31 u.p.z.p. w zw. z § 1 pkt 2 i § 4 w zw. z § 12 rozporządzenia planistycznego 2024 przez jego zastosowanie w sytuacji, gdy w dacie wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie rozporządzenie nakazujące ustalenie w decyzji o warunkach zabudowy maksymalnej intensywności zabudowy jeszcze nie obowiązywało,
2. naruszenie przepisów postępowania:
a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 61 ust. 5a u.p.z.p. w zw. z art. 59 ust. 2 pkt 1 oraz § 1 pkt 2 i § 4 rozporządzenia planistycznego 2024, bowiem istota niniejszej sprawy sprowadza się do zastosowania ww. przepisów w brzmieniu niemającym zastosowania w niniejszej sprawie,
b. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że miało miejsce naruszenie norm procesowych w stopniu uzasadniającym uchylenie ostatecznej decyzji, bowiem materiał dowodowy jest pełny i zebrany w sposób prawidłowy, jak i dokonano jego prawidłowej oceny, co znalazło swój wyraz w uzasadnieniach podjętych rozstrzygnięć, natomiast istota sprowadza się do błędnego zastosowania norm prawa materialnego,
c. art. 141 § 4 w zw. z art. 153 p.p.s.a. przez przedstawienie oceny prawnej niespójnej i lakonicznej w zakresie własnych rozważań, brak oceny zebranego materiału dowodowego oraz ustalonego stanu faktycznego na dzień wydania zaskarżonej decyzji oraz brak wskazań co do dalszego prowadzenia postępowania w odniesieniu do stanu prawnego.
Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, w przypadku, gdyby wniosek powyższy nie zasługiwał na uwzględnienie, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpatrzenia, jednocześnie orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym po stwierdzeniu spełnienia ustawowych warunków przewidzianych w art. 182 § 2 p.p.s.a. Skarżący kasacyjnie organ, który wniósł skargę kasacyjną, zrzekł się rozprawy, zaś strona przeciwna nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Według art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności sprawę rozpoznano w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie podniesione w niej zarzuty okazały w trafne, niektóre zaś okazały się przedwczesne.
Jak wynika z akt administracyjnych, postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy zostało wszczęte wnioskiem złożonym przez inwestora 12 grudnia 2023 r. Zgodnie zaś z § 12 rozporządzenia planistycznego 2024: "Do spraw dotyczących wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe." Oznacza to, że w postępowaniach przed organami obu instancji nie miały zastosowania przepisy rozporządzenia planistycznego 2024, lecz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1588, dalej: "rozporządzenie planistyczne 2003"), którym nieznane było pojęcie "intensywności zabudowy", zdefiniowane w art. 2 pkt 31 u.p.z.p. i użyte w § 4 rozporządzenia planistycznego 2024, określającym sposób ustalania tego parametru.
Z kolei w myśl art. 59 ust. 2 pkt 1 ustawy zmieniającej, do spraw dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego lub wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych od dnia wejścia w ustawy zmieniającej (to jest od 24 września 2023 r.) i przed dniem utraty mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy w danej gminie stosuje się przepisy art. 54 oraz art. 61 ust. 1 pkt 1, ust. 2, 3 i 5a u.p.z.p. w brzmieniu dotychczasowym. Należy zaś podkreślić, że przepis art. 61 ust. 5a u.p.z.p. sprzed powyższej nowelizacji nie określał górnej granicy wielkości obszaru analizowanego.
Skoro więc niniejsza sprawa została wszczęta po dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej i jednocześnie w czasie obowiązywania Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Łodzi, to przepisami które miały zastosowanie w tej sprawie były przepisy wymienione w art. 59 ust. 2 pkt 1 ustawy zmieniającej, w brzmieniu sprzed nowelizacji.
Mając powyższe na względzie należało uznać za uzasadnione podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty niezastosowania art. 59 ust. 2 pkt 1 ustawy zmieniającej, § 12 w zw. z § 1 pkt 2 oraz § 4 i § 13 rozporządzenia planistycznego 2024 w zw. z art. 2 pkt 31 u.p.z.p. oraz błędne zastosowanie art. 61 ust. 5a u.p.z.p. (w brzmieniu po nowelizacji) w zw. z art. 59 ust. 2 pkt 1 ustawy zmieniającej i art. 2 pkt 31 u.p.z.p. w zw. z § 1 pkt 2 i § 4 w zw. z § 12 rozporządzenia planistycznego 2024, a także naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 61 ust. 5a u.p.z.p. (w brzmieniu po nowelizacji) w zw. z art. 59 ust. 2 pkt 1 ustawy zmieniającej oraz § 1 pkt 2 i § 4 rozporządzenia planistycznego 2024.
Z kolei zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. są zarzutami przedwczesnymi. Ocena ich trafność może być dokonana dopiero po przeprowadzeniu sądowej kontroli opartej o przepisy prawne, które miały zastosowanie w niniejszej sprawie.
Za niezasadny należało natomiast uznać zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a.
Przepisy art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. należą do przepisów ustrojowych. Ich naruszenie miałoby miejsce wtedy, gdyby Sąd nie dokonał kontroli stanowiącego przedmiot skargi aktu, zastosowałby inny rodzaj oceny niż zgodność z prawem, względnie wyszedłby poza zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego, rozpoznając skargę na akty lub czynności niepoddane jego kognicji bądź zastosował środki nieznane ustawie (por. wyrok NSA z 5.02.2020 r., I OSK 2014/19, LEX nr 2848053). W niniejszej sprawie żadna z takich sytuacji nie zaistniała. Przeprowadzoną kontrolą objęto zaskarżoną decyzję oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a., decyzję ją poprzedzającą, zaś jedynym kryterium tej weryfikacji była legalność obu rozstrzygnięć, choć – co zaważyło na ocenie zaskarżonego wyroku – przy błędnym ustaleniu stanu prawnego mającego zastosowanie w niniejszej sprawie.
Nie mógł też odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 153 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a.: "Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania."
Jak wynika z przywołanego przepisu, zarzut jego naruszenia może być skutecznie postawiony, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich wyżej wymienionych elementów i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki stan faktyczny i dlaczego przyjął za podstawę orzekania. Ponadto, naruszenie to musi być na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymagane elementy konieczne dla oceny legalności kontrolowanej decyzji, a zatem zostało sporządzone zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. Ujęto w nim stanowisko Sądu I instancji sformułowane w stopniu dostatecznym dla przeprowadzenia kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku, o czym świadczy dokonana powyżej ocena podniesionych zarzutów kasacyjnych. Natomiast kwestia braku wskazań co do dalszego prowadzenia postępowania, traci w przedstawionych wyżej okolicznościach na znaczeniu.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Sąd I instancji ponownie rozpoznając sprawę dokona kontroli legalności zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem wskazanych wyżej przepisów przejściowych określających stan prawny, w jakim doszło do jej wydania.
Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Jeżeli bowiem przyczyną uchylenia zaskarżonego wyroku okazała się błędna ocena stanu prawnego, w którym została wydana zaskarżona decyzja, to brak jest dostatecznych podstaw do tego, by obciążać stronę przeciwną kosztami postępowania kasacyjnego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI