II OSK 498/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Gminy Miejskiej Kraków od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który częściowo uwzględnił skargę E.O. na uchwałę Rady Miasta Krakowa w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Z. – K.". WSA stwierdził nieważność uchwały w części dotyczącej działki skarżącej, uznając ją za sprzeczną ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz za nadmierną ingerencję w prawo własności. Skarżąca podnosiła, że plan miejscowy przeznaczył jej działkę pod tereny zieleni urządzonej (ZPb.6, ZPb.7, ZPw.1), podczas gdy studium przewidywało dla części tej działki zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (MN) oraz tereny zieleni nieurządzonej (ZR). Dodatkowo, działka znajdowała się w granicach nieczynnego osuwiska. WSA uznał, że sprzeczność ze studium w zakresie terenu ZPb.6, polegająca na wyłączeniu go z zabudowy mimo przeznaczenia w studium pod zabudowę mieszkaniową, stanowiła istotne naruszenie zasad sporządzania planu. Sąd I instancji nie podzielił argumentacji gminy, że położenie działki na osuwisku uzasadniało wyłączenie jej z zabudowy, wskazując na brak wymaganego przez studium rozpoznania warunków geologicznych. NSA oddalił skargę kasacyjną gminy, uznając, że WSA prawidłowo zinterpretował przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a ustalenia planu w części dotyczącej ZPb.6 rzeczywiście pozostawały w sprzeczności ze studium i stanowiły nieuzasadnione ograniczenie prawa własności. Sąd podkreślił, że odstąpienie od funkcji podstawowej (zabudowa mieszkaniowa) na rzecz funkcji dopuszczalnej (zieleń urządzona) wymagało ważnych uzasadnień, których w tym przypadku zabrakło, zwłaszcza w kontekście braku badań geologicznych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie sprzeczności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ze studium uwarunkowań, zwłaszcza w kontekście terenów osuwiskowych i konieczności przeprowadzenia badań geologicznych. Ograniczenia prawa własności w procesie planowania przestrzennego.
Dotyczy specyficznej sytuacji zgodności planu ze studium oraz kwestii osuwisk. Interpretacja przepisów u.p.z.p. w kontekście konkretnych zapisów studium i planu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ustalenie w planie miejscowym przeznaczenia terenu zgodnego z funkcją dopuszczalną przewidzianą w studium (zieleń urządzona), zamiast funkcji podstawowej (zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna), stanowi naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli odstąpienie od funkcji podstawowej nie jest uzasadnione ważnymi okolicznościami, a w szczególności, gdy nie przeprowadzono wymaganych badań geologicznych w przypadku terenów zagrożonych.
Uzasadnienie
NSA uznał, że sprzeczność planu ze studium w zakresie przeznaczenia działki pod zieleń, mimo że studium przewidywało zabudowę mieszkaniową jako funkcję podstawową, stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu, zwłaszcza gdy brak było wymaganych badań geologicznych dla terenu osuwiskowego.
Czy wyłączenie części działki z zabudowy, mimo jej przeznaczenia w studium pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i dopuszczenia zabudowy na sąsiednich działkach o podobnych uwarunkowaniach, stanowi przekroczenie władztwa planistycznego gminy i naruszenie prawa własności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli takie wyłączenie jest nieuzasadnione i nadmiernie ingeruje w prawo własności.
Uzasadnienie
NSA podzielił stanowisko WSA, że wyłączenie części działki skarżącej spod zabudowy, wbrew zapisom studium i bez wymaganego rozpoznania geologicznego, stanowiło nieuzasadnione ograniczenie prawa własności i przekroczenie granic władztwa planistycznego.
Czy ocena zgodności planu miejscowego ze studium powinna być dokonana w oparciu o całość postanowień studium, czy jedynie w oparciu o jego fragmenty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ocena zgodności planu miejscowego ze studium musi być dokonana w oparciu o całość postanowień studium.
Uzasadnienie
NSA uznał zarzut błędnej wykładni art. 20 ust. 1 u.p.z.p. za niezasadny, wskazując, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił zgodność planu ze studium, uwzględniając zarówno ogólne kierunki, jak i szczegółowe ustalenia, w tym dotyczące osuwisk.
Przepisy (21)
Główne
u.p.z.p. art. 15 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 20 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 28 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
p.p.s.a. art. 174 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 28 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 1 § 3
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 4 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 6 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.c. art. 233 § 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego
p.p.s.a. art. 106 § 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprzeczność planu miejscowego ze studium uwarunkowań w zakresie przeznaczenia działki pod zabudowę mieszkaniową. • Naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego poprzez wyłączenie części działki z zabudowy bez wymaganego rozpoznania warunków geologicznych. • Nadmierna ingerencja w prawo własności i przekroczenie władztwa planistycznego gminy.
Odrzucone argumenty
Ustalenie w planie przeznaczenia terenu zgodnego z funkcją dopuszczalną w studium (zieleń urządzona) zamiast funkcji podstawowej (zabudowa mieszkaniowa) nie stanowi naruszenia zasad sporządzania planu. • Ocena zgodności planu ze studium może być dokonana w oparciu o fragmenty studium. • Ustalenia planu zgodne ze studium nie ograniczają prawa własności w sposób niedopuszczalny. • Sąd I instancji zrezygnował z wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego. • Częściowe stwierdzenie nieważności uchwały było niezasadne, gdyż uchwała nie naruszała przepisów prawa.
Godne uwagi sformułowania
Nadrzędne znaczenie posiada tutaj uwarunkowanie związane z osuwaniem się mas ziemnych, które należy każdorazowo weryfikować przy przeznaczeniu danego terenu do zainwestowania podczas sporządzania planu miejscowego przez przeprowadzenie wyprzedzającego rozpoznania warunków geologicznych. • Ustalenia planu w części odnoszącej się do terenu przeznaczonego pod zieleń urządzoną oznaczonego symbolem ZPb.6 pozostają w sprzeczności ze studium, akcentując przy tym w szczególności, że w stosunku do działki skarżącej nie dokonano wymaganego przez studium rozpoznania warunków geologicznych. • Wprowadzenie zakazu zabudowy w tych okolicznościach nie znajduje usprawiedliwienia ani w konstytucyjnej zasadzie proporcjonalności ani też w wywodzonej z art. 1 ust. 3 u.p.z.p. dyrektywy ważenia w procesie ustaleń planistycznych interesu publicznego i interesów prywatnych oraz godzi w konstytucyjne i ustawowe gwarancje ochrony prawa własności.
Skład orzekający
Robert Sawuła
przewodniczący
Tomasz Bąkowski
sprawozdawca
Mirosław Gdesz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie sprzeczności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ze studium uwarunkowań, zwłaszcza w kontekście terenów osuwiskowych i konieczności przeprowadzenia badań geologicznych. Ograniczenia prawa własności w procesie planowania przestrzennego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zgodności planu ze studium oraz kwestii osuwisk. Interpretacja przepisów u.p.z.p. w kontekście konkretnych zapisów studium i planu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a interesem publicznym w kontekście planowania przestrzennego, a także kwestii zgodności planu z nadrzędnym studium. Jest to ważny temat dla właścicieli nieruchomości i urbanistów.
“Czy teren budowlany może stać się zielonym placem zabaw wbrew woli właściciela? NSA rozstrzyga spór o plan zagospodarowania.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.