II OSK 491/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego odwołania. WSA uznał, że organ wadliwie pozostawił odwołanie bez rozpoznania, ponieważ powinien był wezwać bezpośrednio skarżącego do podpisania odwołania, a nie tylko pełnomocnika. Ponadto, WSA wskazał, że w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych odwołania, organ powinien stwierdzić niedopuszczalność odwołania na podstawie art. 134 KPA, a nie pozostawić je bez rozpoznania na podstawie art. 64 KPA. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił wyrok WSA, uznając skargę kasacyjną MWINB za zasadną. NSA podzielił stanowisko organu kasacyjnego, że w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych odwołania, w tym braku pełnomocnictwa, właściwym przepisem jest art. 64 KPA, a konsekwencją jest pozostawienie odwołania bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 KPA. NSA podkreślił, że art. 134 KPA dotyczy niedopuszczalności odwołania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych, a nie braków formalnych. Sąd pierwszej instancji nie powinien był wychodzić poza ocenę wniosku o przywrócenie terminu, a jego uzasadnienie było niepełne w zakresie analizy podstawy prawnej postanowienia organu. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA, wskazując, że sąd ten powinien ocenić zgodność z prawem postanowienia organu o odmowie przywrócenia terminu, uwzględniając również pismo skarżącego z 23 lutego 2024 r. O kosztach postępowania orzeczono odstępując od zasądzenia ich w całości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów KPA dotyczących braków formalnych odwołania, różnicy między art. 64 KPA a art. 134 KPA, oraz postępowania wpadkowego w postaci wniosku o przywrócenie terminu.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym i interpretacji przepisów KPA. Rozbieżności w orzecznictwie dotyczące obowiązku wezwania strony bezpośrednio mogą wpływać na stosowanie tego orzeczenia w innych przypadkach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w przypadku nieuzupełnienia przez pełnomocnika braku formalnego odwołania (np. brak pełnomocnictwa) organ odwoławczy powinien zastosować art. 134 KPA (stwierdzenie niedopuszczalności odwołania) czy art. 64 KPA (pozostawienie odwołania bez rozpoznania)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku nieuzupełnienia braków formalnych odwołania, w tym braku pełnomocnictwa, właściwym przepisem jest art. 64 KPA, a konsekwencją jest pozostawienie odwołania bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 KPA. Art. 134 KPA dotyczy niedopuszczalności odwołania z innych przyczyn.
Uzasadnienie
NSA uznał, że art. 64 KPA reguluje kwestię braków formalnych pisma, w tym nieprzedłożenia pełnomocnictwa, a jego nieusunięcie skutkuje pozostawieniem odwołania bez rozpoznania. Art. 134 KPA dotyczy niedopuszczalności odwołania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych, a nie braków formalnych.
Czy w przypadku nieuzupełnienia przez pełnomocnika braku formalnego odwołania, organ administracji ma obowiązek wezwać bezpośrednio stronę do podpisania odwołania?
Odpowiedź sądu
Stanowiska w orzecznictwie są podzielone. Jedno z nich mówi, że organ nie ma takiego obowiązku, gdyż prowadziłoby to do uprzywilejowania stron reprezentowanych przez pełnomocników. Inne stanowisko wskazuje, że organ powinien wezwać stronę, aby umożliwić jej realizację prawa do wniesienia odwołania.
Uzasadnienie
NSA nie rozstrzygnął tej kwestii jednoznacznie, wskazując na rozbieżności w orzecznictwie i stwierdzając, że nie jest to niezbędne dla wyniku kontroli instancyjnej w tej konkretnej sprawie, zwłaszcza że prawidłowość pozostawienia odwołania bez rozpoznania nie została zakwestionowana przez stronę w drodze skargi na bezczynność.
Czy Sąd pierwszej instancji, rozpoznając skargę na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego, może wykraczać poza ocenę tego wniosku i analizować inne kwestie proceduralne, takie jak brak wezwania strony do podpisania odwołania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd pierwszej instancji nie powinien wykraczać poza ocenę wniosku o przywrócenie terminu, nawet jeśli został on złożony w następstwie zastosowania przez organ art. 64 § 2 KPA. Rozpoznanie sprawy powinno ograniczyć się do zbadania terminowości i zasadności żądania przywrócenia terminu.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że WSA niezasadnie przyjął, że postanowienie organu było przedwczesne, ponieważ nie dokonał właściwej kontroli zaskarżonego postanowienia, koncentrując się na innych kwestiach proceduralnych zamiast na ocenie wniosku o przywrócenie terminu.
Przepisy (15)
Główne
K.p.a. art. 64 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Konsekwencją nieuzupełnienia braków formalnych odwołania w terminie jest pozostawienie odwołania bez rozpoznania.
K.p.a. art. 58 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wniosku o przywrócenie terminu.
K.p.a. art. 58 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wniosku o przywrócenie terminu.
P.p.s.a. art. 145 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia zaskarżonego orzeczenia przez sąd administracyjny.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 185 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
P.p.s.a. art. 206
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Pomocnicze
K.p.a. art. 134
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy stwierdzenia niedopuszczalności odwołania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych, nie ma zastosowania do braków formalnych.
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
K.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada uwzględniania całokształtu materiału dowodowego.
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymagania dotyczące uzasadnienia orzeczenia sądu administracyjnego.
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.
P.p.s.a. art. 182 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
p.b. art. 83 § ust. 2
Ustawa - Prawo budowlane
K.p.a. art. 33 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymaganie przedłożenia dokumentu pełnomocnictwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe zastosowanie przez WSA art. 134 KPA zamiast art. 64 KPA w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych odwołania. • Błędna ocena zgromadzonego materiału dowodowego i nieuzasadnione przyjęcie, że organ odwoławczy wydał wadliwie i przedwcześnie zaskarżone postanowienie. • Wadliwe uzasadnienie wyroku WSA, które nie poddało analizie rzeczywistej podstawy prawnej postanowienia organu.
Odrzucone argumenty
Argumenty WSA dotyczące obowiązku wezwania bezpośrednio skarżącego do podpisania odwołania, gdy pełnomocnik nie uzupełnił braków formalnych (kwestia sporna, nie rozstrzygnięta przez NSA).
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach • istotne zagadnienie procesowe, którego istota sprowadza się do odpowiedzi, czy bezskuteczny upływ terminu do uzupełnienia braku formalnego odwołania obliguje organ odwoławczy do zastosowania art. 134 K.p.a., jak przyjął Sąd pierwszej instancji, czy, jak utrzymuje wnoszący skargę kasacyjną, w takim przypadku podstawą czynności zmierzających do usunięcia braków formalnych odwołania jest art. 64 K.p.a., a konsekwencją ich nieusunięcia jest pozostawienie odwołania bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. • w doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym zarysowały się dwa odmienne poglądy odnośnie skutków procesowych, jakie wiążą się z nieuzupełnieniem braków formalnych odwołania • Przepis art. 134 K.p.a. nie dotyczy zatem braków formalnych odwołania. Kwestię tę reguluje natomiast art. 64 K.p.a. • Wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej bezsprzecznie inicjuje postępowanie w tym przedmiocie, aczkolwiek wpadkowe względem postępowania głównego, i musi spotkać się z przewidzianym prawem procesowym stanowiskiem organu, do którego go skierowano. • Sąd pierwszej instancji uchylając się od właściwej kontroli zaskarżonego postanowienia niezasadnie przyjął, że zostało ono wydane przedwcześnie, czym naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w związku z art. 58 § 1 i 2 oraz art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.
Skład orzekający
Leszek Kiermaszek
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Miron
sędzia
Grzegorz Antas
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPA dotyczących braków formalnych odwołania, różnicy między art. 64 KPA a art. 134 KPA, oraz postępowania wpadkowego w postaci wniosku o przywrócenie terminu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym i interpretacji przepisów KPA. Rozbieżności w orzecznictwie dotyczące obowiązku wezwania strony bezpośrednio mogą wpływać na stosowanie tego orzeczenia w innych przypadkach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy istotnej kwestii proceduralnej w postępowaniu administracyjnym, która może mieć wpływ na przebieg wielu spraw. Rozbieżności w orzecznictwie dodają jej wartości dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym.
“Kiedy brak pełnomocnictwa w odwołaniu nie oznacza końca sprawy? NSA wyjaśnia kluczowe różnice w KPA.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.