II OSK 491/25

II OSK 491/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-12-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Antas
Leszek Kiermaszek /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Miron
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2117/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-11-19
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Miron sędzia del. WSA Grzegorz Antas po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 2117/24 w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 lipca 2024 r. nr 1096/24 w przedmiocie przywrócenia terminu 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 19 listopada 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2117/24, po rozpoznaniu skargi J. K. (dalej: "skarżący") na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "MWINB" bądź "organ odwoławczy") z dnia 5 lipca 2024 r., nr 1096/24 w przedmiocie przywrócenia terminu, uchylił zaskarżone postanowienie (pkt 1) oraz zasądził od MWINB na rzecz skarżącego kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 2).
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Decyzją z dnia 30 października 2023 r., nr 455/2023 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Mińsku Mazowieckim (dalej: "PINB") nakazał inwestorowi całkowitą rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarze rzutu 5,64 m x 4,20 m znajdującego się na działce nr [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...].
Od decyzji tej odwołanie wniósł skarżący reprezentowany przez pełnomocnika M. T. (dalej: "pełnomocnik").
Po przekazaniu organowi odwoławczemu akt sprawy wraz z odwołaniem MWINB pismem z dnia 8 grudnia 2023 r. wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braku odwołania poprzez przedłożenie dokumentu potwierdzającego umocowanie do reprezentowania skarżącego przed organem odwoławczym w sprawie, w tym do podejmowania w imieniu mocodawcy czynności procesowych. W wezwaniu zastrzeżono, że nieusunięcie powyższego braku w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia pisma skutkować będzie pozostawieniem odwołania bez rozpoznania. Wezwanie to, po dwukrotnej awizacji dokonanej w dniach 18 i 28 grudnia 2023 r., zostało uznane za doręczone z dniem 2 stycznia 2024 r. W konsekwencji dokument pełnomocnictwa należało złożyć do 9 stycznia 2024 r. (dzień powszedni). Po stwierdzeniu, że brak nie został uzupełniony, pismem z dnia 8 lutego 2024 r., doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 14 lutego 2024 r., MWINB poinformował o pozostawieniu odwołania od decyzji z 30 października 2023 r. bez rozpoznania.
W odpowiedzi na powyższe pismo w dniu 29 lutego 2024 r. do MWINB wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącego, w którym zwrócił się z prośbą o "przywrócenie terminu na rozpoznanie sprawy" wskazując na złożenie do Poczty Polskiej reklamacji przesyłki o numerze nadawczym [...]. MWINB pismem z dnia 9 maja 2024 r., po zapoznaniu się z wynikami postępowania reklamacyjnego, poinformował skarżącego o braku podstaw do przystąpienia do rozpoznania odwołania.
Pełnomocnik skarżącego w kolejnym piśmie z dnia 5 czerwca 2024 r. zwrócił się do MWINB o przywrócenie terminu na uzupełnienie pełnomocnictwa (...) oraz na rozpatrzenie odwołania (...) z dnia 13 listopada 2023 r. od decyzji nakazującej rozbiórkę budynku.
Zaskarżonym postanowieniem z 5 lipca 2024 r. MWINB, na podstawie art. 59 § 2 w związku z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572; dalej: "K.p.a.") i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r. poz. 725; dalej: "p.b."), odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji PINB z 30 października 2023 r. Stwierdził, że wniosek z 5 czerwca 2024 r. nie może zostać rozpatrzony, ponieważ został złożony po upływie terminu określonego w art. 58 § 2 K.p.a.
Skarżący wniósł skargę na postanowienie MWINB z 5 lipca 2024 r. zaskarżając je w całości.
MWINB domagał się oddalenia skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Opisanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazanych. Wyraził stanowisko, że w przypadku nieusunięcia przez nieprofesjonalnego pełnomocnika braku formalnego odwołania w postaci prawidłowego pełnomocnictwa organ powinien był wezwać bezpośrednio skarżącego do podpisania odwołania, czego jednak organ nie uczynił. Dlatego skierowanie do skarżącego pisma z 8 lutego 2024 r., w którym poinformowano go o pozostawieniu bez rozpoznania odwołania z 13 listopada 2023 r. oraz rozpoznanie jego wniosku o przywrócenie terminu, należało uznać za przedwczesne i wadliwe. Ponadto, odwołując się do poglądów wyrażonych w orzecznictwie, Sąd pierwszej instancji wskazał, że w przypadku wezwania do uzupełnienia braków formalnych odwołania, konsekwencją ich nieuzupełnienia winno być stwierdzenie przez organ odwoławczy niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 K.p.a., nie zaś pozostawienie odwołania bez rozpoznania na zasadzie art. 64 K.p.a.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), uchylił zaskarżone postanowienie.
Skargę kasacyjną od wyroku z dnia 19 listopada 2024 r. wniósł MWINB, reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, zaskarżając wyrok w całości.
W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego, tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w związku z art. 58 § 1 i § 2, art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niewłaściwą kontrolę legalności działalności organu administracji publicznej oraz błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, że w omawianej sprawie organ odwoławczy wydał wadliwie i przedwcześnie zaskarżone postanowienie, podczas gdy do tego organu wpłynął wniosek o przywrócenie terminu na dokonanie czynności, zatem był zobowiązany do zajęcia stanowiska w formie przewidzianej przepisami prawa;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w związku z art. 64 i art. 134 K.p.a. poprzez niewłaściwą kontrolę legalności działalności organu administracji publicznej oraz błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego sprawy i w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, że w omawianej sprawie organ odwoławczy w przypadku nieusunięcia przez pełnomocnika braku formalnego poprzez przedłożenie prawidłowego pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącego powinien wezwać samego odwołującego się do podpisania odwołania, podczas gdy powyższe nie wynika z treści art. 64 § 2 K.p.a.;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w związku z art. 64 § 2 i art. 134 K.p.a. poprzez niewłaściwą kontrolę legalności działalności organu administracji publicznej i przyjęcie, że konsekwencją nieuzupełnienia braków formalnych odwołania jest stwierdzenie niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 K.p.a., a nie pozostawienie go bez rozpoznania w oparciu o art. 64 Kpa, podczas gdy w sytuacji wystąpienia braku formalnego odwołania (w tym braku formalnego w postaci nieprzedłożenia pełnomocnictwa) zastosowanie ma art. 64 K.p.a., również w postępowaniu odwoławczym. Skutkiem nieuzupełnienia braku formalnego jest pozostawienie pisma (w tym odwołania) bez rozpoznania, na co wskazuje jednoznacznie treść art. 64 § 2 K.p.a. Przepis art. 134 K.p.a. nie ma zastosowania w sytuacji, gdy odwołanie zawiera nieuzupełniony brak formalny;
4) art. 141 § 4 w związku z art. 151 P.p.s.a. poprzez zawarcie w uzasadnieniu wadliwego wskazania co do dalszego trybu postępowania pomimo tego, że istniały przesłanki do oddalenia skargi skarżącego.
Z ostrożności procesowej pełnomocnik organu zarzucił naruszenie także prawa materialnego, tj. art. 134 w związku z art. 64 K.p.a. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że art. 134 K.p.a. ma zastosowanie w sytuacji nieuzupełnienia braków formalnych odwołania oraz że w postępowaniu odwoławczym skutki przewidziane art. 64 § 2 K.p.a. nie mają zastosowania, podczas gdy w sytuacji wystąpienia braku formalnego odwołania (w tym braku formalnego w postaci nieprzedłożenia pełnomocnictwa) zastosowanie ma art. 64 K.p.a. Konsekwencją natomiast nieuzupełnienia braku formalnego jest pozostawienie odwołania bez rozpoznania, na co wskazuje jednoznacznie treść art. 64 § 2 K.p.a., a nie stwierdzenie niedopuszczalności odwołania w oparciu o art. 134 K.p.a.
W oparciu o te podstawy skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a nadto zrzekł się przeprowadzenia rozprawy.
Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, domagał się oddalenia skargi kasacyjnej, zasądzenia od organu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym oraz rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. skargę kasacyjną rozpoznano w granicach przytoczonych w niej podstaw, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny w trakcie kontroli instancyjnej nie dostrzegł istnienia przyczyn branych pod rozwagę z urzędu.
Jeden z zarzutów skargi kasacyjnej dotyczy istotnego zagadnienia procesowego, którego istota sprowadza się do odpowiedzi, czy bezskuteczny upływ terminu do uzupełnienia braku formalnego odwołania obliguje organ odwoławczy do zastosowania art. 134 K.p.a., jak przyjął Sąd pierwszej instancji, czy, jak utrzymuje wnoszący skargę kasacyjną, w takim przypadku podstawą czynności zmierzających do usunięcia braków formalnych odwołania jest art. 64 K.p.a., a konsekwencją ich nieusunięcia jest pozostawienie odwołania bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 K.p.a.
Ze stanowiskiem wnoszącego skargę kasacyjną należy się zgodzić. Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że w doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym zarysowały się dwa odmienne poglądy odnośnie skutków procesowych, jakie wiążą się z nieuzupełnieniem braków formalnych odwołania. Prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym w sytuacji, gdy strona nie usunęła braków formalnych odwołania organ odwoławczy powinien wydać postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania, co lepiej zabezpiecza stronie możność obrony jej praw w postępowaniu odwoławczym niż instytucja pozostawienia odwołania bez rozpoznania (zob. wyroki NSA z: 15 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 135/10, 13 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2450/16, 23 listopada 2021 r., sygn. akt III OSK 4239/21; M. Jaśkowska, A. Wróbel: "Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego", LEX/el. 2025). Zgodnie natomiast ze stanowiskiem odmiennym, które Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę podziela, w takiej sytuacji ma zastosowanie art. 64 § 2 K.p.a., co oznacza, że po bezskutecznym upływie siedmiodniowego terminu do usunięcia braków formalnych odwołania, organ odwoławczy powinien przedmiotowe odwołanie pozostawić bez rozpoznania (zob. wyroki NSA z: 26 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1866/1022, 13 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 1878/13, 3 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 1269/13, 20 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 2792/13, 14 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 1049/14, 2 lutego 2023 r., sygn. akt I OSK 238/18; G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan: "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", LEX/el 2010; B. Adamiak, J. Borkowski: "Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego", Legalis C.H.Beck/el. 2022; R. Hauser, M. Wierzbowski: "Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego", Legalis C.H.Beck/el. 2023).
Stosownie do treści art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do jego wniesienia. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym i podmiotowym. Niedopuszczalność o charakterze przedmiotowym obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Z kolei niedopuszczalność z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez podmiot nie mający legitymacji do wniesienia tego środka albo wniesienie odwołania przez podmiot nie mający zdolności do czynności prawnych.
Przepis art. 134 K.p.a. nie dotyczy zatem braków formalnych odwołania. Kwestię tę reguluje natomiast art. 64 K.p.a., który odnosi się do usuwania uchybień (wad) wniesionego odwołania powodujących jego prawną bezskuteczność, a więc niemożność prowadzenia postępowania w ogóle, np. przez brak adresu strony i niemożność jego ustalenia, niedołączenie dokumentu pełnomocnictwa (art. 33 § 3 K.p.a.) bądź inne wymagania określone w przepisach szczególnych. Charakterystyczną cechą tych braków jest to, że ich usunięcie może nastąpić w stosunkowo prosty sposób.
W rozpoznawanej sprawie ze względu na charakter braku formalnego odwołania (niedołączenie pełnomocnictwa), jak również etap, kiedy brak ten został skonkretyzowany, organ odwoławczy prawidłowo wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braku wniesionego środka odwoławczego pod rygorem wynikającym z art. 64 § 2 K.p.a. (pozostawienia bez rozpoznania). Nie jest przedmiotem sporu zakres umocowania pełnomocnika do wniesienia odwołania od decyzji nakazującej rozbiórkę. Treść pełnomocnictwa z 15 marca 2023 r., znajdującego się w aktach administracyjnych, dawała pełne podstawy do przyjęcia, że reprezentacja skarżącego w postępowaniu nie obejmowała zaskarżenia decyzji organu pierwszej instancji. W tej sytuacji powinnością organu odwoławczego było wezwanie pełnomocnika do uzupełnienia braku formalnego wniesionego odwołania poprzez złożenie dokumentu pełnomocnictwa do działania w postępowaniu odwoławczym, co też uczyniono. Jednolicie przyjmuje się w orzecznictwie, że niedołączenie dokumentu pełnomocnictwa stanowi brak formalny pisma, bez uzupełnienia którego sprawie nie można nadać dalszego biegu. Co więcej, wskazuje się również, że prowadzenie postępowania bez wezwania do usunięcia braku lub gdy braki takie nie zostały uzupełnione prowadzi do naruszenia zasady skargowości, co stanowi o rażącym naruszeniu prawa (zob. wyrok NSA z 26 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1866/10).
W rezultacie zarzuty realizowane w granicach podstawy naruszenia przepisów postępowania odniesione do art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w związku z art. 64 i art. 134 K.p.a. okazały się trafne. Zupełnie inną kwestią jest natomiast to, czy w przypadku nieprzedłożenia przez pełnomocnika w wyznaczonym terminie prawidłowego dokumentu pełnomocnictwa, na organie administracji spoczywa dodatkowo obowiązek wezwania bezpośrednio strony do podpisania odwołania, do czego przyjdzie jeszcze nawiązać w dalszej części rozważań.
Wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej bezsprzecznie inicjuje postępowanie w tym przedmiocie, aczkolwiek wpadkowe względem postępowania głównego, i musi spotkać się z przewidzianym prawem procesowym stanowiskiem organu, do którego go skierowano. Organ odwoławczy rozpoznał wniosek z 5 czerwca 2024 r. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego odwołania, o czym orzekł w postanowieniu z 5 lipca 2024 r. W związku z zaskarżeniem postanowienia o odmowie przywrócenia terminu Sąd pierwszej instancji w ramach przeprowadzonej kontroli sądowej winien był ocenić, czy zachodziły podstawy do odmowy przywrócenia terminu z przyczyn podanych przez organ, co trafnie wytknął autor skargi kasacyjnej. Rzeczą Sądu nie było więc dokonywanie oceny braku wezwania skarżącego do potwierdzenia czynności procesowej zdziałanej przez pełnomocnika przez podpisanie odwołania, w konsekwencji skuteczności pozostawienia odwołania bez rozpoznania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego podzielenie tego stanowiska prowadziłoby do rozstrzygania o aspektach sprawy z pominięciem tych, z powodu których wszczęte zostało postępowanie wpadkowe, tj. dotyczących żądania przywrócenia terminu.
Zaakcentować trzeba, że strona skarżąca miała możliwość zakwestionowania zgodności z prawem pozostawienia odwołania bez rozpoznania, żądanie takie mogło być realizowane w drodze skargi na bezczynność organu polegającą na nierozpatrzeniu odwołania od decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. (zob. uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z 3 września 2013 r., sygn. akt I OPS 2/13, ONSAiWSA 2014, nr 1, poz. 2). Strona skarżąca nie skorzystała jednak z tej możliwości, wnosząc zaś w piśmie z 5 czerwca 2024 r. o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, co umożliwiłoby rozpoznanie odwołania. Skoro zatem przedmiot tego postępowania "wpadkowego" ograniczony został do zbadania żądania skarżącego zawartego we wniosku o przywrócenie terminu Sąd pierwszej instancji nie powinien był wychodzić poza tak określony przedmiot rozstrzygnięcia, nawet jeśli wniosek ten został złożony wskutek wcześniejszego zastosowania przez organ art. 64 § 2 K.p.a. Rozważeniu podlegała więc najpierw kwestia terminowości wystąpienia z żądaniem przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego odwołania (dołączenia pełnomocnictwa), a w dalszej kolejności - po stwierdzeniu terminowości wniesienia wniosku - ocena, czy uchybienie terminowi nastąpiło bez winy skarżącego.
Z tych powodów Sąd pierwszej instancji uchylając się od właściwej kontroli zaskarżonego postanowienia niezasadnie przyjął, że zostało one wydane przedwcześnie, czym naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w związku z art. 58 § 1 i 2 oraz art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.
Przedstawione rozważania dostarczają wystarczających podstaw do przyjęcia, że w ramach niniejszej kontroli instancyjnej nie zachodzi już potrzeba rozstrzygania, czy pełnomocnik, który wbrew dyspozycji art. 33 § 3 K.p.a., nie złożył dokumentu pełnomocnictwa i tym samym nie uzupełnił braku formalnego odwołania, był jedynym podmiotem, do którego należało skierować wezwanie do uzupełnienia tego braku. Prawidłowość pozostawienia odwołania bez rozpoznania nie została zakwestionowana przez stronę skarżącą w drodze skargi na bezczynność organu. W związku z postawionym w skardze kasacyjnej zarzutem odniesionym do art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w związku z art. 64 i art. 134 K.p.a., stwierdzić jedynie przyjdzie, że również to zagadnienie w orzecznictwie nie jest postrzegane jednolicie. Przyjmuje się, a takie stanowisko prezentuje organ odwoławczy, że w razie nieusunięcia braku formalnego pisma (odwołania) przez pełnomocnika przepisy K.p.a. nie nakazują organowi wezwania osobiście strony do podpisania tego pisma. Prowadziłoby to do nieuzasadnionego uprzywilejowana stron reprezentowanych przez pełnomocników w stosunku do tych, które działają osobiście, termin do dokonania czynności procesowej byłby dla tych stron wydłużony (zob. wyroki NSA z 28 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 2774/15 i 3 lipca 2024 r., sygn. akt II GSK 816/24). Natomiast według innego poglądu, zbieżnego ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, organ zobligowany jest, po bezskutecznym upływie terminu, wezwać bezpośrednio stronę do podpisania odwołania. Jeśli organ tego nie uczynił, wówczas dochodzi do nieuprawnionego pominięcia strony i przedwczesnego pozostawienia pisma bez rozpoznania (por. postanowienie NSA z 19 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 1082/15 oraz wyroki NSA z 17 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 203/16 i 6 września 2024 r., sygn. akt I OSK 2356/23). Zwolennicy tego poglądu zwracają uwagę, że jeżeli pismo mogło być wniesione przez samą stronę, to mogła ona też samodzielnie uzupełnić jego braki, a wykładnia przepisów dotyczących zastępstwa procesowego nie może ograniczać stronie realizacji tego prawa. Zatem brak pełnomocnictwa nie stanowi braku formalnego, który uniemożliwia nadanie pismu (odwołaniu) dalszego biegu, gdyż istniejąca przeszkoda mogła zostać przezwyciężona także przez podpisanie przez stronę odwołania. W orzecznictwie wskazuje się również, że brzmienie art. 64 § 2 K.p.a. skłania do konkluzji, iż usunięcie przez stronę braku formalnego podania po upływie wyznaczonego w tym celu terminu, a przed wystosowaniem przez organ zawiadomienia o pozostawienia podania bez rozpoznania nie wywołuje negatywnego skutku procesowego, o którym mowa w powyższym przepisie, w postaci pozostawienia podania bez rozpoznania (por. wyroki NSA z: 14 września 2018 r., sygn. akt II OSK 1914/18 i II OSK 629/18; 26 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 3346/17; 29 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2184/13).
W niniejszej sprawie ze wskazanych powyżej powodów nie zachodzi potrzeba opowiedzenia się za jednym z przeciwstawnych stanowisk, nie jest to niezbędne dla wyniku kontroli instancyjnej.
Odnosząc się do ostatniego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., który został w skardze kasacyjnej powiązany z art. 151 P.p.s.a. należy stwierdzić, że jest on zasadny. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny skoncentrował się przede wszystkim na przepisach art. 64 i art. 134 K.p.a. znajdując w nich podstawę do uchylenia postanowienia odmawiającego skarżącemu przywrócenia terminu "na uzupełnienie pełnomocnictwa (...)" oraz w konsekwencji "na rozpatrzenie odwołania (...)". Nie poddał jednak analizie pod względem zgodności z prawem rzeczywistej podstawy prawnej, w oparciu o którą zostało wydane zaskarżone postanowienie (art. 58 § 1 i 2 K.p.a.). Uzasadnienie w tym względzie jest niepełne i dlatego nie pozwala na dokonanie wszechstronnej kontroli instancyjnej.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji uwzględni przedstawioną w niniejszym wyroku ocenę prawną i w następstwie wniesionej skargi przeprowadzi kontrolę legalności zaskarżonego postanowienia z 5 lipca 2024 r. o odmowie przywrócenia terminu. Sąd zwróci uwagę, że w aktach sprawy znajduje się pismo (wadliwie datowane na dzień 13 listopada 2023 r.), nadane w dniu 23 lutego 2024 r., które wpłynęło do organu w dniu 29 lutego 2024 r., w którym pełnomocnik skarżącego wystąpił do organu z prośbą o "przywrócenie terminu na rozpoznanie sprawy". Do tej kwestii nie odniósł się ani organ odwoławczy, ani Sąd pierwszej instancji, a z uwagi na treść tego pisma nie można wykluczyć, że może ono mieć znaczenie dla wyniku sprawy.
O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 206 P.p.s.a. przyjmując, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek uzasadniający odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Skargę kasacyjną rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 P.p.s.a., jako że organ, który ją wniósł, oraz strona przeciwna zrzekły się przeprowadzenia rozprawy.