II OSK 49/25Bezczynność organu cudzoziemcy pobyt czasowy
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody Pomorskiego od wyroku WSA w Gdańsku, który zobowiązał organ do rozpoznania wniosku cudzoziemca o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę, stwierdzając jego bezczynność. Wojewoda zarzucił sądowi pierwszej instancji błędną wykładnię przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy (art. 100c i 100d u.o.p.), twierdząc, że mają one zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, a nie tylko obywateli Ukrainy. Ponadto zarzucił naruszenie przepisów postępowania, wskazując, że w okresie od 15 kwietnia 2022 r. do 30 września 2025 r. przepisy o bezczynności organu nie stosuje się. NSA uznał częściowo za zasadny zarzut błędnej wykładni przepisów, stwierdzając, że art. 100d u.o.p. ma zastosowanie do wszystkich cudzoziemców. Jednakże, NSA podkreślił, że przepisy te, wprowadzające ograniczenia w zakresie prawa do sądu, straciły uzasadnienie po 30 czerwca 2024 r. z uwagi na naruszenie zasady proporcjonalności. W związku z tym, termin 60 dni na rozpoznanie wniosku cudzoziemca, który wpłynął w styczniu 2024 r., rozpoczął bieg od 1 lipca 2024 r. i upłynął bezskutecznie, co uzasadniało stwierdzenie bezczynności organu. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo uwzględnił skargę na bezczynność, mimo błędnego uzasadnienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o bezczynności organów w sprawach cudzoziemców w kontekście zmian legislacyjnych i zasady proporcjonalności, zwłaszcza po wygaśnięciu nadzwyczajnych środków prawnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznego okresu obowiązywania przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy i ich proporcjonalności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, czy tylko do obywateli Ukrainy przybyłych w związku z konfliktem zbrojnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, niezależnie od ich obywatelstwa.
Uzasadnienie
NSA oparł się na utrwalonym orzecznictwie, zgodnie z którym przepisy te mają charakter generalny i nie ograniczają się do obywateli Ukrainy.
Czy ograniczenia w zakresie prawa do sądu, wynikające z art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, są proporcjonalne i uzasadnione po 30 czerwca 2024 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ograniczenia te straciły uzasadnienie w konstytucyjnej, traktatowej i konwencyjnej przesłance konieczności ograniczenia prawa do sądu po 30 czerwca 2024 r., co stanowi naruszenie zasady proporcjonalności.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że rozwiązania legislacyjne uwarunkowane nadzwyczajnymi okolicznościami mogą być uznane za proporcjonalne tylko wówczas, gdy te okoliczności trwają. Przedłużenie obowiązywania art. 100d u.o.p. po 30 czerwca 2024 r. nie miało już takiego uzasadnienia.
Czy organ dopuścił się bezczynności w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, biorąc pod uwagę przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy i ustawy o cudzoziemcach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ dopuścił się bezczynności, ponieważ termin 60 dni na rozpoznanie wniosku, który rozpoczął bieg od 1 lipca 2024 r., upłynął bezskutecznie.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że po utracie mocy przez ograniczenia wynikające z art. 100d u.o.p. od 1 lipca 2024 r., organ nie dotrzymał 60-dniowego terminu na rozpoznanie wniosku, co uzasadniało stwierdzenie bezczynności.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (22)
Główne
u.o.p. art. 100d § ust. 1 pkt 1 ppkt a
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Kluczowy przepis dotyczący ograniczenia prawa do sądu w sprawach bezczynności lub przewlekłości. NSA uznał jego błędną wykładnię przez WSA, ale stwierdził utratę jego uzasadnienia po 30 czerwca 2024 r.
u.o.c. art. 112a § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Określa termin (60 dni) i zasady liczenia terminu na wydanie decyzji w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy.
p.p.s.a. art. 149 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do uwzględnienia skargi na bezczynność i zobowiązania organu do wydania decyzji.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do oddalenia skargi kasacyjnej.
k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja bezczynności organu.
Pomocnicze
u.o.p. art. 100c § ust. 1 pkt 1 ppkt a
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że przepis ten nie ma zastosowania do wszystkich cudzoziemców.
u.o.p. art. 100c § ust. 3 pkt 1
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis ten, w połączeniu z art. 100d ust. 3 pkt 1, był podstawą zarzutu naruszenia przepisów postępowania przez Wojewodę.
u.o.p. art. 100c § ust. 4
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis ten, w połączeniu z art. 100d ust. 4, był podstawą zarzutu naruszenia przepisów postępowania przez Wojewodę.
u.o.p. art. 100d § ust. 3 pkt 1
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis ten, w połączeniu z art. 100c ust. 3 pkt 1, był podstawą zarzutu naruszenia przepisów postępowania przez Wojewodę.
u.o.p. art. 100d § ust. 4
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis ten, w połączeniu z art. 100c ust. 4, był podstawą zarzutu naruszenia przepisów postępowania przez Wojewodę.
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy kwalifikowania bezczynności jako rażącego naruszenia prawa, co nie było przedmiotem zarzutu w skardze kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 149 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy przyznania sumy pieniężnej w sprawach o bezczynność, co nie było przedmiotem zarzutu w skardze kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Enumeratywnie wymienia przesłanki nieważności postępowania, które nie wystąpiły w tej sprawie.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.p.a. art. 35
Kodeks postępowania administracyjnego
Ogólny przepis określający terminy załatwiania spraw administracyjnych.
k.p.a. art. 36 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa zasady przedłużania terminów załatwiania spraw administracyjnych.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu, naruszone przez nieproporcjonalne ograniczenia.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada proporcjonalności przy ograniczaniu praw i wolności.
EKPCz art. 6
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Prawo do rzetelnego procesu sądowego, potencjalnie naruszone przez ograniczenia.
EKPCz art. 13
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Prawo do skutecznego środka prawnego, potencjalnie naruszone przez ograniczenia.
EKPCz art. 52 § ust. 1
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Warunki ograniczania praw i wolności, w tym zasada proporcjonalności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy art. 100c i 100d u.o.p. mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców. • Ograniczenia w zakresie prawa do sądu wynikające z art. 100d u.o.p. straciły uzasadnienie po 30 czerwca 2024 r. z uwagi na naruszenie zasady proporcjonalności. • Organ dopuścił się bezczynności, ponieważ termin na rozpoznanie wniosku upłynął bezskutecznie po 1 lipca 2024 r.
Odrzucone argumenty
Argument Wojewody o braku zastosowania przepisów o bezczynności w okresie od 15 kwietnia 2022 r. do 30 września 2025 r. okazał się nieuzasadniony w kontekście utraty proporcjonalności ograniczeń po 30 czerwca 2024 r.
Godne uwagi sformułowania
rozwiązania legislacyjne uwarunkowane nadzwyczajnymi okolicznościami mogą być bowiem uznane za proporcjonalne tylko wówczas, gdy okoliczności te trwają. • przedłużenie obowiązywania art. 100d u.o.p. na okres po 30 czerwca 2024 r., nie miało już uzasadnienia w konstytucyjnej, traktatowej oraz konwencyjnej przesłance konieczności ograniczenia prawa do sądu w sprawie bezczynności lub przewlekłości postępowania.
Skład orzekający
Anna Żak
przewodniczący
Andrzej Wawrzyniak
sędzia
Anna Szymańska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o bezczynności organów w sprawach cudzoziemców w kontekście zmian legislacyjnych i zasady proporcjonalności, zwłaszcza po wygaśnięciu nadzwyczajnych środków prawnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego okresu obowiązywania przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy i ich proporcjonalności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego – bezczynności organu administracji publicznej w kontekście prawa pobytu cudzoziemców, a także interpretacji przepisów wprowadzonych w związku z sytuacją na Ukrainie i ich zgodności z zasadą proporcjonalności.
“Kiedy kończy się cierpliwość urzędu? NSA o bezczynności w sprawach pobytowych cudzoziemców.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.