II OSK 489/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA wstrzymał wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego ze względu na ryzyko trudnych do odwrócenia skutków, zwłaszcza w kontekście toczącego się postępowania o przeniesienie własności nieruchomości.
Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, a następnie skarżący wniósł skargę kasacyjną. NSA, powołując się na art. 61 § 3 Ppsa, uznał, że wykonanie nakazu rozbiórki przed prawomocnym rozstrzygnięciem skargi kasacyjnej może spowodować trudne do odwrócenia skutki, zwłaszcza w świetle nieprawomocnego wyroku zobowiązującego inną osobę do przeniesienia własności nieruchomości, na której znajduje się budynek.
Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Węgrowie z dnia 7 listopada 2023 r., nr 132/2023, nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 listopada 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 1819/24, oddalił skargę A.K. na decyzję MWINB. Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA i jednocześnie wystąpił z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji PINB. Jako uzasadnienie wniosku podał, że uzyskał nieprawomocny wyrok zobowiązujący S.K. do przeniesienia na jego rzecz własności nieruchomości, na której znajduje się sporny budynek. Wskazał, że dalsza wykonalność decyzji może doprowadzić do niedających się usunąć skutków faktycznych, a on sam podtrzymuje wolę zalegalizowania budynku. NSA, powołując się na art. 61 § 3 Ppsa oraz art. 193 Ppsa, który pozwala na stosowanie przepisów o postępowaniu przed WSA również przed NSA, uznał, że wstrzymanie wykonania decyzji jest uzasadnione. Sąd podkreślił, że charakter spraw o nakaz rozbiórki może powodować trudne do odwrócenia skutki i znaczne szkody, jeśli decyzja zostanie wykonana przed prawomocnym rozstrzygnięciem. W ocenie NSA, wykonanie decyzji o nakazie rozbiórki przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej mogłoby skutkować wyrządzeniem skarżącemu trudnych do odwrócenia skutków, zwłaszcza w kontekście toczącego się postępowania o przeniesienie własności nieruchomości. W związku z tym NSA postanowił wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, Naczelny Sąd Administracyjny może wstrzymać wykonanie decyzji na wniosek skarżącego w przypadku oddalenia skargi przez WSA i wniesienia skargi kasacyjnej od tego wyroku.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 61 § 3 Ppsa w zw. z art. 193 Ppsa, wskazując, że przepisy o postępowaniu przed WSA stosuje się odpowiednio przed NSA, co nie wyłącza stosowania instytucji ochrony tymczasowej w postępowaniu kasacyjnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (2)
Główne
Ppsa art. 61 § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać w całości lub w części wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeśli w wyniku ich wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
Pomocnicze
Ppsa art. 193
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wykonanie decyzji o nakazie rozbiórki przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Skarżący uzyskał nieprawomocny wyrok zobowiązujący do przeniesienia własności nieruchomości, na której znajduje się budynek. Kwestia braku możliwości złożenia przez skarżącego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane była podnoszona w skardze kasacyjnej.
Godne uwagi sformułowania
wstrzymać wykonanie decyzji niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków akt wydany w granicach tej samej sprawy stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym instytucją wyjątkową i jako taka powinna być stosowana ściśle
Skład orzekający
Robert Sawuła
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wstrzymania wykonania decyzji przez NSA w sprawach budowlanych, zwłaszcza w kontekście ochrony tymczasowej i możliwości wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i prawnej, w której skarżący stara się o przeniesienie własności nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy administracyjne stosują środki ochrony tymczasowej, aby zapobiec nieodwracalnym skutkom decyzji administracyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i nieruchomości.
“NSA wstrzymał rozbiórkę budynku. Kluczowy okazał się nieprawomocny wyrok o przeniesienie własności nieruchomości.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 489/25 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2025-08-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-02-28 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Robert Sawuła /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Sygn. powiązane VII SA/Wa 1819/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-11-21 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Wstrzymano wykonanie decyzji I instancji Sentencja Dnia 7 sierpnia 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku S.K. o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Węgrowie z 7 listopada 2023 r. nr 132/2023 w sprawie ze skargi kasacyjnej A.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 1819/24 oddalającego skargę A.K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 maja 2024 r. nr 518/24 w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: wstrzymać wykonanie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Węgrowie z 7 listopada 2023 r. nr 132/2023 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego. Uzasadnienie Wyrokiem z 21 listopada 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 1819/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Warszawie oddalił skargę A.K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) z 20 maja 2024 r. nr 518/24 w przedmiocie nakazu rozbiórki. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. W piśmie z 9 lipca 2025 r. skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Węgrowie (PINB) z 7 listopada 2023 r. nr 132/2023, o nakazaniu A.K. dokonania rozbiórki budynku gospodarczego o wymiarach zewnętrznych 6,50 x 10 x 20 m znajdującego się na działkach nr ewid. [...] i [...] w [...] gm. [...]. Wnioskodawca wskazuje na wyrok Sądu Rejonowego w W. I Wydział Cywilny z [...] czerwca 2025 r. [...], którym zobowiązano S.K. do przeniesienia własności m. in. działek, na których znajduje się budynek, o którego idzie w niniejszej sprawie. Wyrok nie jest prawomocny. Jego zdaniem dalsza wykonalność decyzji może doprowadzić do niedających się usunąć skutków faktycznych, a skarżący podtrzymuje wolę zalegalizowania spornego budynku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935 ze zm., Ppsa) sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać w całości lub w części wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeśli w wyniku ich wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych w granicach tej samej sprawy. Wskazana we wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej decyzja PINB została podjęta w granicach tej samej sprawy. Przepis art. 61 § 3 Ppsa dotyczący możliwości wstrzymania przez sąd administracyjny na wniosek skarżącego wykonania aktu lub czynności został zamieszczony w Dziale III "Postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym". Stosownie do art. 193 Ppsa przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Oznacza to, że nie jest wyłączone stosowanie konstrukcji ochrony tymczasowej także w przypadku, gdy skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku oddalającego skargę i wystąpił z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Z tych względów należy przyjąć, że Naczelny Sąd Administracyjny może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu na wniosek skarżącego, w razie oddalenia skargi i wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, publ. ONSAiwsa z 2007, Nr 4, poz. 77). Wstrzymanie wykonania decyzji jest instytucją wyjątkową i jako taka powinna być stosowana ściśle, stosownie do spełnienia określonych przesłanek. Wykazanie zaistnienia przynajmniej jednej ze wskazanych w art. 61 § 3 Ppsa przesłanek spoczywa na wnioskodawcy. Oznacza to występującą po jego stronie konieczność wskazania konkretnych okoliczności wskazujących na to, że wykonanie decyzji spowoduje w stosunku do strony niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i przytoczenia okoliczności uzasadniających to żądanie. Co do zasady, charakter spraw w przedmiocie nakazu rozbiórki, która ze swej istoty spowodować może trudne do odwrócenia skutki i znacznych rozmiarów szkodę, jeżeli decyzja zostanie wykonana jeszcze przed prawomocnym rozstrzygnięciem sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, może usprawiedliwiać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu wykonanie decyzji o nakazie rozbiórki przedmiotowego budynku, zanim nie rozstanie rozpoznana skarga kasacyjną wnioskującego o ochronę tymczasową, mogłoby skutkować wyrządzeniem skarżącemu trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący naprowadza, że uzyskał nieprawomocny wyrok zobowiązujący S.K. do przeniesienia na jego rzecz prawa własności nieruchomości w m. M., na której zlokalizowany jest sporny budynek. Kwestia braku możliwości złożenia przez skarżącego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane była podnoszona w skardze kasacyjnej. Nie przesądzając w żadnym razie o skuteczności samej skargi kasacyjnej, Sąd Naczelny w tym składzie doszedł do przekonania o ziszczeniu się przesłanek z art. 62 § 3 Ppsa, co nakazywało uwzględnić wniosek. Wobec powyższych okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 Ppsa w zw. z art. 193 Ppsa, orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI