II OSK 488/07

Naczelny Sąd Administracyjny2007-06-26
NSAAdministracyjneWysokansa
planowanie przestrzennezagospodarowanie przestrzenneuchwałarozstrzygnięcie nadzorczewojewodagminaproceduraważność uchwałyprawo miejscowepublikacja

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną gminy, uznając, że uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, mimo jego nieopublikowania, stanowiło już akt prawa miejscowego, a ponowne uchwalenie tego samego planu z powodu uchybień proceduralnych było wadliwe.

Gmina S. zaskarżyła rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Wielkopolskiego, które stwierdziło nieważność uchwały Rady Miejskiej w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Gmina argumentowała, że uchwała z 21 czerwca 2006 r. była prawidłowa, ponieważ poprzednia uchwała z 25 stycznia 2006 r. nie weszła w życie z powodu braku publikacji i mogła być zmieniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że uchwalenie planu kończy procedurę planistyczną i nie można go dowolnie zmieniać. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko sądu niższej instancji, że uchwalenie planu, nawet nieopublikowanego, stanowi akt prawa miejscowego, a ponowne uchwalenie identycznego planu z powodu uchybień proceduralnych było wadliwe.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Miasta i Gminy S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Wielkopolskiego. Wojewoda stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej z dnia 21 czerwca 2006 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, argumentując, że uchwała nie została przedstawiona do oceny zgodności z prawem, a procedura jej uchwalenia była wadliwa. Gmina podnosiła, że poprzednia uchwała z dnia 25 stycznia 2006 r. nie weszła w życie z powodu braku publikacji i mogła być zmieniona, a ponowne uchwalenie planu miało na celu jedynie usunięcie błędów proceduralnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że uchwalenie planu kończy procedurę planistyczną i nie można go dowolnie zmieniać, nawet jeśli nie został opublikowany. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zaskarżony wyrok, mimo pewnych wadliwości uzasadnienia, odpowiada prawu. Sąd podkreślił, że uchwalenie planu, nawet nieopublikowanego, stanowi akt prawa miejscowego, a istnienie dwóch aktów prawa miejscowego o tej samej treści było podstawą do oddalenia skargi. Sąd odwołał się do zasady, że warunkiem wejścia w życie aktów prawa miejscowego jest ich ogłoszenie, ale uchwalone źródła prawa są nimi jeszcze przed ogłoszeniem, które warunkuje ich wejście w życie. Nieprzedstawienie uchwały wojewodzie do kontroli i niewystąpienie o jej opublikowanie nie wyłącza uchwały z obrotu prawnego, nawet jeśli jeszcze nie obowiązuje. Sąd uznał, że naruszenie art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, polegające na uchwaleniu planu mimo istnienia w obrocie prawnym uchwały z dnia 25 stycznia 2006 r., było uzasadnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, uchwalenie planu, nawet nieopublikowanego, stanowi akt prawa miejscowego, który nie może być dowolnie zmieniany. Ponowne uchwalenie identycznego planu z powodu uchybień proceduralnych jest wadliwe.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że uchwalenie planu kończy procedurę planistyczną i staje się prawem, choć jeszcze nieobowiązującym. Nieprzedstawienie uchwały wojewodzie do kontroli i brak publikacji nie wyłącza uchwały z obrotu prawnego. Istnienie dwóch aktów prawa miejscowego o tej samej treści jest podstawą do stwierdzenia nieważności nowszego aktu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.p.z.p. art. 20 § ust.1 i 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Obowiązek przedstawienia uchwały wojewodzie do oceny zgodności z prawem jest elementem procesu planistycznego, a jego naruszenie stanowi naruszenie procedury planistycznej.

u.p.z.p. art. 29 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Plan miejscowy wchodzi w życie z dniem określonym w uchwale, nie wcześniej niż po 30 dniach od jego opublikowania. Uchwalony, ale nieopublikowany plan, jest aktem prawa miejscowego, ale jeszcze nieobowiązującym.

u.p.z.p. art. 28 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania lub naruszenie właściwości organów powodują nieważność uchwały.

u.p.z.p.

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 87 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Źródła powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej.

Konstytucja RP art. 88 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Warunkiem wejścia w życie ustaw, rozporządzeń oraz aktów prawa miejscowego jest ich ogłoszenie.

u.s.g. art. 90 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Obowiązek przedstawienia uchwały rady gminy wojewodzie.

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 148

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwalenie planu, nawet nieopublikowanego, stanowi akt prawa miejscowego. Nie można dowolnie zmieniać lub uchylać uchwalonego planu. Istnienie dwóch aktów prawa miejscowego o tej samej treści uzasadnia stwierdzenie nieważności nowszego aktu.

Odrzucone argumenty

Ponowne uchwalenie planu w celu usunięcia błędów proceduralnych jest dopuszczalne. Nieopublikowana uchwała nie wywołuje skutków prawnych i może być zmieniona. Brak formalnego uzgodnienia z zarządcą drogi, którym jest organ wykonawczy, nie jest istotnym naruszeniem procedury.

Godne uwagi sformułowania

plan uchwalony, choćby jeszcze nieobowiązujący ze względu na brak wymaganej publikacji, nie może być przyrównywany do projektu planu. Jest bowiem prawem, choć nieobowiązującym. warunkiem wejścia w życie ustaw, rozporządzeń oraz aktów prawa miejscowego jest ich ogłoszenie. Uchwalone źródła prawa są zatem nimi jeszcze przed ogłoszeniem, które warunkuje ich wejście w życie.

Skład orzekający

Andrzej Jurkiewicz

przewodniczący

Małgorzata Stahl

sprawozdawca

Marzenna Linska - Wawrzon

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja statusu prawnego uchwalonego, lecz nieopublikowanego planu miejscowego oraz konsekwencji uchwalenia dwóch aktów prawnych o tej samej treści."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z uchwalaniem planów miejscowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa administracyjnego - procedury uchwalania planów zagospodarowania przestrzennego i znaczenia publikacji aktów prawnych. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Uchwalony, ale nieopublikowany plan miejscowy – czy to już prawo?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 488/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-06-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący/
Małgorzata Stahl /sprawozdawca/
Marzenna Linska - Wawrzon
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II SA/Po 607/06 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2006-12-20
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
art. 20 ust.1 i 2, art. 29 ust. 1 , art. 28
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: Sędzia del. WSA Marzenna Linska - Wawrzon Sędzia NSA Małgorzata Stahl (spr.) Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2007r., na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Miasta i Gminy S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt II SA/Po 607/06 w sprawie ze skargi Gminy S. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2006 r. (sygn. akt II SA/Po 607/06) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Gminy S. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Rada Miejska S. w dniu 25 stycznia 2006 r. podjęła uchwałę (nr [...]) w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S. obejmującego tereny położone w miejscowościach S., J., P. – wzdłuż ulicy R. Z uwagi na niedokonanie przez burmistrza uzgodnień z zarządcą dróg gminnych (którym jest burmistrz) zaniechano przedstawienia Wojewodzie Wielkopolskiemu uchwały – celem uniknięcia zarzutu naruszenia procedury uchwalania planu. Wobec powyższego ponowiono czynności zmierzające do uchwalenia planu – dokonano uzgodnień, o których mowa w art. 17 pkt 10-14 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Projekt planu został przyjęty uchwałą z dnia 21 czerwca 2006 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S. obejmującego tereny położone w miejscowościach S, J, P. zlokalizowane wzdłuż ulicy R. W § 13 tej uchwały uchylono uchwałę z dnia 25 stycznia 2006 r.
Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] lipca 2006 r. Wojewoda Wielkopolski stwierdził nieważność uchwały z dnia 21 czerwca 2006 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdzono, że uchwała nie została przedstawiona Wojewodzie do oceny jej zgodności z prawem, na podstawie art. 20 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zdaniem Wojewody dokonane następnie "wznowienie przez Burmistrza gminy S. procedury poprzez zamieszczenie ogłoszenia o wyłożeniu do publicznego wglądu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (w Gazecie Wyborczej i na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego), bez wcześniejszej uchwały Rady o przystąpieniu do zmiany uchwały w sprawie planu oraz bez zachowania wymaganej przez art. 17 ustawy pełnej procedury, stanowi naruszenie właściwości organów w zakresie sporządzenia planu miejscowego i wiąże się z określonymi w art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym konsekwencjami.
W skardze do sądu administracyjnego zarzucono, że rozstrzygnięcie jest niezgodne z art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, albowiem uchwała nie narusza prawa, a plan został sporządzony z poszanowaniem właściwości organów i zachowaniem przewidzianych prawem zasad. Właściwe organy wypowiedziały się co do projektu planu, ich uwagi uwzględniono, a uczestnicy postępowania mieli możliwość zgłoszenia uwag do projektu. Nadto stwierdzono, że błędne jest stanowisko Wojewody, że zakończyła się procedura legislacyjna związana z uchwałą i dokonanie zmian w zakresie uregulowanym uchwałą wymaga przeprowadzenia procedury jaką należałoby przeprowadzić, gdyby uchwała została opublikowana i zaczęła obowiązywać. Wojewoda bezpodstawnie przyjął, że "przedstawienie przez burmistrza projektu uchwały i uchwalenie planu miejscowego kończy procedurę sporządzania i uchwalania planu". Proces legislacyjny kończy się w chwili opublikowania uchwały w dzienniku urzędowym województwa, a w rezultacie uchwała staje się aktem prawa miejscowego od dnia wskazanego w art. 28 ust. 1 ustawy. Z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego mamy więc do czynienia z dniem ogłoszenia uchwały w tym przedmiocie i tylko wobec tak uchwalonego planu może znaleźć zastosowanie art. 27 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który nie mógł mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Celem uchwały z dnia 25 stycznia 2006 r. było wyłącznie uporządkowanie prac rady, nie odnoszące skutków zewnętrznych. Każdy akt normatywny – w tym także akt prawa miejscowego, przed jego opublikowaniem może być zmieniony, czy uchylony, dlatego czynności zmierzające do uchwalenia miejscowego planu w zakresie niezbędnym do zlikwidowania możliwych naruszeń prawa były prawidłowe. Rozstrzygnięcie nadzorcze podważa racjonalność zasady "wyjątkowości ponawiania procedury", nakazując powtórzenie całości procedury, za każdym razem, gdy rada gminy zorientuje się o dokonanym naruszeniu procedury jeszcze przed przekazaniem uchwały do organu nadzorczego. Oznaczałoby to konieczność powtórzenia wszystkich elementów procedury, w tym także tych dokonanych w sposób prawidłowy. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że Wojewoda Wielkopolski zasadnie stwierdził nieważność uchwały z dnia 21 czerwca 2006 r., która została podjęta z istotnym naruszeniem procedury planistycznej, skoro plan miejscowy – o identycznej treści - został już wcześniej uchwalony. Skoro uchwalenie planu kończy procedurę planistyczną, to nie jest możliwe powrócenie do czynności prowadzących do sporządzenia planu po to, aby usunąć niedopatrzenie polegające na niedokonaniu uzgodnień z zarządcą drogi. Uchwała powinna zostać przedłożona Wojewodzie w celu oceny jej zgodności z prawem, plan uchwalony, choćby jeszcze nieobowiązujący ze względu na brak wymaganej publikacji, nie może być przyrównywany do projektu planu. Jest bowiem prawem, choć nieobowiązującym.
W skardze kasacyjnej od tego wyroku zarzucono naruszenie przepisów postępowania poprzesz naruszenie art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez niewskazanie podstawy prawnej, na której oparto rozstrzygnięcie, naruszenie art. 151 tej ustawy przez jego niewłaściwe zastosowanie, naruszenie art. 148 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez jego niewłaściwe zastosowanie i nieuchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego, naruszenie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że Sąd nie skontrolował należycie legalności rozstrzygnięcia pozostawiając w obrocie prawnym rozstrzygnięcie nadzorcze wydane z rażącym naruszeniem prawa.
Odrębnie zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego: 1/ przepisu art. 87 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 88 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez błędną wykładnię w/w przepisów i przyjęcie, że niepublikowana uchwała wywołuje skutki prawne, staje się prawem i przesądza o możliwości naruszenia interesu prawnego podmiotów dotkniętych jej ustaleniami, a w konsekwencji naruszenie art. 20 ust. 1, 20 ust. 2 oraz art. 29 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez błędną wykładnię tych przepisów i przyjęcie, że uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pomimo jego nieopublikowania przesądza o obowiązywaniu planu; 2/ naruszenie art. 87 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 88 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 29 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że nieopublikowany miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego wywołującym skutki prawne;3/ naruszenie art. 20 ust. 1 oraz art. 14 i 17 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez błędną wykładnię tych przepisów polegającą na przyjęciu, iż naprawienie uchybienia proceduralnego, którego dopuszczono się w procedurze planistycznej, stwierdzone po podjęciu przez radę gminy uchwały w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wymaga powtórzenia wszystkich elementów składających się na procedurę planistyczną, naruszenie art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez błędną wykładnię i przyjęcie, że skarżąca dopuściła się uchybień uzasadniających stwierdzenie nieważności planu.
Z tych przyczyn wniesiono o uchylenie wyroku w całości i rozpoznanie skargi a ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że Sąd nie powołał żadnych przepisów, które uzasadniałyby stwierdzenie przez Wojewodę nieważności uchwały Rady Miejskiej w S. Sąd nie wskazał bowiem, na podstawie jakiego przepisu uznał, że niedopuszczalne jest podjęcie uchwały, co do której nie zakończono procedury legislacyjnej, celem zastąpienia jej uchwałą o identycznych merytorycznie unormowaniach, ani nie powołał przepisu, który nakazywałby przeprowadzenie całej procedury planistycznej od nowa. Dopuszczając się takiego naruszenia prawa Sąd utrudnił właściwe sformułowanie zarzutów stanowiących podstawę skargi kasacyjnej, skoro nie wiadomo do końca jakie przepisy i jak interpretowane Sąd brał pod uwagę przy ocenie legalności rozstrzygnięcia.
Odnośnie zarzutu naruszenia przepisu art. 87 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 88 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 29 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz zarzutu naruszenia przepisu art. 20 ust. 1 i 2 tej ustawy podniesiono, że Sąd I instancji bezpodstawnie przyjął, że organy Gminy dopuściły się naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności uchwały. Zgodnie z art. 88 ust. 1 Konstytucji RP procedura legislacyjna kończy się z chwilą opublikowania aktu, obowiązek ten wynika ponadto z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Akt normatywny organy staje się zatem elementem systemu prawa tylko wtedy, gdy został uchwalony przez umocowany podmiot i został należycie opublikowany. Dopiero z momentem ogłoszenia we właściwym dzienniku akt normatywny zaczyna obowiązywać. Plan nieopublikowany nie stanowi prawa, albowiem za normy prawne uznaje się bezspornie wyłącznie normy ustanowione, co następuje dopiero z chwilą dokonania ostatniej czynności konwencjonalnej procedury legislacyjnej, jaką jest publikacja. Akt nieopublikowany nie może wywoływać skutków prawnych - nie może być źródłem praw i obowiązków dla jego adresatów. Przeciwne stanowisko Sądu stoi w sprzeczności z przepisem art. 29 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym plan wchodzi w życie z dniem określonym w uchwale rady gminy, nie wcześniej jednak niż po 30 dniach od jego opublikowania. Plan nieopublikowany nie wywołuje żadnych skutków prawnych dających podstawę do twierdzenia, że stał się elementem obowiązującego systemu prawa. Dopiero od momentu publikacji zmiana lub uchylenie aktu normatywnego wymaga przeprowadzenia procedury, jaką przeprowadza się w celu jego uchwalenia. Podjęcie uchwały o identycznej treści, jak uchwała uchylona – celem usunięcia błędów proceduralnych- nie stanowiło naruszenia prawa.
Zarzucając naruszenie przepisu art. 20 ust. 1 oraz art. 14 i 17 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wskazano, że Sąd nie uwzględnił zasady wyjątkowości ponawiania procedury. Obowiązek powtórzenia jest wyjątkiem i pojawia się w sytuacji, gdy nie powtórzenie procedury oznaczałoby zachowanie rozwiązań sprzecznych z prawem, mogących spowodować stwierdzenie nieważności aktu. Skoro zasad ta obowiązuje w procedurze zmiany planu i stwierdzenia nieważności planu, nie jest racjonalne dlaczego niedopuszczalne ma być podjęcie decyzji o ponownie procedury po uchwaleniu planu, lecz przed jego przedstawieniem do publikacji. Przedstawienie Wojewodzie wadliwej uchwały skutkowałoby przecież stwierdzeniem jej nieważności, a w takiej sytuacji organy Gminy byłyby zobowiązane jedynie do powtórzenia procedury jedynie w części, w jakiej była ona niezgodna z prawem. Wobec tego Sąd bezpodstawnie uznał, że zastąpienie nieobowiązującej uchwały w przedmiocie planu kolejna uchwałą – identyczna merytorycznie – jest uchybieniem proceduralnym uzasadniającym stwierdzenie nieważności planu, co stanowi naruszenie art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 148 i 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oddalając skargę w niniejszej sprawie Sąd dopuścił się naruszenia art. 1 § 1 i 2 ustaw o ustroju sądów administracyjnych pozostawiając w obrocie prawnym rozstrzygnięcie nadzorcze wydane z naruszeniem prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie mogła zostać uwzględniona, bo zaskarżony wyrok, mimo częściowo błędnego uzasadnienia (przede wszystkim z uwagi na jego skrótowość i brak odniesienia się do wszystkich zarzutów i argumentów skargi, powoływanie aktów prawnych bez miejsca publikacji) ,odpowiada prawu. W istocie Sąd I instancji nie wskazał wszystkich przepisów, które naruszała uchwała z dnia 21 czerwca 2006 r. objęta rozstrzygnięciem nadzorczym i nie ocenił rozstrzygnięcia nadzorczego od strony podstawy prawnej. Jak wynika jednak z akt sprawy naruszone zostały zasady wywodzone przez Trybunał Konstytucyjny z zasady demokratycznego państwa prawnego i określane " jako zasady dobrej legislacji " z uwagi na to, że plan o identycznej treści został już uchwalony w dniu 25 stycznia 2006 r. (choć nieprzedstawiono go Wojewodzie jako organowi nadzoru i organowi wydającemu Wojewódzki Dziennik Urzędowy). Sąd I instancji podzielił pogląd Wojewody Wielkopolskiego że uchwalenie planu kończy procedurę planistyczną i powołał przepisy art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz.U. z 2001 r/., Nr 142,poz.1591 ze zm. ) i art. 20 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80,poz. 717 ze zm.).Przepis art. 20 ust. 1 powołanej ustawy stanowi m.in., że plan miejscowy uchwala ,po stwierdzeniu jego zgodności z ustaleniami studium, a zgodnie z ust. 2 pow. artykułu wójt, burmistrz albo prezydent miasta przedstawia wojewodzie uchwałę , o której mowa wraz załącznikami oraz dokumentacją prac planistycznych w celu oceny ich zgodności z przepisami prawnymi. Jest to w istocie powtórzenie obowiązku ustalonego w art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Wskazany przepis ma charakter ius cogens, obowiązek przedstawienia uchwały wojewodzie, choć nie obwarowany bezpośrednio sankcjami, stał się w przepisach u.p.z.p. elementem procesu planistycznego. Naruszenie tego obowiązku , chociaż jego wykonanie ma miejsce już po uchwaleniu planu, stanowi naruszenie procedury planistycznej. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. Nr 153,poz. 1270 ze zm.) jest zatem nieuzasadniony, nie został naruszony także przepis art. 151 P.p.s.a. i art. 148 P.p.s.a. skoro wyrok co do istoty odpowiada prawu.
Nie może być uznany za zasadny także zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych(Dz.U. Nr 153,poz. 1269), skoro Sąd I instancji dokonał kontroli zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego i wydał wyrok co do istoty prawidłowy . Określone w skardze jako naruszone ( w kontekście wyżej wskazanego zarzutu i w odniesieniu do zarzutu naruszenia prawa materialnego) przepisy art. 87 i art. 88 Konstytucji RP naruszone nie zostały. Przepis art. 87 wskazuje źródła powszechnie obowiązującego prawa : Konstytucję , ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia oraz - na obszarze działania organów ,które je ustanowiły, akty prawa miejscowego. Z kolei przepis art. 88 ust.1 stanowi, że warunkiem wejścia w życie ustaw, rozporządzeń oraz aktów prawa miejscowego jest ich ogłoszenie. Przepisów tych Sąd nie naruszył, nie powoływał wskazanych przepisów i nie analizował ich treści w związku z rozpoznawaną sprawą, bo nie było takiej potrzeby. Sąd I instancji nie kwestionował obowiązku publikacji aktu prawa powszechnie obowiązującego jako warunku jego obowiązywania, wręcz przeciwnie podkreślił , powołując się przy tym na wyrok NSA z dnia 11 stycznia 1006 r. ,sygn.III OSK 423/05, ONSA 2006/6/164, że uchwalony w dniu 25 stycznia 2006 r. plan, mimo że jeszcze nie ogłoszony i nie wszedł w życie, znalazł się już wśród aktów prawa miejscowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał zasadnie zarówno uchwałę Rady Miejskiej S. z dnia 25 stycznia 2006 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jak i o tej samej treści uchwałę tej Rady z dnia 21 czerwca 2006 r. za akty prawa miejscowego i m.in. właśnie istnienie w obrocie prawnym dwóch aktów prawa miejscowego o tej samej treści stało się podstawą oddalenia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze. Prawidłowość takiej wykładni potwierdza m.in. przepis art.88 ust. 1 Konstytucji, w którym mowa jest o tym, że warunkiem wejścia w życie ustaw, rozporządzeń oraz aktów prawa miejscowego jest ich ogłoszenie . Uchwalone źródła prawa są zatem nimi jeszcze przed ogłoszeniem, które warunkuje ich wejście w życie. Nieprzedstawienie uchwały wojewodzie do kontroli i niewystąpienie o jej opublikowanie nie wyłącza tej uchwały , mimo że jeszcze nie obowiązuje ,z obrotu prawnego. Odnosi się to także do aktów prawa miejscowego , dotyczących tego samego obszaru i o identycznej treści. Nie można zatem podzielić poglądu iż Sąd pozostawiając w obrocie prawnym zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze naruszył powołane w skardze kasacyjnej w 4 zarzucie procesowym przepisy prawa materialnego, tym bardziej że są to przepisy ogólnie określające kompetencje sądów administracyjnych.
Podniesione jako naruszenia prawa materialnego zarzuty skargi kasacyjnej odnoszą się także do art. 87 ust. 1 i art. 88 ust. 1 Konstytucji w zw. z art.29 ust. 1 u.p.z.p. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu że niepublikowana uchwała wywołuje skutki prawne a w konsekwencji naruszenie art. 20 ust.1 i 2, art. 29 ust. 1 u.p.z.p. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że uchwalenie miejscowego planu przez radę gminy mimo jego nieopublikowania przesądza o jego obowiązywaniu - nie mogą być uznane za uzasadnione. Przede wszystkim takiej tezy Sąd I Instancji nie sformułował ,przeciwnie, podzielając stanowisko zajęte przez Naczelny Sąd Administracyjny, podniósł że"... w przeciwieństwie do projektu planu, plan uchwalony przez radę gminy, staje się prawem, tyle że jeszcze nieobowiązującym..."
Zarzut naruszenia wskazanych przepisów Konstytucji pojawia się także w zw. z art. 29 ust. 1 u.p.z.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, w tym przypadku niezastosowanie. Przepis art. 29 ust. 1 u.p.z.p. stanowi ,że uchwała rady gminy w sprawie uchwalenia planu miejscowego obowiązuje od dnia wejścia w życie w niej określonego, jednak nie wcześniej niż po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa. Zważywszy że ,zdaniem Sądu, plan uchwalony staje się prawem, tyle że jeszcze nieobowiązującym , podniesiony zarzut nie jest zasadny.
Z kolei naruszenie poprzez błędną wykładnię art. 28 ust. 1 u.p.z.p .związane zostało w skardze kasacyjnej z przyjęciem przez Sąd, że Miasto i Gmina S. dopuściły się uchybień uzasadniających stwierdzenie nieważności planu uchwalonego w dniu 21 czerwca 2006 r. Wadę tego planu , zdaniem Sądu I instancji, stanowiło jego uchwalenie mimo istnienia w obrocie prawnym uchwały z dnia 25 stycznia 2006 r. .Stanowisko Sądu iż uchwalonego a nie opublikowanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie można dowolnie zmieniać i uchylać znajduje oparcie w przepisach rozdziału 2 pow.ustawy, wprowadzających szczegółową regulację zasad i trybu uchwalania miejscowego planu i w przepisie art.28 ust. 1 w myśl którego , naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie ,powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub w części. Z przepisu art. 27 wynika, że zmiana studium lub planu miejscowego następuje w takim trybie , w jakim są uchwalone. Zgodnie z art.28 ust. 2 w określonych tam sytuacjach czynności , o jakich mowa w art. 11 i 17 ponawia się w zakresie niezbędnym do doprowadzenia do zgodności projektu studium lub planu z przepisami prawnymi.
W rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcie nadzorcze prowadzi do wyłączenia z obiegu prawnego uchwały z 21 czerwca 2006 r. , "odżywa" zatem uchwała wcześniej podjęta (jeśli nie zostały w stosunku do niej jakieś czynności). Na marginesie można wskazać że naruszenie prawa które doprowadziło po podjęciu uchwały z dnia 25 stycznia 2006 r. do powtórzenia części czynności które powinny ją poprzedzać –z uwagi na brak formalnego uzgodnienia z zarządcą drogi, którym jest organ wykonawczy skarżącego – nie jest w orzecznictwie sądowym uważane za istotne, przeciwnie uważa się że w przypadku połączenia kompetencji w jednym organie formalne uzgodnienie ( z samym sobą ) nie jest konieczne.
Zważywszy zatem , że zaskarżony wyrok ,mimo częściowo wadliwego uzasadnienia odpowiada prawu , na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI