Orzeczenie · 2025-03-18

II OSK 485/24

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-03-18

NSAAdministracyjnensa

zagospodarowanie przestrzenneplanowanie przestrzenneochrona gruntów rolnychfarmy fotowoltaicznewarunki zabudowyuzgodnienieteren rolnyinteres publicznyuznanie administracyjne

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który uchylił postanowienie SKO utrzymujące w mocy decyzję Starosty o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy instalacji fotowoltaicznej o mocy do 100 MW na działkach z gruntami rolnymi klas IV i V. Organy administracji odmówiły uzgodnienia, wskazując na potrzebę ochrony gruntów rolnych i ich przemysłowy charakter. WSA uznał, że organy nie wykazały naruszenia przepisów, a grunty klas IV i V nie wymagają zgody ministra na zmianę przeznaczenia. NSA, uchylając wyrok WSA, stwierdził, że organy uzgadniające działają w ramach uznania administracyjnego i dokonały prawidłowego wyważenia interesu publicznego ochrony gruntów rolnych z interesem inwestora. Sąd podkreślił, że grunty rolne, nawet niższych klas, podlegają ochronie, a planowana inwestycja przemysłowa na terenach rolnych jest sprzeczna z zasadami ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz zasadą zrównoważonego rozwoju, która nakazuje przeznaczanie na cele nierolnicze przede wszystkim nieużytków i gruntów o najniższej przydatności produkcyjnej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Zagadnienia prawne (3)

Czy postanowienie uzgodnieniowe organu właściwego w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych, wydawane w trybie art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p., jest wydawane w ramach uznania administracyjnego, czy też ma charakter związany?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Postanowienie uzgodnieniowe organu właściwego w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych jest wydawane w warunkach uznania administracyjnego, co oznacza, że organ dokonuje wyboru treści rozstrzygnięcia po wyważeniu interesu publicznego związanego z ochroną gruntów rolnych a interesem indywidualnym inwestora.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że kontrola sądowa rozstrzygnięć wydanych w warunkach uznania administracyjnego ma na celu weryfikację, czy organ nie przekroczył granic dyskrecjonalnej władzy, a oceny sądu nie mogą zastępować ocen organu wyspecjalizowanego.

Czy przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych może stanowić samodzielną podstawę do oceny zasadności realizacji określonych inwestycji na gruntach rolnych i tym samym odmowy uzgodnienia decyzji ustalającej warunki zabudowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 u.o.g.r.i.l. może stanowić samodzielną podstawę do oceny zasadności określonych inwestycji na gruntach rolnych i odmowy uzgodnienia, a każdy grunt rolny, również grunty klas bonitacyjnych innych niż klasy I-III, podlega ochronie.

Uzasadnienie

NSA powołując się na utrwalone orzecznictwo wskazał, że organ uzgadniający może uznać, że planowana inwestycja na gruntach rolnych jest sprzeczna z celami ochrony gruntów rolnych przewidzianymi w ustawie, a także zwrócił uwagę na art. 6 ust. 1 u.o.g.r.i.l. nakazujący przeznaczanie na cele nierolne przede wszystkim nieużytków i gruntów o najniższej przydatności produkcyjnej.

Czy planowana budowa farmy fotowoltaicznej na gruntach rolnych klas IV i V narusza prawo własności inwestora oraz czy organy administracji prawidłowo wyważyły interes publiczny ochrony gruntów rolnych z interesem prywatnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Planowana zabudowa przemysłowa na gruntach rolnych nie koresponduje ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa własności, a organy prawidłowo wyważyły konstytucyjnie chronione własności, takie jak prawo własności oraz potrzeby ochrony środowiska, przyznając prymat interesowi publicznemu.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że w sprawie nie sposób mówić o naruszeniu istoty prawa własności, a dążenie do rozwoju energetyki ze źródeł odnawialnych nie oznacza, że przestaje być aktualny obowiązek ochrony gruntów rolnych, które są uzasadnione również bezpieczeństwem żywnościowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu został uchylony, a skarga inwestora oddalona.

Przepisy (18)

Główne

u.p.z.p. art. 53 § 4 pkt 6

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Postanowienie uzgodnieniowe organu właściwego w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych jest wydawane w warunkach uznania administracyjnego, po wyważeniu interesu publicznego związanego z ochroną gruntów rolnych a słusznym interesem indywidualnego podmiotu.

u.p.z.p. art. 64 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Dotyczy uzgodnień w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych.

u.o.g.r.i.l. art. 3 § 1 pkt 1

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Przepis ten może stanowić samodzielną podstawę do oceny zasadności realizacji określonych inwestycji na gruntach rolnych i odmowy uzgodnienia decyzji ustalającej warunki zabudowy.

Pomocnicze

u.o.g.r.i.l. art. 7 § 2

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Grunty klas IV i V nie wymagają zgody ministra na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze.

u.o.g.r.i.l. art. 6 § 1

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Na cele nierolne i nieleśne można przeznaczyć przede wszystkim grunty oznaczone w ewidencji gruntów jako nieużytki, a w razie ich braku - inne grunty o najniższej przydatności produkcyjnej.

k.p.a. art. 7

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności i podejmowania czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy zostały udowodnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

k.p.a. art. 8

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

k.p.a. art. 7a

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Nie ma zastosowania w sprawach administracyjnych, w ramach których orzekały organy współdziałające, jeśli przedmiotem postępowania było przyznanie stronie uprawnienia, a nie nałożenie obowiązku lub ograniczenie uprawnienia.

p.o.ś. art. 5

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

Zasada kompleksowości ochrony środowiska.

p.o.ś. art. 6

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

Zasada wysokiego poziomu ochrony środowiska oraz zasady prewencji i ostrożności.

o.z.e. art. 2 § 13

Ustawa o odnawialnych źródłach energii

Definicja instalacji odnawialnego źródła energii.

Konstytucja RP art. 21 § 1