II OSK 471/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-01-27
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkadecyzja administracyjnaskarga kasacyjnapostępowanie administracyjnewarunki techniczneplan zagospodarowania przestrzennego

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie nakazu rozbiórki szklarni, wskazując na błędy proceduralne organów nadzoru budowlanego i konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem właściwych przepisów.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA uchylającego decyzję nakazującą rozbiórkę szklarni wybudowanej bez pozwolenia. NSA oddalił skargę, stwierdzając, że organy nadzoru budowlanego nie wykazały wystarczająco przesłanek do zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., a także zignorowały kwestię zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego. Sąd podkreślił, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy należy stosować przepisy obowiązujące w dacie budowy.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Z. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który uchylił decyzję nakazującą rozbiórkę szklarni wybudowanej bez pozwolenia na budowę. WSA uznał, że organy nadzoru budowlanego nie wykazały konieczności zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., a także zignorowały kwestię zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ponadto, brak było dowodów na to, że szklarnia nie spełnia warunków technicznych. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając argumentację WSA. Sąd podkreślił, że organy nadzoru budowlanego nie wykazały przesłanek do nakazu rozbiórki, a kwestia zgodności z planem zagospodarowania nie została rozważona. NSA zaznaczył również, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy należy stosować przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. oraz rozporządzenia z 1980 r. obowiązujące w dacie budowy szklarni, a nie nowsze przepisy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organy nie wykazały wystarczająco przesłanek do zastosowania tego przepisu.

Uzasadnienie

Organy nie wykazały, że szklarnia spowodowała niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia. Kwestia zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego nie została rozważona, a uzasadnienie dotyczące niespełniania warunków technicznych było niejednoznaczne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P. budowlane art. 37 § 1 pkt 2

Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego może być wydany, gdy obiekt ten spowodował niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P. budowlane art. 37 § 1 pkt 1

Prawo budowlane

Dotyczy przypadków, gdy obiekt budowlany jest niezgodny z ustaleniami ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę lub z przepisami prawa budowlanego.

P. budowlane art. 28

Prawo budowlane

Dotyczy obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

P. budowlane art. 40

Prawo budowlane

Dotyczy możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 174 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie M.A.G.T.iO.Ś. z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki art. 13 § ust. 2

Dotyczy warunków technicznych dla budynków gospodarczych.

Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nadzoru budowlanego nie wykazały wystarczająco przesłanek do zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Kwestia zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego została pominięta. Uzasadnienie dotyczące niespełniania warunków technicznych było niejednoznaczne i niepoparte dowodami. Zarzut naruszenia przepisów k.p.a. nie stanowił podstawy skargi kasacyjnej.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 8 i 12 k.p.a.) przez Sąd pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

brak podstaw do zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Kwestia zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w czasie budowy, uszła w ogóle uwadze organów Twierdzenie, że szklarnia nie spełnia wymogów z § 13 ust. 2 powołanego wcześniej rozporządzenia, nie zostało poparte jakimkolwiek dowodem. organy nadzoru budowlanego, przed wydaniem kolejnej decyzji w sprawie, powinny przeprowadzić oględziny (kontrolę), a nie opierać się na ustaleniach sprzed kilkunastu lat. powinny być brane pod uwagę przepisy w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, obowiązujące w dacie budowy przedmiotowej szklarni

Skład orzekający

Andrzej Gliniecki

sprawozdawca

Barbara Gorczycka -Muszyńska

członek

Janina Antosiewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne błędy organów nadzoru budowlanego, konieczność stosowania przepisów obowiązujących w dacie budowy, znaczenie planu zagospodarowania przestrzennego w sprawach samowoli budowlanej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z Prawem budowlanym z 1974 r. i rozporządzeniem z 1980 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje typowe błędy proceduralne organów administracji i podkreśla znaczenie prawidłowego stosowania przepisów prawa materialnego oraz dowodzenia faktów.

Błędy organów budowlanych: dlaczego szklarnia nie musiała zostać rozburzona?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 471/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-01-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Gliniecki /sprawozdawca/
Barbara Gorczycka -Muszyńska
Janina Antosiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Ka 2013/02 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2004-10-20
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Antosiewicz, Sędziowie NSA Andrzej Gliniecki /spr./, Barbara Gorczycka-Muszyńska, Protokolant Mariusz Szufnara, po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 października 2004 r. sygn. akt II SA/Ka 2013/02 w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] lipca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z dnia 20 października 2004 r. sygn. akt II SA/Ka 20 13/02 w sprawie ze skargi J. P., na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002 r. (...), uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu B. z dnia [...] maja 2000 r. nr [...], którą nakazano J. P. "rozbiórkę obiektu budowlanego w postaci szklarni, zlokalizowanego na granicy działek [...] i [...] w C., wybudowanego w latach 1982-83 bez pozwolenia na budowę oraz z naruszeniem warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki".
W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, iż obiekt szklarni wybudowano bez pozwolenia na budowę z naruszeniem art. 28 Prawa budowlanego z 1974 r. Szklarnia jako budynek gospodarczy, powinna spełniać warunki określone w § 13 ust. 2 rozporządzenia M.A.G.T.iO.Ś. z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki.
Za podstawę rozstrzygnięcia wskazano w decyzji "art. 37 poz.1" Prawa budowlanego z 1974 r. Zdaniem organu pierwszej instancji, brak podstaw do zastosowania art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., gdyż doprowadzenie szklarni do stanu zgodnego z przepisami, wymagałoby dokonania jej przebudowy łącznie z konstrukcją nośną obiektu, a to byłyby działania wymagające uzyskania pozwolenia na przebudowę.
Po rozpatrzeniu odwołania J. P. od powyższej decyzji, Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] czerwca 2000 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.
Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach, złożyła Z. M. Sąd wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2002 r. Sygn. akt II SA/Ka 1617/00, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach, w związku z ww. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, po raz kolejny rozpatrując odwołanie J. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2000r., decyzją z dnia [...] lipca 2002 r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji nakazującą rozbiórkę przedmiotowej szklarni. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, iż nakaz rozbiórki został wydany na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Sporna szklarnia, w ocenie organu, "pogarsza warunki użytkowe dla otoczenia, polegające na ograniczeniu użytkowania i zabudowy działki Pani M.", a poza tym, położenie szklarni narusza "drastycznie" § 13 rozporządzenia z 1980 r. o warunkach technicznych. Nie ma możliwości legalizacji tej samowoli budowlanej tak, jak to podał organ pierwszej instancji, brak też technicznych możliwości nakazania jedynie rozbiórki części szklarni na szerokości 4 m od granicy, bez naruszenia całości konstrukcji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, uchylając wyrokiem z dnia 20 października 2004 r. powyższą decyzję z dnia 31 lipca 2002 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji (z dnia 15 maja 2000 r.), uznał skargę J. P. za uzasadnioną.
W ocenie Sądu, organy pierwszej i drugiej instancji nie wykazały, aby występowała konieczność zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r.
Kwestia zgodności budowy i lokalizacji szklarni z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w czasie budowy, uszła w ogóle uwadze organów, a może mieć ona decydujące znaczenie w sprawie z uwagi na brzmienie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.
Twierdzenie, że szklarnia nie spełnia wymogów z § 13 ust. 2 powołanego wcześniej rozporządzenia, nie zostało poparte jakimkolwiek dowodem.
Powyższe uchybienia stanowią naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. i mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z. M., reprezentowana przez adwokata W. G., od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 października 2004 r. złożyła skargę kasacyjną, zarzucając:
1. "naruszenie przepisów postępowania, a to art. 8 k.p.a. oraz art. 12 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób podważający zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli.
2. naruszenie prawa materialnego, a to art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego – ustawy z dnia 24 października 1974 r. poprzez przyjęcie, iż nie zachodzą przesłanki do zastosowania go w okolicznościach niniejszej sprawy".
Wskazując na powyższe zarzuty, pełnomocnik skarżącej wnosi w skardze kasacyjnej o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
J. P. w odpowiedzi na skargę kasacyjną (pismo z dnia 14.03.2005 r.) wnosi "o utrzymanie w mocy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 października 2004 r.".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, bowiem zaskarżone rozstrzygniecie odpowiada prawu.
Zarzut naruszenia przepisów postępowania (art.8 i 12 k.p.a.), nie może stanowić podstawy skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270), powołanej dalej jako ppsa, gdyż Sąd pierwszej instancji, nie orzekał w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Natomiast drugi zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. w świetle rozważań Sądu pierwszej instancji i w konfrontacji z materiałami sprawy, jest nieuzasadniony.
Oparcie decyzji o nakazie rozbiórki przedmiotowej szklarni na ww. przepisie, nakładało na organy, obowiązek wskazania przez co obiekt ten spowodował "niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia". Sam fakt zbudowania szklarni bez pozwolenia na budowę, jest bezsporny, jednak oprócz tego, musi być spełniona jedna z przesłanek określonych w pkt 1 lub 2 art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r.
Tymczasem kwestia zgodności z miejscowym planem zagospodarowania terenu (obowiązującym w czasie budowy obiektu), nie była w ogóle rozważania przez organy tak, jak wskazano w zaskarżanym wyroku. Z dotychczasowych ustaleń postępowania administracyjnego nie wynika też jednoznacznie, dlaczego przedmiotowa szklarnia, nie spełnia wymogów z § 13 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. Nr 17, poz. 62), a uzasadnienia decyzji pierwszej i drugiej instancji są w tym zakresie różne. Poza tym, stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu decyzji, iż "cała ściana szklarni to jedno wielkie okno", jest chyba już nieaktualne, skoro z innych materiałów sprawy wynika, ze ściana spornej szklarni (od strony działki Z. M.) jest wykonana z pustaków.
Jak z powyższego wynika, organy nadzoru budowlanego, przed wydaniem kolejnej decyzji w sprawie, powinny przeprowadzić oględziny (kontrolę), a nie opierać się na ustaleniach sprzed kilkunastu lat.
Nie można zgodzić się z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (s. 5), iż ponownie rozpatrując niniejszą sprawę, organy nadzoru budowlanego powinny brać pod uwagę przepisy rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
W tym przypadku, powinny być brane pod uwagę przepisy w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, obowiązujące w dacie budowy przedmiotowej szklarni, a więc wcześniej powoływane rozporządzenie M.A.G.T. i O.Ś. z dnia 3 lipca 1980 r.
W pozostałej części z uzasadnieniem zaskarżonego wyroku i zawartymi tam wskazaniami co do dalszego postępowania, należy się zgodzić.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa – orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI