II OSK 468/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił decyzję organu odwoławczego o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia z powodu konieczności uzupełnienia postępowania dowodowego.
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki rozbudowanej części budynku mieszkalnego. Po wielokrotnych postępowaniach i uchyleniach decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Wielkopolskiego WINB, uznając, że kluczowe jest ustalenie daty rozbudowy w celu zastosowania właściwych przepisów Prawa budowlanego. Skarga kasacyjna zarzucała sądowi naruszenie przepisów postępowania, w tym przewlekanie sprawy i brak merytorycznego rozstrzygnięcia. NSA oddalił skargę, potwierdzając, że przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia było uzasadnione koniecznością uzupełnienia postępowania dowodowego, co jest zgodne z zasadą dwuinstancyjności.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez A. i R. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił ich skargę na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu. Przedmiotem postępowania było nakazanie wykonania określonych robót budowlanych związanych z rozbudową budynku mieszkalnego. Po licznych postępowaniach administracyjnych, w tym uchyleniach decyzji i przekazaniach sprawy do ponownego rozpoznania, WSA w Poznaniu uznał, że kluczowe dla rozstrzygnięcia jest jednoznaczne ustalenie, kiedy nastąpiła rozbudowa, aby móc zastosować właściwą ustawę Prawo budowlane (z 1974 r. lub 1994 r.). Sąd nie podzielił zarzutów skarżących o przewlekłości postępowania i błędnej ocenie organu odwoławczego, wskazując na braki w postępowaniu dowodowym organu pierwszej instancji. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 k.p.a. oraz art. 12 § 1 k.p.a. (przewlekanie postępowania) i art. 141 § 4 p.p.s.a. (brak rozstrzygnięcia zarzutów). Naczelny Sąd Administracyjny, stosując zasadę ograniczonej kognicji, oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że ustalenie daty rozbudowy jest kluczowe dla zastosowania właściwej podstawy prawnej. Podkreślono, że przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji było uzasadnione koniecznością uzupełnienia postępowania dowodowego, co jest zgodne z zasadą dwuinstancyjności i nie stanowi naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. NSA stwierdził, że organ odwoławczy prawidłowo wydał decyzję kasacyjną, ponieważ rozpoznanie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 12 k.p.a. (szybkość postępowania) i art. 141 § 4 p.p.s.a. (uzasadnienie wyroku) również nie znalazły potwierdzenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy ma takie prawo, jeśli rozpoznanie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, co jest zgodne z zasadą dwuinstancyjności postępowania.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że zasada dwuinstancyjności wymaga dwukrotnego rozpatrzenia sprawy. Jeśli organ pierwszej instancji nie przeprowadził wyczerpującego postępowania dowodowego, organ odwoławczy może uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, aby uzupełnić braki, zamiast samemu prowadzić postępowanie dowodowe.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (13)
Główne
k.p.a. art. 138
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity art. 138
Pomocnicze
k.p.a. art. 136
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 12
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 141 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity art. 136
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity art. 12
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. art. 141
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji było uzasadnione koniecznością uzupełnienia postępowania dowodowego, co jest zgodne z zasadą dwuinstancyjności. Ustalenie daty zakończenia rozbudowy jest kluczowe dla zastosowania właściwej ustawy Prawo budowlane. WSA prawidłowo ocenił, że organ odwoławczy miał podstawy do wydania decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 138 § 1 k.p.a. i art. 12 § 1 k.p.a. poprzez przewlekanie postępowania i brak merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. z powodu braku rozstrzygnięcia zarzutów dotyczących obowiązku organu II instancji do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Godne uwagi sformułowania
zasada dwuinstancyjności postępowania, której istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy brak ten nie może być sanowany w postępowaniu odwoławczym przedmiotem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Nie jest to możliwe z samego założenia, jeżeli w postępowaniu pierwszoinstnacyjnym stan faktyczny sprawy nie został ustalony przynajmniej w zasadniczej części
Skład orzekający
Jerzy Stelmasiak
przewodniczący
Maria Czapska-Górnikiewicz
członek
Janusz Furmanek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego w kontekście uzupełniania postępowania dowodowego przez organ odwoławczy oraz znaczenie prawidłowego ustalenia daty zakończenia robót budowlanych dla zastosowania właściwych przepisów Prawa budowlanego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ pierwszej instancji nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego, a organ odwoławczy musiał podjąć decyzję o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, w szczególności zasady dwuinstancyjności i roli organu odwoławczego w przypadku braków dowodowych. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Kiedy organ odwoławczy może uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania? Kluczowa rola zasady dwuinstancyjności.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 468/09 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2010-03-02 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2009-03-16 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Janusz Furmanek /sprawozdawca/ Jerzy Stelmasiak /przewodniczący/ Maria Czapska - Górnikiewicz Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane II SA/Po 620/07 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2008-11-25 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 138, 136, 12 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 141 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz sędzia del. NSA Janusz Furmanek (spr.) Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2010 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. i R. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Po 620/07 w sprawie ze skargi A. i R. F. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie WYROKIEM Z DNIA 25 LISTOPADA 2008 R. SYGN. AKT II SA/PO 620/07, WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W POZNANIU ODDALIŁ SKARGĘ A. I R. F. NA DECYZJĘ WIELKOPOLSKIEGO WOJEWÓDZKIEGO INSPEKTORA NADZORU BUDOWLANEGO W POZNANIU Z DNIA [...] PAŹDZIERNIKA 2007R. NR [...] W PRZEDMIOCIE NAKAZANIA WYKONANIA OKREŚLONYCH ROBÓT BUDOWLANYCH POWYŻSZE ROZSTRZYGNIĘCIE WYDANE ZOSTAŁO W OPARCIU O NASTĘPUJĄCY STAN FAKTYCZNY SPRAWY: W ZWIĄZKU Z PISMAMI E. M. Z DNIA 12 LIPCA 2005 R. I 8 SIERPNIA 2005 R. POWIATOWY INSPEKTOR NADZORU BUDOWLANEGO DLA POWIATU POZNAŃSKIEGO WSZCZĄŁ POSTĘPOWANIE W SPRAWIE ZGODNOŚCI Z PRZEPISAMI PRAWA ROZBUDOWY BUDYNKU MIESZKALNEGO POŁOŻONEGO PRZY UL. [...] W SWARZĘDZU. W TOKU CZYNNOŚCI ADMINISTRACYJNYCH W DNIU 8 WRZEŚNIA 2005 R. PRZEPROWADZONO OGLĘDZINY, PODCZAS KTÓRYCH USTALONO M.IN., ŻE NA NIERUCHOMOŚCI POŁOŻONEJ POD WW. ADRESEM (DZ. NR [...]) ZNAJDUJE SIĘ BUDYNEK MIESZKALNY ZREALIZOWANY NA PODSTAWIE DECYZJI Z DNIA 20 LUTEGO 1986 R. PONADTO USTALONO, ŻE CZĘŚĆ BUDYNKU OD STRONY PODWÓRZA I W GRANICY Z SĄSIEDNIĄ DZIAŁKĄ ZOSTAŁA ODNOWIONA PO POŻARZE W 2001 R., WEDŁUG OŚWIADCZENIA R. Ł. PEŁNOMOCNIKA WŁAŚCICIELI A. I R. F.. ZDANIEM R. Ł. ODNOWA NIE STANOWIŁA ROZBUDOWY ANI NADBUDOWY. PO PRZEPROWADZENIU POSTĘPOWANIA WYJAŚNIAJĄCEGO, ORGAN I INSTANCJI DECYZJĄ Z DNIA [...] KWIETNIA 2006R. NR [...] NAKAZAŁ WŁAŚCICIELOM ROZBIÓRKĘ ROZBUDOWANEJ CZĘŚCI BUDYNKU MIESZKALNEGO ZLOKALIZOWANEGO NA WW. NIERUCHOMOŚCI. OD POWYŻSZEJ DECYZJI WŁAŚCICIELE BUDYNKU WNIEŚLI ODWOŁANIE. DECYZJĄ Z DNIA [...] CZERWCA 2006 R. WIELKOPOLSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR NADZORU BUDOWLANEGO UCHYLIŁ ROZSTRZYGNIĘCIE ORGANU I INSTANCJI W CAŁOŚCI I SPRAWĘ PRZEKAZAŁ DO PONOWNEGO ROZPOZNANIA. NA POWYŻSZĄ DECYZJĘ WŁAŚCICIELE NIERUCHOMOŚCI WNIEŚLI SKARGĘ DO WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W POZNANIU, KTÓRY ODRZUCIŁ SKARGĘ POSTANOWIENIEM Z DNIA 11 STYCZNIA 2007R., SYGN. II SA/PO 497/06. PO PONOWNYM ROZPATRZENIU SPRAWY POWIATOWY INSPEKTOR NADZORU BUDOWLANEGO DECYZJĄ Z DNIA [...] PAŹDZIERNIKA 2007 R. NAKAZAŁ WŁAŚCICIELOM WYKONAĆ ROBOTY BUDOWLANE SZCZEGÓŁOWO OKREŚLONE W SENTENCJI ORZECZENIA. OD POWYŻSZEGO ROZSTRZYGNIĘCIA WŁAŚCICIELE NIERUCHOMOŚCI WNIEŚLI ODWOŁANIE. DECYZJĄ Z DNIA [...] PAŹDZIERNIKA 2007 R. ORGAN ODWOŁAWCZY UCHYLIŁ ZASKARŻONĄ DECYZJĘ W CAŁOŚCI I PRZEKAZAŁ SPRAWĘ DO PONOWNEGO ROZPATRZENIA PRZEZ ORGAN I INSTANCJI. W UZASADNIENIU DECYZJI ORGAN ODWOŁAWCZY WSKAZAŁ, ŻE ORGAN I INSTANCJI WINIEN PRECYZYJNIE OPISAĆ NA CZYM POLEGA PRZEDMIOTOWA ROZBUDOWA, SPORZĄDZIĆ SZKIC (CZYTELNY) WRAZ Z DOKŁADNYM ZWYMIAROWANIEM ROZBUDOWY. PONADTO ORGAN ODWOŁAWCZY ZWRÓCIŁ UWAGĘ, IŻ ZAGADNIENIEM KLUCZOWYM W NINIEJSZEJ SPRAWIE JEST JEDNOZNACZNE USTALENIE KIEDY NASTĄPIŁA WW. ROZBUDOWA. W ZALEŻNOŚCI BOWIEM OD DOKONANYCH USTALEŃ BĘDZIE MIAŁA TUTAJ ZASTOSOWANIE USTAWA Z DNIA 24 PAŹDZIERNIKA 1974 R. PRAWO BUDOWLANE (DZ. U. NR 38 POZ. 229) ALBO USTAWA Z DNIA 7 LIPCA 1994 R. PRAWO BUDOWLANE (DZ. U. Z 2006R. NR 156 POZ. 1118 ZE ZM.). ORGAN II INSTANCJI PODKREŚLIŁ, ŻE KOPIA MAPY ZE STANEM NA DZIEŃ 20 WRZEŚNIA 1996 R. NIE ODZWIERCIEDLA AKTUALNEGO STANU FAKTYCZNEGO. ZDANIEM E. M. PRZEDMIOTOWY BUDYNEK MIESZKALNY ZOSTAŁ W LATACH 2000 - 2001 ROZBUDOWANY, ZAŚ H. I E. R. TWIERDZĄ, IŻ ROZBUDOWA ROZPOCZĘŁA SIĘ OK. 1992R., A H. I M. Ł., ŻE BUDOWA ZOSTAŁA ROZPOCZĘTA I PROWADZONA BYŁA W LATACH 1992 - 1994. ORGAN ODWOŁAWCZY ZAZNACZYŁ, ŻE PODSTAWOWE ZNACZENIE W NINIEJSZEJ SPRAWIE MA DATA ZAKOŃCZENIA PRZEDMIOTOWEJ INWESTYCJI, A NIE DATA JEJ ROZPOCZĘCIA, CO OZNACZA, IŻ ORGAN I INSTANCJI WINIEN WYJAŚNIĆ WSKAZANE WĄTPLIWOŚCI. PONADTO ORGAN II INSTANCJI NAKAZAŁ POWIATOWEMU INSPEKTOROWI NADZORU BUDOWLANEGO DOKŁADNE USTALENIE WŁAŚCICIELI DZIAŁKI SĄSIEDNIEJ NR [...] I PRZYJĘCIE TYCH OSÓB JAKO STRON NINIEJSZEGO POSTĘPOWANIA. NA POWYŻSZĄ DECYZJĘ SKARGĘ DO WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W POZNANIU WNIEŚLI A. I R. F. WNOSZĄC O JEJ UCHYLENIE I UTRZYMANIE W MOCY ROZSTRZYGNIĘCIA ORGANU I INSTANCJI. SKARŻĄCY STWIERDZILI, ŻE POWIATOWY INSPEKTOR NADZORU BUDOWLANEGO DOKONAŁ WSZYSTKICH ISTOTNYCH USTALEŃ FAKTYCZNYCH I PRAWNYCH DOTYCZĄCYCH ROZBUDOWY BUDYNKU, A DZIAŁANIE ORGANU II INSTANCJI JEST WYBIEGIEM MAJĄCYM SŁUŻYĆ PRZEDŁUŻENIU POSTĘPOWANIA. PONADTO ZDANIEM WNOSZĄCYCH SKARGĘ ORGAN ODWOŁAWCZY NIESŁUSZNIE OPARŁ SWOJĄ DECYZJĘ NA DONIESIENIACH SĄSIADA E. M.. W ODPOWIEDZI NA SKARGĘ WIELKOPOLSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR NADZORU BUDOWLANEGO PODTRZYMAŁ SWOJE DOTYCHCZASOWE STANOWISKO I WNIÓSŁ O ODDALENIE SKARGI. W UZASADNIENIU WYROKU ODDALAJĄCEGO SKARGĘ WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W POZNANIU PODZIELIŁ POGLĄD ORGANU II INSTANCJI, IŻ ZAGADNIENIEM W SPOSÓB BEZPOŚREDNI RZUTUJĄCYM NA MATERIALNO-PRAWNĄ PODSTAWĘ ROZSTRZYGNIĘCIA JEST JEDNOZNACZNE USTALENIE KIEDY NASTĄPIŁA ROZBUDOWA NIERUCHOMOŚCI. W ZALEŻNOŚCI BOWIEM OD DOKONANYCH USTALEŃ PRZEZ ORGAN I INSTANCJI ZASTOSOWANIE W SPRAWIE ZNAJDĄ BĄDŹ PRZEPISY USTAWY Z DNIA 24 PAŹDZIERNIKA 1974R. BĄDŹ TEŻ USTAWY Z DNIA 7 LIPCA 1994R. PRAWO BUDOWLANE. BEZ WCZEŚNIEJSZEGO USTALENIA PRZEZ ORGAN ADMINISTRACJI, KTÓRĄ USTAWĘ NALEŻY W NINIEJSZEJ SPRAWIE ZASTOSOWAĆ WYDANIE LEGALNEJ DECYZJI NIE JEST MOŻLIWE. PONADTO SĄD NIE PODZIELIŁ ZARZUTU SKARŻĄCYCH, ŻE WIELKOPOLSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR NADZORU NIEWŁAŚCIWIE OCENIŁ, IŻ POWIATOWY INSPEKTOR NADZORU BUDOWLANEGO NIE DOKONAŁ WSZYSTKICH ISTOTNYCH USTALEŃ FAKTYCZNYCH I PRAWNYCH DOTYCZĄCYCH ROZBUDOWY BUDYNKU, A DZIAŁANIE ORGANU II INSTANCJI JEST WYBIEGIEM MAJĄCYM SŁUŻYĆ PRZEDŁUŻENIU POSTĘPOWANIA. WSKAZAŁ, IŻ KOPIA MAPY ZE STANEM NA DZIEŃ 20 WRZEŚNIA 1996R., ZNAJDUJĄCA SIĘ W AKTACH ADMINISTRACYJNYCH NIE ODDAJE STANU FAKTYCZNEGO NA DZIEŃ WYDANIA DECYZJI PRZEZ POWIATOWEGO INSPEKTORA NADZORU BUDOWLANEGO, TJ. [...] PAŹDZIERNIKA 2007 R., A PRZEPROWADZONE POSTĘPOWANIE DOWODOWE W POSTACI PRZESŁUCHANIA ŚWIADKÓW WINNO ZNALEŹĆ SWÓJ WYRAZ W UZASADNIENIU DECYZJI ORGANU I INSTANCJI. PONADTO ORGAN ADMINISTRACJI MA OBOWIĄZEK WSKAZAĆ, KTÓRE TWIERDZENIA ŚWIADKÓW PRZYJĄŁ ZA UDOWODNIONE, KTÓRYM DAŁ WIARĘ I DLACZEGO, A KTÓRYM WYPOWIEDZIOM ŚWIADKÓW WIARY NIE DAŁ I DLACZEGO. UZASADNIAJĄC DECYZJĘ POWIATOWY INSPEKTOR NIE WYPEŁNIŁ SWOJEGO OBOWIĄZKU, CZYM NARUSZYŁ PRZEPIS ART. 107 § 1 I § 3 KPA. PONADTO SĄD WSKAZAŁ, IŻ KONIECZNYM JEST USTALENIE STRON POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNEGO. W ZWIĄZKU Z TYM, OBOWIĄZKIEM ORGANU I INSTANCJI JEST TAKŻE USTALENIE WSZYSTKICH WŁAŚCICIELI DZIAŁKI NR [...] I UZNANIE ICH ZA STRONY NINIEJSZEGO POSTĘPOWANIA. W OCENIE SĄDU PRZY PODEJMOWANIU SKARŻONEJ DECYZJI NIE NARUSZONO RÓWNIEŻ PRZEPISÓW PRAWA PROCESOWEGO - ART. 7, 77 I 80 ORAZ ART. 11 KPA. OD POWYŻSZEGO WYROKU A. I R. F. WNIEŚLI SKARGĘ KASACYJNĄ, ZASKARŻAJĄC GO W CAŁOŚCI. SKARGĘ KASACYJNĄ OPARLI NA NASTĘPUJĄCYCH PODSTAWACH: NARUSZENIU PRZEPISÓW POSTĘPOWANIA, MAJĄCYCH ISTOTNY WPŁYW NA WYNIK SPRAWY, TJ. ART. 134 § 1 P.P.S.A. W ZW. Z ART. 138 § 1 K.P.A. ORAZ ART. 12 § 1 K.P.A. STWIERDZILI, ŻE SĄD ZANIECHAŁ ROZPOZNANIA WSZYSTKICH PODNIESIONYCH PRZEZ PEŁNOMOCNIKA SKARŻĄCYCH ZARZUTÓW, MAJĄC OBOWIĄZEK ROZSTRZYGAĆ W GRANICACH DANEJ SPRAWY, NIE BĘDĄC ZWIĄZANYM GRANICAMI I ZARZUTAMI SKARGI. SKARŻĄCY PRZEDSTAWIŁ NA ROZPRAWIE W DNIU 25 LISTOPADA 2008 R. ISTOTNY ZARZUT NARUSZENIA ART. 138 § 1 K.P.A. W ZW. Z ART. 12 § 1 K.P.A. WSKAZUJĄC, ŻE ORGAN ADMINISTRACYJNY ROZPOZNAJĄCY SKARGĘ POWINIEN, CO DO ZASADY ORZEKAĆ MERYTORYCZNIE, A TYLKO W DRODZE UZASADNIONEGO WYJĄTKU KASACYJNIE, CZEGO WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W POZNANIU NIE WZIĄŁ POD UWAGĘ W ŻADNEJ MIERZE WYDAJĄC ZASKARŻONY WYROK, CO W KONSEKWENCJI DOPROWADZIŁO DO BEZZASADNEGO PRZEWLEKANIA POSTĘPOWANIA; NARUSZENIU PRZEPISU POSTĘPOWANIA, MAJĄCYM ISTOTNY WPŁYW NA WYNIK SPRAWY TJ. ART. 141 § 4 P.P.S.A. POLEGAJĄCE NA BRAKU ROZSTRZYGNIĘCIA PODNIESIONYCH PRZEZ PEŁNOMOCNIKA SKARŻĄCYCH ZARZUTÓW ZWIĄZANYCH Z OBOWIĄZKIEM ORGANU II INSTANCJI ROZSTRZYGNIĘCIA MERYTORYCZNEGO, NARUSZENIA ZASADY SZYBKOŚCI ORAZ PROSTOTY POSTĘPOWANIA I NIE UWZGLĘDNIENIU TYCHŻE ZARZUTÓW W UZASADNIENIU DO ZASKARŻONEGO WYROKU, CO POWODUJE, ŻE UZASADNIENIE ZASKARŻONEGO WYROKU NIE ODPOWIADA WYMOGOM OKREŚLONYM W ART. 141 § 1 P.P.S.A. SKARŻĄCY WNIEŚLI O UCHYLENIE ZASKARŻONEGO WYROKU W CAŁOŚCI I PRZEKAZANIE SPRAWY WOJEWÓDZKIEMU SĄDOWI ADMINISTRACYJNEMU W POZNANIU DO PONOWNEGO ROZPOZNANIA ORAZ ZASĄDZENIE KOSZTÓW POSTĘPOWANIA, W TYM KOSZTÓW ZASTĘPSTWA PROCESOWEGO, WEDŁUG NORM PRZEPISANYCH. NA POPARCIE ZARZUTÓW POWOŁANO SIĘ NA ORZECZNICTWO SĄDÓW ADMINISTRACYJNYCH PODKREŚLAJĄC, ŻE NA ROZPRAWIE W DNIU 25 LISTOPADA 2008 R. PEŁNOMOCNIK SKARŻĄCYCH WSKAZAŁ, ŻE WOJEWÓDZKI INSPEKTOR NADZORU BUDOWLANEGO W POZNANIU POWINIEN WYDAĆ DECYZJĘ, CO DO ISTOTY SPRAWY (DECYZJĘ MERYTORYCZNĄ) A NIE PRZEKAZYWAĆ SPRAWĘ DO PONOWNEGO ROZPATRZENIA ORGANOWI I INSTANCJI. PONADTO W OCENIE WNOSZĄCYCH SKARGĘ KASACYJNĄ UZUPEŁNIENIE POSTĘPOWANIA DOWODOWEGO O WSKAZANE PRZEZ WINB W POZNANIU DOWODY, WYJAŚNIENIA CZY USTALENIA, MOGŁO ZOSTAĆ DOKONANE PRZEZ TEGO ORGAN, CO WYNIKA WPROST Z ART. 136 K.P.A. JEDNOCZEŚNIE PRZEPROWADZENIE WSKAZANYCH PRZEZ ORGAN II INSTANCJI CZYNNOŚCI NIE POWODUJE KONIECZNOŚCI POWTÓRZENIA POSTĘPOWANIA WYJAŚNIAJĄCEGO W CAŁOŚCI LUB W ZNACZNEJ CZĘŚCI. WOBEC TEGO NIE ZACHODZI PRZESŁANKA DO WYDANIA DECYZJI PRZEZ TEN ORGAN NA PODSTAWIE ART. 138 § 2 K.P.A. TJ. DECYZJI KASACYJNEJ, A WINB W POZNANIU WINIEN ROZSTRZYGNĄĆ SPRAWĘ WYDAJĄC DECYZJĘ MERYTORYCZNĄ. NIEZASTOSOWANIE SIĘ PRZEZ ORGAN DO WSKAZAŃ ART. 138 K.P.A. DODATKOWO POWODUJE NIEUZASADNIONE PRZEWLEKANIE POSTĘPOWANIA, CO NARUSZA ART. 12 § 1 K.P.A. TJ. ZASADĘ SZYBKOŚCI I PROSTOTY POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNEGO. PONADTO W UZASADNIENIU DO DECYZJI KASACYJNEJ WYDANEJ PRZEZ ORGAN II INSTANCJI POWINNY ZOSTAĆ WSKAZANE PRZYCZYNY, KTÓRE SPOWODOWAŁY, IŻ ORGAN NIE UZUPEŁNIŁ POSTĘPOWANIA WYJAŚNIAJĄCEGO. NACZELNY SĄD ADMINISTRACYJNY ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE: W POSTĘPOWANIU PRZED NSA PROWADZONYM NA SKUTEK WNIESIENIA SKARGI KASACYJNEJ OBOWIĄZUJE GENERALNA ZASADA OGRANICZONEJ KOGNICJI TEGO SĄDU (ART. 183 § 1 USTAWY Z 30 SIERPNIA 2002 R. - PRAWO O POSTĘPOWANIU PRZED SĄDAMI ADMINISTRACYJNYMI – DZ. U. NR 153, POZ. 1270 ZE ZM.). NSA JAKO SĄD II INSTANCJI ROZPOZNAJE SPRAWĘ W GRANICACH SKARGI KASACYJNEJ, WYZNACZONYMI PRZEZ PRZYJĘTE W NIEJ PODSTAWY, OKREŚLAJĄCE ZARÓWNO RODZAJ ZARZUCANEGO ZASKARŻONEMU ORZECZENIU NARUSZENIA PRAWA, JAK I JEGO ZAKRES. Z URZĘDU BIERZE POD ROZWAGĘ TYLKO NIEWAŻNOŚĆ POSTĘPOWANIA. TA JEDNAK NIE MIAŁA MIEJSCA W ROZPOZNAWANEJ SPRAWIE. Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu nie są trafne. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd, że kwestią mającą w niniejszej sprawie zasadniczy wpływ na rozstrzygnięcie jest ustalenie, kiedy nastąpiła rozbudowa spornej nieruchomości, w zależności bowiem od dokonanych ustaleń, zastosowanie będzie miała ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38 poz. 229) albo ustawa z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. nr 156 poz. 1118 ze zm.). Ustalenie podstawy prawnej podejmowanego rozstrzygnięcia ma bowiem podstawowe znaczenie dla rozpoznawanej sprawy. Wobec powyższego stwierdzić należy, że nie znalazł potwierdzenia zarzut naruszenia art. 138 k.p.a. Przepis ten zawiera bowiem zamknięty katalog decyzji organu odwoławczego i określa wyłączną kompetencję organu odwoławczego do ich wydawania. Nie jest zatem dopuszczalne jakiekolwiek zakończenie postępowania odwoławczego, które oznaczałoby rezygnację tego organu z przyznanych mu tym przepisem kompetencji (wyrok NSA z dnia 14 sierpnia 1987 r., IV SA 385/87). Konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości ma miejsce w szczególności wówczas, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego. Jak trafnie podkreślono w piśmiennictwie, brak ten nie może być sanowany w postępowaniu odwoławczym, bowiem naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności postępowania, której istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III). Nie znajduje więc uzasadnienia twierdzenie skarżących, że Sąd zaskarżonym wyrokiem doprowadził do bezzasadnego przewlekania postępowania. Sąd nie mógł bowiem w swym rozstrzygnięciu pominąć decyzji wydanej przez organ II instancji. Wobec braków w postępowaniu dowodowym, w postaci nieustalenia przez organ I instancji znacznej części istotnych dla sprawy faktów, gdyby postępowanie administracyjne ograniczało się jedynie do wydania decyzji przez organ odwoławczy, naruszona zostałaby opisana powyżej zasada dwuinstancyjności postępowania. Obowiązek organu II instancji do rozstrzygnięcia merytorycznego dotyczy bowiem jedynie sytuacji, gdy postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący. Granice postępowania wyjaśniającego przed organem odwoławczym są określone przepisem art. 136 k.p.a. Prowadzi to do wniosku, że braki w postępowaniu dowodowym przeprowadzonym przez organ pierwszej instancji w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną odwołaniem decyzją tego organu mogą być albo usunięte i uzupełnione przez organ drugiej instancji w granicach określonych w przepisie art. 137, albo przez organ pierwszej instancji po uchyleniu decyzji tego organu i przekazaniu mu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ odwoławczy. Nie można zatem postępowania dowodowego, którego przedmiotem jest ustalenie istnienia kluczowej dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznej i warunkującej przedmiot i zakres dalszego postępowania wyjaśniającego w sprawie określić mianem "dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie" w rozumieniu art. 136 k.p.a. Przyjęcie odmiennego stanowiska naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.). Reasumując - przedmiotem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Nie jest to możliwe z samego założenia, jeżeli w postępowaniu pierwszoinstnacyjnym stan faktyczny sprawy nie został ustalony przynajmniej w zasadniczej części (wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2009 r. sygn. akt I OSK 678/08). W związku z powyższym na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia art. 12 k. p. a., który określa zasadę szybkości i prostoty postępowania. Nakazuje ona organom administracji publicznej działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Wobec nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego przez organ I instancji w znacznej części, nie jest zasadny zarzut, że Sąd zaniechał rozpoznania wszystkich podniesionych przez skarżących okoliczności. Stwierdzić zatem należy, że podjęcie w niniejszej sprawie zaskarżonego rozstrzygnięcia było konieczne i nie można uznać wydania decyzji kasacyjnej przez organ odwoławczy za wybieg mający służyć przedłużeniu postępowania. NIE ZNAJDUJE RÓWNIEŻ UZASADNIENIA ZAWARTY W SKARDZE KASACYJNEJ ZARZUT NARUSZENIA ART. 141 P.P.S.A. OKREŚLAJĄCEGO WYPADKI, W KTÓRYCH SĄD Z URZĘDU SPORZĄDZA UZASADNIENIE WYROKU, ORAZ WYPADKI, W KTÓRYCH SĄD SPORZĄDZA TO UZASADNIENIE NA WNIOSEK STRONY. UZASADNIENIE WYROKU SĄDU I INSTANCJI ODPOWIADA WYMOGOM POWYŻSZEGO PRZEPISU. ZAWIERA RÓWNIEŻ ZWIĘZŁE PRZEDSTAWIENIE STANU SPRAWY, ZARZUTÓW PODNIESIONYCH W SKARDZE, STANOWISK POZOSTAŁYCH STRON, PODSTAWĘ PRAWNĄ ROZSTRZYGNIĘCIA ORAZ JEJ WYJAŚNIENIE, O KTÓRYM MOWA W § 4 POWOŁANEGO PRZEPISU. TRAFNIE WIĘC OCENIŁ SĄD I INSTANCJI, ŻE WIELKOPOLSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR NADZORU BUDOWLANEGO W POZNANIU WYDAŁ DECYZJĘ KASACYJNĄ ZGODNIE Z KRYTERIAMI PRZYJĘTYMI W ART. 138 § 2 K.P.A., BO ROZPOZNANIE SPRAWY WYMAGAŁO I WYMAGA UPRZEDNIEGO PRZEPROWADZENIA POSTĘPOWANIA WYJAŚNIAJĄCEGO W ZNACZNEJ CZĘŚCI. ZATEM ZARZUT NARUSZENIA ART. 134 § 1 USTAWY Z DNIA 30 SIERPNIA 2002 R. PRAWO O POSTĘPOWANIU PRZED SĄDAMI ADMINISTRACYJNYMI W ZWIĄZKU Z POWOŁANYM WYŻEJ PRZEPISEM NIE MOŻE SIĘ OSTAĆ. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niemającą usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI