II OSK 465/22

Naczelny Sąd Administracyjny2024-10-16
NSAbudowlaneWysokansa
pozwolenie na budowęzmiana pozwoleniaprawo budowlanedecyzja środowiskowawznowienie postępowaniaNSAskarga kasacyjnaorgan administracjinieruchomościinwestycja budowlana

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą zmiany pozwolenia na budowę, uznając, że projektowana inwestycja istotnie naruszała warunki decyzji środowiskowej.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M.S. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Wielkopolskiego. Wojewoda uchylił decyzję Starosty o zmianie pozwolenia na przebudowę budynku inwentarskiego i wiaty, odmawiając jej wydania. Podstawą było wznowienie postępowania z powodu nieznanej wcześniej decyzji środowiskowej, która wykazała, że projektowana powierzchnia hodowlana (442 m²) wielokrotnie przekraczała dopuszczalną (50 m²) określoną w decyzji środowiskowej z 2014 r. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko sądów niższych instancji.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej M.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który utrzymał w mocy decyzję Wojewody Wielkopolskiego. Wojewoda uchylił decyzję Starosty Gostyńskiego z dnia 17 kwietnia 2019 r. o zmianie pozwolenia na budowę, odmawiając jej wydania. Podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego była informacja o istnieniu decyzji Burmistrza Pogorzeli z 2014 r. o środowiskowych uwarunkowaniach, która nie została uwzględniona przy wydawaniu pierwotnej decyzji zmieniającej pozwolenie na budowę. Sąd pierwszej instancji oraz NSA uznali, że projektowana inwestycja, w szczególności powierzchnia hodowlana (442 m²), istotnie naruszała warunki określone w decyzji środowiskowej (50 m²), a także inne parametry dotyczące zbiorników na gnojowicę i kubatury wiaty. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że sądy niższych instancji prawidłowo oceniły, iż doszło do naruszenia art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, a zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych nie były uzasadnione. Sąd podkreślił, że zasada zaufania do organów państwa nie stoi na przeszkodzie wzruszeniu ostatecznej decyzji w trybie wznowienia postępowania, jeśli spełnione są ku temu przesłanki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, nawet jeśli zmiana pozwolenia na budowę nie dotyczy parametrów wymienionych w art. 72 ust. 2 pkt 1a Ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, to musi być zgodna z warunkami określonymi w decyzji środowiskowej, zwłaszcza gdy dotyczy istotnego zwiększenia powierzchni hodowlanej i innych parametrów technicznych, które mogą mieć wpływ na środowisko.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że projektowana powierzchnia hodowlana (442 m²) wielokrotnie przekraczała dopuszczalną (50 m²) określoną w decyzji środowiskowej, co stanowiło naruszenie art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Niezależnie od tego, czy zmiana pozwolenia wymagała nowej decyzji środowiskowej, projekt musiał być zgodny z istniejącą decyzją środowiskową.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa wznowienia postępowania w przypadku wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych dowodów lub faktów, znanych organowi w dniu wydania decyzji.

k.p.a. art. 35 § ust. 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu architektoniczno-budowlanego sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach.

Uioś art. 72 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Dotyczy decyzji o pozwoleniu na budowę.

Uioś art. 72 § ust. 2 pkt 1a

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Wyłącza wymóg uzyskania nowej decyzji środowiskowej dla zmian parametrów obiektu budowlanego, które nie spowodują zmian uwarunkowań określonych w wydanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

u.Pb art. 35 § ust. 1

Prawo budowlane

Obowiązki organu przy wydawaniu pozwolenia na budowę, w tym sprawdzenie zgodności z wymaganiami ochrony środowiska.

Pomocnicze

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa wznowienia postępowania w przypadku, gdy strona nie była prawidłowo reprezentowana lub nie brała udziału w postępowaniu.

u.Pb art. 36a § ust. 1

Prawo budowlane

Dotyczy istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę.

u.Pb art. 36a § ust. 3

Prawo budowlane

Wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w przypadku istotnego odstąpienia od projektu.

Ppsa art. 183 § § 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

Ppsa art. 174

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

Ppsa art. 184

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia NSA.

k.p.a. art. 8 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów Państwa.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.

k.p.a. art. 16 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Domniemanie prawidłowości decyzji ostatecznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Projektowana inwestycja naruszała warunki decyzji środowiskowej poprzez znaczące przekroczenie dopuszczalnej powierzchni hodowlanej. Wznowienie postępowania było uzasadnione ujawnieniem się nowej przesłanki (nieznana decyzja środowiskowa). Zasada zaufania i domniemanie prawidłowości decyzji nie stanowią przeszkody do wzruszenia decyzji w trybie wznowienia.

Odrzucone argumenty

Zmiana pozwolenia na budowę nie wymagała uzyskania nowej decyzji środowiskowej z uwagi na niewielki zakres zmian parametrów obiektu (art. 72 ust. 2 pkt 1a Uioś). Organy błędnie potraktowały decyzję o zmianie pozwolenia na budowę jak decyzję o pozwoleniu na budowę. Naruszenie art. 8 § 1 K.p.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy w sposób odmienny od poprzednich decyzji, co podważa zaufanie do organów. Naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. poprzez niezawiadomienie strony o zakończeniu postępowania i uniemożliwienie zapoznania się z aktami.

Godne uwagi sformułowania

projektowana powierzchnia hodowlana wynosi około 442 m², a zatem przekracza wielokrotnie dopuszczalną. nie można dokonać weryfikacji zgodności wielkości DJP z decyzją środowiskową. Samo domniemanie prawidłowości decyzji ostatecznej nie jest przeszkodą do jej weryfikacji w wyznaczonych przepisami prawa trybach. Zaufanie strony do trwałości charakteru ostatecznej decyzji dotychczasowej, nie podważa trafności wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

Skład orzekający

Robert Sawuła

przewodniczący sprawozdawca

Roman Ciąglewicz

sędzia

Magdalena Dobek-Rak

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zmiany pozwoleń na budowę w kontekście decyzji środowiskowych, dopuszczalność wznowienia postępowania administracyjnego, relacja między zasadą zaufania a trybami nadzwyczajnymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie projektowana inwestycja budowlana znacząco odbiega od warunków środowiskowych określonych w pierwotnej decyzji, a także kwestii proceduralnych związanych z wznowieniem postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie decyzji środowiskowych nawet przy zmianach pozwoleń na budowę i jak skomplikowane mogą być procedury administracyjne związane z wznowieniem postępowania.

Zmiana pozwolenia na budowę: dlaczego projektowana hodowla zwierząt może zrujnować Twoje plany?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 465/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-10-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Magdalena Dobek-Rak
Robert Sawuła /przewodniczący sprawozdawca/
Roman Ciąglewicz
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
IV SA/Po 374/21 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2021-11-23
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 145 § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 35 ust. 1 pkt 1, art. 28 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz sędzia del. WSA Magdalena Dobek-Rak Protokolant: asystent sędziego Anna Krupa po rozpoznaniu w dniu 16 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 listopada 2021 r. sygn. akt IV SA/Po 374/21 w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 1 marca 2021 r. nr IR-IV.7721.47.2021.6 w przedmiocie uchylenia decyzji i odmowy wydania decyzji o zmianie pozwolenia na przebudowę oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 23 listopada 2021 r., IV SA/Po 374/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Poznaniu oddalił skargę M.S. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z 1 marca 2021 r. nr IR-IV.7721.47.2021.6, w przedmiocie uchylenia decyzji i odmowy wydania decyzji o zmianie pozwolenia na przebudowę. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
2.1. Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, decyzją Starosty Gostyńskiego z 17 kwietnia 2019 r. (znak: AB.6740.88.2019) zatwierdzono – na wniosek K.S. i M.S. – projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę obejmującą zmianę pozwolenia na budowę nr 250/2013 z 14 maja 2013 r. (znak: ABG-AB.6740.262.2013) obejmującą przebudowę budynku inwentarskiego oraz wiaty na dz. o nr ewid. [...] obr. [...], jedn. ewid. [...] - obszar wiejski.
2.2. Wyrokując w sprawie IV SA/Po 374/21 kolejno wskazano, że pismem z 4 września 2020 r. R.O. poinformował na potrzeby postępowania wznowieniowego prowadzonego z jego wniosku, że dla przedmiotowej inwestycji w dacie wydania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę wydana była decyzja Burmistrza Pogorzeli o środowiskowych uwarunkowaniach oddziaływania na środowisko, o której organ orzekający w sprawie nie wiedział. W związku z powyższym postanowieniem z 14 września 2020 r. Starosta Gostyński wznowił z urzędu postępowanie zakończone własną decyzją zmieniającą z 17 kwietnia 2019 r., powołując się na przesłankę wynikającą z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (K.p.a.).
2.3. Następnie sąd pierwszej instancji wskazał, że Starosta Gostyński, dokonując dodatkowych ustaleń w sprawie, decyzją z 5 stycznia 2021 r. (znak: ABG-AB.6740.262.2013) uchylił decyzję własną z 17 kwietnia 2019 r. w sprawie zmiany pozwolenia na budowę nr 250/2013 z 14 maja 2013 r. i jednocześnie odmówił wydania decyzji o zmianie pozwolenia na przebudowę dla ww. inwestycji. W uzasadnieniu decyzji wydanej we wznowionym postępowaniu organ powiatowy wskazał, że Burmistrza Pogorzeli przesłał kopię decyzji z 2014 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia – prowadzenie trzody chlewnej w istniejących budynkach inwentarskich o obsadzie do 198,05 DJP oraz hodowli bydła opasowego w przebudowanym budynku inwentarskim o obsadzie do 30,80 DJP zlokalizowanych w m. [...], gm. [...], na działce nr [...], arkusz mapy [...], obręb [...] (decyzja środowiskowa). Inwestor – M.S. przedłożył w toku postępowania wznowionego informację, że w dniu wydania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, stan obsady hodowli wynosił 198,7 DJP, co sprawiało, że przedsięwzięcie to kwalifikowało się do przedsięwzięć mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko.
2.4. W wyroku przywołano dalszą argumentację decyzji organu I instancji. Starosta Gostyński wskazał, że dokonał analizy obszaru oddziaływania inwestycji na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego (uPb), w wyniku której stwierdził, że obszar oddziaływania przedsięwzięcia, które było przedmiotem udzielenia pozwolenia na budowę, nie wprowadza ograniczeń w zabudowie sąsiednich nieruchomości. Starosta przywołał brzmienie art. 35 ust. 1 pkt 1 uPb. Stwierdził, że w decyzji środowiskowej wydanej w sprawie określono wielkość powierzchni hodowlanej na około 50 m², pozostała część obiektu powinna być przeznaczona na magazyn ściółki, magazyn paszy, ciągi komunikacyjne i korytarz paszowy. Ponowna analiza przedłożonego projektu wykazała jego niezgodność z decyzją środowiskową. Projektowana powierzchnia hodowlana wynosi około 442 m², a zatem przekracza wielokrotnie dopuszczalną.
3.1. Odwołanie od powyższej decyzji złożył M.S., zarzucając rozstrzygnięcie w sprawie już wcześniej załatwionej. Odwołujący się wskazał bowiem, że decyzją z 14 grudnia 2020 r. (znak: AB.6740.88.2019) Starosta odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej z 17 kwietnia 2019 r. w sprawie zmiany pozwolenia na budowę nr 250/2013 z 14 maja 2013 r., co traktował jako zakończenie sprawy decyzją ostateczną, wobec braku wniesienia odwołania. Dodatkowo w toku niniejszego postępowania nie odniesiono się do tej decyzji. Wobec tego wskazano na naruszenie art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a. co skutkować powinno nawet stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji.
3.2. Dalej w wyroku IV SA/Po 374/21 przywołano, że powołaną na wstępie decyzją z 1 marca 2021 r. Wojewoda Wielkopolski na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. (Dz. U. 2020, poz. 256 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
3.3. W wyroku zrekapitulowano motywy decyzji organu II instancji. Wojewoda przywołując reguły postępowania wznowieniowego, które wszczęto na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w związku z powzięciem przez organ I instancji informacji, że decyzja o zmianie pozwolenia na budowę została wydana bez uwzględnienia istniejącej decyzji środowiskowej. Zdaniem Wojewody, organ I instancji prawidłowo ocenił, że objęta decyzją dotychczasową inwestycja nie spełnia wymagań środowiskowych w zakresie powierzchni hodowlanej, wielokrotnie przekraczającej limit ujęty w decyzji środowiskowej Burmistrza Pogorzeli. Przytoczono treść art. 36a ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2020, poz. 1333, uPb) stwierdzając, że zmiany pozwolenia na budowę będą wymagać jedynie te odstępstwa, które są istotne w myśl art. 36a ust. 5 uPb, nie uprawnia jednak ta regulacja do całościowej zmiany pierwotnych rozwiązań. Zakres zmian wobec wydanego 14 maja 2013 r. pozwolenia na przebudowę budynku inwentarskiego oraz wiaty, obejmował: zwiększenie wysokości budynku inwentarskiego mierzonego do kalenicy z 6,31 m do 7,50 m, zaprojektowanie zbiorników na gnojowicę pod posadzką budynku inwentarskiego, zwiększenie wysokości wiaty z 4,30 m do 5,23 m i szerokości z 10.00 m do 11,07 m oraz powierzchni zabudowy z 560,00 m² do 619,92 m². Organ przeanalizował szczegółowo te zmiany w odniesieniu do istniejącej decyzji środowiskowej i w efekcie stwierdził, że naruszają ją one w istotnym stopniu. W następstwie tego organ II instancji stwierdził, że doprowadzenie do zgodności projektu budowlanego wymagałoby w zasadzie przeprojektowania w całości budynku inwentarskiego, co stanowi przesłankę do uchylenia decyzji dotychczasowej z 17 kwietnia 2019 r. z uwagi na naruszenie art. 35 ust. 1 uPb. Stwierdzono również, że zaistniała okoliczność wystąpienia nowej, istotnej dla sprawy okoliczności z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., a także, że istniała ona w dacie wydawania decyzji dotychczasowej i nie była znana organowi powiatowemu.
3.4. Odnosząc się do wskazywanej w treści odwołania decyzji Starosty Gostyńskiego z 14 grudnia 2020 r. organ odwoławczy wskazał, że rozstrzygnięcie to dotyczyło braku przymiotu strony u R.O. w związku z prowadzonym na jego wniosek postepowaniem wznowieniowym opartym o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Argument zaistnienia przesłanek nieważnościowych z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. – w ocenie Wojewody – nie zasługiwał na uwzględnienie.
4.1. Skargę od powyższej decyzji złożył M.S., który zarzucił rażące naruszenie przepisów:
1) art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że dla wydania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę (uchylonego w trybie wznowienia) konieczne było przedstawienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, podczas gdy z uwagi na niewielki jedynie zakres zmiany pozwolenia takiego wymogu nie było (argument z art. 72 ust. 2 pkt 1a w zw. z ust. 1 pkt 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2021 poz. 247 ze zm., Uioś);
2) art. 8 § 1 K.p.a. poprzez rozstrzygnięcie po raz kolejny tej samej sprawy administracyjnej (odnoszącej się do tej samej decyzji o zmianie pozwolenia na budowę) w sposób istotnie odmienny od wydanej decyzji wcześniej, które to działanie było zaskakujące dla skarżącego i poprzez zupełną rozbieżność orzeczeń administracyjnych zapadających w odniesieniu do jednego i tego samego aktu umniejszające zaufanie skarżącego do organów Państwa poprzez uchylenie decyzji ostatecznej, przyznającej mu określone uprawnienia;
3) art. 10 § 1 K.p.a. poprzez niezawiadomienie strony skarżącej o zakończeniu prowadzenia postępowania w sprawie ani uniemożliwienie zapoznania się z aktami i zgłoszenia wniosków dowodowych przed wydaniem zaskarżonej decyzji.
4.2. Skarżący wskazał, że wymogu uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie stosuje się w przypadku zmiany decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14, 18 i 19 Uioś, polegających na zmianie zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego dotyczące charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, w szczególności: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji, oraz charakterystycznych parametrów drogi w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego. Z tego powodu skarżący nie składał do wniosku o zmianę przedmiotowego pozwolenia uzyskanej wcześniej decyzji środowiskowej - gdyż nie musiał, nie było takiego wymogu.
Dodatkowo organy administracji publicznej orzekające w niniejszej sprawie potraktowały decyzję o zmianie pozwolenia na budowę w taki sam sposób, jakby orzekały o decyzji o pozwoleniu na budowę, podczas gdy wymagania dla jednej i drugiej są odmienne. Z uwagi na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej i zasądzenie kosztów postępowania.
4.3. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
5.1. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Poznaniu skargę oddalił.
5.2. W motywach swego orzeczenia sąd pierwszej instancji stwierdził, że w obu kontrolowanych decyzjach wydanych w sprawie odnośnie uchylenia decyzji dotychczasowej należycie wykazano, że wystąpiła podstawa wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., albowiem wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji (decyzja Burmistrza Pogorzeli o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia z 5 listopada 2014 r.), nieznane organowi, który wydał decyzję z 17 kwietnia 2019 r. w sprawie zmiany pozwolenia na budowę Nr 250/2013 z 14 maja 2013 r.
W ocenie tegoż sądu, organ powiatowy po powzięciu informacji w postępowaniu wznowieniowym prowadzonym na wniosek R.O. na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., że zachodzi inna podstawa wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., słusznie wszczął odrębne postępowanie wznowieniowe z urzędu celem zbadania tej odrębnej przesłanki wznowieniowej. Postępowanie zakończone decyzją Starosty Gostyńskiego z 14 grudnia 2020 r., którą to odmówiono uchylenia decyzji o zmianie pozwolenia na budowę z 17 kwietnia 2019 r. prowadzone było bowiem na wniosek (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.) i organ nie był władny do rozszerzania jego granic poza podstawy wznowienia w tym wniosku wskazane. Sąd wojewódzki podkreślił, że odmowa uchylenia decyzji ostatecznej z 17 kwietnia 2019 r. dokonana decyzją Starosty Gostyńskiego z 14 grudnia 2020 r. dotyczyła braku spełnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., a dokładnie braku uznania R.O. za stronę postępowania w sprawie zmiany rzeczonego pozwolenia na budowę z 17 kwietnia 2019 r. Fakt, że w równoległym postępowaniu odmówiono uchylenia decyzji dotychczasowej w żadnym wypadku nie przesądzał, że nie można było jej uchylić w prowadzonym z urzędu postępowaniu w niniejszej sprawie.
5.3. Sąd wojewódzki dalej stwierdził, że wobec powzięcia informacji o decyzji środowiskowej, która nie była dołączona do wniosku o zmianę pozwolenia na budowę obejmującego przebudowę budynku inwentarskiego oraz wiaty, co w konsekwencji spowodowało pominięcie sprawdzenia jej zgodności z przedłożonym projektem budowlanym, organ I instancji po wznowieniu postępowania w dniu 14 września 2020 r. prawidłowo ocenił, że inwestycja nie spełnia wymagań środowiskowych w zakresie powierzchni hodowlanej, wielokrotnie przekraczającej limit stawiany w rozstrzygnięciu Burmistrza Pogorzeli z 5 listopada 2014 r.
Nadto, zdaniem sądu pierwszej instancji słusznie organy obu instancji ustaliły, że w decyzji środowiskowej określono wielkość powierzchni hodowlanej na około 50 m², a pozostała część obiektu powinna być przeznaczona na magazyn ściółki, magazyn paszy, ciągi komunikacyjne i korytarz paszowy. Analiza przedłożonego projektu wykazała jego niezgodność z decyzją środowiskową. Projektowana powierzchnia hodowlana wynosi około 442 m², a zatem przekracza wielokrotnie dopuszczalną. Jak trafnie wskazał Wojewoda, już z samego faktu lokalizacji zbiorników na gnojowicę pod posadzką budynku kwalifikowało obiekt do uzyskania zmiany pozwolenia na budowę. Mając na względzie pkt 3 decyzji środowiskowej w zakresie wymagań dotyczących ochrony środowiska koniecznego do uwzględnienia w projekcie budowlanym, powierzchnia hodowlana dla budynku inwentarskiego powinna wynosić nie więcej niż 50 m², budynek winien być wyposażony wyłącznie w system wentylacji grawitacyjnej i posiadać szczelne posadzki odporne na działanie gnojowicy, zaś zbiornik na gnojowicę powinien zapewnić możliwość magazynowania na okres co najmniej 6 miesięcy.
6.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł M.S. – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – zaskarżając go w całości.
6.2. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuca się naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania poprzez naruszenie art. 35 ust. 1 uPb w związku z art. 36a uPb poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że dla wydania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę (uchylonej na zasadzie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w trybie wznowienia) konieczne było przedstawienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, podczas gdy z uwagi na niewielki jedynie zakres zmiany tegoż pozwolenia, w ocenie skarżącego takiego wymogu nie było, co wynikać ma z art. 72 ust. 2 pkt 1a w zw. z ust. 1 pkt 1 Uioś; jednocześnie skarżący działał w zaufaniu do organów administracji architektoniczno-budowlanej (art. 8 § 1 K.p.a., art. 2 Konstytucji RP) przyjmując, że sprawa zmiany pozwolenia na budowę została wszechstronnie zbadana pod kątem potrzebnej dokumentacji i wydane zmienione pozwolenie opiera się na właściwych podstawach prawnych, a tym samym przysługuje mu domniemanie prawidłowości (art. 16 § 1 K.p.a.).
6.3. Skarżący kasacyjnie wnosi o:
1) na zasadzie art. 188 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w dacie wniesienia skargi kasacyjnej: Dz. U. 2019, poz. 2325; Ppsa) uchylenie zaskarżonego wyroku oraz rozpoznanie skargi i tym samym uchylenie decyzji Wojewody Wielkopolskiego oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Gostyńskiego oraz umorzenie postępowania administracyjnego prowadzonego w tym zakresie;
2) w przypadku uznania, że sprawa wymaga ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji, na zasadzie art. 185 § 1 Ppsa uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do rozpoznania przez WSA w Poznaniu.
jednocześnie, w przypadku każdego ze wskazanych rozstrzygnięć sądowych;
3) zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
6.4. Zdaniem skarżącego kasacyjnie organy orzekające w niniejszej sprawie potraktowały decyzję o zmianie pozwolenia na budowę w taki sam sposób, jakby orzekały o decyzji o pozwoleniu na budowę, podczas gdy wymagania dla jednej i drugiej są odmienne. Wnoszący skargę kasacyjną podnosi dalej, że całościowe oddziaływanie inwestycji na środowisko zostało zbadane przy udzielaniu pozwolenia na budowę, nie decyzji o zmianie tego pozwolenia, która nie zmieniała parametrów w zakresie powierzchni wykorzystywanej na chów zwierząt. Strona skarżąca kasacyjnie wywodzi, że nie miała obowiązku występować o zmianę decyzji środowiskowej, a organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wzywał do tego.
6.5. W trakcie rozprawy działający w imieniu skarżącego kasacyjnie pełnomocnik, wnosił i wywodził, jak w skardze kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
7.1. Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (Dz. U. 2024, poz. 935) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Wyrok oddalający skargę kasacyjną zawiera ocenę jej zarzutów (art. 193 zd. 2 Ppsa).
7.2. Nie są usprawiedliwione zarzuty odnośnie tego, że na przeszkodzie w weryfikacji decyzji dotychczasowej, dotyczącej zmiany udzielonego uprzednio pozwolenia na budowę z 2013 r., stać miała zasada zaufania wynikająca z art. 8 § 1 K.p.a. oraz art. 2 Konstytucji RP, nadto decyzji dotychczasowej przysługuje domniemanie prawidłowości. Samo domniemanie prawidłowości decyzji ostatecznej nie jest przeszkodą do jej weryfikacji w wyznaczonych przepisami prawa trybach, o czym stanowi przywołany art. 16 § 1 K.p.a. Zaufanie strony do trwałości charakteru ostatecznej decyzji dotychczasowej, nie podważa trafności wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., uchylenia w nim dotychczasowej decyzji i rozstrzygnięcia na nowo o istocie sprawy, jeżeli spełniona została ta przesłanka wznowieniowa. Zarzut naruszenia art. 8 § 1 K.p.a., gdy idzie o obowiązek organu administracji publicznej prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, nie może zostać uznany za skuteczny tylko z tego względu, że doszło we wznowionym postępowaniu do wzruszenia ostatecznej decyzji dotychczasowej.
7.3. Nie jest skuteczny zarzut błędnej wykładni art. 35 ust. 1 w zw. z art. 36a uPb. Pierwszy z tych przepisów określa obowiązki organu architektoniczno-budowlanego przed wydaniem pozwolenia na budowę, polegające na sprawdzeniu m. in. zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 Uioś. Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie także w razie zamiaru inwestora "istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę" (art. 36a ust. 1 w zw. z ust. 3 uPb). Skarżący kasacyjnie eksponuje, że zakres decyzji zmieniającej źródłowe pozwolenie na budowę ograniczony był do zwiększenia wysokości budynku inwentarskiego, zaprojektowania zbiorników na gnojowicę pod posadzką tegoż budynku oraz zwiększenia powierzchni zabudowy oraz kubatury wiaty. W tym aspekcie naprowadza na treść art. 72 ust. 2 pkt 1a w zw. z ust. 1 pkt 1 Uioś oraz wywodzi, że nie miał obowiązku uzyskiwania nowej decyzji środowiskowej. Rzecz jednak w tym, że uchylając decyzję dotychczasową i odmawiając zmiany źródłowej decyzji o pozwoleniu na budowę, istotą podjętych przez organy rozstrzygnięć we wznowionym postępowaniu nie była okoliczność braku uzyskania nowej decyzji środowiskowej, ale niezgodność przedłożonego projektu celem wydania decyzji zmieniającej, z ustaleniami wydanej w 2014 r. dla inwestycji decyzji środowiskowej.
Z art. 72 ust. 2 pkt 1a) Uioś wynika, że wymogu uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie stosuje się w przypadku zmiany decyzji, o których mowa m. in. w ust. 1 pkt 1 (czyli decyzji o pozwoleniu na budowę – uwaga Sądu) polegających na zmianie zatwierdzonego projektu budowlanego dotyczącej: a) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, w szczególności: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji, oraz charakterystycznych parametrów drogi w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego, b) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, c) charakterystycznych parametrów drogi w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego - które nie spowodują zmian uwarunkowań określonych w wydanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (podkr. Sądu). W zaskarżonej decyzji Wojewody Wielkopolskiego podzielono stanowisko organu I instancji, iż wielkość powierzchni hodowlanej przekracza dozwoloną powierzchnię hodowlaną określoną w decyzji środowiskowej. Obsada zwierząt w gospodarstwie rolnym inwestorów wynosiła 198,05 DJP, zaś po rozbudowie miała ulec zwiększeniu do 228,85 DJP. Projekt budowlany nie zawiera informacji o dokładnej wielkości hodowli w budynku, nie zawiera wskazania systemu hodowli inwentarza, a ogranicza się do informacji inwestorów, że nie przekroczy 40 DJP. Lokalizacja zbiornika na gnojowicę w zatwierdzanym decyzją dotychczasową zmieniającą źródłowe pozwolenia na budowę, w ocenie organu II instancji wymagała, aby budynek ten spełniał kryteria ustalone w decyzji środowiskowej. Wyłuszczono, szczegółowo odnosząc się do przewidzianej w projekcie zamiennym powierzchni boksów w części legowiskowej dla bydła, nad zbiornikami na gnojowicę, że powierzchnia hodowlana wyniesie łącznie 440,0864 m², gdzie powierzchnia hodowlana w decyzji środowiskowej określona została na 50 m².
W tym stanie Wojewoda uznał, że powierzchnia hodowlana w zatwierdzonym projekcie zamiennym wielokrotnie przekracza tą powierzchnię określoną w decyzji środowiskowej, a ponadto nie można dokonać weryfikacji zgodności wielkości DJP z decyzją środowiskową. To prowadziło organ odwoławczy do stwierdzenia o naruszeniu (decyzją dotychczasową – uwaga Sądu) art. 35 ust. 1 uPb. Stanowisko to podziela Sąd Naczelny. Oddalenie w tej sytuacji skargi przez sąd pierwszej instancji było prawidłowe.
8. Z powyższych przyczyn i na podstawie art. 184 Ppsa orzeczono, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI