II OSK 462/23

II OSK 462/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marzenna Linska - Wawrzon
Piotr Broda
Robert Sawuła /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1472/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-11-30
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 145 § 1 pkt 2 w zw. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 48 ust. 1, 2 i 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła (spr.), Sędziowie: sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon, sędzia WSA (del.) Piotr Broda, Protokolant: Inspektor sądowy Bernadetta Pręgowska, po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 1472/22 w sprawie ze skargi B.S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 kwietnia 2022 r. nr DON.7101.102.2022.BZA w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia 1) uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2) zasądza od B.S. na rzecz Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 30 listopada 2022 r., VII SA/Wa 1472/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Warszawie w sprawie ze skargi B.S. (skarżąca, inwestor, strona) na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z 29 kwietnia 2022 r. znak: DON.7101.102.2022.BZA, w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia, uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji oraz zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
2.1. Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, B.S. zwróciła się o stwierdzenie nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Żurominie (PINB) z 8 października 2021 r., nr 119/2021, znak: PINB.7711.1.2020.MS, wstrzymującego roboty budowlane przy rozbudowie budynku mieszkalnego na dz. nr [...] w miejscowości [...], gm. [...] i nakładającego obowiązek sporządzenia oraz przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów legalizacyjnych.
2.2. Wyrokując w sprawie VII SA/Wa 1472/22 kolejno wskazano, że po rozpoznaniu ww. wniosku, Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (MWINB, organ I instancji) postanowieniem z 22 lutego 2022 r., nr 336/22 r., odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia PINB z 8 października 2021 r., a strona złożyła zażalenie na powyższe postanowienie.
2.3. Dalej w wyroku VII SA/Wa 1472/22 przywołano, że powołanym na wstępie postanowieniem z 29 kwietnia 2022 r., GINB działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2021, poz. 735 ze zm.; K.p.a.), po rozpatrzeniu zażalenia inwestora – utrzymał w mocy ww. postanowienie organu I instancji. Organ II instancji wyjaśnił, że PINB działając w trybie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (uPb), kwestionowanym w postępowaniu nieważnościowym postanowieniem wstrzymał prowadzenie (opisanych powyżej) robót budowlanych i nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia w terminie do 28 lutego 2022 r.: zaświadczenia Wójta Gminy Lutocin o zgodności rozbudowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o przynależności projektanta do właściwej izby samorządu zawodowego, aktualnym na dzień opracowania projektu; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W wyroku wskazano, że powyższe postanowienie PINB zostało wydane w postępowaniu wszczętym w związku z wystąpieniem Prokuratury Rejonowej w M., którym zwrócono się do PINB – z uwagi na prawomocny wyrok Sądu Rejonowego II Wydział Karny w [...] z [...] czerwca 2018 r., [...] – o wszczęcie postępowania w sprawie rozbudowy przez skarżącą budynku mieszkalnego jednorodzinnego w miejscowości [...]. Wskazano w nim, że "doszło do podrabiania decyzji administracyjnych w postaci pozwoleń na budowę" i "w przypadkach analizowanych inwestycji istnieje brak dokumentacji budowlanej oraz decyzji o pozwoleniu na budowę". Dlatego, jak dodano, skoro "w rejestrach urzędu starostwa odnotowano podrobioną decyzję Starosty Powiatu Żuromińskiego o pozwoleniu na budowę nr 41/2012 z 15.03.2012 r.", to należy stwierdzić, że "faktycznie nie wydano decyzji o pozwoleniu na budowę i nie funkcjonuje ona w obrocie prawnym". Ustalenia dokonane przez PINB potwierdziły, że "Starostwo Powiatowe w Żurominie (...) nie jest w posiadaniu wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę, decyzji oraz projektu budowlanego", dotyczących inwestycji polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego w miejscowości [...] (...) przez Inwestora Panią B.S. (...) oraz innych dokumentów mogących pomóc w ustaleniu lokalizacji i dokładnego przedmiotu inwestycji objętej decyzją nr 41/2012" (pismo Starostwa Powiatowego w Żurominie z 16 października 2020 r., znak: 1.6740.10.76.2020.MK).
2.4. W wyroku przywołano następne ustalenia GINB, który wskazał, że kontrola przeprowadzona 29 kwietnia 2021 r., przez pracowników organu powiatowego wykazała: "(...) rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Przedmiotowa rozbudowa o wymiarach zewnętrznych 8,96 x 11,35 m i wysokości od poziomu terenu do kalenicy dachu około 10,65 m i do murłaty 6,30 m. Budynek murowany z dachem konstrukcji drewnianej pokrytym dachówką. Budynek parterowy z poddaszem użytkowym oraz w całości podpiwniczony". Organ centralny stwierdził, że rozbudowa budynku mieszkalnego wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, bezspornym jest, że została zrealizowana bez tego pozwolenia, skoro w starostwie powiatowym brak jest jakiejkolwiek dokumentacji w tym zakresie. Jedynie żaląca się dysponuje egzemplarzem "decyzji" i dokumentacją projektową (co naturalne - nieopieczętowaną przez organ mimo jego rzekomego "zatwierdzenia" w "decyzji"), nie mają jej natomiast organy właściwe. Wskazywany egzemplarz "decyzji nr 41/2012" nie może być przez organy uwzględniany, skoro Sąd Rejonowy w [...] w prawomocnym wyroku [...] wprost stwierdził, że dokument ten został sfałszowany. Nie może więc on w jakikolwiek sposób stanowić o legalności zrealizowanych robót. Podnoszony przez żalącą zarzut, jakoby kwestionowane rozstrzygnięcie przerzucało odpowiedzialność za istniejący stan rzeczy na inwestora, mimo że to inna osoba poniosła odpowiedzialność karną za przedmiotowe zdarzenie – nie może uzasadniać przyjęcia, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa. Nie budzi wątpliwości, że organ administracji architektoniczno-budowlanej nie udzielił pozwolenia na budowę wskazanej inwestycji, tym samym została ona zrealizowana samowolnie. W sprawie dotyczącej samowoli budowlanej ustala się jedynie to, czy samowola miała miejsce, natomiast bez znaczenia pozostaje co do zasady kryterium zawinienia. Jeżeli zdaniem skarżącej do zaistniałej sytuacji przyczyniły się osoby trzecie – to może ona dochodzić od nich odpowiedniego odszkodowania w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym. Nie ma to jednak znaczenia pod kątem ustalenia osoby odpowiedzialnej za popełnioną samowolę, gdyż uPb jasno wskazuje, że osobą taką jest przede wszystkim inwestor.
2.5. W wyroku przywołano dalej, że w ocenie GINB zastosowanie przez terenowy organ nadzoru budowlanego art. 48 uPb nie stanowiło rażącego naruszenia prawa, ponieważ rozbudowa obiektu budowlanego nie została zwolniona, w myśl art. 29 uPb, z obowiązku wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 28 ust. 1 uPb. Zestawienie treści przepisów uPb dotyczących likwidacji skutków samowoli budowlanej oraz legalizacji samowolnie wykonanych robót z działaniami organu nadzoru budowlanego wskazuje, że organ ten działał w granicach obowiązującego prawa. Postanowienie PINB z 8 października 2022 r., w ocenie GINB, nie jest więc obarczone wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., ani żadną z innych wad, o których mowa w art. 156 § 1 K.p.a., obligującą do stwierdzenia jego nieważności.
2.6. Sąd pierwszej instancji przytoczył, że odnosząc się wskazywanego w zażaleniu zarzutu nieuwzględnieniu przez organ przesłanki wznowieniowej wskazanej w art. 145 § 1 pkt 2 K.p.a., organ centralny wyjaśnił, że aby można było mówić o jej zaistnieniu, najpierw musiałaby zostać wydana decyzja, która by mogła być taką wadą dotknięta. W przedmiotowej sprawie bezsprzecznie ustalono, że takiej decyzji nigdy nie wydano. Ponadto zarzut ten mógłby być formułowany wyłącznie względem organu administracji architektoniczno-budowlanej, który mógłby wydać decyzję o pozwoleniu na budowę, a nie organu nadzoru budowlanego.
3.1. B.S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę do WSA w Warszawie na powyższe postanowienie GINB, w której zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez przeprowadzenie w sposób wadliwy kontroli instancyjnej, wskutek której bezzasadnie utrzymano w mocy postanowienie organu I instancji;
b) art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie w związku z rażącym naruszeniem:
- art. 6, art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a., poprzez brak pełnego i wszechstronnego zbadania sprawy, niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, w szczególności dotyczącego faktu złożenia wniosku o pozwolenie na budowę z 27 marca 2012 r., a w konsekwencji błędne przyjęcie, że postępowanie administracyjne nie zostało wszczęte ze wszystkimi tego skutkami, co należy uznać za rażące naruszenie prawa, oraz
- art. 48 ust. 2, ust. 3 uPb, poprzez jego bezzasadne zastosowanie, w sytuacji kategorycznego braku wyjaśnienia sprawy złożonego wniosku o pozwolenie na budowę, a tym samym zakwalifikowania rozbudowy jako samowoli budowlanej.
3.2. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, a także zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi przedstawiła stanowisko na poparcie podniesionych zarzutów.
3.3. W odpowiedzi na skargę, GINB wniósł o jej oddalenie.
4.1. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Warszawie skargę uwzględnił.
4.2. W motywach swego orzeczenia sąd pierwszej instancji stwierdził, że PINB w niniejszej sprawie błędnie zastosował art. 48 ust. 2 i 3 uPb, niezasadnie przyjmując, że skarżąca rozbudowała budynek mieszkalny bez wymaganego pozwolenia na budowę (tj. bez koniecznej w tym przypadku decyzji) – co jest niezbędne dla zastosowania tych przepisów. Dlatego też organy obu instancji rozpatrujące sprawę w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia PINB bezzasadnie odmówiły stwierdzenia jego nieważności. W analizowanej sprawie skarżąca – co wprost wynika z akt sprawy – rozbudowała obiekt w oparciu o niewyeliminowaną do dnia dzisiejszego z obrotu prawnego "decyzję nr 41/20121 r." z 15 marca 2012 r. Decyzja ta – znajdująca się w aktach sprawy – podpisana została przez działającą z upoważnienia Starosty dyrektora wydziału infrastruktury inż. J.K., a nie przez skazanego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w M. II Wydział Karny urzędnika Starostwa L.S. Fakt, że konkretny urzędnik skazany został prawomocnym wyrokiem sądu – zdaniem sądu pierwszej instancji – nie oznacza bowiem, że sąd powszechny w jakikolwiek sposób wyeliminował z obrotu prawnego decyzję administracyjną o pozwoleniu na budowę, sądy powszechne nie mają takiej kognicji.
4.3. Zdaniem sądu pierwszej instancji, a wbrew stwierdzeniom organów, skarżąca legitymuje się będącą w obrocie prawnym "decyzją" o pozwoleniu na rozbudowę. Zatem istnienie w obrocie prawnym ważnej (niewyeliminowanej z obrotu prawnego) decyzji o pozwoleniu na budowę sprawiało, że organy prowadzące postępowanie nieważnościowe powinny stwierdzić nieważność tego postanowienia PINB jako wydanego z "rażącym naruszeniem prawa". W świetle wszystkich przywołanych okoliczności sprawy, w ocenie tegoż sądu, jako co najmniej przedwczesne jawi się uznanie przez organy, że decyzja o pozwoleniu na rozbudowę przedmiotowej inwestycji nigdy nie została wydana, bądź też, że akt ten nie wszedł do obrotu prawnego. W konsekwencji nie sposób stwierdzić, że PINB prawidłowo zastosował w sprawie instytucję przewidzianą w art. 48 ust. 2 i 3 uPb oraz zasadnie przyjął, że skarżąca zrealizowała zamierzenie budowlane bez wymaganego pozwolenia.
5.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł GINB – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – zaskarżając go w całości.
5.2. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w dacie wniesienia skargi kasacyjnej: Dz. U. 2022, poz. 329 ze zm., Ppsa), wskazanemu wyżej wyrokowi skarżący kasacyjnie organ zarzuca, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 156 § 1 K.p.a. w zw. z art. 107 K.p.a. w zw. z art. 48 ust. 2 i 3 uPb poprzez błędne uznanie, że organ niewłaściwie przyjął, że w sprawie nie istnieje decyzja administracyjna wymagana dla przeprowadzonych prac budowlanych i odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia wydanego w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 uPb, podczas gdy GINB prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia, prawidłowo wszczętego postępowania wobec braku w obrocie prawnym wymaganej decyzji administracyjnej pozwolenia na budowę.
5.3. Wskazując na powyższą podstawę, skarżący kasacyjnie organ wnosi o: uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie; zasądzenie na rzecz skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, przeprowadzenie rozprawy.
5.4. W ocenie skarżącego kasacyjnie GINB, dokument posiadany przez skarżącą ma cechy nieaktu, który jest zdarzeniem faktycznym, a nie prawnym, a więc nie wywołuje skutków w sferze prawnej. Powstał z pominięciem wszelkiej procedury administracyjnej.
5.5. W odpowiedzi skarżącej na skargę kasacyjną organu wniesiono o jej oddalenie oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przepisanych na rzecz skarżącej. Jednocześnie skarżąca oświadczyła, że zrzeka się rozprawy. Skarżąca podkreśla, że jak wynika z treści postanowienia PINB Nr 119/2021 z 8 października 2021 r., wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę wpłynął do Starostwa Powiatowego w [...] w dniu [...] marca 2012 r. i został zarejestrowany pod znakiem: [...]. Zatem – w jej przekonaniu – nie można w przedmiotowej sprawie mówić o tym, że nie toczyło się w tej sprawie żadne postępowanie, a przynajmniej, że nie zostało ono wszczęte.
5.6. Na rozprawę wyznaczoną w sprawie nikt się nie stawił.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
6.1. Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (Dz. U. 2024, poz. 935) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.
6.2. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem skarżącego – uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych, uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1 - 3 Ppsa). Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający Sądowi II instancji dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia. Skarga kasacyjna złożona w rozpoznawanej sprawie nie w pełni odpowiada tym wymaganiom. Biorąc jednak pod uwagę pogląd wyrażony w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 (ONSAiwsa 2010, z. 1 poz. 1) uznać trzeba, że powyższe uchybienie nie może bezwarunkowo dyskwalifikować skargi kasacyjnej. Nie można oddalić bądź odrzucić skargi kasacyjnej z tego tylko powodu, że treść zarzutów nieporadnie sformułowana w petitum została następnie doprecyzowana w uzasadnieniu (por. W. Piątek, Podstawy skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Warszawa 2011, s. 382). Zgodnie z zasadą falsa demonstratio non nocet, w myśl której podstawowe znaczenie ma istota sprawy, a nie jej oznaczenie, uchybienie takie nie powinno pociągać za sobą automatycznie odmowy rozpoznania takiego zarzutu kasacyjnego.
6.3. Zasadnie w odpowiedzi na skargę kasacyjną wytknięto niedostatki w sformułowaniu podstaw kasacyjnych, niemniej jednak – w ocenie Sądu Naczelnego w tym składzie i w realiach tej sprawy – istota sprawy została dostrzeżona w skardze kasacyjnej. Usprawiedliwiony bowiem jest zarzut niewłaściwego zastosowania art. 145 § 1 pkt 2 K.p.a., jak również zasadny jest zarzut błędnego przyjęcia przez sąd pierwszej instancji, że organy niewłaściwie przyjęły, że w sprawie nie istnieje decyzja administracyjna o pozwoleniu na budowę spornej inwestycji, a przez to w ocenie sądu a quo niewłaściwie zastosowano w kontrolowanym w postępowaniu nieważnościowym postanowieniu PINB, przepisy art. 48 ust. 2 i 3 uPb, zarzut naruszenia których w skardze kasacyjnej podniesiono.
6.4. Istota sprawy sprowadza się do tego, że sąd pierwszej instancji kwestionując trafność wstrzymania przez PINB źródłowym postanowieniem robót budowlanych i zobowiązania skarżącej jako inwestora do przedłożenia stosownych dokumentów, zanegował ustalenie, że w sprawie mogły mieć zastosowanie przepisy art. 48 uPb przyjmując, iż nie miała miejsce sytuacja, w której doszło do rozbudowy "bez wymaganego pozwolenia na budowę". W ocenie sądu pierwszej instancji przeszkodą do takiego przyjęcia ma być okoliczność, że w aktach sprawy znajduje się "podrobiona decyzja" (s. 9 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Z tych względów dalsza argumentacja sądu pierwszej instancji sprowadzała się do wyjaśnienia, że w przedmiotowej sprawie trybem właściwym do wyeliminowania sfałszowanej "decyzji" jest tryb wznowienia postępowania na podstawie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 2 K.p.a., a wstrzymanie robót budowlanych z powołaniem się na przepisy art. 48 uPb jest rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Stanowiska tego nie sposób podzielić.
6.5. Po pierwsze, umknęło uwadze sądu pierwszej instancji, że z mocy art. 11 Ppsa "Ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny". Zasada ta siłą rzeczy oddziałuje pośrednio także na organy administracji publicznej. Niesporne jest, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w M. z 27 czerwca 2018 r., II K 223/17, stwierdzono podrobienie decyzji Starosty Powiatowego w Żurominie udzielającej skarżącej pozwolenia na budowę, skazując za ten czyn J.S. prowadzącego biuro projektowe. Ustalenie to wiążą sądy administracyjne, wiążą także organy nadzoru budowlanego, które orzekały w sprawie administracyjnej.
Po drugie, oczywiście nietrafnie sąd pierwszej instancji przyjmuje – nie kwestionując nawet istnienia przywołanego powyżej wyroku sądu karnego – iż doszło do wyeliminowania decyzji administracyjnej z obrotu przez sąd powszechny, wobec czego należy oponować, wywodząc brak ku temu uprawnień/kompetencji przez sąd powszechny. Sąd karny w tym przypadku nie wyeliminował z obrotu prawnego "decyzji administracyjnej", bo za takową w żadnym razie nie może uchodzić podrobiony dokument decyzji – pozwolenia na budowę. Nie można przecież ignorować, że to właśnie sąd karny jest uprawniony do stwierdzenia popełnienia przestępstwa sfałszowania dokumentu urzędowego, jakim jest decyzja administracyjna, a skoro zapadł w tej kwestii prawomocny wyrok wydany w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej, to wyrokiem tym i jego ustaleniami związane są sądy administracyjne, ale i były nim związane organy nadzoru budowlanego. Słusznie przyjęto zatem, że okazywana przez inwestora "decyzja" jest dokumentem sfałszowanym, zatem nie można nim się skutecznie posługiwać, a w konsekwencji należało potraktować wykonane na podstawie takiej "decyzji" roboty budowlane, jako zrealizowane bez wymaganego pozwolenia na budowę. Nie jest zatem zupełnie uprawnione stanowisko sądu a quo, jakoby zachodzić miała sytuacja ujęta w przesłance wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 2 K.p.a., nie chodzi wszak o wydanie decyzji w wyniku przestępstwa, skoro w myśl wiążących ustaleń sądu karnego, doszło do sfałszowania samego dokumentu decyzji.
Po trzecie, nie jest uprawnione, aby stanowisko zawarte w zaskarżonym wyroku, usprawiedliwiać innymi judykatami, a to wyrokami WSA w Warszawie z 7 września 2022 r., VII SA/Wa 741/22 i z 30 czerwca 2022 r., VII SA/Wa 850/22. Sąd zauważa, że skargi kasacyjne MWINB od powyższych wyroków oddalił Naczelny Sąd Administracyjny wyrokami z 24 stycznia 2024 r., odpowiednio w sprawach II OSK 2710/22 i II OSK 2113/22 (CBOSA.nsa.gov.pl). Wyroki ten zapadły jednak w odmiennym stanie prawno-faktycznym, skoro dotyczyły one robót budowlanych wykonywanych na podstawie decyzji, wobec których sąd karny nie orzekał o ich podrobieniu.
7.1. Reasumując, stanowisko sądu pierwszej instancji nie jest trafne, skarga kasacyjna jest usprawiedliwiona w zakresie wskazanym powyżej. Z przyczyn wyłuszczonych w niniejszym uzasadnieniu nie sposób także uznać zarzutów skargi za uzasadnione. Organy zebrały dostateczny materiał dowodowy, aby zasadnie uznać, że sporną rozbudowę dokonano bez wymaganego pozwolenia na budowę, co uzasadniało zastosowanie trybu określonego w przepisach art. 48 uPb.
7.2. Uznając, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 Ppsa uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2) Ppsa.