II OSK 460/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2007-08-31
NSAAdministracyjneWysokawsa
inwestycja celu publicznegowarunki zabudowyplanowanie przestrzenneprawo administracyjnepostępowanie administracyjnenaruszenie proceduryczynny udział stronywyłączenie organunieruchomości

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego z powodu naruszenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu oraz wyłączenia organu.

Sprawa dotyczyła skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta K. Główną przyczyną uchylenia było naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu następcom prawnym zmarłego uczestnika postępowania. Dodatkowo, sąd wskazał na potencjalne naruszenie art. 24 k.p.a. w związku z wyłączeniem burmistrza, który jako organ wykonawczy gminy-inwestora mógł być stronniczy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi dotyczącą lokalizacji inwestycji celu publicznego. Inwestycja obejmowała budowę kanalizacji deszczowej, wymianę wodociągu i kanalizacji sanitarnej oraz inne prace infrastrukturalne na terenie miasta K. Skarżący J.K. podnosił, że inwestycja narusza jego interes prawny i faktyczny, zmniejszając atrakcyjność jego nieruchomości i uniemożliwiając ewentualne inwestycje. Sąd uznał skargę za zasadną, choć z innych powodów niż podniesione przez skarżącego. Kluczowym zarzutem, który doprowadził do uchylenia decyzji, było naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.). Sąd stwierdził, że organ administracji nie ustalił wyczerpująco kręgu stron postępowania, a w szczególności nie zapewnił czynnego udziału następcom prawnym zmarłego uczestnika postępowania, A.B. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na potencjalne naruszenie przepisów o wyłączeniu organu (art. 24 k.p.a.), wskazując, że burmistrz, będący organem wykonawczym gminy-inwestora, mógł podlegać wyłączeniu od udziału w postępowaniu. Sąd podkreślił, że decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego nie daje prawa do rozpoczęcia robót budowlanych, a ewentualne ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z nieruchomości może skutkować roszczeniem o odszkodowanie. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta K., stwierdzając, że naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu następcom prawnym zmarłego uczestnika jest podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organ administracji nie ustalił wyczerpująco kręgu stron postępowania i nie zapewnił czynnego udziału następcom prawnym zmarłego uczestnika, co stanowi naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. i jest podstawą do wznowienia postępowania oraz uchylenia decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (25)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 24 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 24 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 2 § pkt 5

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 50 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 51 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 53 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 54 § pkt 2 lit. d

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 36 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 6 § ust. 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 64 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.g.n. art. 6 § pkt 1 i 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

p.g. art. 2 § pkt 9

Prawo geodezyjne

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 5 § § 2 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.s. art. 2 § pkt 1 lit. c

Ustawa o pracownikach samorządowych

u.s.g. art. 31

Ustawa o samorządzie gminnym

p.b.

Prawo budowlane

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym (art. 10 § 1 k.p.a.). Potencjalne naruszenie przepisów o wyłączeniu organu (art. 24 k.p.a.) w związku z rolą burmistrza jako organu wykonawczego gminy-inwestora.

Odrzucone argumenty

Zarzut sprzeczności istotnych ustaleń ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Zarzut naruszenia art. 54 u.p.z.p. przez nieuwzględnienie ochrony interesów osób trzecich. Zarzut naruszenia prawa własności skarżącego.

Godne uwagi sformułowania

Wojewódzki Sąd Administracyjny uprawniony jest wyłącznie do kontroli legalności aktów administracyjnych, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, Sąd nie orzeka merytorycznie w sprawie administracyjnej, a jedynie bada zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami prawa. Przed wydaniem decyzji w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego obowiązkiem organu administracji jest ustalenie pełnego kręgu stron postępowania. Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego stanowi jedynie informację dla potencjalnego inwestora, o tym, co może wznieść na danym terenie i tym samym, czy planowana inwestycja pozostaje w zgodzie z przepisami prawa. Ochrona interesów osób trzecich w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie może być oceniana tak jak na etapie postępowania o wydanie pozwolenia na budowę. W przypadku ograniczenia lub uniemożliwienia korzystania z nieruchomości na skutek decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego skarżącemu przysługuje roszczenie o odszkodowanie za poniesioną rzeczywistą szkodę albo o wykupienie nieruchomości lub jej części.

Skład orzekający

Grzegorz Szkudlarek

przewodniczący-sprawozdawca

Ewa Markiewicz

członek

Barbara Rymaszewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenia procedury administracyjnej, w szczególności zasady czynnego udziału strony i kwestii wyłączenia organu w sprawach dotyczących inwestycji celu publicznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, gdzie gmina jest inwestorem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe są formalne aspekty postępowania administracyjnego i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytoryczna strona sprawy wydaje się być jasna. Podkreśla znaczenie ochrony praw stron.

Błąd proceduralny uchylił decyzję o budowie kanalizacji: dlaczego prawo strony do głosu jest ważniejsze niż cel inwestycji?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 468/07 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2007-08-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-05-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Barbara Rymaszewska
Ewa Markiewicz
Grzegorz Szkudlarek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Sygn. powiązane
II OSK 460/08 - Wyrok NSA z 2009-04-01
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Dnia 31 sierpnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Markiewicz, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Protokolant Asystent sędziego Piotr Pietrasik, po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2007 roku na rozprawie sprawy ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta K. z dnia [...], nr [...], znak: [...]; 2. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz J.K. kwotę 800 (osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
W dniu 15 maja 2006 roku do Burmistrza Miasta K. wpłynął wniosek Gminy K., reprezentowanej przez H.G., któremu pełnomocnictwa udzielił Burmistrz Miasta K., o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji celu publicznego, polegającej na budowie kanalizacji deszczowej, wymianie wodociągu, wymianie kanalizacji sanitarnej, budowie podczyszczalni wód deszczowych, budowie przyłącza energetycznego do pompowni osadu i budowie dróg na Osiedlu A w K.
Burmistrz Miasta K., decyzją Nr [...] z dnia [...], ustalił warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedsięwzięcia polegającego na: budowie kanalizacji deszczowej, wymianie wodociągu, wymianie kanalizacji sanitarnej, budowie podczyszczalni wód deszczowych, budowie przyłącza energetycznego do pompowni osadu, budowie dróg na oś. A, na terenie miasta K., przewidzianego do realizacji na terenie miasta K. – obr. [...],[...] i [...] na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi: 364, 526/1, 526/2, 590/1, 590/2, 590/16, 587, 588, 582, 591/1, 13/1, 13/3, 14, 43, 96/7, 96/9, 103, 104/13, 106/12, 113/3, 113/4, 124/5, 125/5, 186, 188, 189/2, 259, 1, 2/2, 3, 4/2, 5, 16/1, 17/5, 34, 51/1, 62, 64, 66, 94/2, 96/4, 96/3, 99, 100/1, 100/2, 101, 102, 103, 104/2, 105/2, 106/2, 106/3, 107, 108, 109/1, 109/2, 109/3, 109/4, 110/1, 110/2, 171/1, 171/2, 172, 173, 174, 175, 176, 342, 343, 344/1, 344/2, 344/3, 346.
Pośród ustaleń dotyczących inwestycji, w pkt 1.6, zaznaczono, że dokumentację projektową należy opracować z uwzględnieniem założeń projektowych Zarządu Dróg Wojewódzkich w Ł., dotyczących ul. B oraz że kanalizację deszczową w obrębie działek o nr 96/7 i 96/9 należy projektować w sposób niepowodujący kolizji z istniejącym zbiornikiem wód deszczowych, roboty budowlane w obrębie wjazdu na stację paliw przy ul. B należy wykonać w technologii przewiertu, w sposób niepowodujący wyłączenia z ruchu samochodowego wjazdu na stację, a także przewidzieć takie rozwiązania projektowe, które po zrealizowaniu przedmiotowej inwestycji, umożliwią właścicielowi terenu odprowadzenie wód deszczowych z terenu stacji do projektowanej kanalizacji deszczowej na koszt właściciela.
Organ administracji wskazał w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że planowana inwestycja, zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717) w związku z art. 6 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t.j. – Dz.U. z 2004 roku, Nr 261, poz. 2603 ze zm.), zalicza się do inwestycji celu publicznego. Z uwagi na brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu objętego wnioskiem, na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, realizacja przedmiotowej inwestycji celu publicznego wymagała ustalenia warunków i zasad zagospodarowania terenu dla jej lokalizacji.
Część działek, na których ma być realizowana przedmiotowa decyzja stanowi teren zamknięty w myśl art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku - Prawo geodezyjne (t.j. – Dz.U. z 2005 roku, Nr 240, poz. 2027 ze zm.), który jest objęty decyzją Ministra Infrastruktury nr [...] z dnia [...] w sprawie ustalenia terenów, przez które przebiegają linie kolejowe jako terenów zamkniętych (Dz.Urz. Min. Infrastruktury Nr 11, poz. 72). W związku z powyższym oraz zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym organem właściwym do wydania decyzji o ustaleniu warunków lokalizacji inwestycji celu publicznego dla działek o nr 399/15 i 105/10 jest Wojewoda [...]. Dla pozostałego terenu wskazanego we wniosku organem właściwym do wydania decyzji o ustaleniu warunków lokalizacji inwestycji celu publicznego jest Burmistrz Miasta K.
Wnioskodawcę oraz władających terenem, na którym będzie realizowana planowana inwestycja, zawiadomiono o wszczęciu postępowania pismem z dnia 28 września 2006 roku. W odpowiedzi na zawiadomienie uwagi dotyczące planowanej inwestycji złożyli B.O. i J.K. Zdaniem organu administracji uwagi te, w zakresie rozwiązań projektowych oraz możliwości realizacji inwestycji na terenach nie będących własnością inwestora zostały uwzględnione w rozstrzygnięciu.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J.K. Zarzucił on, że inwestycja obejmując modernizację kanalizacji deszczowej na posesji przy ul. B 8 A narusza jego interes prawny i faktyczny. Zdaniem odwołującego się rozbudowa kanalizacji deszczowej istniejącej na jego nieruchomości zmniejszy atrakcyjność terenu i uniemożliwi ewentualne inwestycje. Podniósł także, że wbrew twierdzeniom inwestora, uwagi zgłoszone w toku postępowania administracyjnego nie zostały uwzględnione.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., decyzją Nr [...] z dnia [...], utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta K. z dnia [...].
Odnosząc się do zarzutów odwołania, podniesiono, że ochrona osób trzecich w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie może być oceniana tak jak na etapie postępowania o wydanie pozwolenia na budowę. Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego stanowi jedynie informację dla potencjalnego inwestora, o tym, co może wznieść na danym terenie i tym samym, czy planowana inwestycja pozostaje w zgodzie z przepisami prawa. Ostateczna decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego nie daje natomiast inwestorowi prawa do rozpoczęcia robót budowlanych; upoważnia jedynie do wystąpienia z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wskazało na treść pkt 1.6 zaskarżonej decyzji, gdzie ustalono warunki inwestycji w przypadku działek strony odwołującej się. Podzieliło stanowisko organu I instancji, iż w ramach inwestycji objętej decyzją nie jest możliwa budowa zjazdów na działki będące własnością odwołującego się, ponieważ tego rodzaju inwestycja nie mieści się w zakresie przedmiotowym planowanej inwestycji. Z tych samych względów nie jest możliwe włączenie w zakres inwestycji odprowadzenia wód deszczowych z terenu stacji paliw będącej własnością J.K. Infrastruktura projektowanej kanalizacji deszczowej ma natomiast zapewnić możliwość przyłączenia stacji paliw.
W końcowej części uzasadnienia organ administracji II instancji pouczył skarżącego o roszczeniach z tytułu uniemożliwienia lub istotnego ograniczenia korzystania z nieruchomości lub jej części w sposób dotychczasowy bądź obniżenia wartości nieruchomości na skutek wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J.K. zarzucił zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]: sprzeczność istotnych ustaleń ze zgromadzonym materiałem dowodowym, naruszenie art. 54 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez nieuwzględnienie ochrony interesów osób trzecich oraz naruszenie swego prawa własności. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu środka zaskarżenia strona skarżąca powtórzyła, iż rozbudowa sieci kanalizacyjnej na należących do niej działkach w sposób ewidentny spowoduje zmniejszenie atrakcyjności tych działek i uniemożliwi ewentualną rozbudowę naniesień. Organ administracji miał też możliwość skorelowania robót przy kanalizacji z istniejącymi drogami publicznymi bez ingerencji w przyległe tereny prywatne.
W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. zaznaczyło, że wbrew zarzutom skargi zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy określone w art. 54 w związku z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich. Punkt 4 decyzji organu administracji I instancji zawiera zapis, iż inwestycja powinna być zrealizowana na zasadach przewidzianych w art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane w zakresie ochrony przed pozbawieniem: możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz ze środków łączności, dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, ochrony przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, zakłócenia elektryczne, promieniowanie, ochrony przez zanieczyszczeniem powietrza, wody i gleby.
Odnosząc się do kwestii naruszenia prawa własności skarżącego podniesiono, iż ostateczna decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego nie daje prawa do rozpoczęcia robót budowlanych. Upoważnia jedynie inwestora do wystąpienia z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę. Budowę można zaś rozpocząć dopiero po wykazaniu przez inwestora prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W toku postępowania sądowego do akt sprawy wpłynął odpis skrócony aktu zgonu uczestnika postępowania – A.B., z którego wynika, że osoba ta zmarła w dniu [...] w B.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów aniżeli podniesione w skardze.
Na wstępie należy zaznaczyć, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny uprawniony jest wyłącznie do kontroli legalności aktów administracyjnych, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, Sąd nie orzeka merytorycznie w sprawie administracyjnej, a jedynie bada zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami prawa (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./).
Regulując postępowanie administracyjne ustawodawca, pośród podstawowych gwarancji ochrony interesów stron postępowania, w art. 10 § 1 k.p.a., przewidział prawo strony do udziału w każdym stadium postępowania. Nie ograniczył się przy tym do zakazu podejmowania działań ograniczających prawo strony do udziału w postępowaniu, lecz wzmocnił wymowę przedmiotowej zasady poprzez nałożenie na organ administracji obowiązku zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania i umożliwienia przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Możliwość odstąpienia od tej zasady dopuszczona została wyłącznie w przypadkach, w których załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Zasada ta znalazła również odzwierciedlenie w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zamieszczone. W myśl art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz o postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie.
Przedstawiony stan prawny powoduje, iż przed wydaniem decyzji w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego obowiązkiem organu administracji jest ustalenie pełnego kręgu stron postępowania. Inwestor i właściciele nieruchomości, na których będzie lokalizowana inwestycja winni być zawiadomieni o wszczęciu postępowania w sprawie. Podmiotom tym należy także doręczać wszystkie postanowienia i decyzje wydane w sprawie.
Jedną ze stron postępowania administracyjnego w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego był A.B. – właściciel działki o nr ew. 591/1 w K. Uczestnik ten zmarł w dniu [...], a więc przed wydaniem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]. W aktach sprawy brak jest informacji pozwalającej przyjąć, iż organ administracji II instancji zapewnił prawo czynnego udziału w postępowaniu następcom prawnym wyżej wymienionej osoby. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi obowiązany był stwierdzić, że organ administracji nie ustalił w sposób wyczerpujący kręgu osób mających interes prawny w sprawie, przez co naruszył prawo strony do czynnego udziału w sprawie (art. 10 § 1 k.p.a.). Okoliczność ta jest podstawą wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) i uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi pragnie także zwrócić uwagę, iż w rozpoznawanej sprawie decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wydał Burmistrz Miasta K. Organ ten jest jednocześnie organem wykonawczym inwestora, tj. Gminy K., a udzielił jedynie pełnomocnictwa do wystąpienia z odpowiednim wnioskiem H.G. prowadzącemu działalność gospodarczą, jako A spółka cywilna. Umocowanie innego podmiotu do reprezentacji w sprawie nie zmienia faktu, iż w dalszym ciągu inwestorem pozostaje Gmina K. reprezentowana przez Burmistrza Miasta K.
Rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona - jako osoba prawna - stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa jednak może organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. Wtedy będzie on reprezentował interes jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego bądź sądowoadministracyjnego. W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma w takim postępowaniu legitymacji procesowej strony, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego, ani legitymowanym do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego.
Widać z tego niezbicie, że włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych. Co więcej, w zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on (ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki) uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej; uprawnienie do korzystania z władztwa administracyjnego przez samorząd terytorialny następuje kosztem znacznego ograniczenia jego do minimum. Niemniej należy pamiętać, że jest to następstwem celowego działania ustawodawcy (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2003 roku, sygn. akt OPS 1/03, opubl. ONSA 2003/4/115).
W sprawach o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego decyzję – stosownie do treści art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - wydaje burmistrz. Jest on organem właściwym w tej sprawie bez względu na to, kto jest inwestorem lub właścicielem nieruchomości, na której ma być zlokalizowana inwestycja. Jednocześnie jeśli gmina jest inwestorem lub właścicielem nieruchomości, na której planowana jest inwestycja, gminie wyznaczona jest rola strony postępowania.
Burmistrz nie może jednocześnie występować w imieniu gminy jako strony w tej sprawie i jako organ rozpoznający tę sprawę. Ponieważ burmistrz jest pracownikiem gminy (art. 2 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 22 marca 1990 roku o pracownikach samorządowych (t.j. - Dz. U. z 2001 roku, Nr 142, poz. 1593 ze zm.), z tym zastrzeżeniem, że jest pracownikiem sprawującym równocześnie funkcję organu gminy (miasta), podstawę do jego wyłączenia stanowią przepisy zawarte w art. 24 k.p.a.
W omawianej sprawie należy przyjąć, że zachodzi określona w art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a. przyczyna wyłączenia burmistrza od udziału w postępowaniu w sprawie. Pozostawanie z gminą w stosunku zatrudnienia, a ponadto sprawowanie funkcji organu wykonawczego miasta i pełnienie funkcji jego ustawowego przedstawiciela, można uznać za pozostawanie ze stroną w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć chociażby pośredni wpływ na prawa lub obowiązki burmistrza.
Zgodnie z art. 31 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (t.j. – Dz.U. z 2001 roku, Nr 142, poz. 1591 ze zm.) burmistrz kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz. Z tego wynika jednoznacznie, że w omawianej sprawie burmistrz jest także ustawowym przedstawicielem strony. Oznacza to, że zachodzi określona w art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a. przyczyna wyłączenia burmistrza od udziału w postępowaniu w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, gdzie inwestorem i właścicielem nieruchomości, na których planowana jest lokalizacja inwestycji.
W tym miejscu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdza, iż w myśl art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. wydanie decyzji przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlegał wyłączeniu stosownie do art. 24 k.p.a. stanowi przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego.
Nie można się zgodzić z podniesionym w skardze zarzutem sprzeczności istotnych ustaleń w sprawie z materiałem dowodowym. Zdaniem Sądu zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego nie może się sprowadzać wyłącznie do zakwestionowania ustaleń faktycznych poczynionych przez organ administracji albo do przedstawienia przez stronę własnych ustaleń faktycznych. Dla skutecznego podważenia ustaleń dokonanych przez organ administracji należy wykazać, iż organ administracji nie zebrał i nie rozpatrzył wyczerpująco materiału dowodowego lub dokonał błędnej oceny tego materiału. Przez błędną ocenę należy rozumieć ocenę, której wynik nie odpowiada zasadom logicznego myślenia bądź jest sprzeczny ze wskazówkami wiedzy lub doświadczenia życiowego. Skarżący nie przedstawił w skardze takich okoliczności.
Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie dostrzegł okoliczności przemawiających za twierdzeniem o braku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Tożsame stanowisko należało również zająć, co do naruszenia przez organy administracji zasady swobodnej oceny dowodów. Na tą ocenę w szczególności nie może wpływać kwestia pogorszenia komercyjnej atrakcyjności działek skarżącego. Po pierwsze okoliczność ta nie była przedmiotem ustaleń faktycznych w sprawie – rozważania organów administracji w tym zakresie były jedynie reakcją na podniesienie tej kwestii przez skarżącego. Po wtóre, jak zasadnie podniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., w przypadku ograniczenia lub uniemożliwienia korzystania z nieruchomości na skutek decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego skarżącemu przysługuje roszczenie o odszkodowanie za poniesioną rzeczywistą szkodę albo o wykupienie nieruchomości lub jej części (art. 36 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Zmiana wartości nieruchomości, na której planowana jest lokalizacja inwestycji celu publicznego, nie stanowi przesłanki wydania omawianej decyzji, a zatem nie stanowi elementu stanu faktycznego, którego ustalenie jest niezbędne do zastosowania prawa materialnego, czyli indywidualizacji i konkretyzacji ogólno-abstrakcyjnej normy prawa wywiedzionej z treści art. 50 w związku z art. 54 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego konieczne jest podkreślenie, iż w myśl art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich oraz ochrony interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich wynikać muszą z aktów prawa powszechnie obowiązującego, obejmującego całość obowiązującego ustawodawstwa, w tym przepisów Prawa budowlanego.
Zgodnie z art. 54 pkt 2 lit. d) ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym decyzja o ustaleniu lokalizacji celu publicznego określa warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, przede wszystkim w zakresie wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich. Przepis ten jest emanacją wskazanej wyżej ogólnej zasady prawa do ochrony własnego interesu prawnego, przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Chodzi tu o ochronę przed naruszeniem uprawnień wynikających z ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i innych ustaw. Zauważyć w tym miejscu należy, iż postępowanie w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jest tylko jednym z elementów procesu inwestycyjnego, w którym ochrona interesów osób trzecich realizowana jest przede wszystkim na etapie wydawania pozwolenia na budowę. Na etapie postępowania w przedmiocie warunków zabudowy ochrona interesów osób trzecich jest ograniczona i nie może być rozciągana na okoliczności będące przedmiotem badania organów administracji architektoniczno-budowlanej.
Nie można się także zgodzić z zarzutem naruszenia prawa własności. Jak już wyżej wskazano decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego określa jedynie warunki, na jakich wnioskodawca może przystąpić do realizacji inwestycji. Decyzja ta, ani po stronie inwestora, ani po stronie właściciela nieruchomości, nie skutkuje rozszerzeniem, czy też ograniczeniem praw i obowiązków związanych z prawem własności nieruchomości.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Burmistrza Miasta K. wydane zostały z naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a. i art. 24 § 1 pkt 1 i 3 k.p.a., a uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) w związku z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie 1 wyroku. W oparciu o treść art. 152 przedmiotowej ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdzie wysokość wynagrodzenia radcy prawnego, reprezentującego skarżącego ustalono na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) w związku z § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI