II OSK 455/22

Naczelny Sąd Administracyjny2024-11-20
NSAbudowlaneŚredniansa
pozwolenie na budowęprawo budowlanesąd administracyjnyskarga kasacyjnaniewykonalność decyzjigranica działkiprojekt budowlanymapa do celów projektowychrozbieżność wymiarów

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą pozwolenia na budowę, uznając, że rozbieżność w szerokości sąsiadujących budynków nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M.W. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę, argumentując, że projektowany budynek o szerokości 8m nie może przylegać do jej budynku o szerokości 9,40m. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że organy nie mogą kwestionować danych z mapy geodezyjnej, a sama rozbieżność w szerokościach nie czyni decyzji niewykonalną.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego w zabudowie bliźniaczej. Głównym zarzutem skarżącej było rzekome naruszenie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. (niewykonalność decyzji), ponieważ projektowany budynek miał mieć 8 metrów szerokości i przylegać do jej budynku o szerokości 9,40 metra. Naczelny Sąd Administracyjny, podzielając stanowisko sądów niższych instancji i organów administracji, oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że organy administracji nie mogą kwestionować mocy prawnej mapy pochodzącej od właściwego organu geodezyjnego, a sama rozbieżność w szerokościach sąsiadujących budynków, wynikająca z projektu budowlanego i mapy, nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd wyjaśnił, że niewykonalność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. wymaga obiektywnej i trwałej niemożności wykonania obowiązku, a samo przekonanie strony o niewykonalności nie jest wystarczające. Dodatkowo, sąd sprostował sygnaturę akt w sentencji wyroku WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, taka rozbieżność nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, ponieważ organy administracji nie mogą kwestionować danych z mapy geodezyjnej, a sama rozbieżność nie czyni decyzji obiektywnie i trwale niewykonalną.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że organy administracji nie są uprawnione do kwestionowania prawidłowości mapy do celów projektowych pochodzącej od właściwego organu geodezyjnego. Niewykonalność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. wymaga obiektywnej i trwałej niemożności wykonania obowiązku, a samo przekonanie strony o niewykonalności nie jest wystarczające. Rozbieżność w wymiarach sąsiadujących budynków, wynikająca z zatwierdzonego projektu, nie jest przeszkodą faktyczną ani prawną uniemożliwiającą wykonanie decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Niewykonalność decyzji administracyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o oddaleniu skargi kasacyjnej.

k.p.a. art. 156 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji.

Pomocnicze

p.b. art. 33 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Niezastosowanie przepisów dotyczących wymaganych dokumentów do wniosku o pozwolenie na budowę.

p.b. art. 34 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Niezastosowanie przepisów dotyczących treści projektu budowlanego.

p.b. art. 34 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Niezastosowanie przepisów dotyczących treści projektu budowlanego.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Niezastosowanie przepisu dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi do WSA.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

k.p.a. art. 16 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych.

k.p.a. art. 156 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Sprostowanie błędów w orzeczeniach.

p.b. art. 32 § ust. 4 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wymogi dotyczące wniosku o pozwolenie na budowę.

p.b. art. 33 § ust. 2 pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wymogi dotyczące wniosku o pozwolenie na budowę.

r.w.t. art. 12 § ust. 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Dopuszczalność sytuowania budynku bezpośrednio przy granicy działki.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji nie mogą kwestionować danych z mapy geodezyjnej. Rozbieżność w szerokości sąsiadujących budynków nie stanowi podstawy do stwierdzenia niewykonalności decyzji o pozwoleniu na budowę. Niewykonalność decyzji wymaga obiektywnej i trwałej niemożności wykonania obowiązku.

Odrzucone argumenty

Decyzja o pozwoleniu na budowę była niewykonalna w dniu jej wydania z powodu rozbieżności w szerokościach sąsiadujących budynków (8m projektowany vs 9,40m istniejący).

Godne uwagi sformułowania

organy administracyjne nie mogą kwestionować mocy prawnej mapy pochodzącej od właściwego organu administracji geodezyjnej i kartograficznej niewykonalność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. zachodzi wówczas, gdy nie ma możliwości technicznych jej wykonania lub istnieją prawne nakazy bądź zakazy, które stwarzają nieusuwalną przeszkodę w wykonaniu praw lub obowiązków ustanowionych w decyzji Samo przekonanie skarżącej, że decyzja jest trwale niewykonalna bez podjęcia realnych czynności zmierzających do jej wykonania nie jest wystarczające do stwierdzenia jej rażącej wadliwości

Skład orzekający

Andrzej Jurkiewicz

przewodniczący

Piotr Broda

sprawozdawca

Robert Sawuła

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia niewykonalności decyzji administracyjnej w kontekście prawa budowlanego oraz rola mapy geodezyjnej w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozbieżności wymiarów budynków sąsiadujących, gdzie kluczowe jest oparcie się na danych geodezyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa budowlanego – niewykonalności decyzji i roli dokumentacji geodezyjnej. Jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od prawa budowlanego.

Czy różnica w szerokości sąsiednich budynków może unieważnić pozwolenie na budowę? NSA wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 455/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-11-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący/
Piotr Broda /sprawozdawca/
Robert Sawuła
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1896/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-12-15
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 33 ust. 2 pkt 1, art. 34 ust. 3, art. 34 ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 3 § 1, art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Robert Sawuła Sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1896/21 w sprawie ze skargi M.W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 sierpnia 2021 r. znak: DOA.7110.229.2021.MMS w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. prostuje niedokładność w sentencji zaskarżonego wyroku w oznaczeniu sygnatury akt sądowych w ten sposób, że w miejsce "SA/Wa 1896/21" wpisuje "VII SA/Wa 1896/21"; 2. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 grudnia 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1896/21 oddalił skargę M.W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB) z 23 sierpnia 2021 r. nr DOA.7110.229.2021.MMS w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia 9 lipca 2021 r. nr IR-IV.7840.21.2021.8 na podstawie art. 104, art. 156 § 1, art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), dalej: k.p.a., odmówił stwierdzenia - na wniosek M.W. - nieważności decyzji Starosty [...] (dalej: Starosta) z dnia 2 grudnia 2020 r., nr 680/202 zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej K.T. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego w zabudowie bliźniaczej, na działce o nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w B.
W wyniku wniesionego odwołania GINB decyzją z dnia 23 sierpnia 2021 r. nr DOA.7110.229.2021.MMS utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż inwestor do wniosku z dnia 29 września 2020 r. o pozwolenie na budowę spornej inwestycji dołączył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania na cele budowlane działką o nr ew. [...]. Przedłożył również decyzję Wójta Gminy [...] z 20 stycznia 2020 r., nr 4/2020, ustalającą dla K.T. warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Mając powyższe na uwadze GINB uznał, iż w sprawie nie doszło do rażącego naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 1 oraz art. 33 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), dalej: p.b. W szczególności nie stwierdzono, aby projektowana inwestycja rażąco naruszała wymogi dotyczące rodzaju inwestycji, wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni terenu inwestycji, udziału powierzchni biologicznie czynnej, szerokości elewacji frontowej, wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki, kąta nachylenia dachu, układu połaci dachu, wysokości kalenicy, kierunku głównej kalenicy, czy obowiązującej linii zabudowy. Organ II instancji zwrócił także uwagę na treść § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm.), dalej: r.w.t., zgodnie z którym dopuszcza się sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli będzie on przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce oraz jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Z dokumentacji projektowej wynika, że sporny budynek mieszkalny usytuowano w odległości 3 m od granicy działki o nr ew. [...] (ściana pełna); 5 m od granicy działki drogowej o nr ew. [...] oraz 17,5 m od granicy działki o nr ew. [...]. Natomiast od południa projektowany budynek usytuowany został w granicy z działką skarżącej o nr ew. [...] w ten sposób, że będzie przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na tej działce. W zakresie zarzutów wniosku o stwierdzenie nieważności, że "nie jest możliwe wybudowanie budynku, którego szerokość będzie wynosiła 8,00 m i który jednocześnie będzie przylegał do budynku mojej mocodawczyni na całej szerokości tj. tak jak zaznaczono na projekcie, gdyż cała szerokość budynku istniejącego wynosi 9,40 m" GINB wskazał, że z projektu zagospodarowania terenu wynika, że szerokość elewacji południowej spornego budynku będzie taka sama jak szerokość elewacji budynku znajdującego się na działce o nr ew. [...], do którego będzie przylegać. Zgodnie z tym rysunkiem ściany budynków przylegających do siebie mają 8 m. Sam projekt natomiast został sporządzony przez uprawnionego geodetę na mapie przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Z uwagi na fakt, że do wniosku o stwierdzenie nieważności załączono kopię mapy sytuacyjno- wysokościowej, z której wynika, że ściana budynku na działce nr ew. [...]usytuowana w granicy z działką o nr ew., [...] ma szerokość 9,40 m., GINB wyjaśnił, że organy nie mogą co do zasady kwestionować mocy prawnej mapy pochodzącej od właściwego organu administracji architektoniczno – budowlanej. Ponadto wnioskodawczyni brała udział w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji Starosty z 2 grudnia 2020 r., nr 680/2020 i w toku postępowania nie zakwestionowała zaznaczonej przez uprawnionego geodetę szerokości budynku na działce o nr ew. [...].
Skargę na decyzje GINB wniosła M.W. zarzucając jej naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez jego zastosowanie w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Strona wskazała również, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest w istocie nie na temat.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a istota sprawy sprowadzała się do oceny decyzji organów wydanych w tzw. trybie nieważnościowym, w których odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorowi pozwolenia na budowę. Sąd I instancji na wstępie przypomniał, iż istotą postępowania nieważnościowego jest ustalenie, czy decyzja podlegająca ocenie jest zgodna z prawem i nie zawiera wad powodujących jej nieważności.
Sąd I instancji zwrócił uwagę, że główny zarzut skarżącego jest związany z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż decyzja była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, ponieważ nie jest możliwe wybudowanie budynku, którego szerokość będzie wynosiła 8,00 m i który jednocześnie będzie przylegał do budynku sąsiedniego na całej szerokości tj. tak jak zaznaczono na projekcie, gdyż cała szerokość budynku istniejącego wynosi 9,40 m. Sąd przypominał, iż niewykonalność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. zachodzi wówczas, gdy nie ma możliwości technicznych jej wykonania, bądź istnieją prawne nakazy lub zakazy, które stwarzają nieusuwalną przeszkodę w wykonaniu praw lub obowiązków ustanowionych w decyzji.
W ocenie Sądu wojewódzkiego organy rozpoznające sprawę zasadnie przyjęły, iż organy administracyjne nie mogą kwestionować mocy prawnej mapy pochodzącej od właściwego organu administracji geodezyjnej i kartograficznej. Nie ma bowiem podstaw do tego, by organy administracji architektoniczno-budowlanej podważały treść mapy do celów projektowych i to jedynie w oparciu o twierdzenia strony skarżącej, sprzeciwiającej się realizacji planowanej inwestycji. Zamierzenie inwestycyjne w projektowanym kształcie nie narusza przepisów prawa. Skoro organy nie miał żadnych powodów, aby kwestionować dane przedstawione na mapie do celów projektowych, to okoliczność, że budynek na działce o nr ew. [...] ma inną szerokość (jest szerszy o 1,40 m) nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności kwestionowanego pozwolenia na budowę. Sąd I instancji podniósł, iż w przepisach prawa brak jest wymogów co do wzajemnego stosunku (relacji) wielkości ściany powstającej do istniejącej to dopuszczalne jest sytuowanie w granicy ściany bez otworów okiennych lub drzwiowych, która nie musi przylegać całą swoją powierzchnią do istniejącej dłuższej ściany budynku sąsiedniego. Wobec powyższego Sąd za całkowicie bezzasadne uznał zarzuty zawarte w skardze.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła M.W. zaskarżając go w całości i stosownie do art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: p.p.s.a. zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: art. 33 ust. 2 pkt 1 p.b. w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 14 lit a ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw oraz art. 34 ust. 3 p.b. w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 15 lit b ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw oraz art. 34 ust. 4 p.b. w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 15 lit e ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw przez ich niezastosowanie przy wydaniu przez Starostę decyzji o pozwoleniu na budowę Nr 680/2020 z dnia 2 grudnia 2020 r. oraz art. 156 § 1 pkt 2 kpa (traktowanym jak przepis prawa materialnego) przez jego niezastosowanie przez Wojewodę Wielkopolskiego w decyzji znak: IR-IV.7840.21.2021.8 z dnia 9 lipca 2021 r. i przez GINB w zaskarżonej decyzji znak: DOA.7110.229.202l.MMS z 23 sierpnia 2021 r. w związku z art. 3 § 1 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. także przez ich niezastosowanie.
Z uwagi na powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Wniosła również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której podstawy zostały ujęte w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak też podstawy odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania przed sądem wojewódzkim (art. 189 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie występują te przesłanki, zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany zarzutami skargi kasacyjnej. Natomiast tak rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przystępując do wyjaśnienia przesłanek nieuwzględnienia wniesionego środka odwoławczego na wstępie należy zauważyć, iż przedmiotem oceny legalności dokonywanej przez Sąd I instancji, było rozstrzygnięcie podjęte w postępowaniu nadzwyczajnym stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia 2 grudnia 2020 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielający pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego w zabudowie bliźniaczej na działce o nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w B. Podjęte w toku postępowania nieważnościowego decyzje Wojewody Wielkopolskiego z dnia 9 lipca 2021 r. jak i GINB z dnia 23 sierpnia 2021 r. odmawiające stwierdzenia nieważności przywołanej wyżej decyzji Starosty [...] wskazywały na brak wad kwalifikowanych badanej decyzji. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organów architektoniczno-budowlanych i dlatego też uznał, że oceniane w ramach sądowej kontroli legalności decyzje odpowiadają prawu, stąd oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
W ocenie Sądu odwoławczego zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej w okolicznościach tej sprawy Sąd pierwszej instancji nie miał uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi, gdyż w sprawie nie ujawniono takich naruszeń prawa procesowego oraz prawa materialnego, które pozwalałyby na jej uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny generalnie nie podziela stanowiska autora skargi kasacyjnej co do wskazywanej wadliwości zaskarżonego wyroku, zaś podniesione zarzuty wniesionego w tej sprawie środka odwoławczego uznano za nieusprawiedliwione.
Przede wszystkim należy przypomnieć, iż stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady ich trwałości, wynikającej z art. 16 § 1 k.p.a. i dlatego może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy akt dotknięty został w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ administracji publicznej orzekający w nadzwyczajnym trybie nieważnościowym ma jedynie uprawnienia kasacyjne, tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia w dacie wydania aktu przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., a zatem rozstrzyga kwestie czysto prawne. Rozpoznając wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, właściwy organ nie bada sprawy merytorycznie, lecz jedynie ustala, czy kwestionowana decyzja jest dotknięta wadą prawną. W konsekwencji powyższego, nie prowadzi już postępowania dowodowego, lecz orzeka w oparciu o stan sprawy istniejący w dacie wydania badanej decyzji.
Sąd pierwszej instancji w tej sprawie w sposób prawidłowy przedstawił przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. ze szczególnym uwzględnieniem przesłanki podnoszonej przez skarżącą, a dotyczącej niewykonalności decyzji administracyjnej z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że zgodnie z ugruntowanym już w orzecznictwie poglądem, wskazana w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. niewykonalność decyzji zachodzi wówczas, gdy nie ma możliwości technicznych jej wykonania lub istnieją prawne nakazy bądź zakazy, które stwarzają nieusuwalną przeszkodę w wykonaniu praw lub obowiązków ustanowionych w decyzji. Niewykonalność prawna oznacza więc brak możliwości zastosowania się do decyzji z uwagi na istniejący w obowiązującym porządku prawnym zakaz lub nakaz określonego zachowania pozostający w sprzeczności z wydaną decyzją (tak np. w wyroku NSA z dnia 8 lutego 2022 r., sygn. akt III OSK 951/21). Niewykonalność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. zachodzi wówczas, gdy obowiązek nałożony decyzją jest obiektywnie i trwale niemożliwy do wypełnienia w świetle aktualnej wiedzy naukowej i technicznej - patrz wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2022 r. sygn. akt III OSK 504/21.
Odnosząc powyższe do uzasadnienia ocenianego zarzutu, niewykonalność w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. musiałaby stanowić trwałą oraz faktyczną lub prawną niemożność wykonania obowiązku od chwili wydania decyzji. Z takim przypadkiem w odniesieniu do ocenianej decyzji Starosty [...] nie mamy do czynienia. Skarżąca kasacyjnie powołuje się bowiem na rozbieżność wynikającą z zatwierdzonego kwestionowaną decyzją projektu budowlanego co do szerokości należącej do niej budynku i brak możliwości wykonania decyzji, w sytuacji gdy projekt przewiduje budowę budynku o szerokości 8 metrów, który ma być dobudowany do jej budynku o szerokości 9,4 m. Jak słusznie zauważył GINB na dzień wydania kwestionowanej decyzji brak było podstaw do podważania danych wynikających z mapy przyjętej do zasobów geodezyjnych, zgodnie z którymi budynek skarżącej miał szerokość 8 m. Jednocześnie z projektu budowlanego wynika, że szerokość elewacji południowej projektowanego budynku będzie taka sama jak szerokość elewacji budynku należącego do skarżącej, do którego będzie przylegać. Sąd w tym składzie podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie, wedle którego mapa dla celów projektowych jest dokumentem o szczególnej mocy dowodowej, gdyż jako dokument urzędowy stanowi dowód tego, co zostało w niej stwierdzone, a organ udzielający pozwolenia na budowę nie jest uprawiony do kwestionowania prawidłowości przedmiotowej mapy i sprawdzania jej zgodności ze stanem faktycznym (por. motywy wyroku NSA z dnia 12 października 2017 r., II OSK 220/16 (CBOSA.nsa.gov.pl).
Niewykonalność decyzji obejmuje zarówno niewykonalność faktyczną, jak i prawną. Niewykonalność decyzji ma charakter faktyczny, kiedy już w momencie wydania decyzji istnieje przeszkoda o charakterze faktycznym, obiektywnie wykluczająca określone działanie (m.in. ze względu na poziom wiedzy technicznej, rozwój technologii). Niewykonalność prawna pojawia się wtedy, gdy istnieją prawne zakazy lub nakazy, które stanowią nieusuwalną przeszkodę w wykonaniu praw lub obowiązków ustanowionych w decyzji. O niewykonalności w tym znaczeniu można mówić również wtedy, gdy wykonanie decyzji wiązałoby się z dokonaniem np. czynu niedozwolonego w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. Samo przekonanie skarżącej, że decyzja jest trwale niewykonalna bez podjęcia realnych czynności zmierzających do jej wykonania nie jest wystarczające do stwierdzenia jej rażącej wadliwości w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji projektowany budynek mieszkalny będzie przylegał "całą ścianą" do budynku istniejącego na sąsiedniej działce niezależnie od tego czy ma on 8 m (jak wynika z projektu), czy też 9,40 m (na co wskazuje skarżąca).
Zdaniem Sądu odwoławczego w niniejszej sprawie nie można zatem skutecznie postawić zarzutu niewykonalności decyzji Starosty [...]. Zarzut podnoszony w tym zakresie nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw.
Nie wiadomo na czym miało polegać naruszenie art. 33 ust. 2 pkt 1, art. 34 ust. 3 i ust. 4 p.b. ponieważ zarzuty te ograniczają się jedynie do powołania wskazanych przepisów bez podania na czym polegało ich naruszenie, brak jest również w tym zakresie uzasadniania. W skardze kasacyjnej powołano także jako naruszony art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. ale również nie został on w żaden sposób opisany i brak jest jego uzasadnienia, co uniemożliwia odniesienie się do tak sformułowanych zarzutów.
Z kolei w uzasadnieniu skargi kasacyjnej został podniesiony zarzut kasacyjny naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 9, art.10, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przeprowadzone przez organy architektoniczno-budowlane postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, nie budzi żadnych zastrzeżeń, organy w sposób wystarczający zebrały niezbędny dla prawidłowego rozstrzygnięcia materiał dowodowy i poddały go należytej ocenie, która nie nosi cech dowolności, a zajęte w tym zakresie stanowisko zostało w sposób wyczerpujący uzasadnione.
Nie sposób również doszukać się naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. Przyjmuje się, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego, jeżeli nie wiadomo, jaki stan faktyczny Sąd pierwszej instancji przyjął, jako podstawę wyrokowania, a także w sytuacji, gdy uzasadnienie wyroku sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest jego kontrola instancyjna. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może być także podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej, gdy wada uzasadnienia nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia lub gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji wydanego orzeczenia. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wszytskie wymogi wynikające z art. 141 § 4 p.p.s.a., wskazuje bowiem w sposób jednoznaczny podstawę faktyczną i prawną rozstrzygnięcia oraz zawiera jej wyjaśnienie. Wywody Sądu I instancji są kompletne i poddają się kontroli instancyjnej.
W tej sytuacji, żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie zasługiwał na uwzględnienie. Tym samym brak było podstaw do weryfikacji zaskarżonego wyroku zgodnie z zarzutami wniesionego środka odwoławczego.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji o oddaleniu wniesionej skargi kasacyjnej. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 156 § 3 p.p.s.a. z urzędu sprostował niedokładność w wyroku Sądu I instancji w zakresie sygnatury akt.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI