Orzeczenie · 2025-11-26

II OSK 452/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-11-26
NSAAdministracyjneWysokansa
zarządzenieodwołaniedyrektor instytucji kulturycentrum kulturyuzasadnieniekontrola sądowaprawo administracyjnesamorząd terytorialnyprawo pracy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu stwierdził nieważność zarządzenia Burmistrza G. o odwołaniu J.C. ze stanowiska Dyrektora Centrum Kultury. Burmistrz jako podstawy odwołania wskazał utratę zaufania spowodowaną brakiem nadzoru nad Kierownikiem Biblioteki i utratą księgozbioru (naruszenie art. 53 u.f.p.), naruszenie przepisów o związkach zawodowych (art. 32 ust. 1 pkt 1 u.z.z.) poprzez wypowiedzenie umowy osobie chronionej, a także naruszenie ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (art. 15 i art. 18c ust. 1 pkt 3). WSA uznał, że zarządzenie nie było należycie uzasadnione, nie wskazano precyzyjnie przepisów prawa ani okoliczności faktycznych, a późniejsze wyjaśnienia organu nie mogły zastąpić wadliwego uzasadnienia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Burmistrza, podzielając stanowisko WSA. NSA podkreślił podwójny charakter prawny aktu odwołania dyrektora instytucji kultury (publicznoprawny i pracowniczy), który uzasadnia kontrolę sądu administracyjnego pod kątem wymogów publicznoprawnych. Sąd uznał, że zarzut naruszenia art. 15 ust. 6 pkt 3 u.o.p.d.k. przez brak należytego uzasadnienia był zasadny, gdyż organ nie wykazał konkretnych naruszeń prawa przez dyrektora, nie udowodnił związku przyczynowego w sprawie utraty księgozbioru, nie wyjaśnił precyzyjnie kwestii wypowiedzenia umowy chronionej pracownicy, ani nie uzasadnił zarzutów dotyczących dyscypliny finansów publicznych. NSA odrzucił również zarzuty dotyczące wkroczenia sądu administracyjnego w kompetencje sądu pracy oraz naruszenia przepisów proceduralnych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wymogów formalnych i merytorycznych zarządzeń o odwołaniu dyrektorów instytucji kultury, zakres kontroli sądu administracyjnego nad takimi aktami, znaczenie zasady praworządności i demokratycznego państwa prawnego dla uzasadniania aktów administracyjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji odwołania dyrektora instytucji kultury, ale zasady dotyczące uzasadniania aktów administracyjnych mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zarządzenie organu wykonawczego gminy o odwołaniu dyrektora instytucji kultury podlega kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zarządzenie o odwołaniu dyrektora instytucji kultury ma podwójny charakter prawny (publicznoprawny i pracowniczy) i podlega kontroli sądu administracyjnego pod kątem wymogów publicznoprawnych, podczas gdy skutki pracownicze podlegają kontroli sądu pracy.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny bada zgodność aktu odwołania z prawem publicznym, w tym wymogi dotyczące uzasadnienia, podczas gdy sąd pracy rozstrzyga o roszczeniach pracowniczych wynikających z tego aktu.

Jaki jest zakres wymogu uzasadnienia zarządzenia o odwołaniu dyrektora instytucji kultury przez organ wykonawczy gminy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zarządzenie o odwołaniu dyrektora instytucji kultury musi być należycie uzasadnione, wskazując konkretne przepisy prawa, których naruszenia dopuścił się dyrektor, oraz precyzyjne okoliczności faktyczne.

Uzasadnienie

Brak precyzyjnego uzasadnienia, wskazującego konkretne jednostki redakcyjne przepisów i okoliczności faktyczne, stanowi istotne naruszenie prawa, uniemożliwiające pełną kontrolę legalności aktu.

Czy zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o związkach zawodowych i dyscyplinie finansów publicznych zostały przez organ należycie wykazane w uzasadnieniu odwołania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie wykazał w sposób należyty tych naruszeń, nie podając precyzyjnych danych faktycznych i prawnych, co skutkowało stwierdzeniem istotnego naruszenia prawa.

Uzasadnienie

Organ nie wykazał związku przyczynowego w sprawie utraty księgozbioru, nie wyjaśnił precyzyjnie kwestii wypowiedzenia umowy chronionej pracownicy, ani nie uzasadnił zarzutów dotyczących dyscypliny finansów publicznych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Burmistrza G. od wyroku WSA w Opolu.

Przepisy (22)

Główne

u.o.p.d.k. art. 15 § ust. 1 i ust. 6 pkt 3

Ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 6

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.f.p. art. 53 § ust. 1

Ustawa o finansach publicznych

u.z.z. art. 32 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o związkach zawodowych

Ustawa o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych art. 15

Ustawa o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych art. 18c § ust. 1 pkt 3

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 91 § ust. 1 i 4

Ustawa o samorządzie gminnym

k.p. art. 30 § § 4

Ustawa – Kodeks pracy

k.p. art. 70 § § 2

Ustawa – Kodeks pracy

k.p. art. 68-72

Ustawa – Kodeks pracy

k.p.c. art. 476 § § 1 pkt 1

Ustawa – Kodeks postępowania cywilnego

k.p.a. art. 7

Ustawa – Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § §1

Ustawa – Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa – Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 177

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 184

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut naruszenia art. 15 ust. 6 pkt 3 u.o.p.d.k. przez brak należytego uzasadnienia odwołania dyrektora instytucji kultury. • Podwójny charakter prawny aktu odwołania dyrektora instytucji kultury uzasadniający kontrolę sądu administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 15 ust. 6 pkt 3 u.o.p.d.k. poprzez uznanie, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa. • Zarzut naruszenia art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g. w zw. z art. 15 ust. 6 pkt 3 u.o.p.d.k. poprzez przyjęcie, że na organie ciąży obowiązek wskazania naruszenia konkretnych przepisów prawa. • Zarzut wkroczenia sądu administracyjnego w wyłączne kompetencje sądu powszechnego. • Zarzut naruszenia art. 15 ust. 6 pkt 3 u.o.p.d.k. w zw. z art. k.p.a. i Konstytucji poprzez uznanie, że na organie ciążył obowiązek sporządzenia uzasadnienia odmiennego niż w prawie pracy. • Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 1 i art. 3 § 1 p.p.s.a. polegający na wadliwej ocenie stanu faktycznego i wykładni przepisów.

Godne uwagi sformułowania

zarządzenie organu jednostki samorządu terytorialnego w sprawie odwołania dyrektora instytucji kultury jest aktem z zakresu administracji publicznej i podlega kontroli sądu administracyjnego • akt ten ma podwójny charakter, albowiem obsada stanowiska dyrektora jest formą zarządzania placówką związaną z realizacją przez gminę jej zadania własnego • brak odpowiedniego uzasadnienia odwołania nie mógł zostać konwalidowany późniejszymi wyjaśnieniami organu • nie doszło do wkroczenia sądu administracyjnego w wyłączne kompetencje sądu powszechnego • wymóg należytego uzasadnienia aktów organu jednostki samorządu terytorialnego o charakterze władczym [...] wywodzony jest w orzecznictwie NSA z treści konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji) oraz zasady praworządności i legalności (art. 7 Konstytucji) • nie wykazał bowiem, że spełniona została przesłanka naruszenia przez Dyrektora Centrum Kultury przepisów prawa w związku z zajmowanym przez niego stanowiskiem

Skład orzekający

Jacek Chlebny

przewodniczący sprawozdawca

Mirosław Gdesz

sędzia

Grzegorz Antas

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymogów formalnych i merytorycznych zarządzeń o odwołaniu dyrektorów instytucji kultury, zakres kontroli sądu administracyjnego nad takimi aktami, znaczenie zasady praworządności i demokratycznego państwa prawnego dla uzasadniania aktów administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odwołania dyrektora instytucji kultury, ale zasady dotyczące uzasadniania aktów administracyjnych mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu zarządzania instytucjami kultury i interpretacji przepisów dotyczących odwoływania ich dyrektorów, co jest istotne dla sektora kultury i administracji publicznej.

Czy odwołanie dyrektora centrum kultury wymagało precyzyjnego uzasadnienia? NSA wyjaśnia.

Sektor

kultura

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst