II OSK 444/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Z.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę skarżącego na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Postanowienie GINB odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Małopolskiego WINB z 2014 r., która dotyczyła odstąpienia od nałożenia na inwestora obowiązku wykonania dodatkowych robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem rozbudowy sieci cieplnej. Skarżący Z.B. twierdził, że przeniesienie sieci cieplnej przez działkę sąsiednią utrudni podłączenie jego budynku do sieci. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że skarżący nie posiadał interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd podkreślił, że interes prawny musi wynikać z prawa materialnego, być osobisty, konkretny i aktualny, a nie oparty na hipotetycznych przyszłych trudnościach.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie kręgu stron w postępowaniach administracyjnych, w szczególności w kontekście interesu prawnego w sprawach dotyczących robót budowlanych i sieci infrastrukturalnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku interesu prawnego osoby trzeciej w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej robót budowlanych, gdy nie była stroną pierwotnego postępowania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy osoba niebędąca stroną pierwotnego postępowania administracyjnego ma interes prawny do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej robót budowlanych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, osoba taka nie posiada interesu prawnego, jeśli nie wynika on z przepisów prawa materialnego i nie jest osobisty, konkretny i aktualny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżący nie wykazał interesu prawnego, ponieważ nie był stroną pierwotnego postępowania, a jego potencjalne trudności z podłączeniem do sieci cieplnej miały charakter hipotetyczny i nie wynikały bezpośrednio z przepisów prawa.
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wszcząć postępowanie z urzędu, jeśli żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wszczęcie postępowania z urzędu jest pozostawione ocenie organu, który samodzielnie ocenia istnienie przesłanek.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że podmiot niebędący stroną nie może skutecznie żądać wszczęcia postępowania z urzędu, a decyzja o wszczęciu zależy od oceny organu.
Przepisy (16)
Główne
k.p.a. art. 61a § § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, jeżeli żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.
k.p.a. art. 156 § § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
Pr.bud. art. 51 § ust. 1
Ustawa Prawo budowlane
Dotyczy obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy uwzględnienia skargi do sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.p.a. art. 28
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Definiuje pojęcie strony postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 138 § § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Określa rozstrzygnięcia organu odwoławczego.
k.p.a. art. 127 § § 3
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy odwołania od decyzji.
k.p.a. art. 144
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy decyzji organu odwoławczego.
Pr.bud. art. 51 § ust. 7
Ustawa Prawo budowlane
Dotyczy odstąpienia od nałożenia obowiązku.
Pr.bud. art. 30 § ust. 1
Ustawa Prawo budowlane
Dotyczy obowiązku zgłoszenia robót budowlanych.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
P.energ. art. 3 § pkt 13
Ustawa Prawo energetyczne
Definicja odbiorcy końcowego.
P.energ. art. 7 § ust. 1
Ustawa Prawo energetyczne
Obowiązek zawarcia umowy o dostawę energii.
P.energ. art. 9 § ust. 7 i 8
Ustawa Prawo energetyczne
Delegacja ustawowa do wydania rozporządzenia w sprawie systemów ciepłowniczych.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 15 stycznia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemów ciepłowniczych § § 1 - § 34
Szczegółowe warunki funkcjonowania systemów ciepłowniczych.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z przepisami Prawa energetycznego i rozporządzenia ws. systemów ciepłowniczych – skarżący nie miał interesu prawnego jako odbiorca końcowy. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 61a § 1 k.p.a. i innymi – stan faktyczny ustalony z pominięciem analizy przepisów Prawa energetycznego. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 50-51 Pr.bud. i art. 28 k.p.a. – akceptacja stanowiska GINB, że inwestor może być obarczony nakazem, a właściciel nieruchomości nie ma uprawnień. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 61a § 1 k.p.a. i innymi – pominięcie, że organ powinien rozważyć wszczęcie postępowania z urzędu.
Godne uwagi sformułowania
Interes prawny musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny, a nie ewentualny. • Od interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny.
Skład orzekający
Paweł Miładowski
przewodniczący
Tomasz Zbrojewski
sprawozdawca
Grzegorz Rząsa
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniach administracyjnych, w szczególności w kontekście interesu prawnego w sprawach dotyczących robót budowlanych i sieci infrastrukturalnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku interesu prawnego osoby trzeciej w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej robót budowlanych, gdy nie była stroną pierwotnego postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczowe zagadnienie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla praktyków. Brak nietypowych faktów obniża jej atrakcyjność dla szerszej publiczności.
“Kiedy sąsiad nie może kwestionować decyzji o budowie? NSA wyjaśnia pojęcie interesu prawnego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.