II OSK 443/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Ministra SWiA, potwierdzając, że brak było indywidualnego zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego na izraelskie dla skarżącej.
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez T. B. S. (dawniej G. N.), która wyjechała do Izraela w 1957 r. i tam nabyła obywatelstwo izraelskie. Organy administracji uznały, że utraciła obywatelstwo polskie na podstawie uchwały Rady Państwa z 1958 r. WSA uchylił te decyzje, uznając brak indywidualnego zezwolenia. NSA oddalił skargę kasacyjną Ministra, podkreślając, że uchwała Rady Państwa nie mogła stanowić takiego zezwolenia bez indywidualnego wniosku i procedury.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzje odmawiające stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez T. B. S. Skarżąca, urodzona w Polsce jako obywatelka polska, wyjechała z rodzicami do Izraela w 1957 r., gdzie nabyła obywatelstwo izraelskie. Organy administracji twierdziły, że utrata obywatelstwa polskiego nastąpiła na podstawie uchwały Rady Państwa z 1958 r. zezwalającej na zmianę obywatelstwa polskiego na izraelskie dla osób wyjeżdżających na stały pobyt. WSA uznał, że uchwała ta nie mogła stanowić indywidualnego zezwolenia, ponieważ nie wykazano, aby podanie rodziców skarżącej zostało przekazane Radzie Państwa i objęte procedurą. NSA w wyroku oddalającym skargę kasacyjną potwierdził stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że zgodnie z ustawą o obywatelstwie polskim z 1951 r., zezwolenie na zmianę obywatelstwa było aktem stosowania prawa, wymagającym indywidualnego wniosku i procedury, a uchwała Rady Państwa z 1958 r. nie mogła zastąpić tego wymogu bez wykazania, że dotyczyła konkretnych osób w ramach przewidzianej procedury. Sąd odrzucił argumentację Ministra o generalnym charakterze uchwały i uproszczonej procedurze, wskazując na sprzeczność czasową między złożeniem wniosku a podjęciem uchwały.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała ta nie mogła stanowić indywidualnego zezwolenia bez wykazania, że podanie konkretnej osoby zostało przekazane Radzie Państwa i objęte procedurą przed podjęciem uchwały.
Uzasadnienie
Ustawa o obywatelstwie polskim z 1951 r. traktowała zezwolenie na zmianę obywatelstwa jako akt stosowania prawa, wymagający indywidualnego wniosku i procedury. Uchwała Rady Państwa z 1958 r. nie mogła zastąpić tego wymogu, jeśli nie wykazano, że dotyczyła konkretnych osób w ramach przewidzianej procedury.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (3)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.p. art. 11 § ust. 1 i 5
Ustawa z dnia 8 stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim
Pomocnicze
u.o.p. art. 13
Ustawa z dnia 8 stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak indywidualnego zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego na izraelskie dla skarżącej. Uchwała Rady Państwa z 1958 r. nie mogła zastąpić indywidualnego aktu stosowania prawa. Niespełnienie wymogów proceduralnych związanych z wnioskiem o zezwolenie na zmianę obywatelstwa.
Odrzucone argumenty
Uchwała Rady Państwa z 1958 r. stanowiła generalne zezwolenie na zmianę obywatelstwa. Zastosowanie uproszczonej procedury uzyskania zezwolenia na zmianę obywatelstwa.
Godne uwagi sformułowania
zezwolenie na zmianę obywatelstwa stanowiło akt stosowania prawa uchwała Nr 5/58 Rady Państwa [...] nie mogła stanowić takiego zezwolenia dla skarżącej nie zostały spełnione warunki przewidziane w art. 11 ustawy z dnia 8 stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim uchwała ta wiązała organy administracji publicznej w ich działaniach nie ma konieczności ustalania obecnie [...] czy wniosek konkretnych osób był przedkładany przez ówczesnego Prezesa Rady Ministrów Radzie Państwa pogląd wyrażony w powoływanym wyroku WSA w Warszawie [...] negujący potrzebę wydania zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego w drodze indywidualnego aktu, pozostaje poglądem odosobnionym zezwolenie na zmianę obywatelstwa polskiego jako przesłanka utraty obywatelstwa polskiego miało charakter indywidualnego i skierowanego do określonego adresata aktu Rady Państwa.
Skład orzekający
Krystyna Borkowska
przewodniczący
Małgorzata Dałkowska - Szary
sprawozdawca
Maria Czapska - Górnikiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących utraty obywatelstwa polskiego w kontekście zmian granic państwowych i emigracji, znaczenie indywidualnych aktów stosowania prawa w sprawach obywatelskich, relacja między uchwałami Rady Państwa a ustawami."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego z lat 50. XX wieku i konkretnej sytuacji emigracji do Izraela. Wymaga analizy historycznych aktów prawnych i procedur.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy historycznego aspektu obywatelstwa i emigracji, pokazując złożoność prawną sytuacji osób wyjeżdżających z Polski w okresie PRL. Pokazuje ewolucję interpretacji prawa i znaczenie formalnych procedur.
“Czy uchwała Rady Państwa mogła odebrać obywatelstwo? NSA wyjaśnia kluczową rolę indywidualnego zezwolenia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 443/09 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2010-04-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2009-03-11 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Krystyna Borkowska /przewodniczący/ Małgorzata Dałkowska - Szary /sprawozdawca/ Maria Czapska - Górnikiewicz Symbol z opisem 6053 Obywatelstwo Hasła tematyczne Obywatelstwo Skarżony organ Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 1951 nr 4 poz 25 art. 11 ust. 1 i 5 Ustawa z dnia 8 stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Borkowska Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz Sędzia del. NSA Małgorzata Dałkowska-Szary ( spr. ) Protokolant Dominika Sasin - Knothe po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 1545/08 w sprawie ze skargi T. B. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie | | | Uzasadnienie | |Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 listopada 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych| |i Administracji z dnia [...] sierpnia 2008 oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] lipca 2008r. w | |przedmiocie odmowy stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez T. B. S., poprzednio G. N. | |W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. | |Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy decyzję Wojewody Dolnośląskiego z | |dnia [...] lipca 2008r. odmawiającą stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez T. B. S., poprzednio G. N. | |W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, iż T. B. S., urodziła się jako G. N., obywatelka polska, córka S. i S. z domu K. w dniu| |[...] lipca 1952r. w L. W dniu 4 marca 1957 r. rodzice skarżącej złożyli podania skierowane do Rady Państwa o udzielenie zezwolenia | |na zmianę obywatelstwa polskiego na izraelskie dla siebie i swojej córki - małoletniej wówczas G., i następnie wyjechali z Polski do | |Izraela, gdzie w dniu [...] maja 1957 r. skarżąca nabyła obywatelstwo izraelskie. | |Zdaniem organu drugiej instancji, warunek uzyskania zezwolenia na zmianę obywatelstwa został spełniony, ponieważ ustawa z dnia 8 | |stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. Nr 4, poz. 25 ze zm.) nie zawierała regulacji w zakresie trybu i formy wydawania przez| |Radę Państwa zezwoleń w przedmiocie zmiany obywatelstwa polskiego na obce. W rozpoznawanej sprawie miała zastosowanie uchwała Nr 5/58 | |Rady Państwa z dnia 23 stycznia 1958 r. w sprawie zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego osobom wyjeżdżającym na pobyt stały do | |państwa Izrael. Sam fakt spełnienia warunków, przewidzianych w uchwale powodował, że osoby zainteresowane, a do takich zaliczała się | |skarżąca, uzyskiwały zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego na izraelskie. | |Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uchylając zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję pierwszej instancji, | |stwierdził, że skarżąca nie uzyskała zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego na obywatelstwo izraelskie. W ocenie Wojewódzkiego | |Sądu Administracyjnego uchwała Nr 5/58 Rady Państwa z dnia 23 stycznia 1958 r. w sprawie zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego | |osobom wyjeżdżającym na pobyt stały do państwa Izrael nie mogła stanowić takiego zezwolenia dla skarżącej. Ustawa z dnia 8 stycznia | |1951 r. o obywatelstwie polskim samodzielnie określała tryb wydawania przez Radę Państwa orzeczeń w przedmiocie zezwolenia na zamianę | |obywatelstwa. Zezwolenie to stanowiło akt stosowania prawa. Uchwała Nr 5/58 Rady Państwa z dnia 23 stycznia 1958 r. w sprawie | |zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego osobom wyjeżdżającym na pobyt stały do państwa Izrael mogła stanowić takie zezwolenie, | |jeżeli odnosiła się do osób, które złożyły podanie o zmianę obywatelstwa polskiego przed datą jej podjęcia i wnioski tych osób zostały | |przedstawione przez Prezesa Rady Ministrów Radzie Państwa. Organy nie wykazały, że podanie rodziców skarżącej zostało przekazane Radzie| |Państwa przez Prezesa Rady Ministrów, a zatem nie można przyjąć, iż uchwała z dnia 24 stycznia 1958 r. stanowiła zezwolenia na zmianę | |obywatelstwa skarżącej. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że nie zostały spełnione warunki | |przewidziane w art. 11 ustawy z dnia 8 stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim. | |W skardze kasacyjnej od tego wyroku Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zarzucił naruszenie art. 11 ust. 1 i 5 oraz art. 13 | |ustawy z dnia 8 stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim, podnosząc że uchwała Nr 5/58 Rady Państwa była generalnym aktem stosowania | |prawa upraszczającym procedurę emigracyjną, a nie aktem normatywnym zmieniającym bezwzględnie obowiązujące przepisy ustawy z dnia 19 | |stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim i wywoływała skutki prawne aż do jej uchylenia. Uchwała ta wiązała organy administracji | |publicznej w ich działaniach. W przypadku osób, które deklarowały zamiar wyjazdu na stały pobyt do Izraela, Rada Państwa nie wydawała | |indywidualnych zezwoleń na zmianę obywatelstwa, lecz po złożeniu przez te osoby wniosków o zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego | |na obywatelstwo państwa Izrael oraz sprawdzeniu, że spełniają warunki przewidziane w uchwale Rady Państwa, osobom tym wydawano | |dokumenty podróży. Dokument taki uprawniał do opuszczenia terytorium Polski. Treść złożonego oświadczenia woli miała kluczowe znaczenie| |z punktu widzenia obowiązujących ówcześnie zasad postępowania dotyczących zezwolenia na zmianę obywatelstwa. Złożenie wniosku o | |zezwolenie na zmianę obywatelstwa z jednoczesnym zadeklarowaniem wyjazdu na stały pobyt do Izraela umożliwiało zastosowanie | |uproszczonej procedury uzyskania zezwolenia na zmianę obywatelstwa, przewidzianej dla osób wymienionych w uchwale Nr 5/58 Rady Państwa,| |skracając znacznie czas oczekiwania na wydanie dokumentu podróży. Powołując się na uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu | |Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2008 r. (IV SA/Wa 650/08), Minister podzielił wyrażony w tym orzeczeniu pogląd, iż z uwagi na treść| |wniosku Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 listopada 1957 r. nie ma konieczności ustalania obecnie, w oparciu o szczątkowo zachowane po | |upływie 50 lat materiały archiwalne, czy wniosek konkretnych osób był przedkładany przez ówczesnego Prezesa Rady Ministrów Radzie | |Państwa. Wystarczający jest fakt, iż wśród zachowanych dokumentów archiwalnych znajduje się podanie osoby zainteresowanej o zezwolenie | |na zmianę obywatelstwa polskiego z daty poprzedzającej podjęcie uchwały przez Radę Państwa. | |W oparciu o wskazane podstawy kasacyjne Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie | |skargi, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do rozpoznania WSA w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów | |postępowania. | |W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o jej oddalenie, przychylając się do stanowiska Sądu I instancji zaprezentowanego w | |uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. | | | |Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: | |Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw. | |Przytoczona w skardze kasacyjnej podstawa kasacyjna i jej uzasadnienie – w stanie faktycznym tej sprawy, ustalonym przez organy | |administracji i przyjętym przez Sąd w zaskarżonym wyroku - sprowadza się do oceny, czy skarżąca uzyskała zezwolenie władzy polskiej na | |zmianę obywatelstwa w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim. Kwestia ta była wielokrotnie | |przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego ( por. wyrok NSA z dnia 25 lipca 2007r., II OSK 1267/06, Lex nr 364651, wyrok | |NSA z dnia 24 listopada 2008r., II OSK 1440/07 niepubl., wyrok NSA z dnia 22 grudnia 2009r. , II OSK 1765/08 niepubl.). W wyrokach | |tych podkreślono, że rozpoznając sprawę w przedmiocie stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez określoną osobę, na | |podstawie art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 2000 r., Nr 28, poz. 353 ze zm.), należy | |odnieść się do zdarzeń, których skutkiem jest nabycie i utrata obywatelstwa polskiego. Zdarzeniem, które w ocenie organów spowodowało | |utratę obywatelstwa polskiego przez skarżącą, było wystąpienie rodziców skarżącej, które obejmowało również skarżącą o zezwolenie na | |zmianę obywatelstwa polskiego w związku z wyjazdem do Izraela i uzyskanie takiego zezwolenia w drodze uchwały Nr 5/58 Rady Państwa z | |dnia 23 stycznia 1958 r. w sprawie zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego osobom wyjeżdżającym na stały pobyt do państwa Izrael, a| |także uzyskanie obywatelstwa izraelskiego w dniu 19 lutego 1957 r. Wobec powyższego wymaga rozstrzygnięcia, czy w czasie obowiązywania | |przepisów ustawy z dnia 8 stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim, powołana uchwała Rady Państwa z dnia 23 stycznia 1958 r. mogła | |stanowić zezwolenie na zmianę obywatelstwa skarżącej, wywołując skutek w postaci utraty przez skarżącą obywatelstwa polskiego. Ustawa z| |dnia 8 stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim przewidywała możliwość utraty obywatelstwa polskiego na skutek nabycia obywatelstwa | |obcego jedynie po uzyskaniu zezwolenia władzy polskiej na zmianę obywatelstwa (art. 11). Orzekanie o utracie obywatelstwa, w tym o | |zezwoleniu na zmianę obywatelstwa w związku z nabyciem obywatelstwa obcego, należało do Rady Państwa. Stosownie do przepisu art. 13 | |ust. 1, 2 i 3 tej ustawy, o utracie obywatelstwa polskiego orzeka Rada Państwa, orzeczenie o utracie obywatelstwa polskiego następuje | |na wniosek Prezesa Rady Ministrów, a ogłoszenie takiego orzeczenia w Monitorze Polskim zastępuje doręczenie orzeczenia. Z przepisów | |tych wynika, iż orzekanie o zezwoleniu na zmianę obywatelstwa polskiego, ze skutkiem w postaci utraty obywatelstwa polskiego z chwilą | |nabycia obywatelstwa obcego, odnosiło się do określonej osoby - obywatela polskiego, który wystąpił o uzyskanie zezwolenia na zmianę | |obywatelstwa. Użycie określeń "orzeka", "orzeczenie" oraz że orzeczenie następuje na wniosek Prezesa Rady Ministrów, a ogłoszenie | |orzeczenia w Monitorze Polskim zastępuje doręczenie jednoznacznie wskazuje, iż ustawa o obywatelstwie polskim z 1951 r. traktowała | |zezwolenie na zmianę obywatelstwa jako akt stosowania prawa rozumiany w ten sposób, że określony w ustawie organ (Rada Państwa), z | |powołaniem się na określoną w ustawie podstawę prawną, orzeka w sprawie określonych osób o zezwoleniu tym osobom na zmianę obywatelstwa| |polskiego. Tak rozumiana ówczesna regulacja ustawowa nie wskazywała jednak w jakiej formie i w jakim trybie postępowania sprawa o | |zezwolenie na zmianę obywatelstwa jest załatwiana przez Radę Państwa. Nie budzi obecnie wątpliwości, że nie jest to sprawa rozstrzygana| |w drodze decyzji administracyjnej w postępowaniu regulowanym przepisami rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928| |r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. z 1928 r. Nr 36, poz. 341 ze zm.), a później Kodeksu postępowania administracyjnego | |(postanowienie NSA z dnia 18 kwietnia 1985 r., sygn. III SA 404/85, ONSA z 1985 r. z. 1, poz. 23). Oznacza to, że ustawa o | |obywatelstwie polskim z 1951 r. samodzielnie określała tryb wydawania przez Radę Państwa orzeczeń w przedmiocie zezwolenia na zmianę | |obywatelstwa. | |W ówcześnie obowiązującym porządku prawnym nie było podstaw do wydania przez Radę Państwa aktu normatywnego określającego zasady i tryb| |orzekania w sprawach o zezwolenie na zmianę obywatelstwa. Ustawa o obywatelstwie polskim z 1951 r. nie zawierała bowiem przepisu | |upoważniającego Radę Państwa do wydania aktu normatywnego wykonawczego. W systemie źródeł prawa PRL przyjmowano, że w dziedzinach | |objętych wyłącznością ustawy oraz w sferze ustawowo uregulowanej Rada Państwa może podejmować uchwały o charakterze normatywnym jako | |akty normatywne o charakterze wykonawczym tylko na podstawie upoważnienia ustawowego. W tych dziedzinach nie mogły być więc podejmowane| |uchwały samoistne Rady Państwa (S. Rozmaryn, Ustawa w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, PWN 1964, str. 282). Oznacza to, jak | |podniesiono powyżej, że zasady i tryb załatwiania spraw o zezwolenie na zmianę obywatelstwa określała wyłącznie ustawa z dnia 8 | |stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim, a później ustawa z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim. | |Zasadniczy problem sprowadza się zatem do oceny, czy uchwała nr 5/58 Rady Państwa z dnia 23 stycznia 1958 r. w sprawie zezwolenia na | |zmianę obywatelstwa polskiego osobom wyjeżdżającym na stały pobyt do państwa Izrael może być uznana za zezwolenie na zmianę | |obywatelstwa skarżącej ze skutkiem utraty obywatelstwa polskiego. W uchwale tej, wskazując jako podstawę prawną art. 13 ust. 1 i 2 | |ustawy z dnia 8 stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim, Rada Państwa postanawia: "Zezwala się na zmianę obywatelstwa polskiego na | |obywatelstwo państwa Izrael osobom, które opuściły bądź opuszczą obszar Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, udając się na stały pobyt do| |państwa Izrael i złożyły bądź złożą prośbę o zezwolenie na zmianę obywatelstwa polskiego". | |Organ odwoławczy, wnosząc skargę kasacyjną, powołał się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 czerwca 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 650/08, | |w którym przyjęto, iż uchwała Nr 5/58 Rady Państwa z dnia 23 stycznia 1958 r. w sprawie zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego | |osobom wyjeżdżającym na stały pobyt do państwa Izrael stanowiła generalne pod względem podmiotowym zezwolenie na zmianę obywatelstwa | |przez osoby, które opuszczały Polskę w celu wyjazdu na stałe do Izraela, o ile wyraziły chęć zmiany obywatelstwa. Sąd uznał w tym | |wyroku, że nie miało znaczenia, czy zgoda na zmianę obywatelstwa wyrażona została aktem indywidualnym, czy też generalnym, gdyż ustawa | |nie wymagała, aby zezwolenie miało charakter decyzji administracyjnej. Według stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego | |wyrażonego w tym wyroku nie jest konieczne poszukiwanie charakteru indywidualnego i konkretnego uchwały z dnia 23 stycznia 1958 r. | |poprzez ustalanie, czy krąg tych osób był jednoznacznie określony wnioskiem (wnioskami) Prezesa Rady Ministrów, o którym mowa w art. 13| |ust. 2 ustawy o obywatelstwie polskim, wystarczający jest bowiem wniosek Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 listopada 1957 r. skierowany | |do Rady Państwa o podjęcie przedmiotowej uchwały. | |Należy stwierdzić, że pogląd wyrażony w powoływanym wyroku WSA w Warszawie z dnia 27 czerwca 2008 r., negujący potrzebę wydania | |zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego w drodze indywidualnego aktu, pozostaje poglądem odosobnionym nie tylko na tle | |ugruntowanej, potwierdzonej także w doktrynie (zob. glosa J. Jagielskiego do orzeczenia NSA z dnia 27 października 2005 r., II OSK | |965/05, opubl.: OSP 2006/5/64), linii orzeczniczej Naczelnego Sąd Administracyjnego, ale również Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w| |Warszawie (zob. np. wyroki WSA w Warszawie z dnia 12 lipca 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 576/05 i IV SA/Wa 488/05 czy wyrok z dnia 15 | |lipca 2005 r., IV SA/Wa 613/05, niepubl.). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie potwierdzał prawidłowość prezentowanego w | |orzecznictwie sądowym stanowiska co do konieczności wykazania w toku postępowania administracyjnego, czy indywidualnie złożony wniosek | |o wydanie zezwolenia został objęty stosowną procedurą w celu jego załatwienia przez Radę Państwa. Sąd ten konsekwentnie podtrzymywał | |wyrażane w orzecznictwie oraz doktrynie stanowisko, iż zezwolenie na zmianę obywatelstwa jest aktem stosowania prawa w sprawie | |dotyczącej określonej osoby. Powoływał się przy tym na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 września 2001 r., III RN 56/01 (OSNAPiUS z 2002| |r., nr 13, poz. 299), w którym przyjęto pogląd, iż zezwolenie na zmianę obywatelstwa polskiego jako przesłanka utraty obywatelstwa | |polskiego miało charakter indywidualnego i skierowanego do określonego adresata aktu Rady Państwa. Stanowisko takie, z którym podjęto | |polemikę w wyroku z dnia 27 czerwca 2008 r., zostało wyrażone m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października | |2005 r., II OSK267/05 (ONSAiWSA 2006/2/66) oraz dwóch wyrokach tego Sądu z dnia 27 października 2005 r., sygn. akt II OSK 1001/05 | |(Palestra 2006/7-8/290) oraz II OSK 965/05 (ONSAiWSA 2006/2/67). W doktrynie odnośnie udzielania zezwolenia na zmianę obywatelstwa | |również prezentowany jest pogląd, że zezwolenia dotyczące zmiany obywatelstwa mają indywidualny charakter (J. Jagielski, Obywatelstwo | |polskie, Warszawa 1998, str. 123; W. Ramus, Instytucje prawa o obywatelstwie polskim, Warszawa 1980, str. 248), z tym, że W. Ramus | |dopuszcza możliwość udzielenia generalnego zezwolenia na zmianę obywatelstwa, gdy zmiana obywatelstwa dotyczy większej liczby osób. | |Stanowisko takie uzasadnione jest tym, że zezwolenie dotyczące zmiany obywatelstwa wywoływało skutek prawny tylko wobec oznaczonej | |osoby i tylko w odniesieniu do nabycia obywatelstwa obcego konkretnie określonego w orzeczeniu Rady Państwa o zmianie. Naczelny Sąd | |Administracyjny nie wykluczył możliwości wykazania, iż omawiana uchwała Rady Państwa stanowiła zezwolenie na zmianę obywatelstwa | |określonej osoby, ale tylko wówczas, jeżeli zostanie ustalone, że podanie określonej osoby o zezwolenie na zmianę obywatelstwa zostało | |przekazane Radzie Państwa i było w toku rozpoznawania przez Radę Państwa przed podjęciem tej uchwały. To, że w tekście samej uchwały | |nie wymienia się z imienia i nazwiska tych osób nie przesądza o tym, że uchwała w tym zakresie nie ma charakteru indywidualnego i | |konkretnego, jeżeli okazałoby się, iż krąg tych osób był jednoznacznie określony wnioskiem (wnioskami) Prezesa Rady Ministrów, o którym| |mowa, w art. 13 ust. 2 ustawy o obywatelstwie polskim z 1951 r. Nie można jednak z góry przyjąć założenia, że uchwała nr 5/58 Rady | |Państwa z dnia 23 stycznia 1958 r. stanowiła orzeczenia Rady Państwa o zezwoleniu na zmianę obywatelstwa polskiego dla każdej osoby, | |która przed podjęciem tej uchwały wystąpiła z podaniem o zezwolenie na zmianę obywatelstwa polskiego, z uwagi na to, że po upływie 50 | |lat zostały zachowane tylko szczątkowe materiały archiwalne. Nie można także podzielić poglądu wyrażonego w skardze kasacyjnej oraz | |powołanym w niej wyroku z dnia 27 czerwca 2008 r., że zezwolenie na zmianę obywatelstwa może być udzielone w formie generalnego aktu. | |Natomiast przedstawiona w skardze kasacyjnej argumentacja, iż w rozpoznawanej sprawie zastosowano uproszczoną procedurę uzyskania | |zezwolenia na zmianę obywatelstwa jest sama w sobie sprzeczna. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną organu po złożeniu przez rodziców | |skarżącej wniosku o zezwolenie na zmianę obywatelstwa polskiego na obywatelstwo państwa Izrael oraz sprawdzeniu, że spełniają warunki | |określone w uchwale Nr 5/58 Rady Państwa z dnia 23 stycznia 1958 r. w sprawie zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego osobom | |wyjeżdżającym na pobyt stały do państwa Izrael, wydano rodzicom skarżącej dokument podróży, co stanowiło konsekwencje udzielenia przez | |Radę Państwa zezwolenia na zmianę obywatelstwa. Organ nie zwrócił jednak uwagi, że rodzice skarżącej wystąpili z wnioskami o zezwolenia| |na zmianę obywatelstwa polskiego na izraelskie w dniu 4 marca 1957 r., a po przyjeździe do Izraela w maju 1957 r. skarżąca nabyła | |obywatelstwo izraelskie. Zatem organy przed wydaniem paszportu nie miały możliwości sprawdzenia, czy zostały spełnione warunki | |określone w uchwale Nr 5/58 Rady Państwa, która została podjęta dopiero w dniu 23 stycznia 1958 r., czyli osiem miesięcy po wyjeździe | |skarżącej do Izraela. | |Mając powyższe względy na uwadze w rozpoznawanej sprawie zasadnicze znaczenie miało to, czy organy administracji w pełni wyjaśniły, czy| |podanie rodziców skarżącej o zezwolenie na zmianę obywatelstwa zostało objęte wnioskiem Prezesa Rady Ministrów, czy zostało przekazane | |Radzie Państwa przed podjęciem uchwały z dnia 23 stycznia 1958 r., czy wreszcie tych podań dotyczyła ta uchwała w części zezwalającej | |na zmianę obywatelstwa polskiego osobom, które złożyły prośbę o takie zezwolenie i opuściły Polskę, a następnie uzyskały obywatelstwo | |izraelskie. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, iż organy nie wykazały, że podanie w przedmiocie zezwolenia na zmianę | |obywatelstwa, obejmujące skarżącą zostało przedstawione Radzie Państwa oraz że podania tego dotyczyła uchwała w części zezwalającej na | |zmianę obywatelstwa polskiego. Oznacza to, że słusznie Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje wydane w tej sprawie, ponieważ | |nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 11 i 13 ustawy z dnia 8 stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim. | |W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed | |sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. | | | | | | | | | | | | |
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI