II OSK 2802/22

Naczelny Sąd Administracyjny2024-04-09
NSAbudowlaneŚredniansa
roboty budowlanenadzór budowlanyprawo budowlaneskarga kasacyjnapostępowanie administracyjnewady budowlanedecyzjaumorzenie postępowania

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą robót budowlanych, uznając postępowanie dowodowe organów za prawidłowe i nie znajdując podstaw do nakazania rozbiórki lub przywrócenia stanu poprzedniego.

Skarga kasacyjna dotyczyła robót budowlanych wykonanych przez właścicieli lokalu, które skarżący uznał za nielegalne i wymagające nakazania rozbiórki lub przywrócenia stanu poprzedniego. Sąd administracyjny pierwszej instancji oddalił skargę, a NSA w wyroku z dnia 9 kwietnia 2024 r. oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, nie było potrzeby przesłuchiwania wszystkich mieszkańców ani przeprowadzania dowodu z opinii biegłego. Stwierdzono również brak podstaw do zastosowania art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, gdyż nie stwierdzono naruszenia warunków technicznych wymagających nakazania rozbiórki lub przywrócenia stanu poprzedniego.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2024 r. oddalił skargę kasacyjną H. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który z kolei oddalił skargę na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego umarzającą postępowanie w sprawie robót budowlanych wykonanych przez właścicieli lokalu. Skarżący kasacyjnie zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, brak przesłuchania wszystkich mieszkańców, brak opinii biegłego oraz naruszenie zasady prawdy materialnej. Zarzucał również naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, twierdząc, że powinna zostać wydana decyzja nakazująca rozbiórkę lub przywrócenie stanu poprzedniego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że organy administracji prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, a zgromadzony materiał był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Stwierdzono, że nadzór budowlany jest fachowym pionem administracji i jest kompetentny do samodzielnej oceny wykonanych robót budowlanych, a powołanie biegłego nie było konieczne. Sąd nie podzielił również zarzutu naruszenia prawa materialnego, wskazując, że ustalenia organów nie wykazały konieczności wydania decyzji nakazującej rozbiórkę lub przywrócenie stanu poprzedniego, ani nie stwierdzono naruszenia warunków technicznych budynków. Wobec powyższego, skarga kasacyjna została oddalona na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, a zgromadzony materiał był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Nie było potrzeby przesłuchiwania wszystkich mieszkańców ani powoływania biegłego, gdyż nadzór budowlany jest fachowym pionem administracji kompetentnym do oceny wykonanych robót.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i obowiązane są do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli. W tym przypadku materiał dowodowy był wystarczający, a organ nadzoru budowlanego posiadał kompetencje do samodzielnej oceny wykonanych robót budowlanych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.p.b. art. 51 § 7

Ustawa - Prawo budowlane

Decyzja nakazująca rozbiórkę lub przywrócenie stanu poprzedniego.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez NSA w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

k.p.a. art. 7

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

k.p.a. art. 80

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena materiału dowodowego przez organ.

k.p.a. art. 8 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności.

k.p.a. art. 11

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada budzenia zaufania i przekonywania.

k.p.a. art. 136

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena materiału dowodowego przez organ odwoławczy.

u.p.b. art. 51 § 1 pkt 1

Ustawa - Prawo budowlane

Możliwość zastosowania nakazów w przypadku samowoli budowlanej.

u.p.b. art. 51 § 1 pkt 2

Ustawa - Prawo budowlane

Możliwość zastosowania nakazu przywrócenia do stanu poprzedniego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania, w tym niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, brak przesłuchania wszystkich mieszkańców, brak opinii biegłego. Naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, poprzez nie wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę lub przywrócenie stanu poprzedniego.

Godne uwagi sformułowania

nadzór budowlany jest fachowym pionem administracji publicznej, co powoduje, że kwestie, czy roboty budowlane są wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną może i powinien rozstrzygać we własnym zakresie, w ramach swoich merytorycznych kompetencji. zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i ustalenia organów nie wskazują, żeby w sprawie konieczne było wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę albo przywrócenie obiektu do stanu poprzedniego.

Skład orzekający

Jacek Chlebny

przewodniczący

Arkadiusz Despot - Mładanowicz

sprawozdawca

Grzegorz Rząsa

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawidłowości postępowania dowodowego przez organy nadzoru budowlanego oraz kompetencji tych organów do oceny zgodności robót budowlanych ze sztuką budowlaną bez konieczności powoływania biegłego w każdym przypadku. Ugruntowanie stanowiska, że nie każde naruszenie prawa budowlanego skutkuje obowiązkiem wydania decyzji rozbiórkowej lub nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i nie stanowi wytycznych dla wszystkich spraw dotyczących robót budowlanych. Interpretacja art. 51 Prawa budowlanego wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy typowego sporu w obszarze nadzoru budowlanego, gdzie skarżący kwestionuje prawidłowość postępowania dowodowego i zastosowanie przepisów prawa materialnego. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym.

Kiedy nadzór budowlany nie musi powoływać biegłego? NSA wyjaśnia granice postępowania dowodowego.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2802/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-04-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Despot - Mładanowicz /sprawozdawca/
Grzegorz Rząsa
Jacek Chlebny /przewodniczący/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Sygn. powiązane
II SA/Wr 298/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2022-03-24
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz /spr./ sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Wr 298/21 w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 26 kwietnia 2021 r. nr 478/2021 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie robót budowlanych wykonanych przez właścicieli lokalu oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 24 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Wr 298/21 oddalił skargę H. K. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 26 kwietnia 2021 r. nr 478/2021 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie robót budowlanych wykonanych przez właścicieli lokalu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył H. K., zaskarżając wyrok w całości, zarzucając:
I. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej "p.p.s.a." w zw. z art. 7, 77 § k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, podczas gdy w stanie faktycznym sprawy organy administracji publicznej nie przeprowadziły prawidłowego postępowania dowodowego w sprawie i nieprawidłowo oceniły materiał zgromadzony w sprawie;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 7, 77 § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, podczas gdy w niniejszej sprawie nie przesłuchano wszystkich mieszkańców budynku przy ul. [...] w W. oraz nie pozyskano niezbędnej dokumentacji w sprawie;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 84 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez organy nadzoru budowlanego, że prace wykonane zostały zgodnie ze sztuką budowlaną, podczas gdy w sprawie nie został przeprowadzony dowód z opinii biegłego z zakresu budownictwa;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8 § 1 i art. 11 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, podczas gdy przeprowadzone postępowanie administracyjne jest niezgodne z zasadą prawdy materialnej, praworządności oraz zasadą budzenia zaufania i przekonywania;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 7, 77 § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i pominięcie, że prace wykonane przez właścicieli lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w W. wykonane zostały bez wymaganych prawem zgód, w tym pozwolenia na budowę;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 136 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, podczas gdy organ odwoławczy DWINB w sposób nieprawidłowy ocenił materiał dowodowy w sprawie i nie przeprowadził dodatkowego postępowania dowodowego;
II. naruszenie prawa materialnego mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nie wydanie decyzji przez organy nadzoru budowlanego nakazującej prace rozbiórkowe bądź nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego, a umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.
W świetle stawianych zarzutów skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, a ponadto zrzekł się rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Niezasadne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej: "k.p.a."), w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), a następnie ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).
W rozpoznawanej sprawie, wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, organy przeprowadziły w sposób prawidłowy postępowanie dowodowe i dokonały prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Nadto stwierdzić trzeba, że skarżący nie przedstawił żadnych argumentów, które mogłyby przyczynić się do podważenia dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych. Stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do jej rozstrzygnięcia. Tym samym zarzut skarżącego, że organy nie przesłuchały wszystkich mieszkańców budynku nie zasługuje na aprobatę. Brak było również podstaw do twierdzenia, że organ odwoławczy nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego. Skoro wszystkie okoliczności sprawy zostały wyjaśnione, a materiał dowodowy pozwalał na jej rozstrzygnięcie, brak było potrzeby prowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego i pozyskiwania kolejnych dowodów.
Nie można podzielić stanowiska skarżącego kasacyjnie, że w niniejszym postępowaniu powinien zostać przeprowadzony dowód z opinii biegłego z zakresu budownictwa, który powinien ocenić, czy sporne prace zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną.
Wskazać bowiem należy, że nadzór budowlany jest fachowym pionem administracji publicznej, co powoduje, że kwestie, czy roboty budowlane są wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną może i powinien rozstrzygać we własnym zakresie, w ramach swoich merytorycznych kompetencji. Dopiero w odniesieniu do kwestii, co do których wiedza pracowników inspektoratu nie jest wystarczająca, zasadne jest skorzystanie z pomocy rzeczoznawców (zob. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2018 r., sygn. akt II OSK 111/17, orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie organ nadzoru budowlanego był zatem kompetentny do dokonania samodzielnej oceny wykonanych robót budowlanych.
Za nieusprawiedliwiony należało również uznać zarzut naruszenia prawa materialnego.
W ocenie skarżącego kasacyjnie naruszony został art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, gdyż w niniejszej sprawie powinna zostać wydana decyzja rozbiórkowa bądź nakazująca przywrócenie stanu poprzedniego, gdyż organy ustaliły, że przedmiotowe prace wykonane zostały nielegalnie. Podnosi, że nakazy wymienione w treści art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowalnego mogą być zastosowane, gdy nastąpiło niedające się usunąć naruszenie prawa i wykonane roboty budowlane nie mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem. Wskazuje, że przykładem orzeczenia nakładającego obowiązek wykonania określonych czynności w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowalnego może być przywrócenie do stanu poprzedniego polegające na likwidacji otworów okiennych w ścianie budynku usytuowanej na granicy działki, na której budynek się znajduje, z uwagi na niezgodność z warunkami technicznymi wynikającymi z rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Wobec tego wskazać należy, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i ustalenia organów nie wskazują, żeby w sprawie konieczne było wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę albo przywrócenie obiektu do stanu poprzedniego. Nie stwierdzono naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wskazany przez skarżącego przykład nie koresponduje zatem ze stanem faktycznym sprawy. Jednocześnie skarżący kasacyjnie nie wskazuje żadnych przepisów ww. rozporządzenia, z którymi w jego ocenie wykonane roboty budowlane są niezgodne.
Mając powyższe na względzie, uznając podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty za niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI