II OSK 441/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę, uznając, że naruszenie przepisów dotyczących odległości od granicy działki nie było rażące.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku WSA oddalającego skargi na decyzję GINB odmawiającą stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę. Pozwolenie to zostało wydane z naruszeniem przepisów dotyczących odległości od granicy działki (§ 12 rozporządzenia WT). NSA uznał, że mimo naruszenia, nie było ono rażące, ponieważ sąsiednia działka była niezabudowana, a budynek posiadał ścianę oddzielenia przeciwpożarowego, co wykluczało stwierdzenie nieważności decyzji.
Skarga kasacyjna została wniesiona przez A. B. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) odmawiającą stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę wydanego K. R. przez Naczelnika Gminy M. Pozwolenie to dotyczyło budowy budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...] w M. A. B. wnioskował o stwierdzenie nieważności decyzji, podnosząc, że pozwolenie wygasło, a budowa rozpoczęła się z opóźnieniem. Wojewoda Ś. odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja nie jest dotknięta wadą powodującą nieważność, a zastosowanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego pozwala na sytuowanie budynków bez zachowania wymaganych odległości od granicy działki. GINB utrzymał decyzję Wojewody w mocy. WSA w Warszawie pierwotnie uchylił decyzję GINB, ale po ponownym rozpoznaniu sprawy uznał, że naruszenie przepisu § 12 rozporządzenia WT nie było rażące, co wyklucza stwierdzenie nieważności decyzji. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, podkreślił, że rażące naruszenie prawa wymaga oczywistości, charakteru przepisu i skutków gospodarczych lub społecznych. W tej sprawie, mimo naruszenia odległości od granicy działki, brak zabudowy sąsiedniej działki, wąska działka inwestora, bliskość drogi oraz ściana oddzielenia przeciwpożarowego sprawiły, że naruszenie nie było rażące. NSA oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, takie naruszenie nie stanowi rażącego naruszenia prawa, jeśli nie wywołuje skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności.
Uzasadnienie
NSA uznał, że rażące naruszenie prawa wymaga oczywistości, charakteru przepisu i negatywnych skutków społeczno-gospodarczych. W tej sprawie, mimo naruszenia odległości, brak zabudowy sąsiedniej działki, wąska działka inwestora, bliskość drogi oraz ściana oddzielenia przeciwpożarowego sprawiły, że naruszenie nie było rażące.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki art. 12 § 2
Przepis dotyczy odległości budynków od granicy działki, z uwzględnieniem istniejącej zabudowy sąsiedniej i może być zmniejszony przy zastosowaniu ściany oddzielenia przeciwpożarowego.
Pomocnicze
k.p.a. art. 157 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 158 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane art. 29 § 1-4
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów dotyczących odległości od granicy działki nie było rażące, ponieważ budynek posiadał ścianę oddzielenia przeciwpożarowego, a sąsiednia działka była niezabudowana.
Odrzucone argumenty
Decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana z rażącym naruszeniem prawa (§ 12 rozporządzenia WT). Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że naruszenie nie było rażące. Zarzut braku udziału właściciela sąsiedniej działki w postępowaniu o pozwolenie na budowę.
Godne uwagi sformułowania
O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki które wywołuje decyzja. Rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny.
Skład orzekający
Anna Łuczaj
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Gliniecki
sędzia
Zdzisław Kostka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście przepisów budowlanych dotyczących odległości od granicy działki, zwłaszcza przy zastosowaniu ścian przeciwpożarowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej (niezabudowana działka sąsiednia, ściana przeciwpożarowa) i interpretacji przepisów z 1980 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii rażącego naruszenia prawa w kontekście budowlanym, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i administracyjnego.
“Kiedy naruszenie prawa budowlanego nie jest 'rażące'? NSA wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 441/07 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2008-04-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-03-14 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Gliniecki Anna Łuczaj /przewodniczący sprawozdawca/ Zdzisław Kostka Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane VII SA/Wa 1829/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-12-13 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 145 par.1, art. 183 par.1, art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 1980 nr 17 poz 62 par. 12 ust.2 Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Dz.U. 1960 nr 30 poz 168 art. 156 par.1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.) Sędziowie NSA Andrzej Gliniecki NSA Zdzisław Kostka Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 1829/06 w sprawie ze skarg A. B., H. J., M. B., S. K., M. C., C. B. i I. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 13 grudnia 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1829/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi A. B., H. J., M. B., S. K., M. C., C. B. i I. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, iż Naczelnik Gminy M. decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 29 ust. 1 - 4 ustawy z dnia 24 października 1974 r., udzielił K. R. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...] w M. W dniu [...] A. B. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji podnosząc, że inwestor prowadzi roboty budowlane na podstawie pozwolenia na budowę, które wygasło, gdyż wydane zostało w [...] r., a prace budowlane rozpoczęto dopiero w dniu [...]. Wojewoda Ś. decyzją z dnia [...] na podstawie art. 156 § 1 art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a. odmówił stwierdzenia nieważności powyższej decyzji Naczelnika Gminy M. W ocenie organu decyzja ta nie jest dotknięta wadą powodującą jej nieważność, bowiem została wydana w oparciu o właściwą podstawę prawną i nie narusza przepisów o właściwości, a także nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Weryfikowana decyzja nie wypełnia także przesłanki rażącego naruszenia prawa, gdyż zgodnie z planem realizacyjnym działki budynek mieszkalny K. R. został zlokalizowany w odległości 1,02 m od granicy działki sąsiedniej i posiada od tej strony ścianę oddzielenia przeciwpożarowego. Sąsiednia działka nr [...] w D. w obszarze przedmiotowego budynku mieszkalnego jest niezabudowana. Zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62) budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości, co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych. W myśl ust. 2 tego paragrafu przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki, odległości określone w ust. 1 mogą ulec zmniejszeniu, z tym, że odległość między budynkiem istniejącym, a projektowanym powinna wynosić, co najmniej 8 m. Organ powołał się na utrwalony w orzecznictwie NSA pogląd, że określone powyższymi przepisami odległości mają na celu wyłącznie ochronę przeciwpożarową i zachowanie ich jest wymagane jedynie przy braku zabezpieczeń sąsiednich budynków oddzieleniem przeciwpożarowym. Natomiast zastosowanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego pozwala na sytuowanie budynków bez zachowania w/w odległości. Z tych względów Wojewoda Ś. uznał, iż projektowane usytuowanie budynku mieszkalnego na działce nr [...] (obecnie nr [...]) w D. ścianą oddzielenia przeciwpożarowego w odległości 1,02 m od granicy działki sąsiedniej nie narusza powyższych przepisów. Lokalizacja budynku w odległości 18,0 m od osi drogi krajowej Nr [...] relacji K. – G. została pozytywnie uzgodniona przez Dyrekcję Okręgową Dróg Publicznych w K. pismem z dnia [...]. Odwołanie od tej decyzji wniósł A. B. oświadczając, że działa w imieniu własnym i pozostałych współwłaścicieli działki sąsiadującej z przedmiotową inwestycją. Podniósł, że poprzednia właścicielka tej działki – M. B. nie wyrażała zgody na budowę w pobliżu granicy jej działki, nie była także powiadamiana o wydanym inwestorowi pozwoleniu na budowę. A. B. stwierdził, że w [...] r. inwestor wybudował jedynie podmurówkę budynku, następnie przez 13 lat, tj. aż do [...] nie wykonał żadnych prac budowlanych. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podał, że organ I instancji na podstawie zeznań 11 świadków i zapisów w dzienniku budowy ustalił, iż przedmiotowa inwestycja została rozpoczęta w dniu [...], a więc nie zaistniała przesłanka z art. 31 Prawa budowlanego z 1974 r. oraz, że roboty budowlane były kontynuowane bez przerw przekraczających 2 lata. Skargę na powyższą decyzję w imieniu własnym oraz H. J., M. B., S. K., M. C., C. B. i I. S. wniósł A. B.. Skarżący podnieśli, że w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie pozwolenia na budowę, jakie toczyło się w [...] r. nie brała udziału będąca właścicielką sąsiedniej działki ich matka oraz, że decyzja zezwalająca na budowę obiektu budowlanego w odległości 12,5 m od krawędzi drogi krajowej została wydana wbrew zapisom obowiązującego w dacie jej wydania planu zagospodarowania przestrzennego Gminy M., który przewidywał, iż inwestycja mogła być realizowana w odległości 20 m od krawędzi drogi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyrokiem z dnia 3 czerwca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję uznając, że została wydana z naruszeniem art. 7 i art. 77 k.p.a., bowiem motywy rozstrzygnięcia nie dają podstaw do jednoznacznego stwierdzenia, iż kwestionowana decyzja nie była dotknięta wadą skutkującą stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę. Sąd powołał się na przepis § 12 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, który nie zezwala na zbliżenie obiektu budowlanego do granicy działki na odległość bliższą niż 3 m. W wyniku skargi kasacyjnej wniesionej przez K. R. wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2005 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd stwierdził, iż jedyną przesłanką do stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy M. z dnia [...] był zarzut rażącego naruszenia prawa - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. OSK 1134/04 Sąd wskazał, że o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. W ocenie Sądu pierwszej instancji w niniejszej sprawie nie doszło do takiego naruszenia przepisów prawa. Sąd zaznaczył, iż organy administracji uznały, że nie doszło do naruszenia przepisu § 12 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62), gdyż sąsiadująca z działką inwestora nieruchomość w dacie wydawania decyzji była niezabudowana, a nadto zbliżona do granicy ściana budynku inwestora była ścianą oddzielenia przeciwpożarowego. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekający uprzednio miał odmienny pogląd, którego nie podzielił Naczelny Sąd Administracyjny. Powołując się na orzecznictwo sądowe, dotyczące wykładni § 12 ust. 2 rozporządzenia (wyrok NSA z dnia 2 października 2000 r. sygn. akt II SA/Ka 2223/98 i wyrok SN z dnia 6 lipca 1995 r. sygn. akt III ARN 17/95 oraz wyrok NSA z dnia 13 lutego 2001 r. sygn. akt SA/Rz 2241/99), Sąd pierwszej instancji wskazał, iż rozbieżność orzecznictwa na tle możliwości zastosowania tego przepisu powoduje, iż nie można uznać podstawowej cechy nadającej naruszeniu prawa przymiotu rażącego - oczywistej sprzeczności między treścią przepisu, a rozstrzygnięciem. O oczywistym naruszeniu prawa można mówić tylko w odniesieniu do przepisu, którego treść nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Sąd uznał, że choć kwestionowana decyzja wydana została z odstępstwem od przepisu § 12 rozporządzenia, to charakter tego naruszenia nie jest rażący w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że uwzględnił okoliczności wskazane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 sierpnia 2006 r. tj. ograniczone możliwości zagospodarowania działki inwestora (bardzo wąska działka, bliskość drogi publicznej), akceptację usytuowania budynku przez Dyrekcję Okręgową Dróg Publicznych w K.. Nadto takie usytuowanie budynku nie narusza możliwości zabudowy działki skarżących, którzy nie wspominają o zamierzeniach inwestycyjnych. Sąd podkreślił, iż zarzut braku udziału matki skarżących w postępowaniu o pozwolenie na budowę nie może być uwzględniony w postępowaniu nieważnościowym – okoliczność ta może stanowić podstawę wznowienia postępowania w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A. B., reprezentowany przez radcę prawnego P. U.. Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - obrazę art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), tj. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy to jest § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17 poz. 62), wydanego na podstawie delegacji z ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane przez przyjęcie, że oczywista sprzeczność decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z treścią tego przepisu nie wskazuje jeszcze na cechę rażącego naruszenia prawa; - obrazę art. 151 p.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nie narusza prawa w stopniu rażącym, które dawałoby podstawę do uwzględnienia skargi i stwierdzenia nieważności w/w decyzji z przyczyny określonej w 156 § 1 pkt 2 k.p.a., podczas gdy w sytuacji opisanej wyżej przedmiotowej decyzji można przypisać wadę rażącego naruszenia prawa, a tym samym stwierdzić jej nieważność na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne A. B. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie zgodzono się z tezą, iż przepis § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62) budzi wątpliwości interpretacyjne, a tym samym nie może być rażąco naruszony. Zdaniem skarżącego charakter tego przepisu jest czytelny i może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, a zatem nie wymaga stosowania wykładni prawa. Wskazano także, iż zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego oraz Sądu Najwyższego wykładnia treści przepisu prawnego nie może w sposób oczywisty być sprzeczna z jego treścią zwerbalizowaną. Pierwszoplanową rolę odgrywa wykładnia literalna przepisu prawa. A zatem skonstruowanie określonej normy prawnej w ramach procesu wykładni przepisu prawa nie może prowadzić do stwierdzeń w sposób oczywisty sprzecznych z literalnym, czy też gramatycznym brzmieniem treści zapisu prawnego. Zdaniem skarżącego decyzja Naczelnika Gminy M. z dnia [...] oraz decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie winien stwierdzić ich nieważność na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 174 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego – uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić też należy, iż naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch różnych formach tj. w postaci błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu określonego przepisu. Błędna wykładnia prawa polega nieprawidłowym odczytaniu treści prawa, bądź na zastosowaniu prawa uchylonego. Niewłaściwe zastosowanie prawa może polegać na błędnej subsumcji tj. podciągnięciu stanu faktycznego pod niewłaściwy przepis. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie wskazano w jakiej formie Sąd pierwszej instancji dopuścił się – zdaniem strony - naruszenia prawa. Niezależnie jednak od sposobu sformułowania zarzutów skargi kasacyjnej należy stwierdzić, iż zaskarżonemu wyrokowi nie można skutecznie przypisać naruszenia prawa w zarzucanym zakresie. Przede wszystkim nie można podzielić zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ( Dz. U. Nr 17 poz. 62 ), a to z poniższych względów. Jak stanowił § 12 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych. Jednocześnie § 12 ust. 2 tegoż rozporządzenia przewidywał, iż przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki, odległości określone w ust. 1 mogą ulec zmniejszeniu, z tym że odległość między budynkiem istniejącym a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 m. W ocenie strony wnoszącej skargę kasacyjną przytoczony powyżej przepis jest czytelny i nie wymaga wykładni prawa. Jednak sama "czytelność" przepisu prawa nie przesądza o tym, czy w danej sprawie doszło bądź nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Przypomnieć należy, iż "rażące naruszenie prawa" stanowi kwalifikowaną formę "naruszenia prawa" Utożsamianie tego pojęcia z każdym "naruszeniem prawa" nie jest słuszne. Naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie może być identyfikowane z naruszeniem podstawy prawnej decyzji. Dla stwierdzenia nieważności decyzji niezbędna jest ocena naruszenia jej podstawy prawnej jako rażącego w świetle całokształtu okoliczności sprawy z uwzględnieniem konsekwencji prawnych wynikających z zasad ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego. Rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny ( por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 grudnia 1988 r., II SA 981/88, ONSA 1988/2/96, z dnia 21 października 1992 r. sygn. akt V SA 86/92, ONSA 1993/1/23; wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 8 kwietnia 1994 roku, sygn. akt III ARN 15/94, OSNAP 1994/3/36, z dnia 20 grudnia 1994 roku, sygn. akt III ARN 71/94, OSNAP 1995/13/156 ). A zatem dla uznania, że wystąpiło owo kwalifikowane "naruszenie prawa" konieczne jest stwierdzenie i wykazanie, iż miało ono charakter rażący. Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, iż decyzja Naczelnika Gminy M. z dnia [...] nr [...], udzielająca K. R. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...] w M., została wydana z odstępstwem od przepisu § 12 rozporządzenia, przy czym charakter tego naruszenia nie jest rażący w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zasadnie też Sąd pierwszej instancji podkreślił, iż o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki które wywołuje decyzja. O tym, czy naruszenie prawa jest "rażącym" decyduje ocena skutków społeczno - gospodarczych, jakie dane naruszenie za sobą pociąga. Za "rażące" należy bowiem uznać wyłącznie takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności. Jednocześnie – jako, iż stwierdzenie nieważności decyzji jest odstępstwem od zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych – stwierdzone naruszenie prawa winno mieć znacznie większą wagę niż trwałość ostatecznej decyzji administracyjnej ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2007 r., II OSK 1111/06, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W okolicznościach niniejszej sprawy udzielenie K. R. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego w odległości 1,02 m od granicy działki stanowiło wprawdzie naruszenie prawa, lecz nie wywołało skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności. Sąsiadująca z działką inwestora nieruchomość w dacie wydawania decyzji była niezabudowana, zaś bardzo wąska działka inwestora i bliskość drogi publicznej powodują ograniczone możliwości jej zagospodarowania. Nadto zbliżona do granicy ściana budynku inwestora jest ścianą oddzielenia przeciwpożarowego. Jak natomiast podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 19 listopada 1984 r., II SA 1188/84 ( nie publikowane ) głównym celem przepisu § 12 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ( Dz. U. Nr 17 poz. 62 ) jest zapewnienie bezpieczeństwa pożarowego. Z powyższych względów uznać należy, iż lokalizacja obiektu budowlanego z naruszeniem odległości określonych w § 12 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia w tej konkretnej sytuacji ( parametry sąsiadujących działek i ścianę oddzielenia przeciwpożarowego w budynku inwestora od strony granicy tych działek ) przy braku zabudowań na działce sąsiedniej nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W tym stanie rzeczy brak było podstaw do stwierdzenia przez Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], utrzymującej w mocy decyzję Wojewody Ś. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy M. z dnia [...]. Z tych też przyczyn zamierzonego skutku nie może odnieść zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. i 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera zatem usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI