II OSK 438/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą pozwolenia na budowę budynku usługowego, potwierdzając zgodność projektu z przepisami dotyczącymi nasłonecznienia, zacieniania i lokalizacji infrastruktury sanitarnej.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. S. i M. S. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił ich skargę na decyzję Wojewody Łódzkiego zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku usługowego. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Prawa budowlanego i rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, w szczególności w zakresie nasłoneczniania i zacieniania pomieszczeń, a także lokalizacji pojemników na odpady. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że WSA prawidłowo ocenił legalność zaskarżonej decyzji, a zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. S. i M. S. dotyczącą pozwolenia na budowę budynku usługowego. Skarżący kwestionowali wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił ich skargę na decyzję Wojewody Łódzkiego zatwierdzającą projekt budowlany. Główne zarzuty dotyczyły naruszenia przepisów Prawa budowlanego i rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, w tym § 13, § 57 i § 60 (nasłonecznianie i zacienianie) oraz § 23 ust. 3 (lokalizacja pojemników na odpady). Sąd kasacyjny, analizując zarzuty, potwierdził prawidłowość stanowiska WSA. W kwestii nasłoneczniania i zacieniania, sąd uznał, że kuchnia i korytarz na parterze budynku skarżących są pomieszczeniami pomocniczymi, nieprzeznaczonymi na stały pobyt ludzi, a zatem nie podlegają rygorystycznym wymogom § 13 i § 60 rozporządzenia. Wymagane nasłonecznienie zostało zapewnione dla pokoju na piętrze. Sąd podkreślił, że przepisy te dotyczą pomieszczeń mieszkalnych, takich jak pokoje i sypialnie, a nie pomieszczeń pomocniczych. W odniesieniu do lokalizacji pojemników na odpady, sąd stwierdził, że odległość 8,5 m od okien i drzwi budynku skarżących naruszała § 23 ust. 1 rozporządzenia. Jednakże, zastosowanie znalazł § 23 ust. 3, który dopuszcza pomniejszenie odległości w przypadku "przebudowy istniejącej zabudowy" po uzyskaniu opinii sanitarnej. Sąd zinterpretował "przebudowę istniejącej zabudowy" szerzej niż definicję z Prawa budowlanego, obejmując zmianę zagospodarowania terenu. Pozytywna opinia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, wraz z zastrzeżeniem o odgrodzeniu miejsca gromadzenia odpadów, potwierdziła zgodność z prawem. Sąd oddalił również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., uznając, że uzasadnienie wyroku WSA było kompletne i pozwalało na kontrolę instancyjną. Ostatecznie, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, kuchnia jest pomieszczeniem pomocniczym, a nie pomieszczeniem przeznaczonym na stały pobyt ludzi, zgodnie z definicjami w rozporządzeniu i orzecznictwie. Wymogi § 13 i § 60 rozporządzenia dotyczą pomieszczeń takich jak pokoje i sypialnie.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na definicjach z rozporządzenia i orzecznictwie, które jednoznacznie rozróżniają pomieszczenia mieszkalne (na stały pobyt ludzi) od pomocniczych (w tym kuchni). Nawet jeśli rodzina spędza czas w kuchni, nie zmienia to jej podstawowej funkcji i klasyfikacji prawnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.b. art. 35 § 1
Prawo budowlane
P.b. art. 32 § 4
Prawo budowlane
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 13
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 57
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 60
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 23 § 3
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
P.b. art. 3 § 7a
Prawo budowlane
Definicja przebudowy obiektu budowlanego.
Ustawa o własności lokali art. 2 § 2
Definicja samodzielnego lokalu mieszkalnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kuchnia jako pomieszczenie pomocnicze, niepodlegające wymogom nasłonecznienia dla pomieszczeń stałego pobytu. Dopuszczalność pomniejszenia odległości od miejsca gromadzenia odpadów na podstawie § 23 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, przy szerokiej interpretacji "przebudowy istniejącej zabudowy" i pozytywnej opinii sanitarnej. Zgodność wskaźnika intensywności zabudowy z decyzją o warunkach zabudowy. Prawidłowość analizy nasłonecznienia i zacieniania dla pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów dotyczących nasłoneczniania i zacieniania pomieszczeń mieszkalnych (kuchnia traktowana jako jadalnia). Naruszenie przepisów dotyczących lokalizacji pojemników na odpady, gdyż nie była to "przebudowa" w rozumieniu Prawa budowlanego. Naruszenie przepisów dotyczących wskaźnika intensywności zabudowy. Niewłaściwe zebranie i rozważenie materiału dowodowego przez WSA.
Godne uwagi sformułowania
"kuchnia jako pomieszczenie służące do przygotowywania posiłków nie stanowi pomieszczenia przeznaczonego na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów ww. rozporządzenia tylko pomieszczenie pomocnicze." "przebudowę istniejącej zabudowy" należy rozumieć w sposób bardziej potoczny czy choćby słownikowy jako dokonywanie zmian w zabudowie, zmianę istniejącego stanu na inny.
Skład orzekający
Leszek Kiermaszek
przewodniczący
Andrzej Jurkiewicz
sprawozdawca
Jerzy Stankowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nasłonecznienia i zacieniania pomieszczeń (kuchnia jako pomocnicza), a także zasady stosowania § 23 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w kontekście \"przebudowy istniejącej zabudowy\" i lokalizacji infrastruktury sanitarnej."
Ograniczenia: Interpretacja pojęcia "przebudowy istniejącej zabudowy" może być specyficzna dla tego orzeczenia i wymagać analizy kontekstu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnych problemów związanych z budową, takich jak nasłonecznienie, zacienianie i lokalizacja odpadów, a także pokazuje, jak sądy interpretują kluczowe przepisy techniczne.
“Kuchnia to nie pokój dzienny? NSA rozstrzyga o nasłonecznieniu i lokalizacji śmietników.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 438/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-06-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-02-24 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Jurkiewicz /sprawozdawca/ Jerzy Stankowski Leszek Kiermaszek /przewodniczący/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Sygn. powiązane II SA/Łd 378/22 - Wyrok WSA w Łodzi z 2022-09-27 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski Protokolant: starszy asystent sędziego Sylwia Misztal po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. S. i M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 września 2022 r. sygn. akt II SA/Łd 378/22 w sprawie ze skargi M. S. i M.S. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 10 lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z 27 września 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 378/22, oddalił skargę M. S. i M. S. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 10 lutego 2022 r. nr [...] znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z 22 listopada 2022 r. Starosta Zduńskowolski zatwierdził A. K. projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku usługowego (obiekt kategorii XVII) wraz z wewnętrzną infrastrukturą techniczną (przebudowa wewnętrznej instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej i energetycznej) na działce o nr [...], obr. [...], położonej przy ul. [...] w [...]. Wojewoda Łódzki, decyzją z 10 lutego 2022 r., po rozpatrzeniu odwołania M. i M. S. oraz R. S.-M. utrzymał w mocy ww. decyzję. W uzasadnieniu powyższej decyzji Wojewoda wskazał, że przedmiotowa inwestycja polega na budowie budynku dwukondygnacyjnego, o powierzchni zabudowy 100,61 m², kubaturze 720 m³ o funkcji usługowej, zaprojektowanego w tradycyjnej konstrukcji obejmującej ławy fundamentowe, ściany zewnętrzne i konstrukcyjne z cegły o grubości 25 cm lub z pustaków, strop gęstożebrowy typu "Teriva 4,0/2" i dach płaski (jednospadowy) o konstrukcji krokwiowo-płatwiowej, wraz z wewnętrzną infrastrukturą techniczną (przebudowa wewnętrznej instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej i energetycznej) na działce [...]. Inwestor przedłożył ostateczną decyzję Prezydenta Miasta [...] z 9 marca 2017 r., nr [...] o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Decyzja o warunkach zabudowy została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z 2 maja 2017 r., która został poddana kontroli tutejszego sądu. WSA w Łodzi prawomocnym wyrokiem z 19 października 2017 r., II SA/Łd 518/17 oddalił skargę. Odnosząc się do zarzutów R. S.-M. organ stwierdził m.in., że lokalizacja pojemników na odpady stałe w projekcie zagospodarowania terenu została pozytywnie zaopiniowana przez Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (ŁPWIS). Organ ten pismem z 18 marca 2021 r. pozytywnie zaopiniował propozycję usytuowania miejsca do gromadzenia odpadów stałych zlokalizowanych w [...], przy ul. [...], obręb [...], działka nr [...], zgodnie z załączonym do wniosku projektem zagospodarowania terenu w odległości min. 8,5m od okien i drzwi budynku mieszkalnego zlokalizowanego na sąsiedniej działce [...], z zastrzeżeniem, że miejsce gromadzenia odpadów stałych należy odgrodzić od strony działki [...] ścianką, przepierzeniem bądź roślinnością. Organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji wskazał, że odgrodzenie od strony działki nr [...] miejsca gromadzenia odpadów stałych będzie realizowane poprzez roślinność (rozłożyste drzewa i krzewy) oraz ścianką, przepierzeniem bądź roślinnością, co wypełnia warunki lokalizacji ww. pojemników wskazanych przez ŁPWIS. Jest to również zgodne z § 23 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. W ocenie ŁPWIS "odpady gromadzone w pojemnikach i kontenerach usytuowanych zgodnie z przedłożoną propozycją nie będą stwarzały zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi". Dalej organ przypomniał, że według odwołującej się ściana projektowanego budynku nie stanowi bariery dla zapachów, wyjaśniając, że w przedmiotowej sprawie jak wskazano wyżej, odgrodzenie od miejsca gromadzenia odpadów stałych będzie realizowane poprzez roślinność oraz ściankę, przepierzenie bądź roślinność, co jest zgodne z przepisami. Zdaniem organu odwoławczego także wskaźnik intensywności zabudowy został poprawnie wyliczony, ponieważ Prezydent Miasta [...] w decyzji o warunkach zabudowy wskazał "wielkość powierzchni dla nowej zabudowy w stosunku do działki - od 0,18 do 0,22". Inwestor wskazał wielkość powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki 0,2173, który mieści się we wskazanym wyżej zakresie. Wojewoda wyjaśnił przy tym, że do powierzchni nowej zabudowy wlicza się tylko powierzchnię zabudowy projektowanego budynku usługowego i powierzchnię działki inwestora, zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy. Wojewoda Łódzki stwierdził też, że budynek mieszkalny na działce [...], znajdujący się po południowej stronie nowoprojektowanego budynku usługowego, nie będzie przesłaniał okien pomieszczeń znajdujących się po zachodniej stronie nowoprojektowanego budynku, przeznaczonych na pobyt ludzi, wskazując, że celem § 13 ww. rozporządzenia jest zapobieżenie przesłanianiu okien w budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi, a nie budynku jako takiego. Do projektu budowlanego załączono analizę, z której wynika, że projektowany budynek usługowy nie zacienia istniejącego na działce Inwestora budynku mieszkalnego. Ponadto, czas nasłonecznienia okna do pokoju w istniejącym budynku na działce inwestora wynosi powyżej 3 godzin i ma miejsce w godzinach od 14 do 17 w dniach 20 marca i 23 września 2018 r. Organ dodał, że z analizy wynika też, że czas nasłonecznienia okna do pokoju w budynku na działce [...] od strony zachodniej, które ma miejsce w godzinach od 13 do 17 w dniach 20 marca i 23 września 2018 r. Organ wojewódzki wyjaśnił ponadto, że w omawianej sprawie, badany jest wpływ budynku nowoprojektowanego na przesłanianie i nasłonecznianie okien w budynkach położonych na działkach [...], [...] i [...], nie zaś wpływ budynku istniejącego na działce [...] na budynek istniejący na działce [...]. Odnosząc się do zarzutów M. i M. S., wyjaśniono m.in. że wyżej wymienieni wskazali jaką funkcję spełniają pomieszczenia od strony wschodniej budynku na działce [...]. Mianowicie na parterze tego budynku znajdują się okna do pomieszczeń kuchni i korytarza, natomiast na I piętrze znajdują się okna do pomieszczeń - pokoju i łazienki. Wobec tego Wojewoda stwierdził, że do projektu budowlanego załączono przedstawioną graficznie analizę czasu nasłonecznienia okien znajdujących się na I piętrze budynku na działce [...] od strony wschodniej, z której wynika, że w godzinach 7 do 9 w dniach równonocy pomieszczenie mieszkalne - pokój ma zapewniony czas nasłonecznienia, natomiast od godz. 9 cień nowoprojektowanego budynku w nieznacznym stopniu wchodzi w dolny skrajny narożnik okna pomieszczenia mieszkalnego utrzymujący się do godz. 11. Z uwagi na powyższe organ uznał, że zapewniony został wymagany 3 - godzinny czas nasłonecznienia w godzinach 9 - 11 w dniach równonocy dla pomieszczenia mieszkalnego - pokoju. Tym samym, mając na uwadze funkcję pomieszczeń na parterze budynku na działce [...], tj.: kuchnia i korytarz, przedstawiona analiza nasłonecznienia i zacienienia budynku znajdującego się na działce [...] przez nowoprojektowany budynek, z podaną wysokością parapetu okna pomieszczenia - kuchni, która w ocenie Wojewody nie jest pomieszczeniem mieszkalnym w rozumieniu § 13, 57 i 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, nie podlega ocenie spełnienia warunków czasu nasłonecznienia i zacieniania wymaganego ww. przepisami. Ponadto czas nasłonecznienia okna do pokoju budynku na działce [...] od strony zachodniej, wynosi również powyżej 3 godzin w dniach 20 marca 2018 r. i 23 września 2018 r. Odnosząc się do zarzutu błędnego obliczenia powierzchni terenu utwardzonego z kostki ażurowej, organ odwoławczy wyjaśnił, że biorąc pod uwagę całą powierzchnię działki inwestora tj.: 463 m2 x 20 % (minimalny udział pow. biologicznie czynnej) = 92,6 m², to w omawianej sprawie minimalny udział pow. biologicznie czynnej dla działki inwestora, przeliczony na metry wynosi 92,6 m². Powierzchnia całej zabudowy wynosi 175,01 m², a powierzchnia terenu utwardzonego pełnego wynosi łącznie 97 m², powierzchnia terenu utwardzonego kostką ażurową wynosi 133,3 m², z czego 37% to powierzchnia biologicznie czynna, co daje 49,32 m². Biorąc pod uwagę powyższe wartości powierzchnia biologicznie czynna wynosi 107,01 m², co spełnia warunek określonej minimalnej powierzchni biologicznie czynnej w decyzji o warunkach zabudowy. Dalej Wojewoda wyjaśnił, że inwestor złożył kompletny projekt budowlany, spełniający ustalenia zawarte w decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Zaprojektowano zabudowę usługową o powierzchni sprzedaży 40,72 m², zgodnie ze wskazanym w decyzji warunkiem tj.: < 60 m² wskazanych w decyzji. Nie przekroczono linii zabudowy wskazanej w załączniku graficznym do decyzji o warunkach zabudowy. Wielkość powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki wynosi 0,2173 jest zgodny z ww. decyzją, ustalającą przedział 0,18 do 0,22. Udział powierzchni biologicznie czynnej ponad 20 %, co jest zgodne z decyzją o warunkach zabudowy (min. 20%). Zaprojektowano zgodnie z decyzją budynek dwukondygnacyjny o szerokości elewacji frontowej 8,00 m, wysokości górnej krawędzi okapu 6,94 m przy wskazanej do 7,0 m. Dach zaprojektowano zgodnie z zapisem w decyzji o kącie nachylenia 8,75% = 5°. Najwyższa górna krawędź dachu jednospadowego przecinająca się z ogniomurem o wysokości wynoszącej 7,93 m mieści w wartościach od 7,0 m do 11,0 m, wynikających z decyzji o warunkach zabudowy. Zaopatrzenie w media także jest zgodne z ustaleniami decyzji: zaopatrzenie w wodę, odprowadzenie ścieków i zaopatrzenie w energię elektryczną w oparciu o istniejące przyłącza, ogrzewanie z kotłowni indywidualnej z kotłem gazowym lub ekogroszkiem, podobnie jak odprowadzanie wód opadowych na teren działki inwestora. Usytuowano projektowany budynek w odległości 1,5 m od granicy z działką [...]. Ponadto odległość projektowanego stanowiska postojowego od granicy działki [...] wynosi powyżej 3 m, a od budynku istniejącego na działce inwestora wynosi 10,32m, co jest zgodne z § 19 ww. rozporządzenia. Przeprowadzono analizę zgodności przedłożonego projektu zagospodarowania terenu z przepisami techniczno-budowlanymi, z których wynika, że planowana inwestycja została zaprojektowana zgodnie z § 12, § 13, § 19, § 23 ust. 3, § 57, § 60 ust. 2, § 271 - 273 rozporządzenia. Miejsce gromadzenia odpadów stałych zostało zaprojektowane zgodnie z wytycznymi ŁPWIS. Projektowana inwestycja nie spowoduje ograniczenia zabudowy i zagospodarowania działek sąsiednich. Projektowany budynek o wysokości 7,93 m zalicza się do budynków niskich (zgodnie z § 8 rozporządzenia) i nie wymaga uzgodnienia z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 grudnia 2015 r., w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz. U. z 2015 r. poz. 2117). Przedmiotowa inwestycja nie pozbawia nieruchomości sąsiednich dostępu do drogi publicznej ani dostępu do szeroko rozumianych mediów (woda, ciepło, prąd, telekomunikacja), nie spowoduje uciążliwości w zakresie hałasu, wibracji, zanieczyszczenia powietrza i gleby. Mając na uwadze powyższe, zdaniem organu odwoławczego, przedmiotowa inwestycja, spełnia warunki określone w rozporządzeniu. Wojewoda Łódzki stwierdził ponadto, że projekt budowlany jest zgodny z wymogami rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego z dnia 25 kwietnia 2012r., (Dz. U. z 2018 r. poz. 1935). Projekt budowlany został wykonany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane, aktualne na dzień ich opracowania, które złożyły stosowne oświadczenie, że projekt budowlany został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Końcowo organ uznał, że zebrany materiał dowodowy uzasadnia wydanie zaskarżonej decyzji, a wręcz obliguje organy do jej wydania. Skargą M. i M. S. zaskarżyli powyższą decyzję, zarzucając jej naruszenie: art. 7, art. 8, art. 77§ 1 i art. 80 k.p.a.; art. 138 § 1 k.p.a.; art. 35 ust. pkt 2 w zw. z art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego; § 13, § 57 oraz § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych; § 23 ust. 3 ww. rozporządzenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku oddalającego, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Sąd podkreślił, że sprawa w przedmiocie udzielenia A. K. pozwolenia na budowę, obejmującego budowę budynku usługowego (obiekt kategorii XVII) wraz z wewnętrzną infrastrukturą techniczną (przebudowa wewnętrznej instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej i energetycznej) na działce o nr gruntów [...], obr. [...], położonej przy ul. [...] w [...] była już przedmiotem orzekania przez tutejszy sąd, który prawomocnym wyrokiem z 4 września 2020 r., II SA/Łd 5/20 uchylił wcześniejszą decyzję Wojewody Łódzkiego z 30 września 2019 r. oraz poprzedzająca ją decyzję Starosty Zduńskowolskiego z dnia 6 czerwca 2019 r. Rozpoznając przedmiotową skargę Sąd doszedł do przekonania, że organy wypełniły zawarte w ww. wyroku wskazania co do dalszego postępowania. Pismem z 4 lutego 2021 r. Łódzka Okręgowa Izba Inżynierów Budownictwa wyjaśniła wątpliwości co do zakresu uprawnień C. S., co nie jest w niniejszym postępowaniu kwestionowane. Organ sprawdził także zgodność tegoż projektu z treścią rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Sąd podzielił stanowisko organu, że złożony przez inwestora projekt budowlany jest kompletny, a zamierzenie inwestycyjne nie narusza żadnego z przepisów Prawa budowlanego i spełnia wymagania określone art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm., dalej: P.b.). Konsekwencją powyższego było wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku usługowego. Sąd wskazał, że jak prawidłowo ustaliły organy inwestor przedłożył ostateczną decyzję z 9 marca 2017 r. Prezydenta Miasta [...] o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Powyższa decyzja o warunkach zabudowy została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z 2 maja 2017 r., a następnie poddana kontroli tutejszego sądu, który prawomocnym wyrokiem z 19 października 2017 r., II SA/Łd 518/17 oddalił skargę R. S.-M., M. S. i M. S. na ową decyzję. Inwestor przedłożył też wymaganą przepisami prawa dokumentację budowlaną w trakcie postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją. Organy prawidłowo także skonstatowały zgodność zaprojektowanej inwestycji z wymogami określonymi w ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta [...] z 9 marca 2017 r., a zgodność ta dotyczy zarówno rozstrzygnięcia określającego rodzaj inwestycji, jak i warunków szczegółowych jej realizacji. Przedmiotowy budynek usługowy jest zgodny ze wskazanymi w decyzji o warunkach zabudowy parametrami, wskaźnikami i gabarytami co nie jest w niniejszej sprawie sporne, poza wskaźnikiem intensywności zabudowy. W ocenie Sądu także kwestionowany wskaźnik powierzchni zabudowy został poprawnie wyliczony. W treści decyzji Prezydenta Miasta [...] o warunkach zabudowy, w której ustalono wielkość powierzchni dla nowej zabudowy w stosunku do działki - od 0,18 do 0,22 wyjaśniono, że inwestor wskazał wielkość powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki 0,2173, który mieści się we wskazanym wyżej zakresie. Do powierzchni nowej zabudowy wlicza się tylko powierzchnię zabudowy projektowanego budynku usługowego i powierzchnię działki inwestora, a decyzja o warunkach zabudowy wskazuje tylko "wielkość powierzchni dla nowej zabudowy." Do tej kwestii odniósł się także Sąd ww. wyroku II SA/Łd 518/17, wskazując, że planowana inwestycja ma być realizowana na działce, na której istnieje już zabudowa, dla której współczynnik wynosi 0,19. Przyjęcie stanowiska prezentowanego przez odwołujących, iż możliwe jest jedynie "uzupełnienie" zabudowy istniejącej na działce [...] do poziomu średniego wskaźnika zabudowy na obszarze analizowanym, prowadziłoby do niemożności racjonalnego zagospodarowania przedmiotowej działki, co byłoby niezgodne z zasadą wynikającą z art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. Z danych zawartych w projekcie projektowana powierzchnia nowej zabudowy wynosi 100,61 m² przy powierzchni terenu inwestycji wynoszącej 463 m². Tym samym wielkość powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki wynosi 0,2173, zgodnie z ww. decyzją ustalającą przedział tego wskaźnika w zakresie 0,18 do 0,22. Zdaniem Sądu projekt spełnia także pozostałe kryteria, wynikające z decyzji o warunkach zabudowy. W szczególności projektowana zabudowa usługową ma powierzchni sprzedaży 40,72 m², zgodnie ze wskazanym w decyzji warunkiem tj.: < 60 m2. Nie przekroczono linii zabudowy wskazanej w załączniku graficznym do decyzji o warunkach. Udział powierzchni biologicznie czynnej wynosi ponad 20 %, zgodnie z decyzją. Projektowany budynek ma być dwukondygnacyjny o szerokości elewacji frontowej - 8,00 m, wysokości górnej krawędzi okapu - 6,94 m. Dach zgodnie z zapisem w decyzji ma mieć kąt nachylenia połaci dachowej 5°, a najwyższa górna krawędź dachu jednospadowego przecinająca się z ogniomurem o wysokości wynoszącej także 7,93 m mieści w wartościach od 7,0 m do 11,0 m przewidzianych decyzją. Zaopatrzenie w wodę, odprowadzenie ścieków i zaopatrzenie w energię elektryczną odbywać się będzie w oparciu o istniejące przyłącza, ogrzewanie z kotłowni indywidualnej z kotłem gazowym lub ekogroszkiem. Odprowadzanie wód opadowych na teren działki inwestora. Budynek będzie usytuowany w odległości 1,5 m od granicy z działką [...]. Odległość projektowanego stanowiska postojowego od granicy działki [...] wynosi powyżej 3 m, a od budynku istniejącego na działce inwestora 10,32m, co jest zgodne z odległościami wynikającymi z § 19 rozporządzenia. Projektowana inwestycja nie spowoduje ograniczenia zabudowy i zagospodarowania działek sąsiednich. Projektowany budynek o wysokości 7,93 m zalicza się do budynków niskich (zgodnie z § 8 rozporządzenia) i nie wymaga uzgodnienia z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 grudnia 2015 r., w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz. U. z 2015 r. poz. 2117). Przedmiotowa inwestycja nie pozbawia nieruchomości sąsiednich dostępu do drogi publicznej ani dostępu do szeroko rozumianych mediów (woda, ciepło, prąd, telekomunikacja), nie spowoduje uciążliwości w zakresie hałasu, wibracji, zanieczyszczenia powietrza i gleby. Na projekcie jest także wyznaczony dojazd do działki inwestora o szerokości 4 m poprzez istniejący zjazd publiczny oraz niezależne dojście z ul. [...], co wypełnia warunek wynikający z § 14 rozporządzenia. Odnosząc się do stawianych w skardze zarzutów Sąd wyjaśnił, iż stosownie do treści § 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 – wniosek inwestora 19 listopada 2018 r.) odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe, o których mowa w § 22 ust. 2 pkt 1 i 3, powinna wynosić co najmniej 10 m od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz co najmniej 3 m od granicy z sąsiednią działką. Zachowanie odległości od granicy działki nie jest wymagane, jeżeli osłony lub pomieszczenia stykają się z podobnymi urządzeniami na działce sąsiedniej. W przypadku przebudowy istniejącej zabudowy, odległości, o których mowa w ust. 1, mogą być pomniejszone, jednak nie więcej niż o połowę, po uzyskaniu opinii państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego (ust 2). W tym miejscu Sąd stwierdził, że akceptuje stanowisko WSA w Krakowie wyrażone w wyroku z 26 listopada 2015 r. II SA/Kr 1113/15, że rozporządzenie w treści § 23 ust. 2 posługuje się pojęciem "przebudowy istniejącej zabudowy" które nie jest tożsame jest podjęciem definiowanym przez przepis art. 3 pkt 7a ustawy. Zdaniem Sądu w definicji zamieszczonej w tym przepisie (art. 3 pkt 7a) mowa jest o robotach budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego. Rozporządzenie odnosi się natomiast do przebudowy istniejącej zabudowy. Regulacja ta nie obejmuje jednego konkretnego obiektu budowlanego, ale ma szerszy charakter. Ani ustawa Prawo budowlane ani też rozporządzenie pojęcia tego (istniejąca zabudowa) nie definiuje. Rozporządzenie definiuje jedynie pojęcia zabudowy śródmiejskiej, jednorodzinnej i zagrodowej (...). Z kolei według Uniwersalnego słownika języka polskiego pod redakcją prof. S. D. (Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2003 r. tom 5, str. 424) zabudowa to zabudowanie jakiejś powierzchni lub przestrzeni lub budynki znajdujące się na jakimś terenie. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że przepis § 23 ust. 2 rozporządzenia nie odnosi się do przebudowy obiektu budowlanego tj. wykonania robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych tego obiektu z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji, ale przebudowy w rozumieniu bardziej potocznym - jako zmiana zagospodarowania danego terenu związana wykonywaniem prac budowlanych (...). W związku z tym słowo przebudowa należy rozumieć w sposób bardziej potoczny czy choćby słownikowy jako dokonywanie zmian w zabudowie, zmianie istniejącego stanu na inny, a jeżeli w związku z taką zmianą następuje większe zbliżenie altan śmietnikowych do okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, zmiana taka nie narusza przepisów techniczno-budowlanych, jeżeli to zbliżenie jest w zgodzie z regulacją zawartą w § 23 ust. 2. Zmiany tej nie należy zatem utożsamiać z przebudową jako pojęciem definiowanym przez art. 3 pkt 7a P.b. a w szerszym zakresie – zmiany całego obszaru, którego ta zmiana (przebudowa) dotyczy. Z treści § 23 ust 2 wynika, że w przypadku przebudowy istniejącej zabudowy, odległości, o których mowa w ust. 1, mogą być pomniejszone, jednak nie więcej niż o połowę, po uzyskaniu opinii państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego. Co do zasady więc odstępstwo od regulacji o której mowa w § 23 ust 1 rozporządzenia (zachowanie odległości min. 10 m. od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi) jest dopuszczalne o ile inwestor uzyska pozytywną opinię państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego. Taka opinia z 18 marca 2021 r. znajduje się w aktach administracyjnych (karta 98 projektu). W jej treści Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny opiniuje pozytywnie propozycję usytuowania miejsca do gromadzenia odpadów stałych zlokalizowanych w [...], przy ul. [...], dz. [...] zgodnie z projektem zagospodarowania terenu w odległości: - min. 9,82 m od okien budynku mieszkalnego z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi usytuowanym na działce inwestora (nr [...]); - min. 6,1 m od drzwi projektowanego budynku usługowego (sklep wielobranżowy i działalność biurowa) na działce inwestora (nr [...]); - min. 8,5 m od okien i drzwi budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce sąsiedniej (nr [...]) z uwagą, że miejsce gromadzenia odpadów stałych należy odgrodzić od strony działki [...] (ścianką, przepierzeniem bądź roślinnością). W uzasadnieniu ŁPWIS wyjaśnił, że wniosku inwestora wynika, że miejsce do gromadzenia odpadów stałych planuje się wykonać dal potrzeb budowanego budynku usługowego (...). Projektowane miejsce do gromadzenia odpadów stałych usytuowane będzie na terenie utwardzonym działki inwestora (...). Ściana, do której przylegać będzie miejsce gromadzenia odpadów jest ścianą pełną, bez otworów okiennych i drzwiowych. Drzwi wejściowe usytuowane na wschodniej ścianie projektowanego budynku prowadzą do wiatrołapu. Odpady będą segregowane i sukcesywnie usuwane przez specjalistyczną jednostkę w ramach zawartej umowy na wywóz – dwa razy w miesiącu. Pojemniki będą myte i dezynfekowane przez wyspecjalizowaną firmę. W ocenie ŁPWIS "odpady gromadzone w pojemnikach i kontenerach usytuowanych zgodnie z przedłożoną propozycją nie będą stwarzały zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi". Wobec powyższego, zdaniem sądu organy słusznie uznały, że odgrodzenie od strony działki [...] miejsca gromadzenia odpadów stałych będzie zgodnie z opinią realizowane poprzez roślinność (rozłożyste drzewa i krzewy) oraz ściankę, przepierzeniem bądź roślinnością spełnia warunki lokalizacji pojemników określone dyspozycją § 23 ust. 2 rozporządzenia. Odnośnie kwestii nasłoneczniania i zacieniania Sąd mając na uwadze treść zarzutów skargi, zaznaczył że kluczowe znaczenia mają wyjaśnienia skarżących, odnoszące się do wschodniej części budynku zlokalizowanego na ich działce, a szczególnie wyjaśnienia dotyczące rozkładu pomieszczeń na tej ścianie, zobrazowane na załączonym do tegoż pisma wycinku z analizy. Wynika z nich, że na parterze znajduje się kuchnia i korytarz, natomiast na piętrze pokój i łazienka. W ocenie Sądu, skoro na parterze znajduje się jedynie kuchnia z korytarzem przestaje mieć zasadnicze znaczenie dla podjętego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia wysokość okna na parterze, na którą powoływali się skarżący we wcześniejszych stadiach postepowania, a także w odwołaniu, albowiem pomieszczeniem dla którego powinna być sporządzona analiza zacieniania i nasłoneczniania jest pokój znajdujący się na pierwszym piętrze, o czym niżej. Ze sporządzonej analizy wynika, że w poziomie piętra budynku budynek posiada jedno pomieszczenie, którym jest wspomniany pokój, przeznaczone na stały pobyt ludzi. Posiada on naturalne oświetlenie i nasłonecznienie powyżej 3 godzin w ciągu dnia, między 7:00 a 11:00, zarówno dla 20 marca jak i 23 września, co wykazano na stronach 89 – 94 projektu. Jak zdaniem Sądu słusznie wskazał organ odwoławczy w projekcie przedstawiono graficznie analizę czasu nasłonecznienia okien znajdujących się na pierwszym piętrze budynku na działce [...] od strony wschodniej, z której wynika, że w godzinach 7:00 do 9:00 w dniach równonocy pomieszczenie mieszkalne (pokój) ma zapewniony czas nasłonecznienia, natomiast od godz. 9:00 cień nowoprojektowanego budynku w nieznacznym stopniu wchodzi w dolny skrajny narożnik okna pomieszczenia mieszkalnego utrzymujący się do godz. 11, nie ma on jednak wpływu na nasłonecznienie tego pomieszczenia. Wobec tego Sąd zaakceptował stanowisko organów, że zapewniony został wymagany trzygodzinny czas nasłonecznienia dla pomieszczenia mieszkalnego, jakim jest pokój wymagany wskazanymi przepisami rozporządzenia. Wskazał, że przeprowadzona analiza w powyższym zakresie nie jest też kwestionowana na etapie skargi, której zarzuty koncentrują się na błędnym, w ocenie skarżącej zakwalifikowaniu przez organ znajdującej się parterze kuchni jako pomieszczenia nie przeznaczonego na pobyt ludzi w rozumieniu przepisów rozporządzenia. Odnosząc się do powyższej kwestii Sąd wyjaśnił, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że przepisy § 13 i § 60 rozporządzenia dotyczą pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi, do jakich - zgodnie z definicją w § 3 pkt 9 i 10 rozporządzenia - należą pokoje sypialne i pokoje dzienne. Kuchnia łazienka i przedpokój są natomiast pomieszczeniami pomocniczymi i nie są przeznaczone na stały pobyt ludzi. Pomieszczenie kuchenne nie musi zatem spełniać wymagań zawartych w § 13 i 60 rozporządzenia. Ponadto stosownie do treści § 60 ust. 2 rozporządzenia w mieszkaniach wielopokojowych wymagania nasłonecznienia wynikające z ust. 1 tego przepisu powinny być spełnione przynajmniej dla jednego pokoju. Jak słusznie wskazał WSA w Krakowie w wyroku z 4 listopada 2015 r., II SA/Kr 414/15 budynek mieszkalny jednorodzinny jest traktowany jako mieszkanie wielopokojowe, co oznacza, że dopuszczalne jest zapewnienie nasłonecznienia tylko w jednym pokoju. Podobne stanowisko wyraził WSA w Kielcach w wyroku z 17 października 2018 r., II SA/Ke 551/18, WSA we Wrocławiu w wyroku z 27 sierpnia 2018 r., II SA/Wr 329/19, WSA w Warszawie w wyroku z 6 listopada 2018 r., II SA/Wa 349/18, a Sąd rozpoznający przedmiotową sprawię je podzielił. Zatem skoro zostało zapewnione wymagane przepisami rozporządzenia nasłonecznienie dla pokoju znajdującego na piętrze budynku to zarzut skargi odnośnie naruszenia wskazanych wyżej przepisów rozporządzenia także w kwestii nasłonecznienia kuchni pozbawiony jest w ocenie Sądu podstaw. Podobnie niezasadny jest zdaniem Sądu zarzut odnoszący się do wadliwej analizy zacieniania i nasłoneczniania budynku inwestora przez budynek zlokalizowany na działce [...], który w ocenie skarżących będzie w znacznym stopniu zacieniał budynek inwestora. Jak wynika z projektu od strony zachodniej są w projektowanym budynku przewidziane pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi, sala sprzedaży na parterze (str. 27 projektu) oraz pomieszczenia biurowe na piętrze (str. 28). Jednakże z wyjaśnień inwestora opartych na przeprowadzonej analizie nasłonecznienia zawartych w piśmie z 26 marca 2021 r. (dokument 80 z załącznikami) wynika, że budynek mieszkalny na działce [...] nie będzie przesłaniał okien w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi, zlokalizowanych po zachodniej stronie projektowanego budynku. Wyjaśnienia te są spójne z graficzną analizą znajdująca się na kartach 82 – 88a projektu, obrazującą powierzchnię zacienianą przez poszczególne budynki, z której jednoznacznie wynika brak wpływu budynku na działce [...] na ww. pomieszczenia po zachodniej stronie projektowanego budynku. Tym samym za zasadne Sąd uznał stanowisko organu, że budynek mieszkalny na działce [...], znajdujący się po południowej stronie nowoprojektowanego budynku usługowego, nie będzie przesłaniał okien pomieszczeń znajdujących się po zachodniej stronie nowoprojektowanego budynku, przeznaczonych na pobyt ludzi. Do projektu budowlanego (strony od 100 do 115) załączono także analizę, z której wynika, że projektowany budynek usługowy nie zacienia istniejącego na działce inwestora budynku mieszkalnego. Ponadto, czas nasłonecznienia okna do pokoju w istniejącym budynku na działce inwestora wynosi powyżej 3 godzin i ma miejsce w godzinach od 14 do 17 w dniach 20 marca i 23 września 2018 r. Analiza ta wskazuje również czas nasłonecznienia okna do pokoju w budynku na działce [...] od strony zachodniej i ma ono miejsce w godzinach od 13 do 17 w dniach 20 marca i 23 września 2018 r. Sąd zaakceptował również zawarte w zaskarżonej decyzji wyliczenia i stanowisko Wojewody, z których wynika, że powierzchnia biologicznie czynna wynosi 107,01 m², co spełnia warunek określonej minimalnej powierzchni biologicznie czynnej w decyzji o warunkach zabudowy. Tym samym wskazany przez skarżących błąd przy obliczeniach powierzchni terenu utwardzonego kostką ażurową, nie ma zdaniem Sądu wpływu na przedmiotowe rozstrzygnięcie, ponieważ - jak wykazały zawarte w skarżonej decyzji wyliczenia - obliczona przez organ powierzchnia biologicznie czynna przekracza wymagany minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej. Wobec powyższego Sąd oddalił skargę. Skargą kasacyjną M. S. i M. S. zaskarżyli powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie: I. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 9 oraz art. 77 § 1 oraz 107 § 3 polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi, a w konsekwencji nieuchyleniu decyzji organów II instancji, pomimo że nie zebrano i nie rozważono całego materiału dowodnego w niniejszej sprawie, w tym nie wyjaśniono analizy zacieniania i nasłoneczniania okien w pomieszczeniach przeznaczonych na stały pobyt ludzi w istniejącym budynku mieszkalnym na działce nr [...] z uwzględnieniem istniejącego budynku na działce nr [...], co skutkowało nienależytym wyjaśnieniem okoliczności faktycznych i prawnych, mających wpływ na ustalenie praw i obowiązków skarżących w związku z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. będących przedmiotem postępowania administracyjnego; b) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego oraz przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. poprzez wybiórcze przedstawienie stanu sprawy, nieodniesienie się do wszystkich zarzutów skargi oraz powołaną podstawę prawną oraz uchylenie się od dokonania szczegółowej oceny definicji "zabudowa" w kontekście zarzutu dotyczącego lokalizacji pojemników na odpady stałe oraz zarzutu dotyczącego wskaźnika intensywności zabudowy. Sąd I instancji nie wyjaśnił, dlaczego organy administracyjne przy badaniu intensywności zabudowy nie brały pod uwagę budynku znajdującego się już na działce nr [...] by następnie w kontekście badania lokalizacji pojemników na odpady stałe, stwierdziły, że istniejący budynek uprawnia inwestora do skrócenia odległości o połowę; II. przepisów prawa materialnego, tj. naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że projekt budowlany spełnia wymagania określone w przepisach techniczno-budowlanych, podczas gdy projekt budowlany narusza następujące przepisy: a) § 13, § 57 oraz § 60 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.2019.1065 t.j. z dnia 2019.06.07) poprzez ich niezastosowanie, co w konsekwencji doprowadziło do niespełnienia przesłanek dotyczących zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń znajdujących się na działce należącej do skarżących w kontekście nasłoneczniania oraz zacieniania poprzez błędne zakwalifikowanie pomieszczenia oznaczonego "kuchnia" znajdującej się na działce skarżących jako pomieszczenia pomocniczego i nieprzeznaczonego na stały pobyt ludzi w kontekście analiz nasłoneczniania i zacieniania budynku na dz. ewid. [...] przez nowoprojektowany budynek poprzez zupełne pominięcie w postępowaniu, że pomieszczenie kuchenne pełni w domu skarżących funkcję jadalni, gdzie rodzina skarżących spędza czas nie tylko na spożywaniu oraz przygotowywaniu posiłków ale również to pomieszczenie stanowi centrum ich domowego życia, a w związku z tym błędnym uznaniu, że kuchnia nie jest pomieszczeniem, o którym mowa w przepisach §13, § 57 oraz § 60 ww. rozporządzenia; b) § 23 ust. 3 ww. rozporządzenia poprzez jego błędne zastosowanie, podczas gdy z ustalonego stanu faktycznego wynika, że niniejsze postępowanie ma na celu zbadanie zasadności zatwierdzenia projektu budowlanego oraz pozwolenia na budowę budynku usługowego wraz z wewnętrzną infrastrukturą techniczną na działce nr ewid. [...] obr. [...], a więc nie dotyczy przebudowy istniejącej zabudowy, ponieważ w wyniku planowanych robót nie nastąpi zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, lecz miałby powstać nowy obiekt w innym miejscu. Interpretacja Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wskazanych powyżej przepisów stwarza możliwość dobrowolnego omijania przepisów określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r, podczas gdy odstępstwa od warunków techniczno-budowlanych mają charakter szczególny i stanowią wyjątek od zasady realizowania budowy zgodnie z przepisami prawa i są dopuszczalne wyłącznie w szczególnie uzasadnionym przypadku, gdy inwestor nie może zaplanować budowy obiektu w taki sposób lub w takim miejscu, który spełniałby wymagania przepisów techniczno–budowlanych. W oparciu o powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W kolejnym piśmie procesowym z dnia 16 stycznia 2023 r., na wezwanie Sądu wojewódzkiego, skarżący zażądali przeprowadzenia rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Natomiast tak rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Wbrew zarzutom wniesionego środka odwoławczego Sąd pierwszej instancji przeprowadził prawidłową kontrolę legalności zaskarżonej decyzji i słusznie na podstawie akt przedmiotowej sprawy doszedł do przekonania, iż kwestionowana skargą decyzja w pełni odpowiada prawu, stąd zasadnie zastosował konstrukcję prawną oddalenia skargi wynikającą z art. 151 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji dokonywał kontroli legalności ostatecznej decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia 10 lutego 2022 r. nr [...]znak [...]utrzymującej w mocy decyzję Starosty Zduńskowolskiego z 22 listopada 2022 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku usługowego (obiekt kategorii XVII) wraz z wewnętrzną infrastrukturą techniczną (przebudowa wewnętrznej instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej i energetycznej) na działce o nr [...], obr. [...], położonej przy ul. [...] w [...]. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie mógł w okolicznościach przedmiotowej sprawy odnieść zamierzonego, przez autora skargi kasacyjnej, skutku zarzut naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane w zakresie, w jakim odnosi się do niespełnienia przez sporną inwestycję warunków technicznych, tj. do naruszenia § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przez uznanie, że w sprawie spełnione zostały przesłanki zapewnienia przez projektowany obiekt naturalnego oświetlenia pomieszczeń w budynku na działce nr [...], tj. znajdujących się na działce należącej do skarżących, przez zakwalifikowanie pomieszczenia oznaczonego jako kuchnia jako pomieszczenia pomocniczego i nieprzeznaczonego na stały pobyt ludzi. Zdaniem skarżących ww. pomieszczenie kuchenne pełni w ich budynku funkcję jadalni, gdzie spędzają oni czas nie tylko na spożywaniu oraz przygotowywaniu posiłków ale również to pomieszczenie stanowi centrum ich domowego życia, przez co w sprawie błędnie uznano, że kuchnia ta nie jest pomieszczeniem, o którym mowa w ww. przepisach rozporządzenia. Przechodząc do oceny tak postawionego zarzutu w pierwszej kolejności zwrócenia uwagi wymaga, że to sami skarżący w piśmie z dnia 2 września 2021 r. wskazali jaką funkcję spełniają pomieszczenia od strony wschodniej należącego do nich budynku na działce nr [...]. Zgodnie z treścią tego pisma, na parterze ww. budynku znajdują się okna do pomieszczeń kuchni i korytarza. Z oświadczenia tego w żaden sposób nie wynikało chociażby, żeby ww. pomieszczenie wskazane jako kuchnia było np. salonem z aneksem kuchennym. Zasadnie w tych okolicznościach orzekające w sprawie organy uznały, że pomieszczenia zlokalizowane na parterze budynku skarżących nie są pomieszczeniami mieszkalnymi w rozumieniu § 13, 57 i 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych i nie podlegają ocenie spełnienia warunków czasu nasłonecznienia i zacieniania wymaganego ww. przepisami. Nie ulega wątpliwości i nie jest to przedmiotem sporu, że przywołane powyżej przepisy regulujące wysokość przesłaniania i minimalny czas nasłonecznienia pomieszczeń odnoszą się wyłącznie do pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Stosownie do treści art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali z dnia 24 czerwca 1994r. samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych w § 3 wskazuje, że ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o: mieszkaniu - należy przez to rozumieć zespół pomieszczeń mieszkalnych i pomocniczych, mający odrębne wejście, wydzielony stałymi przegrodami budowlanymi, umożliwiający stały pobyt ludzi i prowadzenie samodzielnego gospodarstwa domowego (pkt 9); pomieszczeniu mieszkalnym – należy przez to rozumieć pokoje w mieszkaniu, a także sypialnie i pomieszczenia do dziennego pobytu ludzi w budynku zamieszkania zbiorowego (pkt 10); pomieszczeniu pomocniczym – należy przez to rozumieć pomieszczenie znajdujące się w obrębie mieszkania lub lokalu użytkowego służące do celów komunikacji wewnętrznej, higieniczno-sanitarnych, przygotowywania posiłków, z wyjątkiem kuchni zakładów żywienia zbiorowego, a także do przechowywania ubrań, przedmiotów oraz żywności (pkt 11). Z zestawienia powyższych przepisów wynika jednoznacznie konieczność rozróżnienia pojęć "pomieszczenie przeznaczone na stały pobyt ludzi" i "pomieszczenie pomocnicze", a także okoliczność, że kuchnia jako pomieszczenie służące do przygotowywania posiłków nie stanowi pomieszczenia przeznaczonego na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów ww. rozporządzenia tylko pomieszczenie pomocnicze. Okoliczność tę szczególnie uwydatnia treść § 75 ust. 1 przywoływanego rozporządzenia, który to przepis wyraźnie rozróżnia pomieszczenie przeznaczone na stały pobyt ludzi od pomieszczenia kuchennego. Zgodnie bowiem z tym przepisem, drzwi pomieszczenia przeznaczonego na stały pobyt ludzi oraz do pomieszczenia kuchennego powinny mieć szerokość 0,8 m i wysokość 2m w świetle ościeżnicy. Również w orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest podzielany przez Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie pogląd, że przepisy zawarte w § 13 i 60 rozporządzenia dotyczą pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi, do jakich zgodnie z definicją zawartą w § 3 pkt 9 i 10 rozporządzenia należą pokoje, sypialnie i pokój dzienny, zaś kuchnia, łazienka i przedpokój są pomieszczeniami pomocniczymi (vide: wyrok WSA w Gdańsku z 25 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 698/15; wyrok WSA w Warszawie z 24 września 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 630/19; wyrok WSA w Opolu z 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Op 516/12). Z tych wszystkich względów omawiany zarzut nie zasługiwał na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej nie doszło także w niniejszej sprawie do naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 9 oraz art. 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez nierozważenie – w ocenie skarżącej – okoliczności zacieniania i nasłonecznienia okien w pomieszczeniach przeznaczonych na stały pobyt ludzi w istniejącym budynku mieszkalnym na działce nr [...] z uwzględnieniem istniejącego budynku na działce nr [...]. Wojewoda w zaskarżonej decyzji odniósł się bowiem do powyższej kwestii podzielając swoje stanowisko wyrażone w decyzji nr [...] z 12 lipca 2021 r., że budynek mieszkalny na działce nr [...] znajdujący się na południowej stronie nowoprojektowanego budynku usługowego nie będzie przesłaniał okien pomieszczeń znajdujących się po zachodniej stronie nowoprojektowanego budynku, przeznaczonych na pobyt ludzi. Wskazano przy tym, że celem § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jest zapobieżenie przesłanianiu okien w budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi a nie budynku jako takiego a także zwrócono uwagę, że do projektu budowlanego załączono analizę, z której wynika, że projektowany budynek usługowy nie zacienia istniejącego na działce inwestora budynku mieszkalnego. Podniesiono przy tym, że czas nasłonecznienia okna w pokoju w istniejącym budynku na działce inwestora wynosi powyżej 3 godzin i ma miejsce w godzinach od 14 do 17 w dniach 20 marca i 23 września 2018 r. Nie można zatem w tych okolicznościach zasadnie twierdzić, iż w sprawie nie rozważono opisanej na wstępie tych rozważań okoliczności zacieniania i nasłonecznienia okien w pomieszczeniach przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym na działce nr [...] przez budynek zlokalizowany na działce nr [...]. Przy czym pokreślenia wymaga, że strona skarżąca – poza gołosłownymi twierdzeniami że dokonane analizy zacieniania i nasłoneczniania były niewystarczające - w żaden sposób nie podważyła powyższych ustaleń. Należy także zgodzić się z wyrażonym w zaskarżonym wyroku stanowiskiem co do zgodności lokalizacji na działce inwestorów miejsca do gromadzenia odpadów względem okien i drzwi budynku skarżących na działce nr [...] z przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Stosownie do treści § 23 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, odległość miejsc do gromadzenia odpadów stałych, o których mowa w § 22 ust. 2 pkt 1, 3 i 4, powinna wynosić co najmniej: 1) 10 m - od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi; 2) 3 m - od granicy działki budowlanej; 3) 10 m - od placu zabaw dla dzieci, boisk dla dzieci i młodzieży oraz miejsc rekreacyjnych, o których mowa w § 40. Zachowanie odległości, o której mowa w ust. 1 pkt 2, nie jest wymagane, jeżeli miejsca te stykają się z podobnymi miejscami na działce sąsiedniej (§ 23 ust. 2 rozporządzenia). W przypadku natomiast przebudowy istniejącej zabudowy odległości, o których mowa w ust. 1, mogą być pomniejszone, jednak nie więcej niż o połowę, po uzyskaniu opinii państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego (§ 23 ust. 3 rozporządzenia). W przedmiotowej sprawie miejsca do gromadzenia odpadów na działce ewid. nr [...] zostały zlokalizowane w odległości 8,5 m od okien i drzwi budynku skarżących zlokalizowanego na działce nr [...], a zatem niewątpliwie z naruszeniem odległości, o jakiej stanowi § 23 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Zasadnie jednak w sprawie przyjęto, że zastosowanie w tej sprawie miała dyspozycja § 23 ust. 3 rozporządzenia dopuszczająca pomniejszenie odległości wskazanych w ust. 1 w przypadku przebudowy istniejącej zabudowy i po uzyskaniu opinii państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego. Nie można bowiem zgodzić się ze stanowiskiem strony skarżącej jakoby wyjątek ten nie miał w sprawie zastosowania bowiem w trakcie planowanych robót nie nastąpi zmiana parametrów użytkowych i technicznych istniejącego obiektu budowlanego (tj. nie dojdzie do przebudowy istniejącej zabudowy) lecz powstanie nowy obiekt w innym miejscu. Dokonując oceny ww. zarzutu zwrócenia uwagi wymaga, że formułując go strona skarżąca posługuje się ustawowym pojęciem przebudowy, zawartym w art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego. Tymczasem w przywołanym powyżej § 23 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych posłużono się pojęciem "przebudowy istniejącej zabudowy", które - jak słusznie zauważono w zaskarżonym wyroku - w odróżnieniu do pojęcia przebudowy z art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego ma znacznie szerszy charakter bowiem nie odnosi się do konkretnego obiektu budowlanego. W związku z tym "przebudowę istniejącej zabudowy" należy rozumieć w sposób bardziej potoczny czy choćby słownikowy jako dokonywanie zmian w zabudowie, zmianę istniejącego stanu na inny. Zmiany tej nie należy utożsamiać z przebudową jako pojęciem definiowanym przez ustawę Prawo budowlane ale w szerszym zakresie czyli odnosić ją do całego obszaru którego zmiana zagospodarowania dotyczy, a którym to obszarem w niniejszej sprawie jest działka inwestycyjna nr [...] obr. [...], położona przy ul. [...] w [...]. Przy czym jednocześnie zwrócenia uwagi wymaga, że w sprawie spełniony został wynikający z dyspozycji § 23 ust. 3 rozporządzenia warunek uzyskania opinii państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego, który to organ zaopiniował pozytywnie usytuowanie miejsca do gromadzenia odpadów stałych na działce nr [...] z zastrzeżeniem, że miejsce to będzie odgrodzone od strony działki nr [...] ścianką z przepierzeniem bądź roślinnością (pismo Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 18 marca 2021 r. znak [...]). Usytuowanie zatem miejsca do gromadzenia odpadów na działce ewid. nr [...] w odległości 8,5 m od okien i drzwi budynku skarżących zlokalizowanego na działce nr [...] było zgodne z wymogami określonymi w § 23 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. W zakresie zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego oraz przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. zauważyć należy, że art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazuje na obligatoryjne elementy uzasadnienia wyroku i nie służy do kwestionowania merytorycznej treści uzasadnienia wyroku. Zarzut naruszenia tego przepisu może być skuteczny tylko wtedy, gdy uzasadnienie wyroku sporządzone jest w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności, gdy nie zawiera któregoś z elementów konstrukcyjnych wymienionych w omawianym przepisie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymagane elementy, a zatem zostało sporządzone zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. Nawet brak odniesienia się przez Sąd I instancji do wszystkich zarzutów skargi nie świadczy o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. Z powołanego przepisu nie wynika bowiem, że sąd musi się odnieść do wszystkich argumentów podnoszonych przez strony. Podkreślenia wymaga, że z art. 141 § 4 p.p.s.a. nie wynika dla sądu administracyjnego obowiązek szczegółowego omówienia w uzasadnieniu każdej okoliczności, czy każdego argumentu lub twierdzenia, jakie pojawiło się w badanej sprawie. Uzasadnienie wyroku ma być "zwięzłe", co należy rozumieć w ten sposób, że sąd administracyjny powinien się odnieść wyłącznie do kwestii istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, aby nie czynić wywodu nadmiernie rozbudowanym, a przez to niejasnym (zob. wyrok NSA z dnia 29 lutego 2008 r., sygn. akt II FSK 1801/06). Dotąd powiedziane uzasadniało przyjęcie stanowiska, że skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw, co nie pozwalało na uwzględnienie wniosków wniesionego środka odwoławczego. W tej sytuacji skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, o czym orzeczono na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI