II OSK 432/24

II OSK 432/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Rząsa /sprawozdawca/
Jerzy Siegień /przewodniczący/
Małgorzata Masternak - Kubiak
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Planowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II SA/Gl 875/23 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2023-10-04
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 503
art. 10 ust. 2a oraz art. 15 ust. 3 pkt 3a
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 października 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 875/23 w sprawie ze skargi P. sp. z o. o. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 6 kwietnia 2023 r. nr SKO.UL/41.7/63/2023/4867 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 4 października 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 875/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Katowicach (dalej: "WSA w Katowicach") po rozpoznaniu skargi P. p. z o.o. z siedzibą w K. dalej: "skarżąca", "spółka", "inwestor") w pkt 1 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej: "Kolegium", "skarżący kasacyjnie") z 6 kwietnia 2023 r. nr SKO.UL/41.7/63/2023/4867 oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza Miasta L. (dalej: "Burmistrz") z 17 stycznia 2023 r. nr BN.6730.60.2022 BN.KW.0060.2023, którą umorzono postępowanie w sprawie ustalenia na wniosek spółki warunków zabudowy dla inwestycji pn. "Budowa farmy fotowoltaicznej o mocy do 8 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną – [...]" na działkach [...] położonych przy ul. [...] oraz w pkt 2 orzekł w przedmiocie kosztów postępowania sądowego.
2. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło Kolegium zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucając:
I. odnośnie rozstrzygnięcia zawartego w pkt 1 naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit.a p.p.s.a. w związku z art. 10 ust. 2a oraz art. 15 ust. 3 pkt 3a ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r. poz. 503 ze zm.; dalej: "u.p.z.p.") poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że możliwe jest wydanie decyzji rozstrzygającej co do istoty każdą sprawę z wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie urządzenia wytwarzającego energię z odnawialnych źródeł energii;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że nie jest zasadne umorzenie postępowania administracyjnego podczas gdy zlokalizowanie wnioskowanej inwestycji możliwe jest wyłącznie w oparciu o przepisy prawa miejscowego;
II. zaskarżenie wyroku odnośnie rozstrzygnięcia zawartego w pkt 1 uzasadnia zaskarżenie wyroku również odnośnie rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 dotyczącego kosztów postępowania.
Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie sprawy poprzez oddalenie skargi; ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach; zasądzenie kosztów postępowania, według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy bez przeprowadzania rozprawy.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
3.2. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie nie występują, wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego.
3.3. Dalej należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł w niniejszej sprawie zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu pierwszej instancji (por. np. wyrok NSA z 24 stycznia 2023 r. sygn. akt II OSK 1511/22, CBOSA).
3.4. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy art. 10 ust. 2a oraz art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji) należało rozumieć w ten sposób, że lokalizowanie wolnostojących urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej powyżej 500 kw, zaś na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klas V, VI, VIz i nieużytki o mocy zainstalowanej elektrycznej powyżej 1000 kW, mogło nastąpić tylko w oparciu o plan miejscowy. Odpowiedź na to pytanie determinowała bowiem zasadność ewentualnego przyjęcia bezprzedmiotowości postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji obejmującej budowę farmy fotowoltaicznej o mocy do 8 MW.
3.5. Kwestia wykładni art. 10 ust. 2a oraz art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. budziła istotnie wątpliwości w orzecznictwie (zob. np. wyrok NSA z 9 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 3705/19 oraz wyrok NSA z 12 października 2022 r., sygn. akt II OSK 1482/21, ONSAiWSA 2023/3/43). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko zaprezentowane w przywołanym wyroku z 12 października 2022 r., które aktualnie należy uznać za ugruntowane w orzecznictwie NSA (zamiast wielu zob. np. wyrok NSA z 11 grudnia 2024 r., sygn. akt II OSK 220/24, CBOSA i cyt. tam liczne orzeczenia). Zgodnie z tym stanowiskiem, z art. 10 ust. 2a oraz art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. wynikało zatem wyłącznie to, że urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o określonej mocy, a także ich strefy ochronne związane z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, muszą zostać rozmieszczone w studium. Przepis ten odnosił się jednak do tzw. lokalnego porządku planistycznego (studium, plan miejscowy) i jego zakres stosowania był ograniczony wyłącznie do tych gminnych aktów planistycznych, a nie decyzji o warunkach zabudowy. Okoliczność, że gmina w studium planowała przeznaczyć dany teren pod określoną zabudowę, nie ma jakiegokolwiek znaczenia dla dopuszczalności wydania warunków zabudowy. Uzupełniająco można wskazać, że potwierdzeniem prawidłowości stanowiska wyrażonego w wyroku NSA z 12 października 2022 r. jest to, że zasadę, iż lokalizowanie niezamontowanych na budynku instalacji odnawialnych źródeł energii o określonej mocy zainstalowanej energii elektrycznej następuje na podstawie planu miejscowego wprowadzono wprost dopiero na mocy art. 14 ust. 6a u.p.z.p., dodanego ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1688 z późn. zm.; dalej: "nowelizacja lipcowa"). Równocześnie trzeba dodać, że w art. 58 nowelizacji lipcowej przewidziano, że do dnia utraty mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy w danej gminie, zmiana zagospodarowania terenu, o której mowa w art. 14 ust. 6a pkt 2 ustawy zmienianej w art. 1, może nastąpić również na podstawie decyzji o warunkach zabudowy. W realiach niniejszej sprawy trzeba również przypomnieć m.in. o ogólnych przepisach międzyczasowych nowelizacji lipcowej dotyczących decyzji o warunkach zabudowy (zob. m.in. art. 59 tej nowelizacji).
3.6. Odnosząc się do argumentów Kolegium dotyczących ochrony gruntów rolnych należy wskazać, że kwestia ta będzie mogła być przedmiotem oceny w ramach uzgodnienia, o którym mowa w art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p. (por. wyrok NSA z 9 kwietnia 2024 r., sygn. akt II OSK 1870/23; wyrok NSA z 25 lipca 2024 r., sygn. akt II OSK 2360/23 oraz wyrok NSA z 27 listopada 2024 r., sygn. akt II OSK 2624/23 – CBOSA). Skutkiem uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji Burmistrza Miasta Lędziny jest bowiem obowiązek organu przeprowadzenia pełnego postępowania wyjaśniającego i wydania decyzji co do istoty.
3.7. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.