II OSK 430/23

Naczelny Sąd Administracyjny2025-07-30
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlaneroboty budowlanedecyzja ostatecznazmiana decyzjiart. 155 k.p.a.zgoda stronsąsiedztwotermin wykonaniaskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że brak zgody jednego z sąsiadów na zmianę decyzji administracyjnej uniemożliwia jej modyfikację na podstawie art. 155 k.p.a.

Skarżący domagał się zmiany decyzji nakładającej obowiązek wykonania robót budowlanych poprzez przedłużenie terminu. Zgodnie z art. 155 k.p.a., taka zmiana wymaga zgody wszystkich stron postępowania. Sąsiad skarżącego kategorycznie odmówił zgody, co uniemożliwiło organowi administracji uwzględnienie wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał ten wyrok w mocy, oddalając skargę kasacyjną.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił skargę na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja ta odmawiała zmiany wcześniejszej decyzji nakładającej na skarżącego obowiązek wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku gospodarczego do stanu zgodnego z prawem. Skarżący wnioskował o zmianę tej decyzji na podstawie art. 155 k.p.a., głównie o przedłużenie terminu wykonania robót. Kluczową kwestią stała się zgoda pozostałych stron postępowania. Zgodnie z art. 155 k.p.a., zmiana decyzji ostatecznej wymaga zgody wszystkich stron. Sąsiad skarżącego, A. C., kategorycznie odmówił zgody na przedłużenie terminu, wskazując na brak działań skarżącego i zacienianie jego działki. Brak zgody A. C. uniemożliwił organowi administracji wydanie decyzji zmieniającej. Sądy obu instancji uznały, że w tej sytuacji organ prawidłowo odmówił zmiany decyzji, a zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a.) okazały się bezzasadne. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że zakres postępowania wyjaśniającego był determinowany przepisem art. 155 k.p.a., a okoliczności podnoszone przez skarżącego (np. choroba) nie miały znaczenia dla rozpatrzenia wniosku w trybie tego przepisu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, brak zgody wszystkich stron postępowania na zmianę decyzji uniemożliwia jej uwzględnienie na podstawie art. 155 k.p.a.

Uzasadnienie

Przepis art. 155 k.p.a. jednoznacznie stanowi, że zmiana decyzji ostatecznej wymaga zgody wszystkich stron. Brak takiej zgody, nawet w sytuacji gdy wnioskodawca podnosi inne argumenty (np. choroba, trudności w wykonaniu), skutkuje obowiązkiem wydania decyzji odmownej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Główne

k.p.a. art. 155

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193 § zd. 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak zgody sąsiada na zmianę decyzji administracyjnej uniemożliwia jej modyfikację na podstawie art. 155 k.p.a.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a.) przez brak zebrania materiału dowodowego i błędną ocenę stanu faktycznego.

Godne uwagi sformułowania

zmiana decyzji ostatecznej na podstawie tego przepisu możliwa jest jedynie wtedy, gdy zostaną spełnione wszystkie przesłanki wymienione w tym przepisie. Brak zgody A. C. na wnioskowaną zmianę decyzji skutkował tym, że organ administracyjny miał obowiązek wydać decyzję odmowną. W kontrolowanych decyzjach organy obu instancji przedstawiły stan prawny i faktyczny rozstrzyganej sprawy, stosownie do wymogów art. 107 § 3 k.p.a.

Skład orzekający

Robert Sawuła

przewodniczący

Marzenna Linska - Wawrzon

sprawozdawca

Piotr Broda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 155 k.p.a. w kontekście konieczności uzyskania zgody wszystkich stron na zmianę decyzji ostatecznej, nawet w sprawach budowlanych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie zmiana decyzji ostatecznej jest wnioskowana na podstawie art. 155 k.p.a., a jedna ze stron sprzeciwia się zmianie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje fundamentalną zasadę prawa administracyjnego dotyczącą konieczności zgody wszystkich stron przy zmianie decyzji, co jest istotne dla praktyków, ale nie zawiera przełomowych ani nietypowych elementów.

Sąsiad powiedział "nie"? Zmiana decyzji budowlanej niemożliwa!

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 430/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marzenna Linska - Wawrzon /sprawozdawca/
Piotr Broda
Robert Sawuła /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Sz 508/22 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2022-09-15
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, 77 § 1, 107 § 3, art. 155, art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła, Sędziowie: sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon (spr.), sędzia WSA (del.) Piotr Broda, Protokolant: Inspektor sądowy Bernadetta Pręgowska, po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. A. i B. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 15 września 2022 r. sygn. akt II SA/Sz 508/22 w sprawie ze skargi S. A. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 7 kwietnia 2022 r. nr ... w przedmiocie odmowy zmiany decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 15 września 2022 r. sygn. akt II SA/Sz 508/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), oddalił skargę S. A. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 7 kwietnia 2022 r. w przedmiocie odmowy zmiany decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami.
S. A. złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok w całości.
Skarga kasacyjna oparta została na podstawie prawnej określonej w art. .174 pkt 2 p.p.s.a., polegającej na naruszeniu przepisów postępowania, które to uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. przez brak zebrania materiału dowodowego na okoliczność istnienia negatywnych przesłanek do wydania przedmiotowej decyzji administracyjnej oraz błędnej oceny stanu faktycznego.
Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.
Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 7 kwietnia 2022 r., utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 24 listopada 2021 r., którą odmówiono skarżącemu zmiany na podstawie art. 155 k.p.a. decyzji z 3 grudnia 2020 r. nakładającej obowiązek wykonania robót w celu doprowadzenia oznaczonego budynku gospodarczego do stanu zgodne z prawem.
Jak zaznaczył trafnie Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, stronami w postępowaniu, w którym wydano decyzję nakładającą na skarżącego obowiązek wykonania w terminie do 30 września 2021 r. niezbędnych robót i przeróbek w celu doprowadzenia spornego budynku do stanu zgodnego z przepisami prawa byli oprócz S. A., także jego żona B. A. oraz właściciel sąsiedniej działki, A. C..
W związku ze złożeniem przez skarżącego wniosku z dnia 27 września 2021 r. o zmianę decyzji z dnia 3 grudnia 2020 r. poprzez przedłużenie terminu do wykonania niezbędnych robót i przeróbek do dnia 30 września 2022 r., organ zwrócił się do B. A. oraz A. C. o udzielenie zgody na powyższą zmianę.
Zgodnie bowiem z art. 155 k.p.a., stanowiącym podstawę prawną decyzji z dnia 24 listopada 2021 r., decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.
B. A. nie odpowiedziała na wspomniane pismo organu, natomiast A. C. w piśmie z dnia 10 października 2021 r. oświadczył, że "kategorycznie nie wyraża zgody na zmianę decyzji w zakresie przedłużenia terminu do 30 września 2022 r.". Dodał, że skarżący przez cały rok nic nie zrobił, aby cokolwiek zmienić w nieprawidłowościach budowlanych, które stworzył na swojej działce. Zaznaczył, że jego działka jest bardzo mała, a na całej jej długości od strony południowej jest zacieniona przez wiatę, żywopłot, budynek gospodarczy i mur należące do S. A..
Zdaniem organów obu instancji, brak zgody wszystkich stron postępowania na wnioskowaną przez skarżącego zmianę decyzji uniemożliwiał wydanie decyzji zmieniającej na podstawie art. 155 k.p.a., co zaakceptował Sąd Wojewódzki.
Podkreślić należy, że z art. 155 k.p.a. wynika jednoznacznie, że zmiana decyzji ostatecznej na podstawie tego przepisu możliwa jest jedynie wtedy, gdy zostaną spełnione wszystkie przesłanki wymienione w tym przepisie.
Brak zgody A. C. na wnioskowaną zmianę decyzji skutkował tym, że organ administracyjny miał obowiązek wydać decyzję odmowną.
W takim stanie prawnym i faktycznym należało uznać, że wszystkie istotne okoliczności sprawy zostały wyjaśnione, zgodnie z wymogami art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
W istocie dla rozstrzygnięcia sprawy zasadnicze znaczenie miał dokument zawierający oświadczenie A. C. o sprzeciwie co do wnioskowanej zmiany decyzji z 3 grudnia 2020 r.
Wobec braku wymaganej w myśl art. 155 k.p.a. zgody jednej ze stron na zmianę decyzji, organ powiatowy zwolniony był od dalszego badania przesłanek wynikających z wymienionego przepisu.
W konsekwencji wskazywane przez skarżącego okoliczności (m.in. choroba skarżącego i członków rodziny), z powodu których nie zaskarżono w trybie instancyjnej decyzji z 3 grudnia 2020 r., jak również trudności w realizacji obowiązku nałożonego tą decyzją, nie miały znaczenia dla rozpatrzenia wniosku złożonego na podstawie art. 155 k.p.a.
Podkreślić trzeba, że w niniejszej sprawie zakres postępowania wyjaśniającego determinowany był wyłącznie przepisem art. 155 k.p.a.
Z uwagi na określoną w art. 6 k.p.a. zasadę praworządności, organy administracji publicznej nie mogą w procesie rozstrzygania sprawy brać pod uwagę okoliczności, z którymi mająca zastosowanie w sprawie norma prawna nie łączy skutków prawnych.
W kontrolowanych decyzjach organy obu instancji przedstawiły stan prawny i faktyczny rozstrzyganej sprawy, stosownie do wymogów art. 107 § 3 k.p.a.
Z tych wszystkich względów całkowicie bezzasadne okazały się zarzuty skargi kasacyjnej, wskazujące na naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.
W konsekwencji skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, zgodnie z art. 184 p.p.s.a.
-----------------------
4

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI