II OSK 424/08

II OSK 424/08 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2009-03-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-03-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bożena Walentynowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Grzegorz Czerwiński
Wojciech Chróścielewski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Rz 374/07 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2007-10-04
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit ai c, art. 141 par 4, art 153 , art. 174 , art. 183, art. 184; art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), art. 7, art. 10, art. 80, art. 107 par
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Bożena Walentynowicz /spr./ Sędziowie sędzia NSA Wojciech Chróścielewski sędzia del. WSA Grzegorz Czerwiński Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Z. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 października 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 374/07 w sprawie ze skargi Z. D. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu zamurowania otworów okiennych oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 4 października 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 374/07, oddalił skargę Z. D. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] marca 2007 r. w przedmiocie odmowy wydania nakazu zamurowania otworów okiennych.
W uzasadnieniu stanowiska Sąd ten przedstawił następujące okoliczności faktyczne i prawne.
Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie decyzją z dnia [...] marca 2007 r., po rozpatrzeniu odwołania Z. D., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - zwanej dalej k.p.a.) oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łańcucie z dnia [...] marca 2003 r. w przedmiocie odmowy wydania nakazu zamurowania 5 otworów okiennych w pomieszczeniach mieszkalnych oraz 2 otworów okiennych piwnicznych w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr [...] położonej w Ż. przy. ul. [...], stanowiącej własność J. B.. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że zastosował się do zaleceń WSA w Rzeszowie zawartych w wyroku z dnia 6 czerwca 2006 r. sygn. akt II SA/Rz 459/05, umożliwił stronom zapoznanie się z materiałem dowodowym (zawiadomienie z dnia 19 lutego 2007 r.), ale strony nie skorzystały ze swojego uprawnienia. Organ odwoławczy nie wyznaczył rozprawy administracyjnej, gdyż ustalenia stanu faktycznego dokonane podczas rozprawy administracyjnej w dniu 11 marca 2005 r. były wystarczające do merytorycznego rozpoznania sprawy. W trakcie tej rozprawy ustalono, że w ścianie budynku od strony działki nr [...] istnieją otwory: dwa w poziomie piwnic, dwa w poziomie parteru i trzy w poziomie piętra, a oględziny tych otworów okiennych potwierdziły, że powstały w trakcie budowy murów piwnic, czego dowodzi układ cegieł nieotynkowanych ścian na poziomie piwnic i służyły jako luki wsypowe opału na zimę. Organ wskazał, że podczas rozprawy administracyjnej H. B. oświadczyła, że kupiła dom w 1948 r. i od tego czasu wygląda tak samo, odnowiono dwukrotnie elewację. Mieszkający w latach pięćdziesiątych w tym domu L. M. zeznał, że istniały okna jak obecnie w takiej samej liczbie. Mieszkaniec Ż. J. L. zeznał, że okna istniały w takiej ilości i nie pamięta, aby były dodatkowo wybijane. Organ nie uwzględnił zarzutów skarżącej, gdyż w pozwoleniu na rozbudowę budynku, udzielone decyzją Naczelnika Gminy Ż. z dnia [...] maja 1973 r. w części graficznej pokazano tylko fragment budynku mieszkalnego z uwzględnieniem szczególnie ściany, do której przylega rozbudowa, co nie pozwoliło na przyjęcie, że w spornej ścianie nie było w tym czasie otworów okiennych. Ponadto projekt rozbudowy przewidywał drzwi, co dowodzi, że sporna ściana nie była ścianą pełną. Organ nie dał wiary zeznaniom J. B., że sporna ściana była ścianą pełną w latach 1976-78, gdyż pozostałe dowody przemawiają za tym, że w roku 1929 otwory w budynku od strony działki nr [...] już były (zdjęcia z książki "Dzieje Ż." z 1998 r. W. B.). W aktach sprawy znajduje się opinia konserwatorska do projektu odbudowy budynku zlokalizowanego na działce nr [...] w północno-wschodniej pierzei Rynku w Ż., z której wynika, że na tej działce około 1900 r. zlokalizowany został budynek, następnie przebudowany w ten sposób, że budynek nie przylegał już do budynku J. B.. Organ wskazał, że zgodnie z art. 196 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz. U. z 1939 r. Nr 43, poz. 216) budynki ogniotrwałe wznoszone bezpośrednio przy granicy sąsiadów, jak też budynki nieogniotrwałe, wznoszone w odległości mniejszej niż 4 m od granicy, powinny być zaopatrzone od strony granicy w mur ogniochronny bez otworów i próżni, grubości co najmniej długości tej cegły, wykonany z cegły palonej lub innego materiału ogniotrwałego, wyprowadzony od fundamentów przez wszystkie kondygnacje, a wystający ponad 30 cm ponad dach. Jednakże przepisy prawa miejscowego mogły ustalać odmienne od określonych w art. 196 warunki, jakim powinny odpowiadać mury ogniochronne przy wznoszeniu przy granicy działek budynków szczytem do ulicy w dzielnicach istniejących, zabudowanych domami, położonym w opisany sposób. Ze względu na upływ czasu nie jest możliwe ustalenie, czy tę kwestię rozstrzygały przepisy prawa miejscowego. Organ stwierdził, że sporna ściana nie wystaje ponad dach, a kształt dachu od 1929 r. nie uległ zmianie. Dach od strony spornej ściany posiada okap o szerokości 20 cm poza lico ściany i chociażby z tego względu ściana ta nie może być traktowana jako mur ogniochronny w rozumieniu ww. rozporządzenia. Organ odwoławczy uznał zatem, że zebrany materiał dowodowy nie obliguje do nakazania zamurowania okien budynku mieszkalnego.
W skardze do Sądu skarżąca Z. D. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji, powtarzając zarzuty w zakresie naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, jak i Prawa budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 4 października 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 374/07, oddalając skargę Z. D. na powyższą decyzję uznał, że nie jest ona zasadna. W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, że ocenę legalności w niniejszej sprawie należy odnieść w pierwszej kolejności do oceny zarzutu zawartego w skardze w zakresie wykonania przez organ drugiej instancji w ponownie prowadzonym postępowaniu zaleceń zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Rz 459/05, co stanowiłoby naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Sąd I instancji wskazał, że w powołanym wyroku Sąd stwierdził, iż w ponownym postępowaniu organ odwoławczy, zgodnie z treścią art. 10 § 1 k.p.a., umożliwi skarżącej oraz pozostałym stronom postępowania zapoznanie się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie, a o ile zajdzie ku temu potrzeba ponowi oględziny z udziałem wszystkich zainteresowanych stron. Z zaleceń Sądu nie wynikał zatem bezwzględny obowiązek przeprowadzenia oględzin. Sąd uznał, że skoro strony nie skorzystały z możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i nie zgłosiły nowych wniosków dowodowych, to nie zaistniała potrzeba prowadzenia oględzin. Organ wykazał to w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, z tych też przyczyn Sąd I instancji uznał zarzut skarżącej w zakresie niezastosowania się organu do wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 czerwca 2006 r. za nietrafny. Sąd wskazał, że podnoszone w skardze zarzuty naruszenia przepisów art. 7 i art. 77, art. 80, art. 81, art. 107 § 3 k.p.a., były już przedmiotem oceny Sądu w postępowaniu sądowoadministracyjnym zakończonym wyżej powołanym wyrokiem i Sąd nie stwierdził naruszenia wymienionych przepisów proceduralnych. Zatem wobec nieskorzystania przez strony z możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i zgłoszenia nowych środków dowodowych, Sąd I instancji stwierdził, że stan faktyczny sprawy przyjęty przez organ jest prawidłowy. Sąd wskazał ponadto, że znajdującej się w akta administracyjnych opinii sporządzonej przez biegłego sądowego Sądu Okręgowego w Rzeszowie z zakresu budownictwa lądowego (karta akt adm. nr 122 i nast.) do sprawy o sygn. akt I Ns 439/01 wynika, że okna w przyziemiu istniały od samego początku, a nawet istniało jeszcze jedno więcej w ścianie frontowej budynku ze względu na charakterystyczny układ cegieł. Na podstawie oględzin okien w przyziemiu od strony wewnętrznej organ ustalił, że układ cegieł potwierdza istnienie okien od początku istnienia budynku, co pokazują wykonane w trakcie oględzin zdjęcia (karta akt adm. nr 62-64). Ocena istnienia okien na parterze z budynku została poparta logicznymi ustaleniami organu będącymi wynikiem analizy układu pomieszczeń na poszczególnych kondygnacjach. Zatem wnioski, które wysnuł organ na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego Sąd I instancji ocenił jako zgodne z prawidłami logiki. Ustalenie, że dwa otwory okienne w przyziemiu na spornej ścianie istniały od początku budynku, a w szczególności ich położenie wyklucza tezę, że budynki te były kiedykolwiek złączone ścianami, bowiem przeczyłoby to potrzebie jak i możliwościom ich wykonania. W ocenie Sądu I instancji bezzasadne jest też żądanie zastosowania przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690) w zakresie bezpieczeństwa pożarowego. Zdaniem Sądu I instancji, wbrew twierdzeniom skarżącej organ nie naruszył przepisów art. 51 ust. 1-3 Prawa budowlanego wobec jednoznacznego wykazania, że J. B. nie prowadził żadnych robót budowlanych związanych z powstaniem otworów okiennych, zamurowania których domagała się skarżąca.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku, opartą na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., złożyła Z. D., reprezentowana przez radcę prawnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
I. Naruszenie prawa materialnego, a to:
1) art. 51 ust 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) stosowanych odpowiednio w związku z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, polegające na przyjęciu, iż w rozpatrywanej sprawie nie zaistniała przesłanka uzasadniająca zastosowanie wskazanych wyżej przepisów ustawy Prawo budowlane, celem doprowadzenia przez J. B. budynku mieszkalnego będącego jego własnością do stanu zgodnego z przepisami prawa budowlanego, przez co naruszone zostały również przepisy art. 4, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b/ i pkt 9 ustawy Prawo budowlane, § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), art. 144 kodeksu cywilnego oraz art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 i art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
2) § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, polegające na przyjęciu, iż w rozpatrywanej sprawie nie zaistniała przesłanka uzasadniająca zastosowanie przepisów wskazanego wyżej rozporządzenia,
II. Naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit a/ w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na: błędnym ustaleniu stanu faktycznego, o czym świadczy stan sprawy przedstawiony w uzasadnieniu wyroku; niewzięciu pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy w celu stwierdzenia, czy naruszono prawo materialne i czy naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy,
2) art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie skargi mimo zaistnienia przyczyny określonej w art. 156 k.p.a., tj. skierowania decyzji przez organ nadzoru budowlanego do osoby niebędącej stroną w sprawie, tj. osoby prawnej - Gminy Ż.,
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit c/ p.p.s.a, poprzez nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia przepisów przez organ nadzoru budowlanego w toku postępowania administracyjnego przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 85 art. 81, art. 89 § 2 i art. 107 § 3 k.p.a.,
4) art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku, niezawierające istotnego dla prawidłowego rozpatrzenia przedmiotowej sprawy wyjaśnienia, czy w ocenie Sądu pierwszej instancji wykonanie otworów okiennych w ścianie budynku mieszkalnego usytuowanego w granicy działki sąsiedniej jest zgodne z przepisami prawa budowlanego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że zaskarżony wyrok powinien zostać wyeliminowany z obrotu prawnego, ponieważ utrwala stan niezgodny z prawem. Zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną nie ulega wątpliwości, że budynek stanowiący aktualnie własność J. B., z uwagi na wykonanie w nim okien w ścianie zlokalizowanej w granicy z działką sąsiadów (skarżącej i jej małżonka), nie odpowiada przepisom techniczno-budowlanym zarówno obowiązującym w czasie jego budowy, jak i obowiązującym aktualnie, zaś samowolne wykonanie okien w granicy (wbrew obowiązującym przepisom prawa) stanowi niewątpliwie przypadek objęty sankcją z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. W celu doprowadzenia zaistniałej samowoli do stanu zgodnego z prawem, wystąpiła zatem konieczność nałożenia obowiązku doprowadzenia budynku mieszkalnego J. B. do stanu zgodnego z prawem. W tej sytuacji uzasadniony jest zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przepisów prawa materialnego, poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane stosowanych odpowiednio w związku z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, polegającego na przyjęciu, iż w rozpatrywanej sprawie nie zaistniała przesłanka uzasadniająca zastosowanie wskazanych wyżej przepisów ustawy Prawo budowlane, celem doprowadzenia przez J. B. budynku mieszkalnego będącego jego własnością do stanu zgodnego z przepisami prawa budowlanego. Uchybienia te spowodowały, iż naruszone zostały również przepisy art. 4, art. 5 ust i pkt 1 lit. b/ i pkt 9 ustawy Prawo budowlane, § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, art. 144 kodeksu cywilnego oraz art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 i art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie wnoszącej skargę kasacyjną przepisy Prawa budowlanego ani żaden inny przepis nie dają dodatkowych uprawnień temu inwestorowi, który pierwszy zabudowuje działkę. Przepis art. 4 Prawa budowlanego zapewnia możliwość realizacji zabudowy zgodnie z obowiązującymi przepisami każdemu, kto posiada prawo do dysponowania działką na cele budowlane. Zdaniem strony skarżącej w przedmiotowej sprawie wymogi wskazane w § 12 ust. 1 pkt 1 powołanego wyżej rozporządzenia w sprawie warunków technicznych powinny być poddane analizie przy uwzględnieniu treści przepisów ustaw wyżej powołanych, z jednoczesnym uwzględnieniem konstytucyjnego obowiązku równego traktowania wszystkich stron (art. 32 ust 1 Konstytucji) i przepisów konstytucyjnych dotyczących ochrony prawa własności oraz dyspozycji zawartych w przepisie art. 5 ust 1 pkt 9 Prawa budowlanego, jak i w przepisach art. 140 i art. 144 kodeksu cywilnego. Skarżąca wskazała, że w przedmiotowej sprawie nie ustalono w sposób bezsporny daty wykonania przedmiotowych okien znajdujących się w ścianie budynku mieszkalnego J. B., zlokalizowanej w granicy z działką stanowiącą współwłasność skarżącej i jej małżonka. Nie ustalono również, czy J. B. bądź jego poprzednicy prawni posiadali pozwolenie na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego, wykonanie otworów okiennych i zamontowanie spornych okien w ścianie budynku mieszkalnego J. B. zlokalizowanej w granicy z działką stanowiącą współwłasność skarżącej i jej małżonka. Nie ustalono tym samym ponad wszelką wątpliwość, które przepisy prawa budowlanego powinny znaleźć w tej sprawie zastosowanie, to jest czy powinny to być przepisy obowiązujące w dacie orzekania w sprawie przez organy nadzoru budowlanego, czy może raczej należy odnosić się do stanu prawnego obowiązującego w dacie prowadzenia robót budowlanych, polegających na wykonaniu otworów okiennych i zamontowaniu spornych okien w ścianie budynku mieszkalnego J. B., zlokalizowanej w granicy z działką stanowiącą współwłasność skarżącej i jej małżonka J. D.. Zdaniem skarżącej, aktualne były i są nadal zalecenia skierowane pod adresem organów nadzoru budowlanego orzekających w przedmiotowej sprawie, a zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 września 2004 r. sygn. akt SA/Rz 1034/03, którym Sąd uchylił decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] maja 2003 r., podzielając podniesione przez skarżącą zarzuty, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu ww. wyroku, w którym Sąd stwierdził m.in., iż: "zasadnie podnosi skarżąca, że w szeregu wypadkach nie odniesiono się do podnoszonych przez nią zarzutów".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, będąc związany jej zarzutami.
Skarg kasacyjna wniesiona w przedmiotowej sprawie od wyroku Sądu pierwszej instancji oddalającego skargę na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] marca 2007 r. oparta została na obu podstawach art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.
Dokonując oceny podniesionych zarzutów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż nie mają one usprawiedliwionych podstaw.
Przede wszystkim niezasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy wskazany jako art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., polegający na błędnym ustaleniu stanu faktycznego w sprawie i nieobjęcia oceną całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie. Jak słusznie zauważa skarga kasacyjna, w przedmiotowej sprawie zapały już trzy wyroki sądów administracyjnych, w których to każdorazowo Sąd kontrolował jej przeprowadzenie w aspekcie wymogów prawa i stwierdzając uchybienia uchylał zaskarżoną decyzję, zawierając w uzasadnieniu wskazówki i polecenia co do dalszego postępowania, a ich charakter zarówno pod rządami art. 30 ustawy z 1994 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, jak i pod rządami ustawy p.p.s.a. (art. 153 p.p.s.a.) był wiążący dla organów w ponownie prowadzonym postępowaniu.
Oddalenie skargi wyrokiem zaskarżonym nastąpiło po wnikliwej i całościowej ocenie materiału dowodowego sprawy. Wyprowadzone wnioski Sądu pierwszej instancji znajdują uzasadnienie w treści przedstawionej oceny.
Jak podkreślił Sąd pierwszej instancji, postępowanie w przedmiotowej sprawie prowadzone było w trybie tzw. postępowania naprawczego, regulowanego przepisami art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego (ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Dz. U. Nr 207, poz. 2016 ze zm.).
Sąd stwierdził, że mimo iż organ odwoławczy zgodnie z zobowiązaniem zawartym w ostatnim wyroku z dnia 6.06.2006 r. umożliwił stronom zapoznanie się z całością materiału dowodowego w celu ustosunkowania do niego i ewentualnego zgłoszenia nowych wniosków dowodowych - dopełniając wymogu z art. 10 p 1 k.p.a. - strony z tego nie skorzystały.
Organ zatem miał prawo przyjąć i ustalić, że zebrany materiał dowodowy w sprawie nie wymaga uzupełnienia, a już na pewno nie wymagają potwierdzenia dowody przeprowadzone dotychczas, jak oględziny ponowne budynku J. B.. W tych okolicznościach zarzut skargi kasacyjnej o naruszeniu przez organ administracji art. 7, 77, 80 oraz 107 § 3 k.p.a. i akceptacja tego ze strony Sądu stanowiąca naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a., wg skargi kasacyjnej jest niezasadny.
Sąd pierwszej instancji, który zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami czy wskazaną podstawą prawną, ocenił całokształt przeprowadzonego postępowania, wykonanie zaleceń Sądu z poprzedniego wyroku, jak też przeprowadzoną przez organ ocenę zebranego materiału, która nie narusza zasady swobodnej oceny kreowanej w art. 80 k.p.a. Przede wszystkim zaś Sąd podkreślił, że zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. organ wydając zaskarżoną decyzję wskazał dowody, którym odmówił przymiotu wiarygodności, a dotyczyło to zeznań świadków skarżącej, którzy twierdzili, iż w ścianie budynku J. B. usytuowanej w granicy z działką skarżącej nie było otworów okiennych. Ocenę tę organ uzasadnił logicznie, przywołując inne dowody wiarygodne. Do takich zaś została zaliczona opinia biegłego sądowego z zakresu budownictwa sporządzona do sprawy cywilnej sygn. akt I Ns 439/01, z której bezspornie wynika, że od samego początku pobudowania spornego budynku, czyli od 1913 r., istniały okna w przyziemiu - w spornej ścianie przylegającej do obecnej granicy. Jak wynika też z oceny materiału dowodowego skontrolowanego przez Sąd pierwszej instancji - na podstawie oględzin okien w przyziemiu od strony wewnętrznej układ cegieł też potwierdza istnienie okien od początku istnienia budynku. Również istnienie okien na parterze budynku w spornej ścianie wynika z ustaleń organu po dokonaniu analizy układu pomieszczeń na kondygnacjach. W ocenie Sądu, przeprowadzona przez organ analiza ustaleń, co do istnienia okien w spornej ścianie od samego początku już tylko co do okien w przyziemiu wyklucza, by ściana sporna była kiedykolwiek złączona z innym budynkiem.
W świetle ustaleń organów brak jest dowodów, że obecny właściciel B. w drodze wykonanych robót budowlanych wykonał otwory okienne w spornej ścianie. Zaakceptowana przez Sąd I instancji ta ocena nie może zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego budzić zastrzeżeń, bowiem znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy. Wymaga podkreślenia, iż w sprawie była przeprowadzona rozprawa administracyjna, na której przeprowadzono wszystkie dowody dostępne i zgłoszone przez strony, a ustalenia z rozprawy zostały potwierdzone następnie w czasie oględzin. Poprzednia właścicielka H. B. stwierdziła, że budynek ten kupiła w 1946 r. i okna wszystkie w spranej ścianie istniały tak jak obecnie. Takiej samej treści zeznania złożyli świadkowie M. i L.. Część gospodarczą dobudowano na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę w 1988 r. - w tym czasie działka Nr [...] była jeszcze własnością Gminy. Jak podkreśla w decyzji organ, projekt rozbudowy budynku w 1988 r. przewidywał w spornej ścianie drzwi, a zdjęcia złożone do akt z 1929 r. potwierdzają także istnienie w spornej ścianie okien. Z załączonej opinii konserwatorskiej wynika zaś, że budynek J. B. razem z całym układem architektonicznym Rynku w Ż. znajduje się pod nadzorem konserwatorskim.
Wszystkie te okoliczności miał na uwadze Sąd pierwszej instancji, powołując je w ustaleniach organu i dokonując na ich podstawie oceny zaskarżonej decyzji. W ocenie materiału dowodowego, organ przeprowadził analizę na podstawie art. 196 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz. U. z 1939 r. Nr 43, poz. 216). Przepis ten stanowił, że budynki ogniotrwałe, wznoszone w mniejszej niż 4 m odległości od granicy, powinny być zaopatrzone od strony granicy w mur ogniochronny bez otworów i próżni, grubości co najmniej długości jednej cegły, wyprowadzony od fundamentów przez wszystkie kondygnacje i wystający ponad 30 cm ponad dach.
Sporna ściana tych wymogów nie spełnia, nie wystaje ponad dach, a dach od nadbudowy piętra, tj. od 1929 r., nie był zmieniamy. Czyli ściana ta nie miała charakteru muru ogniochronnego, czyli nie była ścianą bez otworów.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenne stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż ocena zebranego materiału dowodowego uzasadnia odmowę organu nadzoru budowlanego do nakazania zamurowania przedmiotowych okien w ścianie budynku J. B..
Skarżąca w złożonej skardze kasacyjnej oprócz negowania ustaleń Sądu i polemiki z oceną Sądu nie przedstawiła dowodów podważających te ustalenia.
Należy też podkreślić, że skoro mimo wysiłków i starań w toku postępowania administracyjnego nie zdołano ustalić jednoznacznie, czy i kiedy a także który właściciel mógł w ścianie spornej wybić 5 otworów okiennych po wybudowaniu przedmiotowego budynku, a zebrane wyżej dowody świadczą o legalnym istnieniu tychże otworów okiennych - to brak jest podstaw prawnych do nakazania ich zamurowania - jak żąda skarżąca Z. D..
Przepisy ustawy z 1994 r. Prawo budowlane nie miały żadnego zastosowania do poczynionych ustaleń faktycznych, zważywszy na fakt, iż budynek został wzniesiony około 1900 r. pod rządami prawa zaborowego - austriackiego. Aktualnie zaś, skoro usytuowany jest w pierzei zabytkowego Rynku w Ż. również żadne roboty budowlane bez decyzji Konserwatora Zabytków nie są dopuszczalne.
Sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał w uzasadnieniu wyroku, że przepisy rozporządzenia wykonawczego z dnia 10 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie mają zastosowania do poczynionych ustaleń faktycznych sprawy.
Nie można zatem uznać trafności zarzutu skargi kasacyjnej o naruszeniu wskazanych przepisów prawa materialnego zarówno ustawy "Prawo budowlane", jak i przepisów wykonawczych wyżej przywołanych (§ 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia).
Nie miały w sprawie zastosowania przepisy art. 144 kodeksu cywilnego, bowiem Sąd nie dokonywał żadnej oceny prawnej w aspekcie tych przepisów wobec braku podstawy do nakazania zamurowania okien budynku J. B..
Także w stanie faktycznym sprawy nie zostały naruszone przepisy Konstytucji RP podniesione w skardze kasacyjnej. To skarżącą, która nabyła swoją działkę w określonym stanie faktycznym i prawnym od Gminy Ż., zobowiązana jest do uszanowania prawnego "status quo".
W podsumowaniu powyższych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny uznał wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej jako niezasadne. Stanowi to o oddaleniu skargi kasacyjnej z mocy art. 184 p.p.s.a.