II OSK 422/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. G. i M. G. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił ich skargę na uchwałę Rady Miasta Sulejówek w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucili WSA naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 141 § 4 Ppsa poprzez brak odniesienia się do wszystkich zarzutów) oraz prawa materialnego (m.in. art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, art. 140 KC, art. 1 Protokołu nr 1 EKPC) poprzez błędne uznanie, że plan nie narusza ich prawa własności i nie stanowi nadużycia władztwa planistycznego gminy. NSA uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że władztwo planistyczne gminy wymaga wyważenia interesów prywatnych i publicznych, a ograniczenia prawa własności muszą być rzeczowo uzasadnione. W ocenie NSA, ustalenia planu dotyczące maksymalnej wysokości zabudowy (12 m) i szerokości dróg wewnętrznych (10 m) były uzasadnione potrzebą ograniczenia chaotycznej zabudowy i zapewnienia ładu przestrzennego, nie naruszając przy tym istoty prawa własności ani przepisów Konstytucji RP i Konwencji o prawach człowieka. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania przez WSA, uznając jego uzasadnienie za wystarczające i prawidłowe zastosowanie przepisów Ppsa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja zasad władztwa planistycznego gminy, wyważania interesów publicznych i prywatnych przy tworzeniu planów miejscowych oraz ocena naruszenia prawa własności w kontekście tych planów.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z planem miejscowym dla konkretnej gminy i nieruchomości.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ograniczające wysokość zabudowy i szerokość dróg wewnętrznych, naruszają prawo własności właścicieli nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustalenia te nie naruszają prawa własności, jeśli są rzeczowo uzasadnione, wyważają interesy publiczne i prywatne oraz nie naruszają istoty prawa własności.
Uzasadnienie
NSA uznał, że ograniczenia wysokości zabudowy do 12 m i szerokości dróg wewnętrznych do 10 m były uzasadnione potrzebą ładu przestrzennego i nie stanowiły dowolnego ograniczenia prawa własności, podzielając stanowisko WSA.
Czy Sąd I instancji prawidłowo uzasadnił wyrok oddalający skargę na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, odnosząc się do wszystkich zarzutów skarżących?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uzasadnienie Sądu I instancji spełniało wymogi art. 141 § 4 Ppsa, gdyż zawierało odniesienie do istotnych zarzutów i wyjaśnienie podstaw oddalenia skargi.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające, zawierało podstawę prawną i wyjaśniało powody oddalenia skargi, spełniając wymogi art. 141 § 4 Ppsa.
Czy przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7, 77, 80 Kpa) mają zastosowanie do kontroli legalności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te nie mają zastosowania, ponieważ przedmiotem kontroli jest akt prawa miejscowego (plan), a nie decyzja administracyjna.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że przepisy Kpa dotyczące postępowania dowodowego i wyjaśniania stanu faktycznego nie mają zastosowania do kontroli planu miejscowego, który jest aktem prawa miejscowego.
Przepisy (10)
Główne
upzp art. 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Gmina dysponuje władztwem planistycznym, które wymaga wyważenia interesów prywatnych i publicznych.
upzp art. 28
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określa podstawy do stwierdzenia nieważności planu miejscowego.
upzp art. 31 § ust. 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Status planistyczny nieruchomości musi być zgodny z wymogami Konstytucji RP, nie może naruszać istoty prawa własności.
Ppsa art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa wymogi uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
Ppsa art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje oddalenie skargi przez sąd administracyjny.
Ppsa art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje oddalenie skargi kasacyjnej przez NSA.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Określa cywilnoprawne granice wykonywania prawa własności.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia prawa własności mogą być ustanowione tylko w ustawie i tylko w zakresie, w jakim nie naruszają istoty prawa własności.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rzeczpospolita Polska jest państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.
Pomocnicze
upzp art. 36 § ust. 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Umożliwia wprowadzenie opłaty z tytułu ulepszenia planistycznego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 141 § 4 Ppsa poprzez brak odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi administracyjnej. • Naruszenie art. 151 Ppsa w zw. z art. 147 § 1 Ppsa poprzez nieuzasadnione oddalenie skargi. • Naruszenie art. 1 § 2 Ppsa w zw. z art. 7, 77 i 80 Kpa poprzez zaniechanie wnikliwej kontroli legalności uchwały. • Naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 1, 7 i 9 upzp w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 2 upzp oraz art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1, art. 64 ust 2 w zw. z art. 7 Konstytucji RP poprzez niewłaściwe zastosowanie. • Naruszenie art. 3 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 upzp w zw. z art. 140 KC oraz w zw. z art. 2 Konstytucji, a także w zw. z art. 1 Protokołu nr 1 do EKPC poprzez niewłaściwe zastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
Na organie uchwalającym akt planistyczny ciąży każdorazowo obowiązek wyważenia interesów prywatnych i interesu publicznego. • Posunięcia planistyczne gminy, w wyniku których doszło do ograniczenia prawa własności, powinny być rzeczowo uzasadnione. • Określenie w planie statusu planistycznego nieruchomości musi być dokonane przede wszystkim zgodnie z wymogami art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. • Status ten nie może prowadzić do naruszenia istoty prawa własności, z czym mamy do czynienia "gdy regulacje prawne, mimo że nie znoszą samego prawa własności, to jednak w praktyce uniemożliwiają korzystanie z niego i realizację jego funkcji". • Z prawa własności nie wynika prawnie chroniona ekspektatywa dowolnej zabudowy każdej prywatnej nieruchomości.
Skład orzekający
Tomasz Zbrojewski
przewodniczący
Andrzej Wawrzyniak
sędzia
Mirosław Gdesz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad władztwa planistycznego gminy, wyważania interesów publicznych i prywatnych przy tworzeniu planów miejscowych oraz ocena naruszenia prawa własności w kontekście tych planów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z planem miejscowym dla konkretnej gminy i nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konfliktu między prawem własności a władztwem planistycznym gminy, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości i urbanistów.
“Czy gmina może ograniczyć Twoje prawo do zabudowy? NSA wyjaśnia granice władztwa planistycznego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.