II OSK 421/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Miasta Stołecznego Warszawy – Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję PINB z 2015 r. nakładającą obowiązek usunięcia nieprawidłowości w budynku przy ul. D. w Warszawie. Miasto Stołeczne Warszawa wniosło o stwierdzenie nieważności decyzji PINB, argumentując, że jej wykonanie narazi je na odpowiedzialność z tytułu wydatkowania środków publicznych na nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym, powołując się na art. 11 ust. 1 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych oraz art. 231 § 1 i art. 296 § 1 Kodeksu karnego. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że późniejsze zmiany stanu prawnego nieruchomości, w tym decyzje Komisji do spraw reprywatyzacji i wyroki sądów administracyjnych, nie wpływają na ważność decyzji z 2015 r. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji nie zbadał wystarczająco, czy wykonanie decyzji PINB mogłoby wywołać czyn zagrożony karą, co jest kluczową przesłanką z art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. Sąd podkreślił, że ta przesłanka dotyczy sytuacji, gdy wykonanie decyzji, nawet zgodnej z prawem w momencie wydania, prowadziłoby do naruszenia innych norm prawnych. NSA zwrócił uwagę, że WSA nie wyjaśnił, dlaczego wykonanie decyzji PINB nie wiązałoby się z odpowiedzialnością karną lub z tytułu naruszenia dyscypliny finansów publicznych, co stanowi naruszenie art. 7 i art. 107 § 3 k.p.a. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanki nieważności decyzji z art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a., zwłaszcza w kontekście potencjalnej odpowiedzialności z tytułu naruszenia dyscypliny finansów publicznych lub przepisów karnych, a także znaczenie badania wpływu późniejszych zdarzeń prawnych na ocenę ważności decyzji administracyjnej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z reprywatyzacją warszawską i nieuregulowanym stanem prawnym nieruchomości, ale jego ogólne wnioski dotyczące art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wykonanie decyzji nakładającej obowiązek usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego budynku może narazić stronę na odpowiedzialność z tytułu wydatkowania środków publicznych na nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym, co stanowiłoby podstawę do stwierdzenia nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
NSA uznał, że WSA nie zbadał wystarczająco tej kwestii. Stwierdził, że przesłanka z art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. dotyczy sytuacji, gdy wykonanie decyzji, nawet zgodnej z prawem w momencie wydania, prowadziłoby do naruszenia innych norm prawnych (np. przepisów o dyscyplinie finansów publicznych czy karach z Kodeksu karnego). WSA powinien ocenić, czy wykonanie decyzji PINB z 2015 r. mogłoby wywołać czyn zagrożony karą.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że WSA błędnie ograniczył się do stwierdzenia, że późniejsze zmiany stanu prawnego nieruchomości nie wpływają na ważność decyzji z 2015 r. Kluczowe jest zbadanie, czy wykonanie tej decyzji mogłoby narazić miasto na odpowiedzialność karną lub z tytułu naruszenia dyscypliny finansów publicznych, co jest przesłanką nieważności decyzji.
Czy organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.) poprzez brak odniesienia się do wszystkich zarzutów odwołania dotyczących potencjalnej odpowiedzialności karnej i naruszenia dyscypliny finansów publicznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
NSA uznał, że brak odniesienia się przez organ odwoławczy do zarzutów dotyczących potencjalnej odpowiedzialności karnej i naruszenia dyscypliny finansów publicznych, a następnie przez WSA do tej kwestii, stanowi naruszenie art. 7 i art. 107 § 3 k.p.a.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że WSA nie wyjaśnił, dlaczego uznał za zgodne z prawem nieodniesienie się przez organ odwoławczy do wszystkich zarzutów odwołania, w tym tych dotyczących potencjalnych kar za wykonanie decyzji.
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka nieważności decyzji, gdy jej wykonanie wywołałoby czyn zagrożony karą.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.bud. art. 66 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
u.o.n.d.f.p. art. 11 § 1
Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych
k.k. art. 231 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 296 § 1
Kodeks karny
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych, dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa art. 40e § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez WSA art. 7 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie, dlaczego wykonanie decyzji PINB z 2015 r. nie naraziłoby Miasta na odpowiedzialność karną lub z tytułu naruszenia dyscypliny finansów publicznych, co jest kluczowe dla oceny przesłanki z art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a.
Odrzucone argumenty
Argumentacja WSA, że późniejsze zmiany stanu prawnego nieruchomości nie wpływają na ważność decyzji z 2015 r. (w kontekście przesłanki z art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a.). • Argumentacja organów i WSA, że rozliczenia pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości nie należą do sfery spraw administracyjnych i nie mają wpływu na orzeczenie administracyjne.
Godne uwagi sformułowania
Istotą stwierdzenia nieważności decyzji jest ustalenie, że przesłanka będąca przyczyną stwierzenia tej nieważności istniała już w dacie wydania tej decyzji, co oznacza, że decyzja, której nieważność stwierdzono, wydana została niezgodnie z prawem obowiązującym w dacie jej wydania. • Wszelkie okoliczności faktyczne czy też prawne, które zaistniały po wydaniu decyzji, pozostają bez wpływu na ważność takiego rozstrzygnięcia w świetle art. 156 k.p.a. • Regulacja art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. dotyczy takich sytuacji, gdy karą zagrożony jest nie sam fakt podjęcia rozstrzygnięcia, lecz przystąpienie do jego realizacji. • Jeżeli realizacja praw lub obowiązków skonkretyzowanych w decyzji mogłaby zostać zakwalifikowana jako czyn sankcjonowany przez normy prawne, uznać należy, że decyzja jest wadliwa w stopniu kwalifikowanym, uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Skład orzekający
Anna Żak
sprawozdawca
Leszek Kiermaszek
przewodniczący
Marzenna Linska - Wawrzon
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki nieważności decyzji z art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a., zwłaszcza w kontekście potencjalnej odpowiedzialności z tytułu naruszenia dyscypliny finansów publicznych lub przepisów karnych, a także znaczenie badania wpływu późniejszych zdarzeń prawnych na ocenę ważności decyzji administracyjnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z reprywatyzacją warszawską i nieuregulowanym stanem prawnym nieruchomości, ale jego ogólne wnioski dotyczące art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii związanych z reprywatyzacją, odpowiedzialnością za wydatkowanie środków publicznych i potencjalnymi konsekwencjami prawnymi, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i budowlanym.
“Czy remont budynku może prowadzić do odpowiedzialności karnej? NSA wyjaśnia pułapki art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.